VIII SA/Wa 1086/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-24
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Cezary Kosterna, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną za przejazd pojazdem nienormatywnym, jeśli naruszenie dotyczyło nacisku osi, a nie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, mimo że kierowca brał udział w załadunku i nie miał pełnej wiedzy o wadze towaru?Ratio decidendi
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność obiektywną za przejazd pojazdem nienormatywnym, niezależnie od winy kierowcy czy załadowcy. Naruszenie dopuszczalnego nacisku osi stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli nie przekroczono dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od innych podmiotów, a brak należytej staranności przy organizacji przejazdu lub brak wpływu na powstanie naruszenia nie zwalnia go z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę spółki z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową o 27,5% oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 6%. Spółka argumentowała, że dochowała należytej staranności, opierając się na informacjach od zleceniodawcy o wadze towaru i zapewniając pojazd o odpowiedniej ładowności, a kierowca nie miał wpływu na rozmieszczenie ładunku. GITD utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając odpowiedzialność przewoźnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] sp. z o.o.
z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu [...] maja 2015 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zatrzymano do kontroli drogowej dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował T. T. (dalej: kierowca), który na podstawie licencji nr [...] na trasie przejazdu [...] wykonywał krajowy transport drogowy z ładunkiem odzieży używanej na 2 paletach oraz w workach, umieszczonych pod sufit pojazdu. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,72 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t
w górę) – przekroczenie o 2,75 t, tj. o 27,5 %, przy dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej na drodze krajowej 10 t,
- wartość masy całkowitej pojazdu wyniosła 19,6 t (po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi) - przekroczenie masy całkowitej kontrolowanego pojazdu o 1,1 t
(o 6%), przy dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu 18 t (wpis w dowodzie rejestracyjnym).
W związku z faktem, iż jedna z dopuszczalnych wartości przekroczyła 20%,
a kierowca zeznał, że nie posiada żadnego zezwolenia oraz był przy załadunku towaru i decydował o jego rozmieszczeniu na skrzyni ładunkowej należało uznać, że firma [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] wykonywała przewóz z naruszeniem zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym, dla którego jest wymagane zezwolenie kategorii VII ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ administracji kierował się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych oraz drogi, po których te pojazdy mogą się poruszać.
Kierowca kontrolowanego pojazdu zapoznał się z treścią protokołu z dnia [...] maja 2015 r., podpisał go bez uwag podważających jego prawidłowość
i wiarygodność oraz odmówił ponownych pomiarów pojazdu. Ponadto nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do sposobu dokonanych pomiarów, ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania, a także konfiguracji placu. Natomiast wskazał, że nie był świadomy wagi towaru ponad wpis na dokumencie WZ, towar był równomiernie rozłożony,
a według nadawcy waga była zgodna z dopuszczalną masą całkowitą pojazdu (DMC).
Mając na uwadze wynik ważenia, protokół kontroli oraz zeznania kierowcy, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji) decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2015 r., działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 2 w związku z ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., zwana dalej: P.r.d.), orzekł o nałożeniu na [...] spółkę z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka, strona, przedsiębiorca) kary pieniężnej w wysokości [...]złotych. Podstawę orzeczenia stanowiło ustalenie, iż nastąpiło naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie spółka wniosła
o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazując, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Przedsiębiorca, przyjmując do realizacji zlecenie od firmy [...] P. A. z siedzibą
w [...] (zleceniodawca przewozu towaru), otrzymał informację, iż przesyłka, jaką ma transportować, waży maksymalnie 8.000 kg, desygnował do realizacji zlecenia pojazd o dopuszczalnej ładowności 8.105 kg, czym dochował należytej staranności przez zapewnienie odpowiedniej ładowności pojazdu wykonującego transport. Mając na uwadze powyższą deklarację od zleceniodawcy oraz podzielność towaru, spółka nie występowała o jakiekolwiek zezwolenie dotyczące przewozów nienormatywnych.
Przedsiębiorca ponadto wskazał, że przeszkolił swojego kierowcę i nakazał mu nadzór nad załadunkiem, w tym sprawdzenie ilości, jakości i wagi przesyłki. Podczas załadunku kierowca rozmieścił towar równomiernie na przestrzeni ładunkowej i sprawdził wagę towaru w dokumentacji wystawionej przez nadawcę,
w której wskazano wagę przesyłki na łączną wartość 7.538 kg (mniej o 567 kg od dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu).
Powołując się na przepisy art. 38, art. 39 i art. 43 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 915, zwana dalej: Prawo przewozowe), strona wskazała, że podmiot realizujący przewóz opiera się na informacjach dostarczonych przez nadawcę i zarejestrowanych w wystawionych przez niego dokumentach. Prawo przewozowe określa obowiązki nadawcy podczas czynności załadunkowych; tak więc to nie kierowca odpowiada za rozmieszczenie
i ładowność towaru, tylko nadawca przesyłki (w tym wypadku firma [...] w [...]), który przekłamał zapisy w dokumentacji, doprowadzając do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a tym samym do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś.
Celem potwierdzenia powyższych okoliczności strona wniosła o przesłuchanie świadków: kierowcy, zarządzającego transportem w spółce oraz prezesa zarządu.
Decyzją znak [...] z dnia [...] września 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140b ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 P.r.d. oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460, zwana dalej: u.d.p.), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz treści obowiązujących w tym zakresie przepisów podał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca odpowiada za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2015 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o numerach fabrycznych: [...]
i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] marca 2016 r. Kierowcy okazano te dokumenty oraz poinformowano go o sposobie przeprowadzenia pomiarów i przysługujących mu uprawnieniach, co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym protokole kontroli.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi, bowiem ustawodawca uznał, że największe spustoszenie na drogach czynią pojazdy
o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie. Organ przeprowadził w zaskarżonej decyzji obszerne wyjaśnienia co do rozumienia kategorii zezwoleń i co do ich znaczenia dla orzekanych kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym.
GITD zauważył, że podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd, a nie załadunek. Jego odpowiedzialność jest niezależna i odrębna od odpowiedzialności innych podmiotów, takich jak: załadowcy, nadawcy, odbiorcy, spedytora. Kara pieniężna może być na te podmioty nałożona równocześnie, obok podmiotu wykonującego przejazd, a nie zamiast. Dlatego kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, okoliczność braku wpływu kierowcy na sposób rozmieszczenia ładunku, możliwości uczestnictwa kierowcy
w czynnościach załadunkowych, nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej z art. 140aa ust. 4 P.r.d. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że to w gestii przewoźnika jest takie zorganizowanie przejazdu, aby nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne. Dlatego, w ocenie GITD, brak było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych wskazanych w odwołaniu, które powodowałyby tylko bezpodstawne przedłużenie postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., ustalił stronę postępowania w przedmiotowej sprawie oraz zgodnie z prawem nałożył karę pieniężną za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Podmiot wykonujący przejazd przed jego rozpoczęciem powinien upewnić się, czy jego pojazd odpowiada określonym normom, czy po załadunku będzie nadal pojazdem normatywnym. Jeśli ma trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru, ewentualnie wystąpić o uzyskanie stosownego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Tymczasem kontrolowany pojazd członowy był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych z uwagi na wielkość nacisku na pojedynczej osi napędowej. Strona nie dochowała więc należytej staranności przy realizacji przedmiotowego przejazdu.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z: dokumentów załączonych do odwołania (zlecenia transportowego, oświadczenia kierowcy, umowy zlecenia z załącznikami, dokumentu WZ) oraz przesłuchania świadków: kierowcy, zarządzającego transportem i prezesa zarządu spółki, przez arbitralne uznanie, że ich przeprowadzenie służyłoby jedynie przedłużeniu postępowania, podczas gdy są one istotne dla ustalenia przebiegu kontroli drogowej przeprowadzonej wobec pojazdu spółki oraz okoliczności związanych z załadunkiem towaru;
b) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. przez bezpodstawne uznanie, że organ administracji dopuścił wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, podczas gdy odmówił przeprowadzenia ww. dowodów zawnioskowanych przez stronę oraz przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj. faktycznego przebiegu kontroli drogowej wykonanej w stosunku do pojazdu spółki w dniu [...] maja 2015 r., w szczególności wyjaśnienie, czy wagi używane przez organ kontroli są przeznaczone do pomiaru dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz obciążeń przekraczających 10.000 kg;
2) prawa materialnego, tj.:
a) art. 1 ust. 1 lit. a w związku z pkt 2.3.1 i 3.4.2. załącznika nr I Dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. (Dz.U. L 235 z 17 września 1996 r., str. 59, zwana dalej: Dyrektywą Rady nr 96/53/WE) poprzez nałożenie na skarżącego kary administracyjnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi o 27,5% przy braku posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, pomimo iż zgodnie z ww. Dyrektywą, maksymalny dopuszczalny ciężar na oś napędową pojazdów mechanicznych dwuosiowych o maksymalnym dopuszczalnym ciężarze na oś napędową pojazdów mechanicznych dwuosiowych o maksymalnym dopuszczalnym ciężarze 18 t może wynieść 11,5 t, a zatem przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku na oś wyniosło 1,22 t, tj. mniej niż 10%, a więc ewentualna kara powinna wynieść 500 zł;
b) art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b w związku z art. 140aa ust. 3 P.r.d. przez ich błędną interpretację oraz odmowę umorzenia postępowania w stosunku do skarżącego, pomimo iż okoliczności sprawy o dowody wskazują, że przewoźnik dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub nie miał wpływu na powstanie naruszenia, zaś jedynym czynnikiem powodującym powstanie naruszenia był wadliwy sposób załadunku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd, rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodne z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawą faktyczną podjętych w sprawie decyzji stanowił przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej samochodu ciężarowego.
Zgodnie z art. 2 ust. 35a P.r.d., pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych.
Dopuszczalna wartość masy całkowitej pojazdu ciężarowego dwuosiowego została określona w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 305). Z kolei z art. 41 ust. 1 u.d.p. wynika, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Jednak w ustępie 2 tego przepisu występuje ustawowa delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu do ustalenia w drodze rozporządzenia wykazu: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t – mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Wykaz tych dróg znajduje się w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061).
Droga krajowa nr [...], po której poruszał się w dacie kontroli kontrolowany pojazd, na odcinkach: [...] /droga [...]/ - [...] – [...]–[...]-[...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...]–[...] /droga [...]/ została zaliczona do kategorii dróg, po których poruszać się mogą pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Przepis art. 64 ust. 2 P.r.d. zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych, aniżeli ładunek niepodzielny, jeśli pojazd porusza się drogą krajową.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek podzielny, mając na uwadze umieszczenie towaru (odzieży używanej) w workach oraz paletach. Niewątpliwie więc może być on podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków, stąd brak jest wątpliwości co do jego podzielności (por. art. 2 ust. 35b P.r.d.).
Z analizy treści ww. przepisu art. 2 ust. 35a P.r.d. wynika jednoznacznie, że pojazd jest nienormatywny nie tylko wtedy, kiedy będą przekroczone wszystkie wymienione w nim parametry, ale przez użycie spójnika "lub" wystarczy, aby pojazd przekroczył co najmniej jeden dopuszczalny parametr, by uznać go za nienormatywny.
Podczas przedmiotowej kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,75 t (o 27,5%) w stosunku do dopuszczalnych 10 t i w związku ze stwierdzonym naruszeniem norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi została nałożona kara pieniężna.
Sąd podziela stanowisko organu, że naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu
i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC).
W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną nałożono za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Za brak zezwolenia kategorii VII wymierzono karę pieniężną w wysokości [...]zł na podstawie art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d. w związku z art. 140 ab ust. 2 P.r.d.
Z treści art. 140 aa ust. 3 pkt 1 P.r.d. wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie
z warunkami dla tego zezwolenia nakłada się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. Niewątpliwie takim podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd była spółka, a nie jego kierowca, czy też załadowca. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego transport ma charakter odpowiedzialności obiektywnej w tym znaczeniu, że nie jest uzależniona od istnienia winy po jego stronie. Organ nie ma obowiązku prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność istnienia lub nieistnienia winy po stronie przedsiębiorcy, czy też prowadzącego pojazd kierowcy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2007 r., VI SA/Wa 689/07, Lex nr 495236). Kara administracyjna za przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie P.r.d. skutku. Odpowiedzialność przewoźnika za przejazd po drodze krajowej pojazdem nienormatywnym jest odpowiedzialnością niezależną od innych podmiotów, o których mowa w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 P.r.d. (organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora). Skarżąca nie wskazała okoliczności, które mogłyby ją zwolnić z powyższej odpowiedzialności administracyjnej, tj. nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem lub nie miała wpływu na powstanie naruszenia (art. 140 aa ust. 4 P.r.d.). Przewoźnik odpowiada za przejazd załadowanego pojazdu, aby po drogach publicznych nie poruszały się pojazdy nienormatywne, aby nie dochodziło do naruszenia P.r.d. Przed rozpoczęciem przejazdu powinien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom, a jeśli waga załadunku spowoduje jego nienormatywność, to przewoźnik winien uzyskać na taki przejazd stosowne zezwolenie.
Należy zauważyć, że istnieje domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę, ponieważ to on organizuje pracę kierowców
i sprawuje nad nimi nadzór. Przewoźnik ponosi ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców i nie dochodziło do naruszenia prawa. Poza tym powinien dołożyć maksimum staranności, by działalność gospodarcza prowadzona w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu prowadzona była zgodnie z przepisami prawa. W przeciwnym razie przewoźnik powinien liczyć się z konsekwencjami prawnymi (kary pieniężne za naruszenia P.r.d. i u.d.p.). W tym zakresie Sąd podziela wywody organu odwoławczego i uznaje je za własne.
Kierowca w dacie kontroli zeznał, że brał czynny udział w załadunku towaru ("towar ładowałem w miejscowości [...], osoby, które ładowały mój samochód powiedziały, że mam załadować całe auto, u załadowcy nie byłem ważony, dostałem tylko informację, że towar waży 7538 kg"). Znając jednak dopuszczalną ładowność przedmiotowego samochodu ciężarowego (8105 kg) oraz wpis wagi towaru na dokumencie WZ (7538 kg), kierowca powinien mieć jeszcze wolną przestrzeń w pojeździe na 567 kg. Tymczasem z protokołu oględzin wynika, że towar w postaci odzieży używanej był przewożony na 2 paletach, a na pozostałej części przestrzeni ładunkowej załadowane były worki z odzieżą używaną aż po sam sufit pojazdu. Bezsporne przy tym jest, że przewożony towar nie był ważony.
W takich okolicznościach trudno uznać za wiarygodne oświadczenie prezesa zarządu spółki zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r., że kierowca nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałą sytuację, ponieważ zachował najwyższą staranność swojej pracy. W ocenie Sądu, gdyby kierowca zachował taką właśnie staranność
w wykonywaniu swoich obowiązków, której wymaga się od przeszkolonego profesjonalisty w przewozach towarów, dopilnowałby prawidłowej wagi przewożonego towaru, aby nie dopuścić do wyjazdu na drogi publiczne pojazdu nienormatywnego. Niewątpliwie, pojazd po załadunku powinien być pojazdem normatywnym.
Analizując dalej dowody zebrane w sprawie należy zauważyć, że kierowca zapoznał się z protokołem kontroli, nie wnosił o ponowne ważenie pojazdu, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do sposobu dokonanych pomiarów, ustawienia pojazdu
w czasie ich dokonywania, a także konfiguracji placu. Protokół kontroli, jako główny dowód w tego rodzaju sprawach, został podpisany przez kierowcę bez uwag podważających jego prawidłowość i wiarygodność. Zastrzeżenie zgłoszone przez kierowcę do protokołu dotyczyło jedynie tego, że nie był świadomy wagi towaru ponad wpis na dokumencie WZ, towar był równomiernie rozłożony, a wg nadawcy waga pojazdu z ładunkiem jest zgodna z dopuszczalną masą całkowitą. Te zastrzeżenia kierowcy nie wywołują, w ocenie Sądu, żadnych skutków uwalniających przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej. Z okoliczności bezspornego stanu faktycznego w sprawie wynika, że kierowca miał wpływ na powstanie naruszenia, a przy dołożeniu przez niego należytej staranności mógł nie dopuścić do przeładowania pojazdu, żądając zważenia towaru.
Niezasadny jest więc zarzut skargi, że w tej sprawie postępowanie powinno być umorzone, ponieważ okoliczności faktyczne wskazują, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bądź nie miała wpływu na powstanie naruszenia (art. 140aa ust. 4 pkt 1 litera a) i b) w związku z art. 140aa ust. 3 P.r.d.). Wywody skarżącej na te okoliczności są jedynie polemiką
z prawidłowymi ustaleniami organów.
W tym miejscu należy przypomnieć, że w myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), aby zastosować prawidłowo przepisy prawa materialnego. Chodzi więc
o ustalenie takich faktów, które mają obiektywne znaczenie dla załatwienia sprawy.
Sąd podziela stanowisko GITD w tym zakresie, że materiał dowodowy
w postaci: protokołu kontroli, zeznań kierowcy w charakterze świadka, dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, prawa jazdy kierowcy, wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, świadectwa legalizacji wag, protokołu z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów oraz dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli, jest wystarczający do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie organ odwoławczy formalnie nie rozstrzygnął w formie postanowienia o odmowie dopuszczenia dowodów zaoferowanych przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego (uchybienie nieistotne dla wyniku postępowania), jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD odniósł się do nich uznając, że nie posiadają one znaczenia dla sprawy, a ich przeprowadzenie służyłoby jedynie przedłużeniu postępowania. Przebieg kontroli pojazdu i okoliczności związane z załadunkiem najlepiej zostały wykazane protokołem kontroli oraz zeznaniami kierowcy w charakterze świadka. Organ nie miał obowiązku przeprowadzać dowodów wnioskowanych przez stronę w postaci ponownego przesłuchania kierowcy, przesłuchania prezesa zarządu spółki oraz zarządzającego transportem w spółce, jeśli uznał je za nieistotne dla sprawy. Wprawdzie w myśl art. 75 § 1 k.p.a. dowodem może być wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, ale dowód musi służyć do wyjaśnienia zaistniałego sporu.
W ocenie Sądu, organy administracji orzekające w tej sprawie nie naruszyły przepisów postępowania, tj.: art. 7 (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa), art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a., ponieważ wszystkie okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione tymi dowodami, które zostały przez organy przeprowadzone. Doprowadziły one do ustalenia odpowiedzialności przewoźnika, wynikającej z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d.
Odnosząc się do zarzutu braku możliwości sprawdzenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu wagami typu [...]należy stwierdzić, że
w aktach sprawy znajduje się pochodząca od producenta instrukcja obsługi tego rodzaju wag oraz świadectwo ich homologacji ważne do 11 czerwca 2018 r. (brak podstaw do żądania tych dokumentów przez Sąd zgodnie z wnioskiem zawartym
w skardze). Z tych dokumentów wynika jednoznacznie, że wagi nieautomatyczne typu [...] służą do pomiaru nacisku kół i osi. Jedną parą takich wag można dokonać pomiaru obciążenia osi pojazdu dwuosiowego. Niewątpliwie więc nie można podważyć pomiaru kontrolowanego pojazdu pod kątem nacisku na pojedynczej osi napędowej, a przedmiotowa kara została nałożona przede wszystkim za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi (strona 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
Definicja pojazdu nienormatywnego wskazana w art. 2 pkt 35a P.r.d.
w połączeniu z dyspozycją art. 140ab ust. 1 pkt 3 P.r.d. wskazuje, że karę pieniężną organ wymierza za przekroczenie przynajmniej jednego parametru (w tym wypadku nacisku jednej osi w pojeździe dwuosiowym) charakteryzującego pojazd nienormatywny i braku zezwolenia na przejazd takim pojazdem. W tej sytuacji bez znaczenia są ustalenia w zakresie możliwości ważenia wagami typu [...] dopuszczalnej całkowitej masy pojazdu, a tym samym nie mają znaczenia dokumenty załączone do skargi. Wątpliwości skarżącej wskazane w skardze na tę okoliczność, poparte orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA: z dnia 21 października 2014 r., II GSK 1333/13 i z dnia 9 lipca 2015 r., II GSK 1344/14), nie mogą podważać ustaleń zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia dyrektywy Rady nr 96/53/WE, Sąd w pełni podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w niej wskazane. Dokonując analizy tego aktu prawnego nie można pominąć art. 7, z którego wynika, że dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym państwie członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych – niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. W polskim prawodawstwie kwestia ta została uregulowana w cytowanym wyżej art. 41 ust. 1
i ust. 2 u.d.p., który reguluje zasady korzystania z dróg publicznych, wyodrębniając drogi, po których bez zezwolenia mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach. Drogi krajowe należą do sieci tych dróg, po których w Polsce mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Wprowadzenie dodatkowego elementu w prawie krajowym w postaci rozróżnienia dróg nie stanowi naruszenia przepisów wskazanej dyrektywy (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2006 r., I OSK 1027/05, wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., II GSK 2111/14, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 18 maja 2015 r., VI SA/Wa 3437/14,
z dnia 19 lutego 2015 r., VI SA/Wa 2056/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., VIII SA/Wa 1133/14, wszystkie publ. cbois).
Mając powyższe wywody na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło