VIII SA/Wa 107/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Protokolant Starszy referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. B. i A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej "SKO"), powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. nr 98/2000 r. poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu zażalenia A. Sz. na postanowienie Wójta Gminy K. z dn. [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dn.[...] marca 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] w km [...] z drogą wojewódzką nr [...] w km [...] oraz drogą powiatową nr [...] w miejscowości P. na skrzyżowanie typu rondo" – orzekło o utrzymaniu w całości w mocy zaskarżonego postanowienia. Powyższe postanowienie zostało poprzedzone postępowaniem administracyjnym, w toku którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych: Pisemnym wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. złożonym w Urzędzie Gminy K., J. B. i A. Sz. (dalej określani jako "skarżący"), powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnieśli o wznowienie postępowania w celu uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przebudowy drogi wojewódzkiej nr [...] z drogą wojewódzką nr [...] oraz drogą powiatową nr [...] w miejscowości P. na skrzyżowanie typu rondo, z uwagi na to, że wymienieni bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu złożonego wnioski skarżący podnieśli m.in., że na mocy powyższej decyzji Wójta Gminy K. zostali pozbawieniu prawa własności do części działek oznaczonych nr[...], [...], [...],[...]. Ponadto wskazali, że powyższa decyzja nie została im doręczona pomimo, że byli stronami postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, a planowane przedsięwzięcie w sposób bezpośredni oddziaływało na sferę ich uprawnień właścicielskich. W postanowieniu z dn. [...] października 2011 r. znak j.w. Wójt Gminy K., po rozpoznaniu powyższego wniosku, odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wnioskodawcy uchybili terminowi określonemu w art. 148 k.p.a., gdyż wymienieni o wydanej decyzji dowiedzieli się [...] lipca 2011 r., a wniosek o wznowienie postępowania złożyli w dn. [...] października 2011 r., a więc po upływie jednego miesiąca od daty, w której dowiedzieli się o wydanej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 149 § 3 i art. 148 § 1 k.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem SKO w R., po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, orzekło o utrzymaniu w mocy w całości postanowienia Wójta Gminy K.. W uzasadnieniu SKO wskazało, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący o decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dowiedzieli się w dn.[...] lipca 2011 r., zatem wniosek o wznowienie postępowania mógł być złożony najpóźniej w terminie do dn. [...]sierpnia 2011 r. Natomiast skarżący wniosek sporządzili w dn. [...] października 2011 r. wpływ do Urzędu Gminy w K. w dn. [...] października 2011 r. tj. po ustawowo wyznaczonym terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej ewentualną podstawę do wznowienia postępowania. W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w R. i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy K., przeciwko zaskarżonym postanowieniom, podnieśli następujące zarzuty: 1) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 149 § 3 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w formie postanowienia, podczas gdy powinno ono być wydane w formie decyzji, 2) naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 148 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe uznanie, że strona nie dochowała terminu jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy zgodnie z treścią tego przepisu termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie, jak błędnie przyjął organ II instancji, od dnia w którym strona dowiedziała się o zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że skutkiem zaniechania przez Wójta Gminy K. prawidłowego doręczenia im decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla wyżej określonej inwestycji drogowej, o treści tej decyzji dowiedzieli się dopiero w dn.[...] października 2011 r. w trakcie uczestnictwa w rozprawie przed NSA w sprawie o sygn. II OSK 1633/11. Jest to, w ich ocenie, okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania o, której uzyskali wiedzę w dacie [...] października 2011 r. Jednocześnie potwierdzili fakt zwracania się do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska pismem z dn. [...] lipca 2011 r. o unieważnienie decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody w oparciu o którą została wydana decyzja Wojewody [...] nr [...] z dn. [...] lipca 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, na podstawie której pozbawiono ich prawa własności części działek o numerach powołanych we właściwych pismach. W odpowiedzi na skargę organ SKO w R., wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentacje zawartą w wydanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest on dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w R. z dn.[...] grudnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dn. [...]października 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej określonej inwestycji drogowej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym i uregulowane zostało w kodeksie postępowania administracyjnego w sposób odrębny w rozdziale 12 działu II kodeksu. Cechą charakterystyczną tego postępowania, w razie zgłoszenia wniosku, jest jego dwuetapowość. Zgłoszenie wniosku o wznowienie, uruchamia wstępny etap jego kontroli, w którym badana jest dopuszczalność wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, które dopiero otwiera drogę do merytorycznego badania przesłanek wznowienia. Jeśli organ stwierdzi, że wydanie postanowienia o wznowieniu nie jest dopuszczalne, wówczas wydaje rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania, co w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy, następowało w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia jest możliwe w sytuacji, gdy postępowanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, albo wniosek strony został złożony po terminie. Już zaistnienie jednej z okoliczności uzasadniającej bezprzedmiotowość wznowienia, uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Zaskarżone postanowienie SKO w R. z dn. [...] grudnia 2011 r. jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Postępowanie sądowe ogranicza się wyłącznie do zbadania jego zgodności z prawem, tj. zbadania, czy – w niniejszej sprawie – organ prawidłowo ocenił, że nastąpiło niezachowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 k.p.a. Rozpoznając tenże wniosek, organ odmówił bowiem jego wznowienia powołując się m.in. na art. 148 § 2 k.p.a. A zatem odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialnoprawnych. Stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z kolei zgodnie z treścią § 1 art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wyżej wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania stanowi o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym. Cytowany przepis art. 148 § 2 k.p.a. jest klarowny i jasny. W myśl tej normy prawnej ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, nie od daty doręczenia decyzji (jak np. termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 1 k.p.a., czy termin z art. 111 § 1 k.p.a. do żądania uzupełnienia decyzji), lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie sygn. akt I SA 769/97, LEX nr 45129). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Stwierdzić trzeba, iż art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia, czy też podania informacji o pełnej treści decyzji. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05, opubl. ONSAiWSA z 2006 r. Nr 5, poz. 133, z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 547/07 niepubl., z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931 /08 niepubl., z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1245/07 niepubl.). W rozpoznawanej sprawie organy administracji orzekające w sprawie udowodniły zebranym materiałem dowodowym, że skarżący wiedzę o decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje inwestycji drogowej mieli na dzień [...] lipca 2011 r. (czego skarżący nie kwestionują). Podstawą prawną wniosku złożonego przez skarżących o wznowienie postępowania był przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc przy tak określonej podstawie wznowienia termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania określony jest przepisem szczególnym art. 148 §2 k.p.a. (tj. od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie jako to błędnie wywodzą skarżący, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, która określona jest w art. 148 § 1 k.p.a.). W związku z tym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność powzięcia wiedzy o treści decyzji Wójta K. jaką skarżący mieli uzyskać w dn. [...] października 2011 r. w NSA podczas rozprawy w sprawie sygn. II OSK 1633/11. W niniejszej sprawie, w związku ze wskazaną przez skarżących podstawą wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), przepisem który miał zastosowanie do oceny zachowania przez skarżących terminu wniosku o wznowienie był przepis art. 148 § 2 k.p.a., a w tym zakresie ponieważ skarżący złożyli wniosek w dn. [...]października 2011 r. to organy zasadnie stwierdziły, że nie dochowali oni terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania i w związku z tym rozstrzygnięcie organów odmawiające wznowienia postępowania jest zgodne z prawem. Ponieważ pełnomocnik skarżących na rozprawie cofnął zarzut naruszenia art. 149 § 3 k.p.a. – Sąd zaniechał odnoszenia się do tegoż zarzutu w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na względzie, z uwagi na stwierdzoną niezasadność skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.