VIII SA/Wa 379/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-26

Skład orzekający: Iwona Owsińska - Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz – Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy może zostać zwolniony z nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także za posługiwanie się cudzą kartą kierowcy, jeśli wykaże, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, że podjął wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia naruszeniu. Samowolne działanie kierowcy, wynikające z niewłaściwej organizacji pracy przedsiębiorstwa i braku właściwych rozwiązań dyscyplinujących, nie stanowi podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę W. L. za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie okresu odpoczynku dziennego oraz posługiwanie się cudzą kartą kierowcy. Przedsiębiorca zarzucił organom naruszenie przepisów KPA poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i brak zastosowania przepisów wyłączających jego odpowiedzialność (art. 92b i 92c u.t.d.). Organy uznały, że przedsiębiorca nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, a naruszenia wynikały z niewłaściwej organizacji pracy i braku nadzoru.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2018 r. o nałożeniu na W. L. prowadzącego działalność gospodarcza pod firmą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo - Usługowe "[...]" W. L. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. (nr [...])[...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., Nr 2200 ze zm. - dalej zwanej: "u.t.d.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z [...].11.2018 r. nr [...] - nałożył na W. L. prowadzącego działalność gospodarcza pod firmą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo - Usługowe "[...]" W. L. (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł za: 1) naruszenie określone pod lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o: 1/czas do 1 godziny; 2/ o czas do 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3/ za każdą rozpoczęta godzinę od 2 godzin; 2) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej jak i załogi kilkuosobowej o: 1/ czas do 1 godziny; 2/ czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3/ za każda rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin; 3) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o: 1/ czas do mniej niż 30 minut; 2/ czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; 3/ za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut; 4) posługiwanie się karta kierowcy, która nie jest jego własna kartą. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli drogowej [...].11.2018 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], zestawu pojazdów składających się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...]oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował R. O. wykonując międzynarodowy transport drogowy z Polski do [...] na podstawie licencji nr [...], w imieniu i na rzecz skarżącego. Ustalając stan faktyczny uwzględniono: treść protokołu, analizę danych zawartych na karcie kontrolowanego kierowcy R. O., danych z okazanej przez kierowcę drugiej karty kierowcy wydanej na nazwisko M. B., protokół przesłuchania kierowcy, dane z tachografu cyfrowego kontrolowanego pojazdu, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwa napięcia. Organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 92b oraz art. 92c u.t.d. Strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "kpa") poprzez orzeczenie o nałożeniu kary w oparciu o niewyczerpujący i niezupełny materiał dowodowy, a także poprzez brak ze strony organu podjęcia wszelkich niezbędnych czynności koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieustalenie czy w kontekście niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki z art. 92b u.t.d., a także zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. poprzez lakoniczne i bardzo ogólne uzasadnienie swojej decyzji. Podniosła, że kierowca został przeszkolony w dniu zatrudnienia z przepisów o czasie pracy i obsłudze tachografów zobowiązując się do ich przestrzegania. Jego wynagrodzenie jest wyższe od minimalnego i nie zależy od ilości przejechanych kilometrów lub przewiezionego ładunku. Kierowca podpisał zakres obowiązków z którego wynika zakaz przewozu drogowego pojazdem który nie rejestruje wszystkich okresów aktywności kierowcy. Skarżący podał, ze na bieżąco monitoruje prace kierowców poprzez kontrole telefoniczne, wydawanie stosownych poleceń, sprawdzanie przed wyjazdem czasu pracy, ustalanie realnych zadań przewozowych i organizacji pracy tak by wykonywanie transportu odbywało się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia i zdrowia innych osób. Jako pracodawca dysponuje ograniczonymi środkami dyscyplinującymi z których skorzystał. W dniu [...].11.2018 r. z kierowcą została rozwiązana umowa o pracę bez wypowiedzenia z powodu dopuszczenia się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Po [...]lutego 2019 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a także art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1u.t.d., lp.5.2.1. lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 27, art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1) - zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 165/2014", art. 6-8 oraz art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 561/2006". Organ odwoławczy przytaczając brzmienie mających w sprawie zastosowanie przepisów opisał poszczególne naruszenia wraz z przytoczeniem podstawy prawnej. W odniesieniu do naruszenia określonego w lp. 5.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdzono, że kierowca R. O.: - od godz. [...] w dniu [...].10.2018 r. do godz. [...] w dniu [...].10.2018 r. prowadził pojazd łącznie 10 godzin 28 minut, gdy mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin, zatem norma czasu dziennego przekroczona została o 28 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł; - w okresie od godziny [...]w dniu [...].10.2018 r. do [...][...].10.2018 r. prowadził pojazd łącznie [...] godzin [...] minuty, gdy mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin, zatem norma czasu dziennego przekroczona została o 44 minuty, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł; - w okresie od godziny [...]w dniu [...].11.2018 r. do [...] w dniu [...].11.2018 r. prowadził pojazd łącznie [...] godzin [...] minut, gdy mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin, zatem norma czasu dziennego przekroczona została o 55 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł; Organ wskazał, że w w/w sytuacjach strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Nadto organ podniósł, że naruszono przepisy dotyczące dziennego okresu odpoczynku bowiem kierowca R. O.: - w dniu [...].10.2018 r. rozpoczął pracę o godzinie [...]. W 24 – godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny [...] w dniu [...].10.2018 r. do godziny [...] w dniu [...].10.2018 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od [...] ([...].10) do 6[...] ([...].10). Odpoczynek trwał [...] godzin [...] minuty. Do normy 9 – cio godzinnego skróconego odpoczynku brakowało [...] godziny [...] minut. Nałożono kare [...] zł; - w dniu [...].11.2018 r. rozpoczął pracę o godzinie [...]. W 24 – godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny [...]w dniu 2.11.2018 r. do godziny [...]w dniu [...]11.2018 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od [...] ([...].11) do [...] ([...]11). Odpoczynek trwał [...] godzin [...] minut. Do normy 9 – cio godzinnego skróconego odpoczynku brakowało 47 minut. Nałożono karę pieniężną [...] zł; Organ wskazał, że w w/w sytuacjach strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Organ w zakresie naruszenia przepisów dotyczących ciągłej przerwy wskazał, ze kierowca R. O.: - w dniu [...].10.2018 r. – od godziny [...]do godziny [...]prowadził pojazd przez [...] godziny [...] minuty. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została tez podzielona wg art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 23 minuty. Nałożono karę pieniężną [...] zł; - w dniu [...].10.2018 r. – od godziny [...]do godziny [...]prowadził pojazd przez [...] godziny [...] minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona wg art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 17 minut. Nałożono karę pieniężną [...] zł; - w dniu [...].10.2018 r. – od godziny [...]do godziny [...]prowadził pojazd przez [...] godziny [...] minuty. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona wg art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 12 minut. Nałożono karę pieniężną [...] zł; - w dniu [...].10.2018 r. – od godziny [...]do godziny [...]prowadził pojazd przez [...] godzin [...] minuty. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona wg art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 1 godzinę 32 minuty. Nałożono karę pieniężną [...] zł; - w dniu [...].11.2018 r. – od godziny [...]do godziny [...]prowadził pojazd przez [...]4 godziny [...] minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona wg art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 7 minut. Nałożono karę pieniężną [...] zł; Organ wskazał, ze w toku kontroli nie okazano w w/w przypadkach dokumentów uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy. Odnośnie naruszenia polegającego na posługiwaniu się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną – lp. 6.3.3. załącznika nr 3 u.t.d. wskazano, że kierowca R. O. prowadził pojazd używając karty kierowcy M. B. w następujących okresach: - [...].11.2018 r. od godziny [...]do godziny [...]; - [...].11.2018 r. od godziny [...]do godziny [...]; - [...].10.2018 r. od godziny [...]do godziny [...]; - [...].10.2018 r. od godziny [...]do godziny [...]; Kierowca podczas przesłuchania zeznał, ze w w/w okresach używał cudzej karty kierowcy by "szybciej dojechać", kartę znalazł na parkingu w [...] i używał jej od około pół roku. Kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu w/w naruszenia jest zdaniem organu II instancji zasadna. Reasumując organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał je za niezasadne, gdyż organ niższej instancji, działał zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa i zebrał prawidłowo materiał dowody w sprawie. Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 92b oraz 92c u.t.d. Wskazał, ze przedstawione przez stronę wyjaśnienia nie stanowią podstawy do zastosowania przepisu egzoneracyjnego. Pomimo przeszkolenia kierowca nie stosował się do obowiązujących przepisów o czasie pracy. O braku właściwej organizacji świadczą też nieprawidłowo zaplanowane zlecenia transportowe – bowiem kierowca używał cudzej karty, by szybciej dojechać – jak zeznał. Nadto karta ta była stosowana przez wiele miesięcy, czego przedsiębiorca nie odkrył. Tym samym nie można stwierdzić, że do naruszeń doszło w okolicznościach, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. Wielokrotne używanie cudzej karty świadczy o braku nadzoru nad działaniem kierowcy, zatem przedsiębiorca mógł przewidzieć oraz przeciwdziałać powstawaniu kolejnych naruszeń. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym odpowiadają niezależnie od siebie przedsiębiorca, jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92a ust. 1 u.t.d. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma charakteru akcesoryjnego. Ponadto obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami zatrudnianych przez niego pracowników. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną z takich czynności jest niewątpliwie kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy, jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia; co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 92b i art. 92 c ustawy o transporcie drogowym poprzez brak ich zastosowania w przypadku, gdy okoliczności sprawy wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszeń; przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy – art. 7, 8, 77 kpa, przez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a polegające na nieuwzględnieniu wniesionych wyjaśnień i informacji w toku postepowania administracyjnego; art. 9 kpa poprzez brak działania mającego na celu należyte i wyczerpujące informowania strony o okolicznościach wyłączających jej odpowiedzialność o których mowa w art. 92 b i 92c ustawy o transporcie drogowym; art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ błędnie uznał, iż nie zachodzą przesłanki z art. 92b i art. 92c u.t.d. wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy. To na organie ciąży z urzędu obowiązek zbadania istnienia przesłanek z w/w przepisów. W postępowaniu administracyjnym pomimo, że strona powinna wykazać, że dochowała należytej staranności to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Powtarzając zarzuty z odwołania wskazał, ze dysponuje ograniczonymi środkami dyscyplinującymi, z których skorzystał. Podkreślił, że w jego firmie zapewniona jest właściwa organizacja i dyscyplina pracy wymagana do prowadzenia przewozów drogowych. Nie miał żadnego wpływu na działania kierowcy co wynika z ustaleń organu kontrolnego i przesłuchania kierowcy. Postepowanie kierowcy odbiegało od przyjętego w firmie, było jego własną inwencja, o takim zachowaniu skarżący nie miał wiedzy i tym bardziej nie udzielił na nie zezwolenia. Wskazał na szereg działań które podjął z związku z zaistniałą sytuacja i procedury jakie wdrożył celem zapobiegania naruszeń w przyszłości i poprawę organizacji z wykonywaniem przewozu drogowego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podkreślając, że skarżący nie przedstawił dowodów, które umożliwiałby zastosowanie art. 92b oraz art. 92c u.t.d Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2018r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm. – dalej w skrócie jako: "u.t.d."), a w szczególności jej art. 92a-92c oraz załącznik nr 3 do tej ustawy poz.: lp. 5.2.1. lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 6.3.3; art. 27 i art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1 – dalej w skrócie jako: "rozporządzenie nr 165/2014"); art. 6-8 oraz art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 – dalej w skrócie jako: "rozporządzenie nr 561/2006") oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE. L 2010.168.16 – dalej w skrócie jako: "rozporządzenie nr 581/2006"). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Z przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, że podczas kontroli drogowej 13.11.2018 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], zestawu pojazdów składających się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...]oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował R. O. wykonując międzynarodowy transport drogowy z Polski do [...] na podstawie licencji nr [...], w imieniu i na rzecz skarżącego. Ustalając stan faktyczny uwzględniono: treść protokołu, analizę danych zawartych na karcie kontrolowanego kierowcy R. O., danych z okazanej przez kierowcę drugiej karty kierowcy wydanej na nazwisko M. B., protokół przesłuchania kierowcy, dane z tachografu cyfrowego kontrolowanego pojazdu. Na podstawie powyższego stwierdzono naruszenia regulacji dziennego czasu prowadzenia pojazdów, skrócenie wymaganego okresu odpoczynku dziennego, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, posługiwanie się przez kierowcę cudzą kartą kierowcy. Organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 92b oraz art. 92c u.t.d. Stwierdzone przez organy w postępowaniu poszczególne przypadki naruszenia obowiązków lub warunków prowadzenia przez skarżącego przewozu drogowego zostały - we wskazanym powyżej zakresie - szczegółowo opisane w uzasadnieniach obu decyzji, zarówno co do okoliczności ich powstania, argumentacji organów uznających za wiarygodne przyjęcie tych ustaleń oraz szczegółowej kwalifikacji prawnej tych naruszeń. Zaznaczenia wymaga, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy w toku postępowania i ich ocena w zakresie stwierdzenia (zaistnienia) ww. naruszeń nie były w istocie kwestionowane przez skarżącego, zarówno w trakcie postępowania administracyjnego, jak też we wniesionej skardze, i w konsekwencji – po dokonaniu przez Sąd kontroli zaskarżonych decyzji – nie budzą jakichkolwiek wątpliwości. Przedmiotem sporu między stronami pozostawała w istocie wyłącznie kwestia oceny spełnienia przez skarżącego w niniejszej sprawie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d., w kontekście podjętych przez organy obu instancji czynności prowadzących do ich wyjaśnienia oraz dokonanej w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego, które to działania organów - w ocenie skarżącego – naruszały przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 kpa. W ocenie Sądu organy obu instancji nie naruszyły zarzucanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w sposób mający wpływ lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że skarżący pismem z [...].11. 2018 r. został zawiadomiony przez organ I instancji o wszczęciu postępowania w sprawie, które zawierało pouczenie o przysługujących stronie postępowania prawach; w szczególności o treści art. 10 § 1 kpa, a także – wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze – o treści przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d., określających przesłanki prawne warunkujące możliwość zwolnienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. Zawiadomienie doręczono skarżącemu [...].11.2018 r. W piśmie z [...]11.2018 r. skarżący podniósł argumenty, które później znalazły się w odwołaniu, w tym ten o dyscyplinarnym zwolnieniu kierowcy z dniem [...].11.2018 r. Zauważyć należy przy tym, że inna, aniżeli skarżącego ocena przez organy stanu faktycznego nie może świadczyć o naruszeniu przez te organy zasad: praworządności, zaufania do organów czy prawdy materialnej, określonych w art. 6-8 kpa. Należy wyjaśnić, że z zasady prawdy materialnej wynika dla organów obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, o czym stanowi art. 7 kpa. Uzupełnieniem tej zasady jest skierowany do organów administracji obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa – tzw. zasada zupełności). Zadaniem tych organów jest, więc takie ustalenie stanu faktycznego sprawy, aby odpowiadał on rzeczywistości. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale także ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 80 kpa). Przy czym rozpatrzeniu podlegają nie tylko poszczególne dowody odrębnie, lecz wszystkie dowody we wzajemnej łączności. W efekcie, wyniki ustaleń powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która wg przepisu art. 107 § 3 kpa powinna zawierać w szczególności - wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, natomiast uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. To właśnie jest istotny element realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej (art. 8 kpa). Zdaniem Sądu organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dokładając starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny, m.in. także w odniesieniu co do wyjaśnienia okoliczności mogących mieć wpływ na ocenę zachowania strony z punktu widzenia istnienia przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d., o czym świadczy treść uzasadnień zaskarżonych decyzji. Przyjąć zatem należy, że dla potrzeb wydania zaskarżonych rozstrzygnięć zebrany materiał dowodowy jest kompletny i – w świetle powyższych wyjaśnień – dawał organom podstawę do podjęcia ustaleń co do stwierdzenia przez skarżącego z jednej strony wskazanych naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym i aktów prawa wymienionych w art. 4 pkt 22 tej ustawy oraz aktów prawa wspólnotowego regulujących obowiązki i zasady przewozu drogowego, a z drugiej przyjęcia stanowiska, że skarżący nie spełnienia przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d., dających organom możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Treść art. 92b u.t.d. wskazuje, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, natomiast art. 92c u.t.d. ma zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Przepis ten nie może jednak być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych prawem. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c u.t.d. spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać - a nie tylko wskazać - że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16 - publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (dalej: CBOSA); http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie organów – z czym Sąd się zgadza – okoliczności sprawy i zgromadzone dowody nie wskazują, że skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć ani im zapobiec przy odpowiednim nadzorze zatrudnionych kierowców oraz zapewnieniu właściwej dyscypliny i organizacji pracy. W kontekście akcentowanych w skardze zarzutów wskazać należy, że pomimo przeszkolenia kierowca wielokrotnie nie stosował się do obowiązujących przepisów o czasie pracy. Zdaniem sądu stały nadzór nad pracą kierowcy nie spowodowałby, że naruszenia te byłyby tak liczne. O braku właściwej organizacji świadczą też nieprawidłowo zaplanowane zlecenia transportowe skoro kierowca posługiwał się cudza kartą by jak zeznał szybciej dojechać. Nadto kartą innego kierowcy posługiwał się od pół roku, czego wcześniej nie wykrył skarżący. Świadczy to o braku stosownego nadzoru nad działaniami kierowcy przez skarżącego, który mógł przeciwdziałać powstawaniu kolejnych naruszeń. Szkolenia kierowców mogą być jedynie czynnikiem minimalizującym ryzyko powstania naruszeń w przyszłości, podobnie ocenić należy dyscyplinarne zwolnienie kierowcy z pracy. Nie sa to zatem okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony za naruszenia do powstania których dopuściła. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 92b u.t.d. wskazać trzeba, że przepis ten daje możliwość nienakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jednakże nie w odniesieniu do naruszeń w zakresie użytkowania i obsługi urządzeń rejestrujących, które zostały stwierdzone w niniejszej sprawie. Wskazać niemniej jednak należy, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek prawidłowej organizacji czasu pracy kierowcy, a wobec tego na przedsiębiorcy spoczywa również obowiązek kontroli kierowcy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006, to przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r., zaś - zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 - przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organu nawiązującym do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że wyłącznie zaistnienie nie dających się przewidzieć zdarzeń lub okoliczności stanowi podstawę do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Nie ulega więc wątpliwości, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Wskazać należy, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie, gdyż oprócz niewątpliwego elementu represji zawiera także pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu takim właśnie celom służą, natomiast bezradność przedsiębiorcy w egzekwowaniu obowiązków pracowników, żadną miarą nie może stanowić przesłanki do uznania, że ziściły się wyjątkowe zdarzenia i okoliczności nie dające się przewidzieć. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd i z tego powodu trudno jest wymagać osobistego nadzoru pracodawcy. Okoliczności tej jednak nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcy pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń. Fakt że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, bowiem sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12 lutego 2013 r., II SA/Ol 1402/12; wyrok WSA Gliwicach z 4 września 2013 r., II SA/Gl 806/13; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 26 września 2013 r., II SA/Go 687/13 oraz wyrok WSA w Olsztynie z 7 listopada 2013 r., II SA/Ol 637/13 – publ.: CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło