VIII SA/Wa 151/22

WyrokWSA w Warszawie2022-04-27

Skład orzekający: Renata Nawrot, Marek Wroczyński, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków może zawierać odesłania do umów cywilnoprawnych lub innych aktów prawnych, zamiast samodzielnie określać wymagane prawem kwestie, takie jak minimalny poziom usług?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która odsyła do umów cywilnoprawnych lub innych aktów prawnych zamiast samodzielnie określać wymagane prawem kwestie (np. minimalny poziom usług), narusza istotnie prawo. Takie odesłania stanowią przekroczenie delegacji ustawowej i są podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały w całości, zgodnie z art. 147 § 1 PPSA i art. 91 ust. 1 u.s.g.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając jej istotne naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Główne zarzuty dotyczyły braku samodzielnego określenia minimalnego poziomu usług, ograniczenia kręgu osób uprawnionych do wniosku o przyłączenie, nałożenia dodatkowych obowiązków na inwestora, warunkowania dostępu do usług planami rozwoju, naruszenia hierarchii źródeł prawa oraz nieprawidłowej formy składania reklamacji. Organ administracji uznał zarzuty za uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały w całości.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w P. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Rada Gminy [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U z 2018 r., poz. 994, 1000, 1349, 1432 i 2500; dalej u.s.g.) oraz art. 19 ust. 3 z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U z 2018 r., poz. 1152 i 1629 dalej: u.z.z.w.) podjęła w dniu 18 marca 2019 r. uchwałę nr [...]w sprawie przyjęcia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...]. Pismem z dnia 26 stycznia 2022 r. Prokurator Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w [...] z siedzibą w [...]zaskarżył powyższą uchwałę. Autor skargi zarzucił istotne naruszenie następujących przepisów prawa tj.: 1) art. 19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w. poprzez brak faktycznego określenia w § 4 uchwały minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo w zakresie dostarczania wody, ilości i dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń odbieranych ścieków, takich jak w szczególności: minimalną ilość dostarczanej wody, ilość ścieków i odesłanie w tym zakresie do treści zawieranej umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków; 2) art. 19 ust. 2 i 3 u.z.z.w. poprzez wskazanie w § 15 regulaminu wymogu złożenia pisemnego wniosku, jak i ograniczenie w § 15 ust. 3 regulaminu kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyłączenie do sieci tylko do osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości; 3) art. 19 ust. 2 u.z.z.w., art. 29 a ust. 1 i art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowalne poprzez nałożenie na inwestora w § 16 regulaminu obowiązków innych niż wskazane w ww. ustawach; 4) art. 19 ust. 2 pkt 5 u.z.z.w., poprzez warunkowanie dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych wskazanych w treści postanowienia § 21 ust. 4 uchwały w przyszłości poprzez odesłanie do wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, mimo, że kwestia ta jest objęta odrębną regulacją w art. 21 u.z.z.w.; 5) naruszenie zasady hierarchii źródeł prawa w § 39 regulaminu; 6) określenie w § 20 ust. 3 regulaminu, że protokół końcowy stanowi potwierdzenie prawidłowości wykonania przyłączenia i jego podpisanie przez strony upoważniają usługobiorcę do złożenia pisemnego wniosku o zawarcie umowy; 7) określenie w § 34 ust. 1 regulaminu, że reklamację dotyczącą sposobu wykonania przez przedsiębiorstwo umowy składa się w formie pisemnej, podczas gdy w art. 19 ust. 5 pkt 8 u.z.z.w. ustawodawca nie określił szczegółowo formy złożenia reklamacji. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości jako wydanej z istotnym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ uznał podnoszone zarzuty za uzasadnione, wnosząc o uwzględnienie ww. skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 j.t., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Do aktów takiego rodzaju należy zaliczyć zaskarżoną w niniejszej sprawie przez Prokuratora uchwałę. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice danej sprawy wyznacza przy tym jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Rozstrzygając "w granicach danej sprawy", jako niezwiązany jej granicami ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza bowiem, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Z treści art. 40 ust. 1 u.s.g. wynika, że gmina ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze na podstawie upoważnień ustawowych. Oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego (uchwały) jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. Lex nr 25639). Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Przepisy tego aktu nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, zaś ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów ustawy. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1183/10, wyrok WSA w Olsztynie z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 513/17, oba publ. cbosa). Delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 19 ust. 3 u.z.z.w., z którego wynika, Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Regulamin ten jest aktem prawa miejscowego, a zatem jej zaskarżenie przez Prokuratora nie jest ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 3 p.p.s.a.). Podstawę prawną udziału prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi art. 8 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim wypadku przysługują im prawa strony. Podkreślić należy, że w świetle art. 8 p.p.s.a. prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zasadność tej decyzji nie podlega ocenie organu administracji, którego działanie lub bezczynność zakwestionował prokurator. O tym, czy udział prokuratora w konkretnym postępowaniu jest potrzebny, decyduje więc sam prokurator. Udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Uznając zatem za dopuszczalną skargę wniesioną przez Prokuratora, Sąd dokonał jej merytorycznej kontroli, stwierdzając zasadność skargi. Zgodnie z art. 19 ust. 5 u.z.z.w., regulamin określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; 2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług; 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach; 4) warunki przyłączania do sieci; 5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych; 6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza; 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków; 8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków; 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Sąd zaznacza, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, art. 19 u.z.z.w. nie daje radzie gminy prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w cytowanym przepisie ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący, co należy rozumieć w ten sposób, że uchwalając na jej podstawie regulamin odprowadzania ścieków rada gminy powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Wskazując zakres zagadnień mających być objętymi regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej nie posłużył się sformułowaniem "może określić", ale sformułowaniem "regulamin powinien określać", co prowadzi do wniosku, że treść regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 19 ust. 5 ustawy przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie nieważności w całości bądź w części (por. np.: wyroki WSA z Krakowie z 26 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 279/19; z 4 lipca 2019 r., II SA/Kr 136/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 15 kwietnia 2019 r., II SA/Rz 191/19; wyrok WSA w Łodzi z 11 kwietnia 2019 r., II SA/Łd 156/19). Zdaniem Sądu, podejmując przedmiotową uchwałę Rada Gminy nie wypełniła upoważnienia wynikającego z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. (a nie jak wskazał Prokurator "art. 19 ust. 2 ust. 1") tj. – nie określiła w pełnym zakresie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Wprawdzie w regulaminie temu zagadnieniu poświęcony jest co prawda rozdział II (tj. § 4 i § 5 regulaminu), ale w zakresie minimalnej ilości wody oraz dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń dostarczanych ścieków odsyła do umowy o zaopatrzenie w wodę, zaś w zakresie jakości wody odsyła do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2017 r. poz. 328 ze zm.). Ponadto w zakresie dopuszczalnych zanieczyszczeń ścieków przemysłowych oraz warunków ich wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych wskazuje na regulacje rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 25 sierpnia 2016r. (Dz.U. z 2016r., poz. 12757), bez podania nazwy ww. aktu prawnego. Takie unormowanie regulaminu, polegające na odesłaniu do postanowień umów cywilnoprawnych, czy też odrębnych przepisów należy uznać za niedopuszczalne w świetle zapisu art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w., obligującego radę do samodzielnego określenia minimalnego poziomu usług. Regulamin powinien określać minimalny poziom usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, a w szczególności poziom ciśnienia dostarczanej wody oraz wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody, sposobu odprowadzania ścieków. Brak szczegółowych unormowań w tym zakresie w konsekwencji stanowi naruszenie powołanego przepisu. Dlatego należy uznać, że Rada naruszyła w sposób istotny art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w., bowiem w akcie prawa miejscowego nie określiła koniecznej regulacji wynikającej z upoważnienia ustawowego, co stanowi pominięcie uchwałodawcze, skutkujące stwierdzeniem nieważności kontrolowanej uchwały. Prokurator zakwestionował przepisy odnoszące się do § 15 i § 16 regulaminu. W § 15 ust. 1 regulaminu wskazano, że przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej odbywa się na pisemny wniosek o przyłączenie po określeniu warunków przyłączenia, zaś § 15 ust. 3 regulaminu uregulowano, że z takim wnioskiem może występować osoba posiadająca tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, która ma być przyłączona do sieci. Z regulacji art. 6 ust. 2 u.z.z.w. wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Nie ma tutaj żadnej dowolności organu. Z kolei z art. 6 ust. 4 u.z.z.w. wynika, że umowa, o której mowa w ust. 1 (o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków – przypis Sądu), może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Z treści przywołanego przepisu wynika zatem, że ustawodawca wyszedł z założenia, że dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków nie może być uzależnione od tego, czy osoba zamierzająca zawrzeć umowę dysponuje tytułem prawnym do zajmowanej nieruchomości. Inaczej mówiąc analizowany przepis wprowadza zasadę niedyskryminacji w dostępie do systemu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Regulacja § 15 ust. 3 regulaminu jest zatem sprzeczna z treścią art. 6 ust. 4 u.z.z.w. Ustawodawca nie sformułował także żadnych dodatkowych obowiązków dokumentacyjnych wobec wnioskodawcy, wykluczając tym samym możliwość gromadzenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo–kanalizacyjne nadmiaru informacji wynikających z dokumentów prywatnych bądź urzędowych. Zgodnie regulacją art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, na budowę przyłącza nie było wymagane pozwolenie na budowę. Co więcej, do wniosku o takie pozwolenie nie było wymagane dołączenie tytułu prawnego do nieruchomości, ale jedynie oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.). Wprowadzenie więc w § 16 regulaminu dodatkowych obowiązków po stronie podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy, nieprzewidzianego przez ustawodawcę, stanowi z jednej strony niedopuszczalną modyfikację unormowań ustawowych, a z drugiej nakłada na obywateli obowiązek aktem podustawowym. Pozbawiony jest zatem podstaw prawnych zapis § 16 regulaminu, w którym wprowadzono wymóg dołączenia do wniosku dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, jak i aktualnej mapy sytuacyjnej, określającej usytuowanie nieruchomości, względem istniejących sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu. W związku z powyższym regulacja modyfikująca obowiązki inwestora w procesie budowlanym nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w. Ustalenia regulaminu mają zawierać się w delegacji ustawowej do jego uchwalenia, o której stanowi art. 19 ust. 5 u.z.z.w. Uchwała rady gminy nie może rozszerzać tego katalogu o dodatkowe obowiązki. W kwestionowanym zapisie § 20 ust. 3 regulaminu organ postawił dodatkowy warunek nieprzewidziany art. 6 u.z.z.w., podczas gdy ustawodawca nie sformułował żadnych dodatkowych obowiązków dokumentacyjnych wobec wnioskodawcy, wykluczając tym samym konieczność posiadania protokołu końcowego stanowiącego potwierdzenie prawidłowości wykonania przyłącza i jego podpisania przez strony. Wystarczy jedynie stwierdzenie istnienia fizycznego przyłącza nieruchomości do sieci i wystąpienie z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Rada gminy ma stosownie do brzmienia art. 19 ust. 3 u.z.z.w. uchwalić regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego jednym z elementów jest określenie przez organ stanowiący gminy "warunków przyłączenia do sieci" (art. 19 ust. 5 pkt 4). Treścią regulaminu nie może być określanie reguł dostępu do sieci w przyszłości, poprzez odesłanie do wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Regulamin, jako akt prawa miejscowego, powinien zawierać normy generalne i abstrakcyjne, a charakteru takiego nie mają wypowiedzi programowe i prognostyczne, obecne w planach. Poza tym takie odesłania do planów nie mieszczą się w pojęciu "technicznych warunków określających możliwość dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych" i są przy tym nieprecyzyjne. Dodatkowo problematyka wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń została odrębnie i szczegółowo unormowana w art. 21 u.z.z.w., zaś art. 19 tej ustawy nie daje podstaw prawnych do wprowadzania tej kwestii do regulaminu (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 54/21). W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzut Prokuratora co istotnego naruszenia prawa w § 21 ust. 4 jest zasadny. Sąd ocenił także zawarty w § 34 ust. 1 regulaminu zapis dotyczący pisemnej formy złożenia reklamacji, w przypadku dostaw wody o jakości niezgodnej z regulaminem lub przerw w dostawach wody, podczas gdy w przepisach art. 19 ust. 5 pkt 8 u.z.z.w. ustawodawca nie zawarł dodatkowego warunku co do formy złożenia tej reklamacji. Przepisy ustawy nie zawężają formy składanej reklamacji do formy pisemnej, a ustawodawca w treści art. 19 ust. 2 pkt 8 ustawy, określając sposób załatwienia reklamacji nie określił formy, w jakiej reklamacja ta może zostać przez odbiorcę usług złożona. Przepis dopuszczający wyłącznie formę pisemną reklamacji w sposób istotny ogranicza usługobiorcom prawo do składania zastrzeżeń co do świadczonych usług. Stąd, w ocenie Sądu, ww. zapis regulaminu przekracza zakres upoważnienia ustawowego, o którym mowa w tym przepisie. Sąd za zasadny uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia konstytucyjnego systemu hierarchii źródeł prawa poprzez sformułowanie w § 39 regulaminu zapisu odsyłającego w sprawach nieuregulowanych regulaminem do obowiązujących przepisów prawa, w szczególności ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ustęp 2 stanowi natomiast, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Zatem akty prawa miejscowego są aktami niższego rzędu w stosunku do ustaw oraz rozporządzeń. Regulacją powyższą rada naruszyła zasadę hierarchiczności aktów prawnych, dając przepisom aktu prawa miejscowego - jakim jest niewątpliwie zaskarżona uchwała - prymat przed aktami prawnymi hierarchicznie wyższymi. Z uwagi na wskazane uchybienia, które stanowią istotne naruszenie prawa, Sąd biorąc za podstawę art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło