VIII SA/Wa 231/25

WyrokWSA w Warszawie2025-07-10

Skład orzekający: Iwona Owsińska - Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz - Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Burmistrza o odwołaniu dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, oparte na wnioskach rodziców i pracowników, spełnia przesłanki "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza o odwołaniu dyrektora szkoły, uznając, że przedstawione przez organ przyczyny nie stanowiły "przypadków szczególnie uzasadnionych" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Brak było dowodów na nagłość, rzeczywistość i istotność naruszeń, które uniemożliwiałyby dalsze sprawowanie funkcji kierowniczej i zagrażałyby interesowi publicznemu. Organ nie wykazał należytego uzasadnienia, nie ocenił wyjaśnień skarżącej i dowodów przez nią przedstawionych, a także arbitralnie opowiedział się po jednej ze stron sporu.
Stan faktyczny
Burmistrz W. wydał zarządzenie o odwołaniu M. G. ze stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] we W. bez wypowiedzenia, powołując się na wnioski rodziców i pracowników dotyczące niewłaściwych zachowań dyrektora, nierównego traktowania, braku dialogu i destabilizacji pracy szkoły. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez błędne uznanie zaistnienia "przypadku szczególnie uzasadnionego" oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia i zasądził od Burmistrza W. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. G. na zarządzenie Burmistrza W. z dnia 25 listopada 2024 r. nr: [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły 1) stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2) zasądza od Burmistrza W. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2024 r. Nr [...] Burmistrz W. (dalej: Burmistrz, organ), działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. z 2024 r. poz. 737 ze zm., dalej: P.o.), po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, odwołał z dniem 27 listopada 2024 r. M. G. (dalej również jako: skarżąca, strona, dyrektor Szkoły) ze stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] we W. – bez wypowiedzenia (dalej: Zarządzenie). W uzasadnieniu Zarządzenia Burmistrz podał, że wpłynęły do niego dwa wnioski: 1) wniosek z 16 września 2024 r. podpisany przez 47 rodziców uczniów uczęszczających do Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] we W. (dalej: PSP we W.) o usunięcie M. G. z funkcji dyrektora Szkoły. Rodzice zarzucają pani dyrektor działanie na szkodę dzieci, nierówne ich traktowanie oraz dyskryminowanie rodziców, dzieci i osób pracujących w szkole; 2) pismo z 23 września 2024 r. podpisane przez 7 nauczycieli i pracowników, w którym zarzucają pani dyrektor m.in. psychiczne znęcanie się nad pracownikami, nierówne traktowanie pracowników, rodziców i dzieci, promowanie donosicielstwa, manipulowanie ludźmi, brak dialogu z pracownikami, nieumiejętność stworzenia zintegrowanego zespołu. W ocenie organu powyższe informacje świadczą o niewłaściwych zachowaniach dyrektora Szkoły wobec nauczycieli i pracowników, wskazują na nieprawidłowe relacje interpersonalne, które godzą w dobro całej społeczności szkolnej. Dyrektor, w ramach swoich kompetencji, powinien zapewniać prawidłową realizację funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły, a także zarządzać personelem placówki, respektując przy tym wszystkie normy, zarówno społeczne, jak i prawne. Skarżąca swoimi działaniami i postawą naruszyła art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 986, dalej: KN), który zobowiązuje wszystkich nauczycieli (w tym również dyrektora szkoły) do kształcenia i wychowania młodzieży w atmosferze szacunku dla każdego człowieka. W dalszej kolejności organ wskazał, że 2 października 2024 r. w PSP we W. została przeprowadzona kontrola nieprzewidziana w planie nadzoru M. Kuratora Oświaty, w trakcie której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zapewnienia opieki świetlicowej dla uczniów oraz organizacji pracy oddziałów przedszkolnych. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1604 ze zm., dalej: rozporządzenie MEN z 2002 r.) dyrektor szkoły zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę. Mając na uwadze powyższe Burmistrz 30 września 2024 r. wystąpił do Kuratorium Oświaty w R. o wydanie opinii w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o., który 28 października 2024 r. wydał pozytywną opinię w tym zakresie. Zdaniem Burmistrza przyczyny odwołania strony z funkcji dyrektora Szkoły wynikają z: - polaryzowania społeczności szkolnej i braku działań mających na celu deeskalację konfliktu, - nierównego traktowania pracowników, rodziców i dzieci, - ograniczenia kontaktów z rodzicami, - stylu zarządzania wykorzystującego manipulowanie ludźmi ich sobie, - braku dialogu z pracownikami, - nieumiejętności stworzenia zintegrowanego zespołu, -nieumiejętności dostrzegania pozytywnych cech, ciągłego krytykowania wybranych pracowników, - powodowania poczucia niepokoju i zagrożenia u wybranych pracowników. Burmistrz podkreślił, że środowisko lokalne PSP we W. jest mocno skonfliktowane, również jeżeli chodzi o zaistniałą sytuację dotyczącą sprawy o odwołanie skarżącej z funkcji dyrektora. Po wystosowaniu przez Burmistrza pisma do dyrektora Szkoły z prośbą o ustosunkowanie się do pism jakie wpływają w jej sprawie (pismo [...] z 5 listopada 2024 r.) konflikt jeszcze bardziej się nasilił. W obronę skarżącej włączyła się część Rady Pedagogicznej PSP we W., część rodziców uczniów, a także niektórzy radni Rady Miejskiej w W. oraz inne osoby. W związku z nieobecnością w pracy kilku nauczycieli, dyrektora Szkoły, a także brakiem osoby zastępującej dyrektora, w pewnym momencie PSP we W. nie mogła prawidłowo funkcjonować. Z racji tego, że społeczność szkolna niewątpliwie jest skonfliktowana, nie było osoby, która dobrowolnie podjęłaby się wykonywania zadań należących do dyrektora Szkoły, podczas jego usprawiedliwionej nieobecności. Zdaniem Burmistrza konflikt, jaki narósł w placówce oświatowej, nie może wpływać na dobro uczniów, które jest zawsze najważniejsze. W tych warunkach zostały spełnione przesłanki do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Od powyższego Zarządzenia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. poprzez błędne uznanie, że w sprawie zaistniała przesłanka "przypadków szczególnie uzasadnionych", upoważniająca organ do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, podczas gdy przesłanka ta nie została spełniona, gdyż okoliczności sprawy, tak łącznie, jak i odrębnie, nie stanowiły "szczególnie uzasadnionego przypadku", nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa przez skarżącą, nie prowadziły do destabilizacji pracy placówki, nie zagrażały interesowi publicznemu, nie były nagłe i nie wymagały natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora przez skarżącą; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) przejawiające się w tym, że zebrany przez organ materiał dowodowy na okoliczność treści stawianych skarżącej zarzutów i ich zasadności, w szczególności relacji skarżącej z nauczycielami, uczniami i ich rodzicami, zasad organizacji pracy w szkole, okazał się być niekompletny, budzący wątpliwości i niewystarczający dla wyjaśnienia okoliczności sprawy niezbędnych dla odwołania skarżącej w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o., w konsekwencji czego organ ustalił nieprawidłowy i nienależycie zweryfikowany stan faktyczny, jak również w tym, że organ nie dokonał wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonał ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, które to naruszenie polegało na tym, że w sytuacji powstania sporu pomiędzy rodzicami a skarżącą, jednoznacznie opowiedział się po jednej ze stron, całkowicie pomijając całokształt okoliczności sprawy, w szczególności wyjaśnienia drugiej strony (w tym osób występujących w obronie skarżącej); - art. 229 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, które skutkowało tym, że skargi, na których organ oparł wydanie Zarządzenia, nie zostały rozpatrzone w trybie k.p.a. przez odpowiedni organ, tj. Radę Gminy, a przez organ, który nie był do tego właściwy, z uwagi na treść art. 229 pkt 3 k.p.a., co miało wpływ na wydane Zarządzenie, albowiem skarżąca nie miała możliwości obrony przed stawianymi jej zarzutami w trybie przewidzianym prawem, co w dalszej konsekwencji skutkowało tym, że organ opierał się na nieprawidłowym i nienależycie zweryfikowanym stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał zasadność zarzutów postawionych skarżącej w zaskarżonym Zarządzeniu. Podniósł, że w niniejszej sprawie zasięgnięto opinii M. Kuratora Oświaty, ale również Wojewoda M. nie znalazł podstaw do wzruszenia przedmiotowego Zarządzenia. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zaskarżone Zarządzenie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa materialnego. Zostało ono bowiem wydane po zebraniu całości materiału dowodowego oraz po umożliwieniu stronie przedstawienia swoich dowodów w tym zakresie. Poza tym Burmistrz wskazał, że na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 P.o. jest organem właściwym do rozstrzygania przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) obejmuje ona m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Takim szczególnym przepisem jest art. 94 u.s.g., który m.in. stanowi o tym, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia. Zaskarżone Zarządzenie zostało podjęte 24 listopada 2024 r., zatem na dzień orzekania przez Sąd (10 lipca 2025 r.) nie upłynął jeszcze powyższy termin. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Niewątpliwie skarżąca jako osoba odwołana z funkcji dyrektora Szkoły ma rzeczywisty, bezpośredni, konkretny i indywidualny interes prawny w poddaniu aktu stanowiącego podstawę odwołania ze stanowiska kontroli sądowoadministracyjnej. Jednocześnie przedmiotowe Zarządzenie wywiera skutki o charakterze personalnym, podlegając kognicji sądów powszechnych, co jednak nie zmienia jego publicznoprawnego charakteru. Podstawą materialnoprawną podjęcia zaskarżonego Zarządzenia był przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o., z którego wynika, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce – w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, (...), może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 21 dni od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1 (art. 66 ust. 2 P.o.). Przy czym zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w art. 66 ust. 1 P.o. wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa (art. 29 ust. 1 pkt 2 P.o.). Skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, ostatecznie nie kwestionowała kompetencji Burmistrza do wydania zaskarżonego Zarządzenia i w tym zakresie na rozprawie sądowej 10 lipca 2025 r. sprecyzowała zarzuty zawarte w skardze (vide: protokół rozprawy k. 114v akt sądowych). Przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze w szkole. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie i konsekwentnie podkreśla się, że powinien być on interpretowany ściśle. "Przypadki szczególnie uzasadnione" są więc wąsko ujmowane jako sytuacje, w których doszło do rażących uchybień, niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego (por. wyroki NSA: z 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15, z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1942/15, z 7 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 4391/21, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA, wyroki NSA: z 27 września 2024 r., sygn. akt III OSK 702/24, publ. LEX nr 3772993 i wyroki tam wskazane, z 13 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 5316/21, publ. LEX nr 3858917, z 17 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2803/21, publ. LEX nr 3633286). Tryb odwołania dyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. przewidziany jest dla przypadków wymagających natychmiastowego działania, jego przyczyna musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce "tu i teraz" (por. np. wyrok NSA z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1059/21, publ. LEX nr 3343607, wyrok WSA w Olsztynie z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 802/19, publ. LEX nr 2773860). Zatem "szczególnie uzasadnione przypadki" to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w "szczególnie uzasadnionym przypadku" powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Chodzi o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Omawiana przesłanka dotyczy sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, bo naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły. Dlatego też konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (por. wyroki NSA: z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 933/10, z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12, publ. CBOSA). Zauważyć także należy, że ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. posłużył się słowem "może", co oznacza, że orzeczenie o odwołaniu ze stanowiska oparte jest na uznaniu administracyjnym, które nie może być dowolne i musi zostać uzasadnione. Oznacza to, że ocena i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie zamierza odwołać go z tej funkcji, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być szczegółowo wywiedzione i umotywowane w uzasadnieniu podjętego zarządzenia. Zatem, aby dokonać oceny, czy w danym przypadku wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o., niezbędnym jest zapoznanie się z argumentacją organu wskazującą na to, jakie "przypadki szczególnie uzasadnione" w danej sprawie spowodowały zastosowanie przez organ wyjątkowej instytucji przewidzianej w tym przepisie prawa. Odkodowanie pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" ma o tyle istotne znaczenie, że pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnym przypadku przepis został zastosowany prawidłowo. Mając na uwadze powyższe rozważania teoretyczne, w ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, żadna ze wskazanych w zaskarżonym Zarządzeniu przyczyn nie stanowiła szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Nie ulega wątpliwości, co podnoszono wyżej, że przyczyna odwołania powinna mieć charakter wyjątkowy, a jej wystąpienie powinno uniemożliwiać dalsze sprawowanie funkcji kierowniczej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że odwołanie ze stanowiska ze skutkiem natychmiastowym – bez wypowiedzenia, jako środek szczególnie dotkliwy, powinno być stosowane rozważnie i wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Tryb ten nie służy natomiast usunięciu z funkcji nauczyciela, który niewłaściwie wykonuje swoje obowiązki, ale zaniedbania w tym zakresie nie są tak istotne i rażące, aby wymagały natychmiastowego zaprzestania pełnienia określonych obowiązków. Oczywistym jest również, że przypadek szczególnie uzasadniony, skutkujący odwołaniem bez wypowiedzenia, powinien być należycie udokumentowany. Przy czym w procesie kontroli legalności zaskarżonego Zarządzenia sąd administracyjny nie bada, czy rzeczywiście odwołany podmiot dopuścił się zarzucanych mu działań i zaniechań. Natomiast bada, czy organ nie przekroczył granic swojej kompetencji administracyjnej i czy zrealizowanie tej kompetencji nie nastąpiło w sposób dowolny. Czym innym bowiem jest wskazanie przyczyn odwołania, a czym innym czy te przyczyny są uzasadnione, rzeczywiste. Dokonując oceny naruszeń będących podstawą odwołania skarżącej, Sąd nie podzielił stanowiska organu, że stanowiły one szczególnie uzasadnione przypadki w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. W ocenie Sądu orzekającego w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju zdarzeń czy zachowań po stronie dyrektora Szkoły nie wykazano. Burmistrz w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia na potwierdzenie niewłaściwych zachowań dyrektora Szkoły wobec nauczycieli i pracowników oraz jego nieprawidłowe relacje interpersonalne, które godzą w dobro całej społeczności szkolnej, wskazał 2 pisma: jedno z 16 września 2024 r., podpisane przez 47 rodziców uczniów uczęszczających do PSP we W., a drugie z 23 września 2024 r. podpisane przez 7 nauczycieli i pracowników. W odniesieniu do pisma z 16 września 2024 r. brak jest w uzasadnieniu Zarządzenia jego analizy, w jaki sposób wskazane w nim okoliczności uniemożliwiały prawidłowe funkcjonowanie Szkoły, na czym polegały przyczyny zwolnienia w trybie nagłym, które miały miejsce "tu i teraz". Konieczne jest bowiem wykazanie, że z określonych powodów dalsze pełnienie funkcji kierowniczej przez nauczyciela nie jest możliwe, gdyż stanowi realne, aktualne i obiektywne zagrożenie dla interesu publicznego (a nie jedynie zagrożenie hipotetyczne), dlatego interes Szkoły wymaga natychmiastowego jego odwołania (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 632/23, publ. LEX nr 3664625). Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych, pismo z 16 września 2024 r. zawiera 8 stron i jest opisem funkcjonowania placówki na przestrzeni 10 lat, od kiedy skarżąca objęła funkcję dyrektora Szkoły. Zawiera ogólne oceny odnoszące się do pracy i osobowości strony, np.: "jej dotychczasowa praca negatywnie wpływa na rzetelne funkcjonowanie naszej szkoły i zagraża bezpieczeństwu naszych dzieci", "funkcjonowanie placówki jest mocno zaburzone od 10 lat", "dyrektor wielokrotnie wzywa rodziców na rozmowy ze względu na ich odmienne zdanie na temat funkcjonowania szkoły", "dyrektor nie współpracuje z Radą Rodziców, tylko narzuca im własne opinie", "działa na szkodę szkoły oraz osób w niej pracujących", "z dniem 2 września 2024 r. szkoła rozpoczęła pracę bez pełnej obsady nauczycieli", "rodzice są niezadowoleni z obsady wychowawców w zerówce i młodszym oddziale przedszkolnym", "rodzice czują się dyskryminowani ze względu na prowadzenie gospodarstw rolnych", "rodzice są zestresowani, boją się jakiejkolwiek rozmowy z dyrektorem", "zdrowie psychiczne rodziców jest naruszone, tak samo nauczycieli pracujących i tych, którzy odeszli", "nie wszystkie dzieci, które chcą, mogą uczęszczać na świetlicę, bo liczba miejsc jest ograniczona". Z pisma tego wynika również, że rodzice nie są zadowoleni z organizacji pracy Szkoły, bo brak miejsc w zerówce i młodszym oddziale przedszkolnym (wprowadzenie "selekcji dzieci" do tych oddziałów), brak możliwości organizacji wycieczek szkolnych dla uczniów, dzieci nie mogą korzystać z basenu w Warce, a rodzice by chcieli, dzieci z alergiami "są gorsze", "są wytykane", rodzice nie są zadowoleni z prowadzenia lekcji języka angielskiego przez dyrektora Szkoły, z komunikacji z wychowawcami za pośrednictwem portalu Librus, itp. W ocenie Sądu organ nie wykazał w uzasadnianiu zaskarżonego Zarządzenia, że przyczyny zwolnienia skarżącej zawarte w piśmie z 16 września 2024 r. są nagłe, rzeczywiste, uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie Szkoły oraz spełniające przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Podstawą odwołania dyrektora w tym trybie nie mogą być bowiem przypadki zwyczajne, typowe, bazujące na negatywnej ocenie pracy czy wykonywania bieżących zadań nauczyciela – dyrektora szkoły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zaniedbania dotyczące organizacji pracy szkoły, zwłaszcza odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym szkoły lub współpracownikami nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły na tej podstawie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 632/23, publ. LEX nr 3664625 i cytowany tam wyrok WSA w Kielcach z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 517/22). Tak samo poważny konflikt między dyrektorem szkoły a radą pedagogiczną czy radą rodziców nie mieszczą się w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły na tej podstawie. Podobnie zresztą jak utrata zaufania do dyrektora szkoły (por. w.cyt. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim i wskazany tam wyrok NSA z 28 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1479/19). Burmistrz nie umotywował również szczegółowo przesłanek odwołania, które wskazał w 8 punktach przeniesionych wprost z pisma z 23 września 2024 r. z zarzutami wobec dyrektora Szkoły, nie wskazał, na jakiej podstawie uznał, że zarzuty te są uzasadnione. Tym bardziej, że pismo to powstało "na prośbę rodziców", opisy sytuacji dotyczą "od początku pracy dyrektora" i przedstawia "bulwersujące sytuacje na przestrzeni lat". Wynika więc z tego, że nie są to zdarzenia "nagłe", powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora. W żaden sposób organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia do dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez skarżącą (pismo strony z 7 listopada 2024 r., list poparcia z 12 listopada 2024 r., ocena współpracy dyrektora Szkoły z Radą Pedagogiczną). Burmistrz oparł odwołanie skarżącej z funkcji dyrektora Szkoły w trybie nadzwyczajnym na zarzutach sformułowanych przez 47 rodziców uczniów PSP we W. i 7 byłych i aktualnych pracowników tej Szkoły, natomiast nie ocenił listu poparcia podpisanego przez 88 osób oraz pisma Rady Pedagogicznej, pracowników administracji i obsługi PSP we W. podpisanego przez 19 osób. Organ nie wysłuchał wyjaśnień strony i nie ocenił jej pisma, liczącego 18 stron. Nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego celem ustalenia rzeczywistych przyczyn odwołania jej z funkcji dyrektora Szkoły w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Zatem zasadny jest zarzut skarżącej, że organ, w sytuacji powstania sporu pomiędzy rodzicami a skarżącą, jednoznacznie i arbitralnie opowiedział się po jednej ze stron tego sporu, pomijając całokształt okoliczności sprawy, w szczególności wyjaśnienia drugiej strony. Z powyższego wynika, że formalnie skarżąca przed wydaniem zaskarżonego Zarządzenia miała prawo wypowiedzenia się, jednak organ nie skonfrontował zarzutów z jej wyjaśnieniami, w tym zakresie brak jakichkolwiek rozważań i ocen w treści uzasadnienia kontrolowanego aktu. Samo subiektywne przekonanie organu prowadzącego o potrzebie odwołania nie jest wystarczające, a w obliczu przyznania skarżącej nagrody Burmistrza 11 października 2024 r., kiedy już w tym czasie organ dysponował pismami, będącymi podstawą przedmiotowego Zarządzenia, wręcz niezrozumiałe. W uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia Burmistrz powołał się również na wyniki kontroli w PSP we W. 2 października 2024 r. przeprowadzonej przez M. Kuratora Oświaty, w trakcie której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zapewnienia opieki świetlicowej dla uczniów oraz organizacji pracy oddziałów przedszkolnych (§ 2 rozporządzenia MEN z 2002 r.). Brak jest jednak wskazania przez organ, jakie dokładnie są to nieprawidłowości, czy dyrektor Szkoły wykonała zalecenia pokontrolne i czy stwierdzone uchybienia były tego rodzaju, że wymagały natychmiastowego przerwania funkcji kierowniczych wykonywanych w Szkole przez skarżącą. Z wyjaśnień skarżącej złożonych na rozprawie sądowej 10 lipca 2025 r. wynika, że Burmistrz w dacie wydania zaskarżonego Zarządzenia wiedział o wykonaniu przez stronę zaleceń pokontrolnych związanych z ww. nieprzewidzianą w planie nadzoru kontrolą. Tym samym wyniki tej kontroli nie mogą być podstawą do odwołania skarżącej z funkcji dyrektora PSP we W. w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Naruszenie prawa musi być należycie udokumentowane i na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę. Zdaniem Sądu nie można stronie postawić zarzutu destabilizacji pracy Szkoły w sytuacji, kiedy nie było chętnej osoby spośród Grona Pedagogicznego, która podjęłaby się zastępstwa dyrektora Szkoły podczas jego usprawiedliwionej nieobecności. Nie może dziwić sytuacja, kiedy członkowie Rady Pedagogicznej nie chcą dobrowolnie zastępować dyrektora, wobec którego wystąpili z poparciem przeciwko jego odwołaniu w trybie nagłym. W takiej sytuacji obowiązkiem Burmistrza (organu prowadzącego), zgodnie z art. 68 ust. 9 P.o., było wyznaczenie nauczyciela zastępującego nieobecnego dyrektora Szkoły, co zostało ostatecznie uczynione. Poza tym, nie można czynić zarzutu skarżącej z tego powodu, że konflikt w PSP we W/ jeszcze bardziej się nasilił, kiedy w jej obronę włączyła się część Rady Pedagogicznej, część rodziców i inne osoby ze społeczności lokalnej. Taka sytuacja tym bardziej wymagała dokładnego zbadania i poznania rzeczywistych jej przyczyn, a w szczególności, czy są to "przypadki szczególnie uzasadnione", pozwalające na odwołanie skarżącej z funkcji dyrektora Szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrz przed zastosowaniem trybu z art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. pismem z 30 września 2024 r. zwrócił się do M. Kuratora Oświaty (data wpływu pisma 7 października 2024 r.) o wyrażenie wymaganej tym przepisem opinii. Pismem z 28 października 2024 r. M. Kurator Oświaty wyraził w tym zakresie opinię pozytywną. Opinia tego organu nie ma charakteru aktu administracyjnego i nie jest dla Burmistrza wiążąca. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest należytego uzasadnienia Zarządzenia, wynikającego z nieprawidłowo zweryfikowanego stanu faktycznego, pominięcia oceny wyjaśnień skarżącej oraz dowodów przez nią wskazanych, brak jej udziału na wstępnym etapie postępowania (zaraz po wpływie pism z 16 września i 23 września 2024 r.), co stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności tego Zarządzenia. Szczególny skutek organu administracji publicznej, jakim jest odwołanie dyrektora Szkoły, pociąga za sobą uznanie, że niezależnie od formy aktu i jego nazwy (decyzja, uchwała, zarządzenie), konieczne jest zawsze zapewnienie możliwości wypowiedzenia się przez zainteresowanego, którego dotyczy postępowanie na każdym jego etapie oraz należyte uzasadnienie podjętego aktu (art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Uzasadnienie zaskarżonego Zarządzenia powinno być zatem sporządzone w sposób wyczerpujący, rzetelny, konkretny i szczegółowy, żeby nie można było zarzucić organowi dowolności i arbitralności w jego podjęciu. Wprawdzie kontrolowane Zarządzenie formalnie posiada uzasadnienie, ale jego argumenty są mało konkretne, nazbyt ogólne, niepoparte konkretnymi ustaleniami. Tym samym motywy jego podjęcia są lakoniczne i niemające w pełni pokrycia w zebranym materiale dowodowym, co w konsekwencji powoduje, że nie zostały wykazane przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło