VIII SA/Wa 295/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] sp. z o.o. (poprzednio [...] sp. z o.o.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. (poprzednio [...] sp. z o.o.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku rolnym za 2015 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi [...] sp. z o.o. (dalej także jako: "skarżąca") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku rolnym za 2015 r. W uzasadnieniu wniosku oraz piśmie poprzedzającym z dnia 2 maja 2016 r. wyjaśniła, że zawarła umowę doradztwa i realizacji restrukturyzacji przedsiębiorstwa oraz pozyskania finansowania z firmą Wytwórnia [...]. Podała, że branża budowlana, w której działa charakteryzuje się dużą sezonowością, małymi marżami na sprzedawanych produktach i dużą konkurencją, co skutkuje trudnościami w utrzymaniu się na rynku. Poza tym spółka nie przewidziała konieczności wnoszenia dużej ilości skarg i pozwów do sądów, związanych z zawartą umową doradztwa i realizacji restrukturyzacji przedsiębiorstwa i pozyskania finansowania. Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok wynosi [...] zł, zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł [...] zł. Do stałych kosztów zaliczyła wydatki na energię – [...] zł, gaz – [...] zł, wodę – [...] zł, telefony – [...] zł. Ponadto spółka oświadczyła, że w ramach zawartej umowy z Wytwórnią [...] w przypadku gdyby podmiot ten nie wywiązywał się z zawartych umów, skarżąca spółka w jego imieniu dokonuje płatności. Aby było to możliwe skarżąca zaciągnęła kredyt obrotowy w [...] Banku. Do wniosku załączyła CIT-8 za 2014 r. z ujawnionym przychodem w wysokości [...] zł i dochodem w wysokości [...] zł oraz za 2015 r. z przychodem – [...] zł i dochodem w wysokości [...] zł, rachunek zysków i strat oraz bilans za 2015 r., a także wyciągi z rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku stanowią przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). W odniesieniu do osób prawnych, ustawodawca w art. 246 § 2 pkt p.p.s.a wprowadził wymóg braku środków - uzależniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy od wykazania braku efektywnych aktywów (gotówka, zapasy, towary itp.), gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania (por. postanowienia NSA: z dnia 6 marca 2008 r., I GSK 1199/07 oraz z dnia 1 marca. 2012 r., II OZ 123/12). Przy czym przez pojęcie "środki", o którym mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć nie tylko środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, ale także wartość środków trwałych. Ponadto osoba prawna wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., II OZ 266/08). W ocenie referendarza sądowego złożone wyjaśnienia oraz dane, które wynikają z dokumentów finansowych wnioskującej spółki, wskazują, iż strona była w stanie pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych - wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Analizując sytuację majątkową spółki wskazać należy, iż posiada ona określony majątek– wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższa opłatę sądową w sprawie. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, iż od strony można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie (zob. postanowienie z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 478/12). Ze złożonych dokumentów wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą bardzo dużych rozmiarów osiągając milionowe przychody. Zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł [...] zł. Spółka realizuje bez przeszkód bieżące zobowiązania, rachunek w Banku [...] nie jest zajęty, a operacje na tym rachunku nie potwierdzają trudnej sytuacji finansowej strony. Natomiast ujemne saldo na rachunku w [...] Banku wynika zgodnie ze złożonym oświadczeniem z zaciągniętego kredytu obrotowego, z którego co do zasady firma w przypadku chwilowej utraty płynności może dokonywać płatności do określonego limitu - w tym przypadku firma będzie miała ujemne saldo. Podkreślić w tym miejscu należy, że koszty sądowe należą do bieżących wydatków, które należy traktować na równi z innymi wydatkami. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10) Z całokształtu oświadczeń i dokumentów zgromadzonych w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak informacji, aby utraciła płynność finansową. W tych okolicznościach uznać należy, że skarżąca nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, by po jej stronie zachodziły przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji postanowienia.