VII SAB/Wa 144/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. K. – M. na bezczynność Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej I. stwierdza, że Dyrektor Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] dopuścił się bezczynności w wydaniu decyzji; II. zobowiązuje Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] do wydania decyzji w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; III. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje od Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] na rzecz A. K. – M. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; V. zasądza od Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] na rzecz A. K. – M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] (dalej: ,,Organ’’) w związku z niewydaniem decyzji w sprawie skreślenia M.M. (dalej: ,,uczennica’’) z listy uczennic Liceum. II. Okoliczności faktyczne i prawne przedstawiają się następująco: 1. Pomiędzy A. M. (dalej: ,,skarżąca’’) a Organem w dniu 1 września 2023 r. została zawarta umowa o świadczenie usług edukacyjnych na rzecz M.M. (małoletniej córki skarżącej). W dniu 14 marca 2024 r. Dyrektor Szkoły wypowiedział z dniem 15 marca 2024 r. umowę o świadczenie usług edukacyjnych M.M. z powodu naruszenia statutu szkoły. Uczennica wraz z innymi uczennicami naraziła inne uczennice na niebezpieczeństwo poprzez zaplanowanie, zorganizowanie i podanie alkoholu w czasie rekolekcji pozaszkolnych. Pismem z dnia 18 marca 2024 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Szkoły oraz organu prowadzącego - Zgromadzenia [...], Prowincja Warszawska z ponagleniem i prośbą o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie jej córki. W piśmie skarżąca wskazała, że nie otrzymała decyzji administracyjnej o wykreśleniu córki z listy uczennic Liceum, zatem powinna ona mieć możliwość uczęszczania do Szkoły. Organ w odpowiedzi na pismo skarżącej pismem z dnia 25 marca 2024 r. przekazał informację, że Szkoła nie miała obowiązku wydania decyzji administracyjnej. Wystarczające, zdaniem Dyrektora Szkoły, było rozwiązanie umowy cywilnoprawnej. III. 1. Dnia 31 maja 2024 r. skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły. W skardze wniosła o zobowiązanie Organu do wydania decyzji w terminie 14 dni, stwierdzenia, że Organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania od Organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 32.228,55 złotych, zasądzenia zwrotu kosztów oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W treści skargi podała, że utrwalone orzecznictwo sądowe i dotychczasowa praktyka wskazują, iż właściwą formą wykreślenia ucznia także ze szkoły niepublicznej jest decyzja administracyjna. Dopiero prawomocna decyzja w sprawie skreślenia powinna pociągać za sobą skutek w postaci rozwiązania umowy cywilnoprawnej. Skarżąca zauważyła, że do momentu uprawomocnienia się takiej decyzji jej córka winna mieć prawo uczęszczania do tej Szkoły i realizowania tam obowiązku nauki. W ocenie Skarżącej, okoliczności sprawy uzasadniają przy tym stwierdzenie, że zaistniała bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy zauważyć, że Dyrektor Szkoły nie wydał decyzji, pomimo iż Skarżąca w piśmie z dnia 18 marca 2024 r., które należy traktować jako ponaglenie przewidziane w art. 37 § 5 kpa, wskazywała na konieczność wydania takiej decyzji. W ocenie Skarżącej, okoliczności te pozwalają na sformułowanie przypuszczenia, że sposób działania Dyrektora Szkoły, wskazuje na intencjonalne, nieuzasadnione odmawianie wydania decyzji, mające na celu uniemożliwienie uczennicy uczęszczania do Szkoły, do której powinna uczęszczać przynajmniej do czasu uprawomocnienia się tej decyzji. Powyższe okoliczności uzasadniają również przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej. Nieuzasadnione wstrzymywanie się przez Dyrektora Szkoły z wydaniem decyzji uniemożliwiło skarżącej jako rodzicowi spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe. Córka skarżącej przez okres około miesiąca nie uczęszczała nigdzie do Szkoły, co spowodowane było bardzo dużymi trudnościami w znalezieniu szkoły nauczającej w systemie IB, gdyż taki dotychczas córka skarżącej realizowała program w Prywatnym Liceum [...] z Oddziałami Międzynarodowymi. Natomiast w Szkole, w której aktualnie uczennica realizuje ten program skarżąca płaci czesne zdecydowanie wyższe w stosunku do czesnego w dotychczasowej Szkole. Mając na względzie, że przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej ma na celu, oprócz funkcji dyscyplinującej organ, przynajmniej w ograniczonym zakresie, także kompensację doznanego przez stronę uszczerbku, przede wszystkim w jego wymiarze niematerialnym (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Rz 39/22), przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej od Dyrektora Szkoły wydaje się w pełni uzasadnione i potrzebne. Przesłanką przyznania sumy pieniężnej, ale także określenia jej wysokości, jest skala uciążliwości wywołanych bezczynnością organu, poczuciem bezsilności wywołanej odwlekaniem załatwienia sprawy (wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt: I OSK 468/21), stąd – w ocenie skarżącej – przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 32.228,55 zł będzie czyniło zadość wskazanym wyżej postulatom. 2. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W treści pisma wskazał, że Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] jest szkołą niepubliczną. Placówki tego rodzaju nie są zobowiązane do zapewniania powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, inaczej niż ma się to w przypadku szkół publicznych, na których ciąży obowiązek z art. 70 ust. 4 zdanie 1 Konstytucji RP. Dostęp do Liceum Ogólnokształcącego [...] jest ograniczony. Działalność Liceum jako szkoły niepublicznej opiera się zatem na innych podstawach prawnych niż działalność szkół publicznych. Zgodnie z art. 172 ust. 1 ustawy o szkolnictwie szkoła niepubliczna działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą. Stosownie zaś do art. 172 ust. 2 pkt 5 tejże Ustawy, statut powinien określać między innymi prawa i obowiązki uczniów szkół, w tym także przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły niepublicznej. Jednakże w odróżnieniu od szkół publicznych, warunkiem podjęcia nauki w szkole niepublicznej jest zawarcie umowy cywilno-prawnej. Umowa ta, jak podkreśla się w orzecznictwie, modyfikuje konstrukcję administracyjnoprawnej relacji pomiędzy szkołą jako zakładem, a uczniem jako jego użytkownikiem. Relacja ta zawiera zarówno cechy stosunku administracyjnego, jak i kontraktu cywilnoprawnego, podlegającego uregulowaniom zawartym w Kodeksie cywilnym. Zawarcie wspomnianej umowy powoduje, że uczeń szkoły niepublicznej nawiązuje dwa równoległe i wewnętrznie sprzężone stosunki prawne: cywilnoprawny (który opiera się na umowie o naukę łączącej go z osobą prowadzącą placówkę) i administracyjnoprawny (łączący go bezpośrednio ze szkołą). Organ zaznaczył, że brak jest możliwości wydania przez dyrektora szkoły decyzji administracyjnej o skreśleniu ucznia z listy uczniów szkoły niepublicznej w przypadku rozwiązania z uczniem umowy o kształcenie na podstawie której pobierał on naukę w szkole. Skoro bowiem stosunek administracyjny ma charakter wtórny w stosunku do umowy cywilnej, to nie może on samoistnie trwać po rozwiązaniu tej umowy. Przekładając te rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy, Organ podniósł, że Skarżąca jako Matka Uczennicy M.M. podpisując umowę cywilno-prawną zaakceptowała zarówno Regulamin, Statut, jak i Program Wychowawczo-Profilaktyczny Szkoły. Podpisując Umowę Rodzic godził się, a nawet sam wybrał liceum wyznaniowe, godził się zatem na katolicki charakter nauczania i na wartości katolickie promowane przez Szkołę. Umowa o świadczenie usług edukacyjnych z dnia 1 września 2023 roku, zawarta pomiędzy Stronami w § 8 przewiduje możliwość jej rozwiązania bez zachowania okresu wypowiedzenia m.in. w przypadku rażącego łamania zasad bezpieczeństwa przez Uczennicę lub w przypadku rażącego naruszania Regulaminu Organizacyjno-Porządkowego, Statutu i zasad panujących w Szkole przez Uczennicę. Natomiast zgodnie z art. 22 Statutu Uczennica ma obowiązek dbałości o honor i tradycje Szkoły, szanowania symboli Szkoły i współtworzenia jej dobrego imienia, godnego reprezentowania Szkoły i kulturalnego zachowania się w Szkole i poza nią, dbałości o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób. Szkoła szczególnie piętnuje podawanie innym uczniom, bądź używanie przez uczennicę środków odurzających lub uzależniających (w tym alkoholu). Pomimo powyższych zobowiązań i w pełni świadomego wyboru Szkoły, tak przez Uczennicę, jak i jej Opiekuna, Uczennica złamała w sposób rażący zasady katolickie Szkoły, zasady bezpieczeństwa i wraz z innymi uczennicami naraziła inne uczennice na niebezpieczeństwo poprzez zaplanowanie, zorganizowanie i podanie alkoholu w czasie rekolekcji pozaszkolnych. Uczyniła tak doskonale wiedząc na jakie konsekwencje się naraża, bowiem już wcześniej Szkoła przejawiała nieprzejednaną postawę w podobnych sprawach, które miały miejsce w przeszłości. Dlatego też z dniem 15 marca 2024 roku została wypowiedziana przez Organ Umowa o świadczenie usług edukacyjnych zawarta w dniu 1 września 2023 roku, a podstawą jej wypowiedzenia były kwestie cywilne. Z chwilą rozwiązania Umowy M. M. przestała być uczennicą ww. Placówki, co oznacza, że ustał również stosunek administracyjny łączący ją ze Szkołą. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Zgodnie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekając, że organ dopuścił się bezczynności sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. 2. Przedmiot tak rozumianej kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie stanowiła bezczynność w przedmiocie wydania decyzji o skreśleniu z listy uczniów, której zdaniem skarżącego dopuścił się organ, tj. Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] z Oddziałami Międzynarodowymi. W kwestii warunku dopuszczalności skargi w rozumieniu art. 53 § 2b p.p.s.a., tzn. uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu, wskazać należy, iż skarżący dopełnił tego wymogu, kierując pismo z dnia 18 marca 2024 r. w którym zarzucił organowi przewlekłe działanie związane z niewydaniem decyzji o skreśleniu uczennicy z listy uczniów a jednocześnie niedopuszczenie jej do udziału w zajęciach szkolnych. Pismo to spełnia wymogi formalne pozwalające na potraktowanie go jako ponaglenia złożonego w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zawiera uzasadnienie, w którym autor zakwestionował sposób postępowania organu. Tym samym pismo to zawiera wyraźne żądanie weryfikacji dotychczasowego sposobu postępowania organu w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie w piśmie tym skarżący nie wskazał, że wnosi je do organu wyższego stopnia to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy fakt ten nie powinien mieć wpływu na kwalifikację tego pisma. O charakterze pisma decyduje bowiem nie jego nazwa, ale treść, przy czym niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, pismo powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w jego treści (por. postanowienia NSA z dnia 19 października 2010 r., I OZ 791/10 oraz z dnia 26 lutego 2020 r., II OSK 416/20, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Okoliczność że skarżący składając ponaglenie nie wskazał właściwego organu, czy też nie nazwał prawidłowo pisma nie mogła stanowić podstawy uznania skargi za niedopuszczalną. Takie stanowisko byłoby przejawem nadmiernego formalizmu, kłócącego się z istotą i celem instytucji unormowanej w art. 37 § 1 k.p.a. (zob. postanowienia NSA z dnia 22 października 2019 r., II OSK 3025/19 oraz z dnia 4 marca 2020 r., II OSK 468/20, CBOSA). W tej sytuacji uznać należało, iż skarżąca dopełniła wynikającego z art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogu dopuszczalności skargi. 3. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada szybkości postępowania nie pozostaje przy tym w kolizji z zasadą legalizmu, gdyż obie te zasady powinny być realizowane w równym stopniu (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II GSK 916/15, CBOSA). Bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić w wyniku ustalenia, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności. Mogą one mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021). 4. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z przedłożonych akt, w dniu 14 marca 2024 r. skarżąca otrzymała od Dyrektor Szkoły wypowiedzenie z dniem 15 marca 2024 r. umowy o świadczenie usług edukacyjnych córki M.M. z powodu naruszenia statutu szkoły. Zwrócić należy uwagę, że kwestia charakteru decyzji o skreśleniu ucznia z listy uczniów szkoły niepublicznej była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z 15 paździenika 2010 r., sygn. akt I OSK 1610/10 w którym to wyroku NSA wskazał, że ,,skreślenie ucznia z listy uczniów szkoły niepublicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej podjętej na podstawie Statutu szkoły. Niewątpliwie bowiem decyzja ma wpływ na realizację obowiązku szkolnego, o którym mowa w art. 36 ust. 8 ustawy Prawo oświaty’’. Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie zgodnie z art. 28 ust. 1 Statutu Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] skreślenie uczennicy z listy jest możliwe w przypadku poważnego naruszenia Statutu i regulaminów obowiązujących w Szkole lub popełnienia wykroczenia. W opisanym stanie faktycznym zgodnie ze stanowiskiem Szkoły uczennica naruszyła przepisy porządkowe w tym Statut szkoły a to art. 22 jak i zasady panujące w Szkole przez Uczennicę. Organ wskazał, że M. M. naruszyła art. 22 Statutu stanowiącego, że Uczennica ma obowiązek dbałości o honor i tradycje Szkoły, szanowania symboli Szkoły i współtworzenia jej dobrego imienia, godnego reprezentowania Szkoły i kulturalnego zachowania się w Szkole i poza nią, dbałości o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób. Szkoła szczególnie piętnuje podawanie innym uczniom, bądź używanie przez uczennicę środków odurzających lub uzależniających (w tym alkoholu). W takim przypadku znajduje zastosowanie art. 28 ust. 2 pkt 2.1., 2.2. oraz 2.5. Statutu stanowiący, że Uczennica może zostać skreślona z listy uczennic, jeżeli: 2.1. jej zachowanie uwłacza dobremu imieniu Szkoły, 2.2. jej pobyt w Szkole zagraża dobru, zdrowiu, moralności lub bezpieczeństwu innych, 2.5. posiada środki odurzające i uzależniające i używa ich. Skoro Statut Szkoły w expressis verbis wskazuje, że w takiej sytuacji Organ szkoły wydaje decyzje administracyjną, a zgodnie z art. 28 ust. 4. Uczennicy przysługuje prawo odwołania od decyzji dyrektora o skreśleniu z listy uczennic do osoby prowadzącej w ciągu 14 dni to oznacza, że pomimo, iż w szkole niepublicznej uczniowie szkół niepublicznych związani są dwoma równoległymi stosunkami prawnymi – administracyjnoprawnym i cywilnoprawnym. Tryb zakończenia stosunku prawnego w przypadku naruszenia przepisów Statutu wymaga wydania decyzji administracyjnej i umożliwienia poszukiwania ochrony prawnej w środkach odwoławczych dla ucznia. Zgodzić się należy, że niekiedy właściwym trybem może okazać się wypowiedzenie umowy o świadczenie usług edukacyjnej przykładowo gdy naruszenie dotyczy nierealizowania ww. umowy tj. niewywiązywanie się z regulacji opłat za usługi edukacyjnej przez rodziców ucznia. W kontrolowanej sprawie jednak doszło do zarzucenia uczennicy naruszenia przepisów wewnętrznych w postaci Statutu Szkoły, co determinuje przyjęcie administracyjnoprawnego trybu zakończenia stosunku prawnego w drodze decyzji administracyjnej. Dyrektor wydaje zatem akt o skreśleniu ucznia z listy uczniów szkoły, który zgodnie ze statutem jak i orzecznictwem sądowym zapada w drodze decyzji administracyjnej, uznać należy, że w tym zakresie Dyrektor wykonuje kompetencje organu administracyjnego. Niewątpliwie bowiem decyzja ta wydana jest w indywidualnej sprawie i odnosi się do realizacji obowiązku ustawowego, tj. obowiązku szkolnego. 5. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organ nie wydał decyzji do dnia orzekania, w punkcie I sentencji wyroku należało wskazać, że w sprawie doszło do bezczynności a w pkt II sentencji wyroku zawrzeć zobowiązanie, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. 6. W takiej sytuacji Sąd obowiązany był ocenić - stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. - czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu pomimo, Organ dopuścił się bezczynności istotnej w skutkach albowiem prowadzącej do naruszenia procedury skreślenia z listy ucznia a w konsekwencji niezapewnienia kontynuowania procesu edukacji uczennicy do czasu uostatecznienia się decyzji o jej skreśleniu z listy uczniów. Ponadto, ze statutu Szkoły jasno wynika na podstawie art. 28 jaki tryb powinien być zastosowany wobec ucznia, który naruszył przepisy Statutu szkoły, a jest to tryb administracyjny zmierzający do wydania decyzji administracyjnej, a zatem nie zasługuje na usprawiedliwienie okoliczność pozostawania w bezczynności Dyrektora Szkoły w wydaniu decyzji administracyjnej. Sąd wziął także pod uwagę fakt, że stosowna decyzja nie została wydana do dnia wydania wyroku. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, które wskazują na taką kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Na taką ocenę Sądu wpływ miała przede wszystkim okoliczność, że organ pozostawał bierny pomimo zapisów przyjętego w placówce brzmienia Statutu, zwłaszcza art. 28. W takich warunkach Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku). 7. Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 października 2017 r., II OSK 1769/17, publ. CBOSA). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16, publ. CBOSA). W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Zasadniczo statyczny charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności, jak i czas oczekiwania na działania organu dają podstawy do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1000 zł. Zasądzając powyższą sumę Sąd miał na uwadze przede wszystkim funkcję dyscyplinująco – przymuszającą stosowanego środka. Konieczność wypłaty przedmiotowej sumy pieniężnej powinna posłużyć zwalczaniu bezczynności i przewlekłości oraz zdyscyplinować organ, stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań. Sąd nie uwzględnił jednak żądania strony skarżącej co do wysokości sumy, która powinna być przyznana na podstawie art. 149 § 2 ppsa uznając, że zasądzona kwota jest adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (czasu opieszałości, postawy organu), jak i trudności z jakimi trzeba się zmagać nie posiadając zezwolenia na pobyt na terytorium innego państwa. W ocenie Sądu zasądzona kwota z jednej strony zadośćuczyni stronie za opieszałość organów administracji w załatwieniu jej sprawy, z drugiej będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. 8. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. (pkt V wyroku). 9. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. W myśl tych regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania