VII SAB/Wa 89/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-07
Skład orzekający: Artur Kuś, Joanna Gierak-Podsiadły, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania ze skargi pasażerów na naruszenie praw pasażera przez przewoźnika lotniczego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania ze skargi pasażerów na naruszenie praw pasażera przez przewoźnika lotniczego, ponieważ organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, a jego działania były opóźnione o ponad rok od wniesienia skargi. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa ze względu na znaczne i nieuzasadnione opóźnienie, brak podjęcia jakichkolwiek działań przez ponad rok od wpływu skargi oraz brak informacji o przyczynach zwłoki. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia skargi w terminie miesiąca i przyznał skarżącym kwoty pieniężne od organu.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) w sprawie skarg złożonych na podstawie Prawa lotniczego i rozporządzenia WE nr 261/2004 dotyczących naruszenia praw pasażerów przez przewoźnika lotniczego. Skarga została wniesiona po tym, jak organ nie wszczął postępowania administracyjnego przez ponad rok od daty wpływu skargi pasażerów, mimo wcześniejszego ponaglenia. Prezes ULC wniósł o oddalenie skargi, argumentując znacznym wzrostem liczby spraw i brakami kadrowymi. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w prowadzeniu postępowania ze skargi pasażerów, uznał ją za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do rozpatrzenia skargi w terminie miesiąca, przyznał skarżącym od organu sumy pieniężne po 500 zł, w pozostałym zakresie skargę oddalił i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie po 340 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2020 r. skargi M. R. i P. F. na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego praw pasażera I. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania ze skargi M. R. i P. F. na naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...] praw pasażerów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpatrzenia skargi M. R. i P. F. z dnia [...] lutego 2019 r. w terminie miesiąca od otrzymania prawomocnego orzeczenia i zwrotu akt sprawy, IV. przyznaje skarżącym M. R. i P. F. od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego sumę pieniężną w kwocie po 500 (pięćset) złotych; V. w pozostałym zakresie skargę oddala; VI. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej M. R. oraz P. F. kwoty po 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I.
Skargą z dnia[..] lutego 2020 r. P. F. i M. R. zakwestionowali bezczynność [..] w sprawie dotyczącej skarg złożonych przez nich na podstawie art. 205a ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1580 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 2 rozporządzenia Nr 261/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. U. UE nr 46 s. 1).
Skarżący wnieśli o:
1. zobowiązanie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do wszczęcia postępowania administracyjnego przedmiotowej skargi;
1. wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (test jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.),
2. przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów,
3. zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [..] lutego 2019 r. na podstawie art. 205a ust. 1 Prawa lotniczego w związku z art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr [..] wniesiona została do organu skarga w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia, która doręczona została w dniu[..] lutego 2019 r. Do dnia wniesienia skargi w sprawie nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
Z uwagi na brak wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej jako k.p.a.) w dniu [..] września 2019 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wniesione zostało ponaglenie w przedmiocie braku wszczęcia postępowania, które doręczone zostało w dniu[..] września 2019 r.
Do dnia wniesienia skargi organ nie wszczął postępowania w sprawie.
II.
W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, że jego działanie w sprawie nie było i nie jest nacechowane złą wolą, gdyż dłuższe rozpoznanie skargi pasażerów wniesionej na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, spowodowane było potrzebą rzetelnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego z jednoczesnym uwzględnieniem konieczności zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w postępowaniu oraz uwzględnienia okoliczności, że w sprawie występowały strony o spornych interesach.
Organ dość szeroko zaakcentował także znaczny wzrost ilości spraw wpływających i pozostających do jego rozpoznania. W 2018 roku do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęło ponad 17.000 skarg w I i II instancji. Powyższe oznacza, że w roku 2018 nastąpił ponad 2-krotny wzrost liczby prowadzonych postępowań w porównaniu do analogicznego okresu w roku poprzednim, co pomimo ogromnych starań Urzędu, powoduje opóźnienia w rozpatrywaniu skarg. W roku 2019 wpłynęło do organu około 9.000 skarg (część z nich to skargi złożone po 1 kwietnia 2019 r., które z uwagi na zmianę przepisów z dniem 1 kwietnia 2019 r. w zakresie rozwiązywania sporów pasażerskich - brak podstawy prawnej do rozpatrywania skarg, złożonych po tym dniu przez Prezesa ULC i powołanie Rzecznika Praw Pasażerów, którego zadaniem jest nie rozstrzyganie sporu, a jedynie zbliżenie stanowisk pasażera i przewoźnika lotniczego, a także z uwagi na wprowadzenie okresu przedawnienia załatwiane są w pierwszej kolejności poprzez odmowę wszczęcia postępowania i wskazanie alternatywnych możliwości dochodzenia roszczeń).
Jedną z przyczyn wzrostu wpływu spraw kierowanych do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, było wydanie przez Sąd Najwyższy w dniu 17 marca 2017 r. uchwały w sprawie o sygn. akt III CZP 111/16, którą to uchwałą przesądzono, iż termin przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wynosi rok.
W ocenie organu, wpływ na jego pracę ma nie tylko ogromna liczba spraw rozpatrywanych i załatwianych przez pracowników ale i braki kadrowe oraz duża rotacja w składzie osobowym. Duża fluktuacja kadrowa i konieczność procedowania spraw przejętych po innych pracownikach powoduje dodatkowe obciążenie pracą i zwiększa ryzyko niezachowania wymaganych terminów. Jednocześnie ci sami pracownicy sprawują dyżury telefoniczne na infolinii dedykowanej pasażerom i odpisują na wiadomości mailowe. Takie obciążenie pracą powoduje często trudności w dotrzymaniu wynikających z k.p.a. terminów rozpatrzenia wniosków.
Mając zatem na uwadze powyższy stan faktyczny oraz treść art. 149 § 2 p.p.s.a. należy uznać za niecelowe wymierzenie Prezesowi ULC grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, które to środki mają charakter fakultatywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] zważył, co następuje:
III.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych regulacji p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga dotyczy w istocie bezczynności organu określonej w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) i co do zasady jest dopuszczalna bowiem przed jej wniesieniem skierowano do organu ponaglenie. Bez znaczenia dla głównego rozstrzygnięcia jest zamienne operowanie przez Skarżących pojęciem skargi na bezczynność i skargi na przewlekłość.
IV.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi wskazać należy, że sensem wprowadzonej do polskiego porządku prawnego instytucji skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania organu administracji publicznej była niewątpliwie potrzeba zwalczania braku działania organu (opóźnienia bądź zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Środek ten ma za zadanie wymusić zatem na właściwym organie załatwienie sprawy.
W celu przypisania organowi odpowiedzialności za bezczynność konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany, na podstawie przepisów prawa, do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub podjęcia czynności i wbrew temu obowiązkowi działań takich nie podjął i nadal nie podejmuje. Sąd bierze przy tym pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (względnie daty orzekania, jeżeli rozstrzyga sprawę na posiedzeniu niejawnym).
Pojęcie bezczynności nie zostało bliżej sprecyzowane na gruncie przepisów procedury sądowoadministracyjnej, co nie może dziwić zważywszy na wielość i różnorodność postępowań administracyjnych oraz łączącą się z tym nieodzownie ich odmienność proceduralną. Uwzględniając jednakże pewną uniwersalną istotę bezczynności można powiedzieć, że zachodzi ona wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Sąd w niniejszym składzie zwraca uwagę, iż zgodnie ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie - tak art. 12 § 2 k.p.a. Organy zobowiązane są zatem prowadzić postępowanie bez zbędnej zwłoki i opieszałości.
Z kolei terminy załatwienia spraw zostały określone w art. 35 k.p.a. Niezwłocznie powinny być zatem załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). W art. 35 § 3 k.p.a. ustawodawca wskazał regułę, zgodnie z którą załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (...). Jednocześnie, z uwagi na wspomnianą już różnorodność spraw administracyjnych i potrzebę czynienia wyjaśnień, w art. 35 § 5 k.p.a. wyrażono zasadę, że do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Organ pozostaje więc w bezczynności - co do zasady - w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. (rzetelne poinformowanie o przyczynach niezałatwienia sprawy i nowym terminie) lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w końcowym załatwieniu sprawy.
W konsekwencji, orzekając w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że miała w niej miejsce bezczynność organu bowiem do dnia wydania wyroku nie załatwił on sprawy w terminie ustawowym (brak w tym względzie jakiejkolwiek informacji w aktach). Przyjmując więc nawet wydłużenie tego terminu do dwóch miesięcy, co może zostać uznane za uzasadnione z uwagi na potrzebę wyjaśnienia w sprawach lotniczych przyczyn opóźnienia lotu i ewentualnie podnoszonych przez przewoźnika powodów takiego stanu, w zasadzie organ nie podejmował terminowo jakichkolwiek działań zmierzających do zakończenia spawy.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Prezes ULC nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy P. F. i M. R. bez zbędnej zwłoki, przy czym można warunkowo przyjąć że termin na wydanie decyzji w niniejszej sprawie powinien wynosić dwa miesiące od dnia wpływu skargi na przewoźnika. Tym samym sprawa powinna była zostać rozstrzygnięta co do zasady do dnia [..] kwietnia 2019 r.
W kontekście powyższego Sąd uznał, że zaistniała w sprawie niedopuszczalna bezczynność (liczona od dnia[..] kwietnia 2019 r. do dnia wyrokowania), która nosi cechy rażącego naruszenia prawa.
Pierwsza i jak dotąd jedyna czynność organu nastąpiła dopiero w dniu [..] kwietnia 2020 r., a więc bez mała po 14 miesiącach od dnia wniesienia skarg pasażerów i w dodatku dopiero po tym, jak została wniesiona skarga do tutejszego Sądu. Dodatkowo, pomimo skierowania skargi do Sądu sprawa nie została w sposób merytoryczny zakończona, co blokuje stronie skarżącej możliwość otrzymania ewentualnego odszkodowania od przewoźnika lotniczego.
Dokonując w tych okolicznościach sprawy wartościowania rażącego charakteru bezczynności Sąd wziął pod uwagę, że dla jej stwierdzenia nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa (niedochowanie terminu). Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13). W konsekwencji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Takie warunki zaistniały zdaniem Sądu w niniejszej sprawie.
Sąd ocenia opóźnienie organu jako znaczne i nieuzasadnione, bowiem żadna, nawet najmniejsza czynność nie została podjęta po wpływie skarg na przewoźnika. Podobnie było po złożeniu ponaglenia. Dopiero na skutek skargi do Sądu organ zawiadomił strony o tym, że zostało wszczęte postępowanie. To wskazuje na rażący charakter naruszenia prawa do terminowego zakończenia sprawy. Przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości). Pojęcie prawa, którego naruszenie oceniane jest pod kątem tego, czy jest ono rażące, nie ogranicza do grupy przepisów o terminach załatwienia spraw i obejmuje także przepisy determinujące sposób działania organu.
Pewnym usprawiedliwieniem zaistniałej sytuacji, mającym jednak wpływ wyłącznie na wysokość przyznanej sumy pieniężnej, są okoliczności podniesione przez Prezesa ULC w odpowiedzi na skargę, wskazujące na znaczny i niespodziewany wzrost liczby spraw (w stosunku do lat ubiegłych), które - co jest Sądowi z urzędu wiadome - w latach 2017-2019 wpłynęły do tego organu w znacznych ilościach. Powód wzrostu liczby spraw, który jest konsekwencją uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r. sygn. akt III CZP 111/16, przesądzającej o terminie przedawnienia roszczeń wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, również ma wpływ na wynik sprawy bowiem nie jest wywołany przez organ (tj. wzrost liczby spraw). Niemniej jednak biorąc to pod uwagę Sąd uznaje, że organ naruszył przepisy obligujące go do terminowego załatwiania spraw oraz o informowaniu pasażerów o przyczynach zaistniałej zwłoki. Szczególnie wadliwe, bowiem naruszające zasadę zaufania obywateli do organów, jest niepodejmowanie jakichkolwiek działań przez ponad rok od daty wpływu skargi pasażerów. Obywatele nie mogą odczuwać negatywnych skutków braku działania organu nawet wówczas, gdy owa bezczynność może z pozoru wyglądać jako niezawiniona (np. nawał spraw, braki kadrowe, niekompetentni pracownicy itp.). Chodzi bowiem o to, że to Państwo lub samorządy ostatecznie są gwarantem sprawnego działania "podległych" im organów. Jeżeli więc te nie działają prawidłowo, to choć brak lub opóźnienia w ich aktywności możne wydawać się z pozoru niezawiniony, to jednak taki z punktu widzenia odpowiedzialności za bezczynność w istocie nie jest, gdyż to państwo/samorządy mają stworzyć takie warunki działania, aby do bezczynności w ogóle nie dochodziło, a już zwłaszcza z przyczyn organizacyjnych.
W konsekwencji, o ile powoływane w niniejszej sprawie znaczące obciążenie organu ilością wpływających spraw nie może być widziane jako swoiście rozumiana przesłanka egzoneracyjna, wyłączająca odpowiedzialność z tytułu bezczynności i rażącego naruszenia prawa w tym zakresie, o tyle ma ona znaczenie dla ewentualnego wymierzenia grzywny, czy też wpływa na możliwość przyznania sumy pieniężnej na rzecz Strony i jej wysokość. W ocenie Sądu okoliczności sprawy przemawiają za przyznaniem Skarżącym sumy pieniężnej w kwocie po [..] zł. Przyznanie jej w wysokości postulowanej w skardze byłoby sankcją nazbyt dolegliwą, nie uwzględniającą sytuacji organu jak i nie do końca kompensacyjnej roli takiego świadczenia (istotna jest tu jej rola oddziałująca na organ). Ponadto rekompensatą za opóźnienie lotu nie może być przyznawane przez Sąd świadczenie pieniężne gdyż jest nim odszkodowanie należne w kwocie ryczałtowej od przewoźnika lotniczego. Do przyznania świadczenia pieniężnego nie jest konieczne ani udowodnienie ani nawet uprawdopodobnienie poniesienie szkody czy innego uszczerbku z powodu bezczynności. W ocenie Sądu już sam fakt tak długiego bezowocnego oczekiwania na zajęcie się sprawą (przez ponad rok) i w związku z tym niemożność uzyskania jakiegokolwiek świadczenia od przewoźnika, jest wystarczającą podstawą przyznania sumy pieniężnej. Poza tym w ocenie Sądu przyznanie sumy pieniężnej lepiej spełni rolę oddziałującą na organ niż potencjalna grzywna. W tym ostatnim przypadku dochodziłoby bowiem wyłącznie do przesunięcia środków finansowych z dyspozycji organu ponownie do budżetu państwa. Tymczasem świadczenie pieniężne powoduje ten skutek, że środki są wypłacane pasażerom, co nie powinno zostać niezauważone przy projektowaniu budżetu ULC (wspomniana funkcja oddziaływania świadczenia pieniężnego i wpływu na ) i przez to wywrzeć wpływ na prawidłowe działanie organu w przyszłości.
W orzecznictwie NSA słusznie wskazuje się, że wymierzenie przez sąd administracyjny grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. pozostawione jest do jego uznania i stanowi uprawnienie w sytuacji uwzględnienia skargi na bezczynność, czy też przewlekłość (zob. wyrok NSA z 4 września 2019 r. sygn. akt I OSK 950/18). Wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu orzekającego i powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście istotne jest też dyscyplinowanie organu (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 111/19). Wybór sądu powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność (przewlekłość), którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu bezczynności (przewlekłości) w postępowaniu (por. wyrok NSA z 11 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 879/17). Dodać również należy, że wymierzenie grzywny organowi nie jest uzależnione od stwierdzenia, że bezczynność czy przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2430/14).
W tej sytuacji rozstrzygnięcie o przyznaniu sumy pieniężnej w kwocie jak w wyroku jest prawidłowe i zgodne z art. 149 § 2 p.p.s.a., zaś w pozostałym zakresie żądanie Skarżących podlegało oddaleniu, podobnie jak żądanie wymierzenia organowi grzywny.
Sąd zobowiązał również organ do załatwienia skargi pasażerów, co z uwagi na znaczny stan bezczynności powinno nastąpić niezwłocznie. Nie było przy tym powodów do nakazania wszczęcia postępowania. Postępowanie zostało już wszczęte na skutek zgłoszonego w dniu [..] lutego 2019 r. żądania i jest nadal otwarte. Organ ma zatem zakończyć to postępowanie stosownym rozstrzygnięciem.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących, na które składa się uiszczony wpis od skargi, koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Sąd miarkował koszty za zastępstwo prawne uznając, że należą się one w wysokości 50% stawki minimalnej. Przyczyną powyższego jest przede wszystkim szablonowe tworzenie skargi przez pełnomocnika Skarżących (swoisty formularz nieuwzględniający szerzej okoliczności sprawy). Skarga powiela też po raz kolejny błędy zawarte w stworzonym szablonie (żąda stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania równocześnie). Z tych też przyczyn Sąd nie widzi podstaw by przy takiej jakości wniesionej skargi przyznać wynagrodzenie w wyższej wysokości.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło