VIII SA/Wa 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2014 r., w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. B. (dalej: "skarżący"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor ARiMR") utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał między innymi art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Stan faktyczny sprawy przedstawia się w następujący sposób: Kierownik ARiMR, 2 lipca 2014 r. wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych. Pismem z 24 lipca 2014 r. skarżący wystąpił zaś z wnioskiem o zawieszenie ww. postępowania do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowania w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 1021/14. Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Kierownik ARiMR, na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, gdyż zostało wszczęte z urzędu. Nie wystąpiły zatem okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej przepisie k.p.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zawieszenie postępowania bądź o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest przedwczesne. Istnieją bowiem przesłanki do zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowego (VIII SA/Wa 1021/14). Dyrektor ARiMR, powołując się między innymi na treść przepisów art. 98 § 1 oraz art. 97 k.p.a., postanowieniem z [...] października 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Nie stwierdził podstaw do zmiany stanowiska tego organu. Powtórzył zatem, że skarżący nie mógł skutecznie wystąpić z wnioskiem o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., gdyż uprawnienie to przysługuje stronie tylko w przypadku postępowania wszczętego na wniosek. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji wszczął wobec skarżącego postępowanie z urzędu. W skardze na postanowienie Dyrektora ARiMR z [...] grudnia 2014 r., wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd"), wnosząc o jego uchylenie i zawieszenie postępowania bądź o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, skarżący podtrzymał dotychczas zaprezentowane stanowisko. Powtórzył okoliczności faktyczne i prawne prezentowane w uprzednio wniesionym zażaleniu. Powołał się na swoją trudną sytuację materialną uniemożliwiającą zwrot należności będących przedmiotem wszczętego przez organ I instancji wobec niego postępowania. Odpowiadając na skargę, Dyrektor ARiMR, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 101 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego w obecnym stanie prawnym na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie. Pogląd ten uznaje się za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w postanowieniach: NSA z 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2921/12, z 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2991/12 oraz w wyrokach z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 543/11, z 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2410/10 oraz wyroku WSA w Kielcach z 13 września 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 464/12. Strona zaś na mocy art. 112 k.p.a. nie może ponieść szkody, stosując się do błędnego pouczenia zawartego w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. prawo zażalenia na postanowienie przysługuje tylko w przypadku gdy tak stanowi kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. (a więc obowiązująca w dacie skarżonego postanowienia) wprowadziła zmiany dotyczące zaskarżania postanowień wydanych w przedmiocie zawieszenia postępowania (art. 101 § 3 k.p.a.). Przepis ten przed zmianami brzmiał: - ".Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie." Przyjmowano zatem, iż "w sprawie" oznacza, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania, odmowie zawieszenia postępowania, podjęciu zawieszonego postępowania, odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Aktualne brzmienie przepisu art. 101 § 3 k.p.a. to - "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie." Zdaniem Sądu, tekst przepisu jest precyzyjny, jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W obecnym stanie prawnym zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o zawieszeniu postępowania i odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Nowelizacja przepisu § 3 art. 101 k.p.a. niewątpliwie miała służyć zasadzie szybkości postępowania administracyjnego, jak i niedopuszczania do jego przewlekłości. Zatem skoro kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania należało uwzględnić skargę na postanowienie organu II instancji o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Podkreślić też należy, że zawieszenie postępowania jest orzeczeniem o charakterze formalnym. Z tego też względu na obecnym etapie postępowania wobec uchylenia postanowienia organu II instancji nie ma podstaw, które uzasadniałyby konieczność zajęcia przez Sąd stanowiska, co do pozostałych zarzutów skargi. Wobec powyższego, na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.