VIII SA/Wa 47/19

WyrokWSA w Warszawie2019-04-17

Skład orzekający: Artur Kot, Justyna Mazur, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za używanie przez kierowcę karty innego kierowcy jest zasadna, jeśli przedsiębiorca twierdzi, że zapewnił właściwą organizację pracy i szkolenia, a naruszenie było wynikiem błędu kierowcy?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za używanie przez kierowcę karty innego kierowcy jest zasadna, nawet jeśli przedsiębiorca zapewnił szkolenia i właściwą organizację pracy. Odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy, a ciężar udowodnienia braku wpływu na naruszenie lub dochowania należytej staranności spoczywa na przedsiębiorcy. Sam fakt szkolenia kierowcy i pouczenia go o zakazie nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za używanie przez kierowcę karty kierowcy należącej do innej osoby. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca G. Z. prowadził pojazd posługując się kartą kierowcy J. C., podczas gdy jego własna karta znajdowała się w kabinie. Przedsiębiorca skarżący decyzję twierdził, że zapewnił kierowcom szkolenia i zakazał manipulacji urządzeniami rejestrującymi, a naruszenie było wynikiem błędu kierowcy, na który nie miał wpływu. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy za obiektywną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2018 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "kpa" (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.), art. 5 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a, art. 92b, art. 92c, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zwanej dalej "utd" (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200, ze zm.) lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do utd, art. 26, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) ... nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r., zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...].09.2018 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) – utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych). Podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia stanowiło używanie przez kierowcę pojazdu karty kierowcy innego kierowcy. Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej zestawu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...].06.2018 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr[...]. Zatrzymanym pojazdem w imieniu przedsiębiorcy kierował G. Z., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Anglii. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...].06.2018 r. W dniu [...].09.2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...], nakładając karę w wysokości [...]zł (słownie: [...] złotych) na stronę za naruszenie opisane ww. protokole kontroli. Strona odwołaniem z dnia [...].10.2018 r. (data nadania 08.10.2018 r.) zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości. Odwołujący wskazał, iż zapewnia prawidłową organizację pracy i wszyscy kierowcy są regularnie szkoleni. Dodatkowo strona podniosła, iż stwierdzone naruszenie jest skutkiem wyłącznie zawinionego działania kierowcy, na które strona nie miała żadnego wpływu. Jednocześnie przedsiębiorca podniósł treść przepisów art. 2 Konstytucji RP, art. 92b utd oraz art. 92c utd. Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481) do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] do [...] złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych. Stosownie do art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 92 b ust. 1 — 2 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: - właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust.1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego — obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006. Wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, należy wskazać, iż zastosowania nie znajdzie również art. 18 oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa. Odnośnie naruszenia polegającego na używaniu tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców; lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do utd. Zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. f rozporządzenia 165/2014, "karta kierowcy" oznacza kartę do tachografu, która identyfikuje kierowcę i umożliwia gromadzenie danych dotyczących czynności kierowcy, wydaną konkretnemu kierowcy przez organ państwa członkowskiego. Zgodnie z art. 27 rozporządzenia 165/2014: 1. Karta kierowcy jest imienna. 2. Kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy. Kierowca nie może posługiwać się kartą uszkodzoną lub kartą, której okres ważności upłynął. Zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014: 1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. 2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. 3. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie. w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców kara pieniężną w wysokości [...] złotych. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie w tym protokołu kontroli drogowej z dnia [...].06.2018 r., protokołu przesłuchania świadka z dnia [...].06.2018 r. (k. 3), wydruków raportów danych tachografu, kopii kart kierowców stwierdza, że kierowca Pan G. Z. w okresie od godziny 19:58 dnia [...].06.2018 r. do godziny 08:30 dnia [...].06.2018 r. prowadził zespół pojazdów posługując się kartą kierowcy należącą do Pana J. C. (nr karty [...]). Dodatkowo z materiału dowodowego wynika, iż karta kierowcy G.Z. znajdowała się w kabinie kontrolowanego pojazdu, a dokładnie w portfelu kontrolowanego kierowcy. Kierowca przesłuchany na okoliczność naruszenia lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do utd przyznał się do prowadzenia pojazdu w okresie kiedy karta kierowcy Pana J.C. włożona była do cyfrowego urządzenia rejestrującego. Dodatkowo kierowca oświadczył, iż przyczyną używania karty innego kierowcy była pomyłka (k. 3). Powyższe bezsprzecznie świadczy o naruszeniu lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do utd popełnionym przez kierowcę G. Z.. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) za stwierdzone naruszenia z lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy po szczegółowej analizie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zważył, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść przepisów art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania stwierdza, że organ I instancji zebrał prawidłowo materiał dowody w sprawie, który umożliwił organowi odwoławczemu wydanie niniejszej decyzji przy zachowaniu przepisów prawa. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ, który wydał zaskarżoną decyzję, wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1, art. 75, art. 80 i art. 81 kpa. Zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie SA 301/00: "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy organ odwoławczy wskazuje, że pismem z dnia 26.06.2018 r. strona skutecznie została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Natomiast w dniu 09.07.2018 r. strona złożyła wyjaśnienia, do których organ I instancji prawidłowo odniósł się w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, odnośnie charakteru odpowiedzialności przedsiębiorcy, wskazuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2016 r. II SA/Go 564/16, w którym sąd słusznie określił charakter odpowiedzialności administracyjnej, stwierdzając iż: "Kary za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego miedzy zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem". Dodatkowo należało wskazać, iż zgodnie z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 21.01.2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1376/14 wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnianych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Dodatkowo należy wskazać, iż kierowca w momencie kontroli podpisał protokół kontroli nie wnosząc zastrzeżeń. W związku z tym kierowca poświadczył, iż okoliczności w nim stwierdzone są zgodne z rzeczywistością. Jednocześnie należy wskazać, iż kierowca został przesłuchany na okoliczność popełnionego naruszenia. Dodatkowo zgodnie z przepisami utd za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 ww. ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2000,00 zł za naruszenia wymienione w załączniku nr l do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50,00 zł do 10.000.00 zł za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000,00 zł. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma zatem charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów. Odnośnie braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazuje, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami zatrudnianych przez niego pracowników. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Odnosząc ewentualnej możliwości zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych, Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Główny Inspektor transportu Drogowego nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym. Organ odwoławczy wskazuje, iż okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych w art. 92b oraz w art. 92c utd, co ugruntowało się w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, powinien wykazać sam przedsiębiorca. W tym miejscu warto wskazać np. wyrok WSA w Opolu z dnia 7 maja 2015 r. (sygn. Akt II SA/Op 123/15): "Zastosowanie wskazanych przepisów wymaga wykazania przez podmiot wykonujący przewóz drogowy okoliczności wyczerpujących ustawowe przesłanki. Sprowadza się to do udowodnienia przez podmiot, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z art. 92b ust.1 i art. 92c ust. 1 ustawy skutki prawne prowadzące do zwolnienia się z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie przepisów prawa. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazuje na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 28/15: "Stosownie do art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał upływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przesłanki egzoneracyjne określone w cytowanych przepisach ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi w zakresie rejestrowania wskazań w zakresie przebytej drogi, aktywności kierowców. Systematycznego i terminowego sczytywania danych, przestrzegania norm czasu pracy kierowców oraz odpoczynków, należą do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. Należy wskazać, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców w związku z tym przepis art. 92b utd nie może mieć zastosowania. W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c utd. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła S. C.. Zaskarżonej decyzji zarzucała: - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania w mojej sprawie , tj. art. 7 kpa, art. 8 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; - naruszenie zasad postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania. tj. art. 11 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez organ zasadności przesłanek nałożenia kary pieniężnej w kontekście tzw. przepisów ogólnych; - uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji; - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W nawiązaniu do opisanego naruszenia skarżąca wyjaśniła, że w żaden sposób nie można przypisać jej odpowiedzialności do sytuacji zaistniałej podczas przedmiotowej kontroli drogowej. Podnosiła, że pragnie wyjaśnić iż kierowcy zatrudnieni w jej przedsiębiorstwie przed rozpoczęciem pierwszego przewozu drogowego odbywają stosowne szkolenie z przepisów o czasie pracy kierowców. Również zostali poinformowani o kategorycznym zakazie dopuszczania do jakiejkolwiek manipulacji lub ingerencji w urządzenie rejestrujące. A także podtrzymuje wyjaśnienia złożone w postępowaniu administracyjnym. Opisana sytuacja jej zdaniem wyczerpuje znamiona art. 92b. ust. 1 w myśl, którego nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: I) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. W sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98,jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. nr 94, poz. 1086i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz art. 92c ust. 1 w myśl którego: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. l, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny przyjmuje się, że normy prawa przewidujące możliwość nakładania na obywateli różnego rodzaju obowiązków, w tym przede wszystkim finansowych kar administracyjnych - winny być precyzyjne i znajdować wyraźną podstawę w przepisach ustawowych. Przepisy te nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zgodnie bowiem z konstytucyjną zasadą określoności przepisów prawa zawartą w treści zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) przepisy muszą być sformułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny, zwłaszcza, gdy chodzi o ochronę praw i wolności oraz o sytuacje, gdy istnieje możliwość stosowania sankcji wobec obywatela (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt P. 13/01; a także: Jerzy Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego na początku XXI w. Zakamycze 2004. s. 237- 257 i cyt. tam orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Ponieważ skarga zawiera zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - w zakresie podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców – lp. 6.3.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w związku z treścią przepisów art. 92b i art. 92 c ), jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał ten drugi z zarzutów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organy administracji publicznej przepis prawa materialnego. Należy wskazać, że powołane przepisy nakładają na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w związku z tym winny one zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2012 roku, sygn. akt II GSK 1548/11, LEX nr 1229771). Wbrew zarzutom zaskarżona decyzja w niczym nie narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały należycie wyjaśnione, zgodnie z regułami zawartymi w tych przepisach. Należy zauważyć, naruszenie przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny ,,mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy’’ zawarty w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Podstawą skargi z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydaną sprawie decyzją podlegającą zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania administracyjnego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej decyzji (wyrok NSA z 13 stycznia 2015 roku, syg. akt II GSK 2084/13). Należy zauważyć, iż skarżący należy do podmiotów profesjonalnie wykonujących przewozy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, zwana dalej: k.c.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowić będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 k.c. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie, należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności, a zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu", o którym mowa w art. 92c ust.1 u.t.d. można posłużyć się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt. II GSK 404/10 z 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że "(...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa". W świetle powyższych rozważań za uzasadnione należy uznać stanowisko organów, że w toku całego postępowania skarżący nie wskazał na jakiekolwiek dowody mogące świadczyć o braku wpływu lub dochowaniu należytej staranności przy niniejszym przewozie, w tym na fakt posługiwania się kartą innego kierowcy. Sam fakt, iż kierowca odbył szkolenia i został pouczony przez pracodawcę o zakazie używania karty innego kierowcy nie może zostać uznane za okoliczności zwalniające skarżącego z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust.1 u.t.d. W ocenie sądu zarzut niezastosowania przepisu art. 92 b ust.1 u.t.d. należy uznać za niezasadny, ponieważ nie została na skarżącego nałożona kara za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło