VIII SA/Wa 30/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-30
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Cezary Kosterna, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym budynku wybudowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, powinno być wydane na podstawie art. 48 czy art. 50 i 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Budynek wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako samowola budowlana podlegająca art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji należy stosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które dotyczą innych przypadków naruszenia przepisów. Postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może być wydane jedynie w stosunku do robót, które jeszcze nie zostały zakończone. W przypadku robót już wykonanych, właściwy jest art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, który pozwala na nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, lub nakazanie rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku warsztatowo-garażowego wybudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał przedłożenie dokumentów, w tym zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i ekspertyzy dotyczącej oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie, uznając, że organ I instancji nie był umocowany do nakładania takich obowiązków na podstawie art. 50 Prawa budowlanego i sugerując zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca G. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia dokumentów 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej G. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...] września 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 51 oraz art. 83 ustawy z dnia 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze, zm., powoływanej dalej jako Kpa), po ponownym rozpatrzeniu sprawy G. K., zam. J. K. [...], gmina P., dotyczącej sposobu użytkowania budynku warsztatowo - garażowego zlokalizowanego na działce nr. ewid. [...] i [...] w J. K. [...], gmina P., nakazał G. K. przedłożyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia następujące dokumenty:
1./ zaświadczenie Wójta Gminy P. o zgodności lokalizacji przedmiotowego budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jakie obowiązywały w dniu wydania decyzji na budowę.
2./ ekspertyzę wykonaną przez uprawnioną osobę dotyczącą oddziaływania zrealizowanej inwestycji /budynku z funkcją warsztatową/ według załączonego do akt zaświadczenia Wójta Gminy P. z dnia [...] września 2003 r. znak: [...]: blacharstwo, lakiernictwo, mechanika, handel na środowisko naturalne.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę dotyczącą wyżej wymienionego budynku (po uchyleniu zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...].03.2009 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mocą decyzji nr [...] z dnia [...].06.2009 r., wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji wziął pod uwagę sugestie ujęte w w/w decyzji WINB, oraz Prokuratora Okręgowego w R. ujęte w piśmie znak: [...] z dnia [...].07.2009 r. Dodatkowo organ wyjaśnił, że rozbiórka przedmiotowego budynku w oparciu o art. 48 prawa budowlanego /jakiej żąda J. K. / z mocy prawa nie jest możliwa ponieważ obiekt został zrealizowany na podstawie prawomocnej decyzji na budowę Wójta Gminy P. znak: [...] z dnia [...].03.1998r. i wykonany został zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją budowlaną. W związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwie udzielonego pozwolenia na budowę przez Wójta Gminy P. i w związku z wyeliminowaniem tej decyzji przez Wojewodę [...] postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zmierza do stwierdzenia czy wyżej opisany sposób użytkowania przedmiotowego budynku jest możliwy, po otrzymaniu opinii i ocen organ I instancji rozpatrzy sprawę wydając ostateczną decyzję, ponieważ postępowanie organu nadzoru jest dowodowe. Organ pouczył, że na powyższe postanowienie zażalenie nie przysługuje.
Zażalenie na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. wnieśli Prokurator Okręgowy w R. oraz G. K..
Prokurator Okręgowy zaskarżył ww. postanowienie w zakresie w jakim nałożono na G. K. obowiązek przedłożenia ekspertyzy wykonanej przez uprawnioną osobę dotyczącą oddziaływania zrealizowanej inwestycji na środowisko. W ocenie Prokuratora nałożenie ww. obowiązku jest bezprzedmiotowe, gdyż nie doprowadzi do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Podniósł, że ewentualna ekspertyza w sprawie winna dotyczyć czynności lub robót budowlanych jakie należy wykonać, aby przywrócić prawidłowa funkcję obiektu.
G. K. w swoim zażaleniu zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- brak pouczenia o prawie do wniesienia zażalenia,
- brak podstawy prawnej do żądania dokumentów i opracowań,
- obrazę art. 7, 8 kpa.
Wniosła o zobowiązanie organu I instancji do merytorycznego załatwienia jej sprawy oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu podniosła, że postępowanie w sprawie toczy się długo z powodu przewlekłości organu I instancji. Zwróciła uwagę, że w sprawie nie występuje klasyczna samowola budowlana, ponieważ posiadała ona pozwolenie na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Wniosła o zwrócenie w
trybie nadzoru uwagi organowi I instancji ,aby postępowanie było prowadzone w sposób właściwy zmierzający do ostatecznego załatwienia sprawy poprzez zezwolenie na użytkowanie warsztatu samochodowego, niekoniecznie z prowadzeniem usługi lakiernictwa. W ocenie żalącej się, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w R. jest w posiadaniu niezbędnych dowodów i opracowań, które pozwalają na ostateczne merytoryczne rozstrzygniecie. Postępowanie administracyjne powinno być prowadzone z uszanowaniem zasad ogólnych postępowania wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego a szczególnie art. 7,8 kodeksu. Postępowanie to powinno uwzględniać słuszny interes wszystkich stron postępowania a nie wybiórczo.
Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażaleń Prokuratora Okręgowego w R. i G. K. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestionowany akt administracyjny został wydany w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, które stanowią: W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Głównym celem postanowienia wydanego w oparciu o art. 50 Prawa budowlanego jest wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem przepisów. Dodatkowo w takim postanowieniu można nałożyć obowiązek dostarczenia inwentaryzacji, ocen technicznych lub ekspertyz. Tymczasem organ I instancji nie wstrzymał robót budowlanych a jedynie nakazał przedłożenie określonej dokumentacji, do czego nie był umocowany. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że zaświadczenie wójta gminy o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest jednym z dokumentów, o których mowa w art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego.
Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest wyjątkowo przewlekle i nieudolnie przez organ szczebla powiatowego. W tym kontekście organ odwoławczy podkreślił kilka istotnych kwestii, w oparciu o które winno zostać przeprowadzone postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. Powodem stwierdzenia nieważności przez Wojewodę [...] decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] marca 1998 r. udzielającej pozwolenia na budowę było rażące naruszenie prawa, które polegało na pozytywnym rozpatrzeniu sprawy bez kompletnej dokumentacji wymaganej przepisami prawa. W szczególności brak było wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto osoba podpisująca decyzję o pozwoleniu na budowę dopuściła się przestępstwa, o czym orzekł Sąd Rejonowy w Z. w wyroku z dnia [...] kwietnia 2005 r. sygn. akt [...]. Oceniając wskazane okoliczności organ odwoławczy uznał, że tak istotne braki w dokumentacji budowlanej winny skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę. Innymi słowy, gdyby organ administracji architektoniczno - budowlanej procedował zgodnie z przepisami, inwestor nie dysponowałby pozwoleniem na budowę, a więc zrealizowałby inwestycję bez pozwolenia na budowę. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wywołuje skutki ex tunc, tj. uznaje, że decyzja była nieważna od początku jej wydania. Tym bardziej, że jak wynika z przebiegu sprawy inwestor działał w złej woli na szkodę właściciela działki – J. K. (sfałszowanie oświadczenia o wyrażeniu zgody na budowę budynku warsztatowo - garażowego). Tak więc realizując przedmiotową budowę inwestor dokonał samowoli budowlanej, która powinna być oceniana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że na zaskarżone postanowienie zażalenie przysługiwało.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła G. K. (dalej jako skarżąca) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasadzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 Prawa budowlanego polegające na uznaniu, że przepis ten ma w tej sprawie zastosowanie
- naruszenie prawa procesowego: art. 7, 8 k.p.a. tj zasady praworządności, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa
- dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, że jest niezgodne z prawem, narusza jej interes prawny i zawiera ustalenia niezgodne ze stanem faktycznym sprawy. Skarżąca przytoczyła stan faktyczny podnosząc kwestie analogiczne do tych podniesionych w zażaleniu. Zauważyła, że braki w dokumentacji postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, o których mowa w decyzji wojewody stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] marca 1998 r. udzielającej pozwolenia na budowę wynikają prawdopodobnie z niedbalstwa lub złej
woli pracownika organu gminy. Jak zresztą wskazuje sam [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego osoba podpisująca decyzję o pozwoleniu na budowę dopuściła się przestępstwa, co zostało stwierdzone wyrokiem. Ponadto oczywistym jest. że przynajmniej część dokumentów musiała znajdować się w aktach w czasie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Trudno bowiem sobie wyobrazić, że decyzja w sprawie pozwolenia na budowę mogła być wydana bez wniosku inwestora. Ponadto zauważam, że zarówno lokalizacja budynku jak i przeprowadzona budowa zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie skarżącej, przy wydawaniu decyzji organ drugiej instancji naruszył podstawowe zasady postępowania zawarte w kpa. Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Tymczasem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oskarża ją, że działała w złej woli na szkodę właściciela działki pana J.. K. (sfałszowanie oświadczenia o wyrażeniu zgody na budowę budynku warsztatowo-garażowego). Są to zupełnie bezpodstawne oskarżenia dokonane przez organ administracji, który przecież powinien kierować się prawem i być bezstronny. Za naruszające przede wszystkim zasadę zaufania do organów państwa uznała wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w toku tego postępowania kilku rozstrzygnięć na podstawie art. 138 §2 kpa z różnymi wskazaniami dla organu pierwszej instancji. W decyzji z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] organ ten wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ powiatowy winien, w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, przeprowadzić odpowiednie postępowanie na podstawie art. 50 i 51 Prawa Budowlanego. Skutkiem tej decyzji było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia [...] września 2010 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 prawa budowlanego. Uchylając to orzeczenie zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy zmienia zdanie wskazując, że realizując budowę inwestor dokonał samowoli budowlanej, która powinna być oceniana na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Taka sugestia organu odwoławczego spowoduje, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie prowadził postępowanie w oparciu o przepis art. 48 prawa budowlanego, co może wywołać nieodwracalne, niezgodne z prawem skutki. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wskazanie organom w oparciu o jakie przepisy i w jaki sposób powinny przeprowadzić przedmiotowe postępowanie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa.
W sprawie jest bezspornym, że budynek zlokalizowany w miejscowości J. K. został wybudowany w oparciu o ostateczną decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] marca 1998r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku warsztatowo-garażowego. Po wybudowaniu budynku Wojewoda [...] stwierdził nieważność tej decyzji. Należy zwrócić uwagę na to, że przepisy art. 48 oraz art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczą wprawdzie samowoli budowlanych, jednakże zróżnicowanych w sensie faktycznym. W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora uprawnień organów budowlanych w zakresie oceny zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego, oraz formalnej zgody na jego realizację. Wskazać w związku z tym trzeba, że co do zasady inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie uchylona (wyeliminowana z obrotu prawnego), nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. W takiej bowiem sytuacji inwestor, w trakcie wykonywania robót budowlanych lub wznoszenia obiektu budowlanego, działał zgodnie z prawem i posiadaną ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W orzecznictwie podkreśla się, że inwestor nie może być obciążany negatywnymi skutkami błędnej decyzji organu.
W wyroku z dnia 13.03.2008r. sygn. akt II OSK 228/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: ,, Nie można uznać robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie po wykonaniu tych robót, została wyeliminowana z obrotu prawnego, za przypadek samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art. 51 tej ustawy." Oczywiście w sytuacji , gdy inwestor w sposób zamierzony, celowy swoim postępowaniem zmierzał do uzyskania wadliwego pozwolenia na budowę, mając świadomość tego, że gdyby nie jego działanie nie doszło by do wydania decyzji, należy rozważyć, czy istotnie nie powinien być zastosowany tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego.
W przypadku G. K. roboty budowlane były prowadzone w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać, że stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do konieczności zastosowania trybu przewidzianego w art. 48 Prawa budowlanego nie jest prawidłowe. W szczególności wystarczającym argumentem za trafnością tego stanowiska nie może być uznanie, że prawidłowe procedowanie organu architektoniczno-budowlanego nie doprowadziło by do wydania pozwolenia na budowę. Oznaczało by to przerzucenie na inwestora negatywnych skutków błędu organu.
Dodatkowo należy podnieść, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego jako podstawę do dalszego procedowania przez organ I instancji. Zmienność poglądów, bez zmiany stanu faktycznego jest naruszeniem zasady zaufania obywatela do państwa.
W dalszej kolejności należy wskazać, że tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rzeczą więc organu było ustalenie czy w sprawie istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych czy też odmowy nałożenia takich obowiązków. W przypadku uznania, że wybudowanie obiektu nie jest zgodne z prawem, obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest wymusić na inwestorze dokonanie zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach Prawa budowlanego, a dopiero w razie niewykonania takiego obowiązku do rozbiórki obiektu lub jego części (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2005 r. wydany w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 608/05 - LEX nr. 19062).
Przy czym postanowienia wydawane na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 7 prawa budowlanego dotyczą różnych sytuacji. Art. 51 ust. 7 prawa budowlanego pozwala stosować art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 do robót już wykonanych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 września 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 534/08, Lex nr 526534). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19.10.2009r. sygn. akt VII SA/Wa 1069/09 ,,Treść art. 50 ust. 1 p.b. wskazuje jednoznacznie, że może mieć on zastosowanie tylko do robót budowlanych, które w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu nie zostały jeszcze zakończone. Za wykładnią taką przemawia art. 51 ust. 7 p.b., według którego przepisy ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 art. 51 p.b. stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 p.b., albo art. 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy. W stosunku do robót już wykonanych bezprzedmiotowym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania oraz nakazanie zaniechania dalszych robót."
Odnosząc te rozważania do postępowania przed organem nadzoru budowlanego I instancji należy wskazać, że nakazane w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 51 Prawa budowlanego obowiązki nie znajdują oparcia w cytowanych wcześniej przepisach. Przede wszystkim jednak, jak wcześniej wskazano art. 50 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie jedynie w stosunku do robót, które jeszcze nie zostały zakończone. Niewątpliwie w sprawie niniejszej z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Wobec powyższego nakładanie jakichkolwiek obowiązków na podstawie art. 50 było pozbawione podstaw. Następnie należy wskazać, że kwestię robót już wykonanych reguluje art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Z przepisu tego wynika, że organ w przypadku zakończenia robót nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Należy przy tym pamiętać, że decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 może być wydana tylko raz. W związku z tym ustalenie czy i jakie czynności lub roboty budowlane należy wykonać winno być poprzedzone postępowaniem dowodowym, dla którego właściwym trybem jest wydanie stosownego postanowienia. Dopiero po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego organ będzie mógł podjąć właściwą decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 lub 2 Prawa budowlanego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy zastosowanie właściwego trybu legalizacji przedmiotowej budowy mając na uwadze wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, następnie ustali czy budowa narusza przepisy prawa a jeśli tak podejmie właściwe środki w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), art. 135 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło