VII SA/Wa 993/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adw. B. F. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2018 r. o odmowie przyznania adw. B. F. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania adw. B. F. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. starszy referendarz sądowy przyznał T. G. ("skarżący") prawo pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adw. B. F. pełnomocnikiem skarżącego w sprawie. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 20015 r., sygn. akt VII SA/Wa 993/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Pełnomocnik wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną od ww. wyroku, w której wniósł jednocześnie o przyznanie wynagrodzenia za nieopłacone zastępstwo prawne skarżącego, wykonane na zasadzie prawa pomocy, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 553/16, wydanym na rozprawie, oddalił skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia [...] marca 2018 r. wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej przedstawiono referendarzowi sądowemu, który postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. odmówił ich przyznania. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie zawierał oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Od powyższego postanowienia, w ustawowym terminie, pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw wskazując, że z jego wniosku bez wątpienia wynikało, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 250 § 2 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatom zostały uregulowane rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacki oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, "Rozporządzenie"). Rozporządzenie to ma zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z § 20 Rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną nie zawierał takiego oświadczenia, stąd rozstrzygnięcie referendarza sądowego należało uznać za prawidłowe. W orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym oświadczenie pełnomocnika z urzędu, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowanie we wniosku adwokata o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., V CZ 133/11, LEX nr 1 215 161). Brak tego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia jego braków, opisanego w art. 49 P.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, LEX nr 242 945, por. także np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14, LEX nr 1 564 209, i z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09, LEX nr 582 846). Złożenie wskazanego oświadczenia stanowi więc konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia, gdyż pozwala określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne, wykonane na zasadzie prawa pomocy, powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Brak przedmiotowego oświadczenia stanowi zatem nieusuwalny brak wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i, jak wskazano wcześniej w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia skutkując odmową przyznania wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 260 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.