VIII SA/Wa 577/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-13

Skład orzekający: Artur Kot, Leszek Kobylski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach programu operacyjnego, w tym ocena protestu, została przeprowadzona zgodnie z zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a także czy organ prawidłowo zastosował kryteria dostępu i merytoryczne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ocena wniosku o dofinansowanie oraz rozpatrzenie protestu przez Jednostkę Wdrażającą Programy Unijne zostały przeprowadzone zgodnie z wymogami ustawy wdrożeniowej i regulaminu konkursu. Sąd podkreślił, że ciężar rzetelnego przygotowania wniosku i dokumentacji spoczywa na wnioskodawcy, a sądowa kontrola ogranicza się do badania zgodności procedury z prawem, a nie do merytorycznej weryfikacji oceny.
Stan faktyczny
Skarżący, S. S., złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek został negatywnie oceniony pod względem kryteriów dostępu (wdrożenie wyników B+R, analiza potrzeb) oraz kryteriów merytorycznych ogólnych (wykonalność finansowa, organizacyjna, techniczna i technologiczna). Skarżący złożył protest, który został nieuwzględniony przez Jednostkę Wdrażającą Programy Unijne. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej poprzez nieprzejrzystą, nierzetelną i stronniczą ocenę projektu oraz lakoniczne uzasadnienia ocen i rozstrzygnięcia protestu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. S. na pismo [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga S. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ośrodek Szkolenia Motorowego S. S. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżący") na pismo [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o nieuwzględnieniu protestu skarżącego z dnia 3 stycznia 2018 r. od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie nr [...] złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa III, Rozwój potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości, Działanie 3.3, Innowacje w MŚP, Typ projektów – wprowadzanie na rynek nowych lub ulepszonych produktów lub usług (poprzez wdrożenie wyników prac B+R), konkurs nr [...], Tytuł projektu: "Akademia techniki jazdy ciężarowej - Wzrost konkurencyjności i rozwój potencjału innowacyjności Ośrodka Szkolenia Motorowego S. S. poprzez realizację działań inwestycyjnych, których efektem będzie wprowadzanie na rynek nowych produktów usługowych i znaczące ulepszenie dotychczas świadczonych usług w wyniku wdrożenia własnych prac B+R oraz unowocześnienie technologiczne infrastruktury firmy". Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: S. S. złożył do [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej jako: "[...]JWPU", "Instytucja Pośrednicząca" lub "organ") ww. wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Akademia techniki jazdy ciężarowej - Wzrost konkurencyjności i rozwój potencjału innowacyjności Ośrodka Szkolenia Motorowego S. S. poprzez realizację działań inwestycyjnych, których efektem będzie wprowadzanie na rynek nowych produktów usługowych i znaczące ulepszenie dotychczas świadczonych usług w wyniku wdrożenia własnych prac B+R oraz unowocześnienie technologiczne infrastruktury firmy". W piśmie z dnia 7 grudnia 2017 r. [...]JWPU poinformowała wnioskodawcę, że złożony przez niego projekt nie przeszedł pomyślnie etapu oceny merytorycznej na etapie kryteriów dostępu i kryteriów merytorycznych ogólnych w zakresie następujących kryteriów ocen: Kryterium dostępu 1 - Wdrożenie wyników prac B+R Kryterium dostępu 3 - Analiza potrzeb Kryterium merytoryczne ogólne 1- Wykonalność finansowa Kryterium merytoryczne ogólne 2 - Wykonalność organizacyjna (kadrowa) techniczna i technologiczna. W dniu 3 stycznia 2018 r. skarżący złożył protest od negatywnej oceny merytorycznej na etapie dostępu. W proteście skarżący podniósł szereg zarzutów mających wpływ na ocenę projektu. [...]JWPU nie uwzględniła protestu, o czym poinformowała skarżącego pismem z dnia 24 stycznia 2018 r. Uzasadniając swoje stanowisko instytucja zarządzająca podniosła następujące argumenty: W odniesieniu do Kryterium dostępu 1 – Wdrożenie wyników prac B+R [...]JWPU wskazała, że ww. kryterium wymusza weryfikację, czy opisana inwestycja jest wdrożeniem wyników prac B+R. W ramach wymogów tego kryterium Wnioskodawca zobowiązany jest do przedstawienia wyników prac B+R podlegających wdrożeniu w przedmiotowym projekcie wraz z udokumentowaniem odpowiednich uprawnień Wnioskodawcy do tych wyników. Dokumentem potwierdzającym musi być opis wyników prac B+R oraz np.: umowa potwierdzająca zakup wyników prac B+R, patentu, umowy cywilno-prawne, raporty, opinie wydawane przez jednostki naukowe, sprawozdania merytoryczne z przeprowadzonych badań, testów i walidacji prototypów, projektów pilotażowych Wnioskodawca musi wykazać, że wyniki prac B+R warunkują wdrożenie nowych lub znacząco ulepszonych produktów/usług oraz zachowanie efektu zachęty. Rozpoczęcie inwestycji zostało zaplanowane po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, co oznacza zachowane efektu zachęty przez Wnioskodawcę. Wnioskodawca załączył do Wniosku dokument "Raport końcowy z realizacji zadania badawczego". Raport ten nie stanowi prawidłowej prezentacji prac B+R. Ma charakter ogólny i nie prezentuje faktycznych wyników prac B+R. Prace B+R (zadeklarowane w aplikacji) były przeprowadzone przez Wnioskodawcę osobiście oraz przez Pana M. S. Wnioskodawca zgodnie z wymogami przedmiotowego kryterium oceny powinien przedstawić dokument potwierdzający posiadanie odpowiednich uprawnień do wyników badań. O ile nie ma podstawy do oczekiwania takiego dokumentu od Wnioskodawcy osobiście (osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, samodzielnie prowadzącej badania), to jednak niezbędne jest przedstawienie umowy (lub innego dokumentu) poświadczającego jednoznacznie przeniesienie prawa do wyników badań prowadzonych przez "realizatora i wykonawcę opracowania" na Wnioskodawcę. Brak takiego dokumentu przekłada się na niespełnienie przedmiotowego kryterium dostępu. Deklaracje Wnioskodawcy w w/w zakresie, iż "Prawa własności intelektualnej do efektów projektu są w całości własnością wnioskodawcy" (por. str. 36 Biznes Planu oraz str. 5 w/w Raportu), są w kontekście powyższych uwag niewystarczająca. Zgodnie z definicją kryterium dostępu nr 1 jest powiązane ze wskaźnikami: "Liczba wdrożonych wyników prac B+R" oraz "Liczba przedsiębiorstw wspartych w zakresie wdrożenia wyników prac B+R". Niespełnienie tego kryterium przekłada się na nieosiągnięcie tych wskaźników. Brak wezwania do uzupełnienia na etapie oceny Wniosku nie ma wpływu na poprawność oceny, gdyż oceniający mogli uznać, że kryterium jest niespełnione i nie ma potrzeby wzywania Wnioskodawcy do dodatkowych wyjaśnień w tym zakresie. Również fakt spełnienia przez Projekt innego kryterium (nawet o zakresie zbliżonym do przedmiotowego kryterium) nie oznacza automatycznie uznania za spełnione tego kryterium dostępu. W związku z powyższym przedmiotowe kryterium należy uznać za niespełnione. Uzasadniając ocenę o niespełnieniu przez złożony przez skarżącego wniosek Kryterium dostępu 3 – Analiza potrzeb, [...]JWPU podniosła, że w ramach tego kryterium ocenie podlega, czy analiza rynku przeprowadzona przez wnioskodawcę potwierdza zapotrzebowanie na produkty, usługi lub rozwiązania dotyczące procesu produkcji opracowane lub znacząco udoskonalone w wyniku realizacji projektu oraz czy projekt stanowi odpowiedź na zidentyfikowane potrzeby wnioskodawcy. Wnioskodawca przedstawił dokument pt. Analiza rynku do projektu, który niemal w całości stanowi plagiat (bez odwołania się do źródła) Raportu firmy PWC oraz Związku pracodawców "Transport i Logistyka Polska" pn. "Rynek pracy kierowców w Polsce" z października 2016 r. Raport ten jest objęty prawami jego twórców i Wnioskodawca nie przedstawił żadnych uprawnień do dokonania jego kopi (wraz z przeróbkami) na potrzeby Projektu. Raport ten dotyczy ogólnie zawodowej branży samochodowej i nie odnosi się bezpośrednio do wyników badań przedstawionych przez Wnioskodawcę. Nie określa rozwiązań alternatywnych ani faktycznego zapotrzebowania na implementowane rozwiązania (choć wskazuje na potrzeby rynku ogólnie w zakresie szkoleń). Zawarte w aplikacji informacje nie potwierdzają faktycznego, rynkowego zapotrzebowania na efekty realizacji projektu (tj. na wdrożenie wyników prac B+R), co przekłada się na niespełnienie przedmiotowego kryterium oceny. W odniesieniu do oceny Kryterium merytorycznego ogólnego nr 1 – Wykonalność finansowa organ wskazał, że w ramach tego kryterium ocenie podlega czy założenia do analizy finansowej i ekonomicznej są poprawne i rzetelne, a harmonogram rzeczowo-finansowy projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia. Wartość projektu wynosi [...] zł (por. pole A8 Wniosku). Równocześnie obroty Wnioskodawcy w ostatnich trzech zamkniętych latach obrotowych nie przekroczyły 10% tej wartości. Wnioskodawca w tym okresie odnotowywał straty w wyniku działalności gospodarczej. Powyższe dane nie dają podstawy do pozytywnej oceny wykonalności finansowej projektu, w tym w zakresie potencjału finansowego wnioskodawcy do sfinansowania kosztów niekwalifikowanych oraz wkładu własnego w projekcie, ale również w zakresie zdolności do realizacji projektu o wartości dziesięciokrotnie przekraczającej obroty przedsiębiorstwa. Wnioskodawca powinien zapewnić finansowanie na poziomie ok. 1 min zł, ale nawet na etapie protestu (należy przy tym podkreślić, że te informacje nie były znane na etapie oceny merytorycznej) nie potwierdził posiadania takich środków. Deklaracje w tym zakresie (dotyczące innego majątku lub ew. wsparcia od innych podmiotów) są niewystarczające i nie dają podstawy do uznania przedmiotowego kryterium za spełnione. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania spełnienia poszczególnych kryteriów oceny - w tym również w zakresie poprawności i rzetelności założeń do analiz. Tym samym założenia Wnioskodawcy do analiz finansowych i ekonomicznych nie mogą zostać uznane za rzetelne, co przekłada się nie niespełnienie tego kryterium oceny. Uzasadniając stanowisko odnośnie oceny Kryterium merytorycznego ogólnego nr 2 – Wykonalność organizacyjna (kadrowa), techniczna i technologiczna [...]JWPU wskazała, że w ramach tego kryterium ocenie podlega, czy przyjęte założenia potwierdzają, że projekt jest wykonalny technicznie, technologicznie, organizacyjnie oraz czy przedstawiono rzetelną analizę alternatywnych rozwiązań realizacji projektu i czy wybrano najkorzystniejsze rozwiązania. Podczas pierwotnej oceny oceniający uznali wykonalność techniczną, technologiczną i organizacyjną Projektu (w oparciu o doświadczenie i potencjał, Wnioskodawcy). Jeden z oceniających nie uznał jednak spełnienia przedmiotowego kryterium w kontekście braku analizy alternatywnych rozwiązań. Biorąc pod uwagę zakres merytoryczny Projektu oraz strukturę jego kosztów, faktycznie Wnioskodawca powinien przeanalizować alternatywne rozwiązania prowadzące do osiągnięcia celów projektu. Np. rozważenie wynajmu (bądź leasingu) samochodu specjalistycznego na potrzeby projektu zamiast jego zakup Sformułowanie "jeśli dotyczy" ujęte w definicji tego kryterium odnosi się do drugiej części zdania w punkcie (d), tzn. czy wybrano najkorzystniejsze rozwiązania o ile uprzednia rzetelna analiza rozwiązań wskazała jednoznacznie na występowanie takich. Zatem Wnioskodawca powinien przeprowadzić taką analizę, a jej brak przekłada się na niespełnienie przedmiotowego kryterium oceny. W podsumowaniu [...]JWPU wskazała, że w toku procedury odwoławczej dokonano ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania wymienionych w proteście kryteriów, z uwzględnieniem informacji zawartych w proteście oraz w Kartach oceny merytorycznej. Na podstawie analizy powyższych dokumentów Instytucja rozpatrująca protest uznała kryteria dostępu 1,3 i kryteria merytoryczne ogólne 1, 2 za niespełnione, tym samym protest nie został uwzględniony. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem S. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 8 lutego 2018 r. złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nie przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny polegające na braku uzasadnienia negatywnej oceny projektu Strony (pismo Organu z dnia [...] grudnia 2017 r. o odrzuceniu wniosku zawiera jedynie krótką informację, które kryteria merytoryczne nie zostały uwzględnione oraz informację, iż szczegółowe uzasadnienie niespełnienia kryteriów wyboru projektów zawierają karty oceny), podczas gdy na każdym etapie badania sprawy Strona powinna w piśmie informującym o negatywnym wyniku oceny merytorycznej uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, uzyskać szczegółową informację zawierającą jasną, rzetelną i przejrzystą analizę ocen, tak aby móc na etapie protestu wejść w merytoryczną polemikę z Organem i przedstawionym przez niego uzasadnieniem. Nie jest zatem prawidłowe postępowanie Organu, w którym ocena ekspertów zawarta w kartach oceny merytorycznej zastępuje rozstrzygnięcie, tym bardziej iż w niniejszej sprawie oceny poszczególnych kryteriów zawarte w kartach oceny merytorycznej są bardzo lakoniczne i zawierają często jednozdaniowe uzasadnienia ( por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1133/17, wyrok WSA w Warszawie V SA/Wa 1782/17); 2) naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nie przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny polegające na lakonicznym uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu (pismo Organu z dnia 24 stycznia 2018 r.), podczas gdy na etapie rozstrzygnięcia protestu Organ powinien nie tylko wskazać, iż uznał, że dane kryterium nie zostało spełnione, ale również w ramach tego uzasadnienia powinien szczegółowo odnieść się do argumentacji Strony zawartej w środku odwoławczym, czego w niniejszym postępowaniu zabrakło. Organ w rozstrzygnięciu protestu de facto powielił oceny ekspertów zawarte w kartach oceny merytorycznej ( por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 2809/16); 3) naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, Regulaminu konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa III, Rozwój potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości, Działanie 3.3., Innowacje w MŚP, typ projektów Wprowadzanie na rynek nowych lub ulepszonych produktów lub usług (poprzez wdrożenie wyników prac B+R, poprzez nie przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, dowolne odstąpienie od Regulaminu i Kryteriów wyboru projektu (mające istotny wpływ na wynik postępowania) znajdujące wyraz w: a) dowolnej argumentacji Oceniających (Ekspertów), oderwanej od kryteriów Regulaminu (w szczególności zapisów punktu 9.10 i 9.11) oraz braku rzetelności przy ocenie Kryterium dostępu: nr 1 "Wdrożenie wyników prac B+R" poprzez błędne stwierdzenie, iż przedstawiony raport nie spełnia wymogów zdefiniowanych Regulaminem konkursu. Żaden z Ekspertów, mając ewentualne wątpliwości, nie spróbował zapytać Skarżącego o dodatkowe wyjaśnienia lub o dodatkowe informacje związane z przedstawionymi wynikami prac B+R, w tym także z obszarem ich realizacji; b) braku rzetelności i dowolność przy ocenie Kryterium dostępu nr 3 "Analiza potrzeb". Eksperci mając ewentualne wątpliwości, nie spróbowali zapytać wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia lub o dodatkowe informacje związane z przeprowadzoną przez wnioskodawcę analizą i przedstawioną w dokumentacji aplikacyjnej treścią. Skierowanie zapytania do Skarżącego mogłoby pozwolić rozwiać ewentualne wątpliwości Ekspertów oceniających, z którego to posiadanego narzędzia (wprost wynikającego z zapisów punktu 9.10 i 9.11 Regulaminu konkursu) jednak żaden Ekspert nie skorzystał. Jak wynika z powyższego, przy zgodnej z prawem tj. rzetelnej i nie wybiórczej ocenie (dokonaną zgodnie z art. 37 ust. 1. ustawy wdrożeniowej, nieobarczonej wadą dowolności) tego kryterium Skarżący powinien mieć uznane powyższe kryterium za spełnione; c) braku rzetelności i dowolność przy ocenie Kryterium merytorycznym ogólnym nr 1 "Wykonalność finansowa". Ocena kryterium została dokonana w oparciu o brak wykazania przez Stronę środków finansowych na wkład własny, co było bezpośrednim powodem negatywnej oceny kryterium. Regulamin konkursu nie przewiduje załączania dodatkowych załączników w postaci wyciągów z banku, oświadczeń czy umów pożyczkowych, kredytowych lub listów intencyjnych w zakresie posiadania wkładu własnego. Żaden z Ekspertów nie zażądał ewentualnych wyjaśnień w tym zakresie ani nie poprosił o dokumentację wskazującą na posiadanie zdolności wnioskodawcy do zapewnienia środków finansowych do projektu na wkład własny. Skierowanie zapytania do skarżącego mogłoby pozwolić rozwiać ewentualne wątpliwości oceniających, z którego to narzędzia żaden z ekspertów nie skorzystał 4) W związku z powyższymi zarzutami, nastąpiło naruszenie przez Instytucję Pośredniczącą art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez nieuwzględnienie protestu zamiast dokonanie aktualizacji listy, o której mowa w art. 46 ust.3 ww. ustawy. Przy prawidłowej ocenie protestu (bez naruszeń prawa wskazanych w pkt 1-3 niniejszej skargi), Instytucja Pośrednicząca powinna uznać spełnienie kryteriów dostępu nr 1 i 3 oraz kryteriów merytorycznych ogólnych nr 1 i 2 i wpisać projekt na listę projektów wybranych do dofinansowania. Rozstrzygnięcie takie wyrządza Skarżącemu oczywistą szkodę. W związku z powyższym należy uznać, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł : 1) na podstawie art. 145 § 2 Ppsa w związku z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie jednocześnie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...] Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych; 2) na podstawie art. 200 Ppsa o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zawarł argumentację uzupełniającą oraz precyzującą twierdzenia i wywody określone w petitum skargi w odniesieni do każdego z zakwestionowanych kryteriów oceny. Sprowadza się ona do stanowiska, że ocena wniosku złożonego przez skarżącego nie spełnia standardów procedury konkursowej wynikającej w szczególności z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, Regulaminu konkursu wraz z kryteriami oceny projektów. Ocena protestu i samego wniosku, jak szczegółowo wskazane zostało w zarzutach, w wielu jego punktach, zdaniem Skarżącego jest dowolna i nierzetelna. Uzasadnienia ocen w skarżonych kryteriach, znajdujące się w kartach ocen ekspertów są z jednej strony zbyt lakoniczne, z drugiej wyrażone są w postaci generalnych twierdzeń nieznajdujących potwierdzenia w treści wniosku wraz z załącznikami. Ocena wniosku dokonana przez ekspertów nie może być dowolna, sprowadzać się do ogólnych twierdzeń. Winna być przedstawiona w taki sposób, aby Skarżący mógł poznać przesłanki dokonania takiej, a nie innej oceny i podjąć merytoryczną z nią polemikę. W przedstawionej informacji o sposobie rozpatrzenia protestu Instytucja Pośrednicząca ograniczyła się de facto do powielenia oceny ekspertów, bez własnej krytycznej refleksji, co do ich twierdzeń. Działanie takie nosi cechy nierzetelności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia organu należy przede wszystkim wskazać, że ocena przedmiotowego wniosku dokonywana jest w oparciu o ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1460, dalej jako "ustawa wdrożeniowa") oraz Regulamin ww. konkursu. Natomiast złożony wniosek (wraz z załącznikami) jest jedynym dokumentem podlegającym ocenie. O tym, czy projekt zostanie wybrany w konkursie decyduje treść wniosku. Kontrolując legalność oceny projektu dokonanej przez organ [...]JWPU, jak również legalność jej działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w rozstrzygnięciu z dnia 24 stycznia 2018 r., stwierdzić należy, że nie naruszyła ona prawa. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy ocena złożonego projektu została przeprowadzona rzetelnie oraz czy Instytucja Pośrednicząca prawidłowo, zgodnie ze stosownymi procedurami rozpoznała protest. Skarżący zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w związku z dokonaną negatywną oceną projektu z uwagi na niespełnienie następujących kryteriów: Kryterium dostępu 1 – Wdrożenie wyników prac B+R Kryterium dostępu 3 – Analiza potrzeb Kryterium merytoryczne ogólne 1 – Wykonalność finansowa Kryterium merytoryczne ogólne 2 – Wykonalność organizacyjna (kadrowa), techniczna i technologiczna Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć wydanych w rozpoznanej sprawie były przepisy ww. ustawy wdrożeniowej. Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Art. 40 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu, ogłoszenie o konkursie, co najmniej 30 dni przed planowanym rozpoczęciem naboru wniosków o dofinansowanie projektu. W ust. 2 tego artykułu ustawodawca wymienił, jakie w szczególności elementy regulamin powinien określać. W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się o dofinansowanie jego projektu realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 – 2020, czyli w drodze ogłoszonego konkursu. Instytucją organizującą wymieniony konkurs była [...]JWPU, która ogłaszając konkurs podała informacje obejmujące dane wymagane ustawą wdrożeniową (art. 40 ustawy wdrożeniowej), udostępniła na swojej stronie internetowej również Regulamin konkursu, określający m.in. procedurę wyboru projektów. Zgodnie z Regulaminem konkursu złożona dokumentacja aplikacyjna podlega ocenie pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów. Kryteria wyboru projektów stanowią załącznik do Regulaminu konkursu. Ocenę projektów przeprowadziła Komisja Oceny Projektów (KOP), składająca się z pracowników IOK oraz niezależnych ekspertów. W toku konkursu Instytucja Pośrednicząca wybiera najlepszy projekt, który pozwoli na osiągnięcie w danym programie operacyjnym założonego celu. Podkreślić należy, że oceny przeprowadzane są na podstawie treści wniosku konkursowego oraz załączonej do niego dokumentacji. Opis zawarty we wniosku powinien być rzetelny i przekonujący, poparty sumiennie przygotowanymi dokumentami (np. wynikami przeprowadzonych w danym zakresie badań czy analiz). Wiarygodność i adekwatność dołączonej do wniosku dokumentacji jest również oceniana przez Instytucję Pośredniczącą w kontekście okoliczności podniesionych we wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Wnioskodawca zatem przystępując do konkursu, winien znać w pełni jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek poszczególnych kryteriów dopuszczających, zasadniczo obciążają stronę wnioskującą. Zauważyć należy, że zakres kontroli przeprowadzonej przez sąd administracyjny w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów jest ograniczony. Rola sądu sprowadza się do zbadania, czy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po uprzednim przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania, w tym w zgodzie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4048/17 "określone w art. 37 ust. 1 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 zasady ogólne, sprowadzające się do stwierdzenia, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny mają charakter normatywny. Wymienione w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości. Zasady te dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Dotyczą także uzasadnienia stanowiska, czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu, stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się nie do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Zmierza w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny i przyznanej punktacji". W orzecznictwie podnosi się również, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu, dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu w kontekście przestrzegania zasad tej oceny wynikających z prawa unijnego takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt I SA/Go 438/17). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził nieprawidłowości. Sposób w jaki została przeprowadzenia ocena wniosku skarżącego zarówno na pierwszym etapie oceny merytorycznej przez KOP, jak i przy rozstrzygnięciu protestu, spełniała wszystkie wymogi ustawowe, co oznacza, że została przeprowadzona w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, stosownie do zasad wyrażonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Odnosząc powyższą ogólną ocenę sposobu rozstrzygnięcia dokonaną przez organ do zarzutów odnoszących się do poszczególnych kryteriów, stwierdzić należy, że sformułowane zarzuty skargi nie mogą być uznane za zasadne. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego oceny Kryterium dostępu nr 1 "Wdrożenie wyników prac B+R", a polegającego na błędnym stwierdzeniu, iż przedstawiony raport nie spełnia wymogów zdefiniowanych Regulaminem konkursu, Sąd podziela ocenę organu, że zapisy regulaminu odnoszące się do tego kryterium jednoznacznie formułowały, że aby móc stwierdzić, że wyniki badań zapewniają wnioskodawcy odpowiedni poziom uprawnień, pozwalający na wykorzystanie wyników prac B+R zgodnie z opisem i celami projektu należało przedstawić umowę (lub inny dokument) poświadczający jednoznacznie przeniesienie prawa do wyników badań prowadzonych przez "realizatora i wykonawcę opracowania" na wnioskodawcę. Deklaracje Wnioskodawcy w w/w zakresie, iż "Prawa własności intelektualnej do efektów projektu są w całości własnością wnioskodawcy" (por. str. 36 Biznes Planu oraz str. 5 Raportu końcowego z realizacji zadania badawczego), są w kontekście powyższych uwag niewystarczające. Brak dokumentu potwierdzającego prawo do korzystania z wyników z cudzych prac B+R przekłada się również na nieosiągnięcie wskaźników "Liczba wdrożonych wyników prac B+R" oraz "Liczba przedsiębiorstw wspartych w zakresie wdrożenia wyników prac", które stanowią również element oceny w tym kryterium i daje podstawę do uznania, że skarżący nie spełnił ww. kryterium dostępu. W odniesieniu do zarzutu braku rzetelności i dowolność przy ocenie Kryterium dostępu nr 3 "Analiza potrzeb" poprzez odstąpienie przez ekspertów o dodatkowe wyjaśnienia lub informacje związane z przeprowadzoną przez skarżącego analizą, należy stwierdzić, że stanowisko organu w tym zakresie jest zasadne. Jeszcze raz w tym kontekście należy powtórzyć, że w orzecznictwie podkreśla się, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Podzielić należy stanowisko organu, że w nieograniczone korzystanie z możliwości wzywania do uzupełnienia wniosku, prowadziłoby do wystąpienia zasadniczej modyfikacji wniosku, co skutkowałoby naruszeniem zasady równości dostępu do środków finansowych. Ponadto w odniesieniu do tego kryterium organ wskazał, że nawet nie rozważał tego rodzaju wezwania, z uwagi na to, że skarżący przedłożył dokument "Analizę rynku do projektu pt. "Akademia techniki jazdy ciężarowej" - Wzrost konkurencyjności i rozwój potencjału innowacyjności Ośrodka Szkolenia Motorowego S. S. poprzez realizację działań inwestycyjnych, których efektem będzie wprowadzanie na rynek nowych produktów usługowych i znaczące ulepszenie dotychczas świadczonych usług w wyniku wdrożenia własnych prac B+R oraz unowocześnienie technologiczne infrastruktury firmy", która niemal w całości stanowi plagiat (bez odwołania się do źródła) Raportu firmy PWC oraz Związku Pracodawców "Transport i Logistyka Polska" pn. "Rynek pracy kierowców w Polsce" z października 2016 r. Raport ten jest objęty prawami jego twórców i Wnioskodawca nie przedstawił żadnych uprawnień do dokonania jego kopi (wraz z przeróbkami) na potrzeby Projektu. Raport ten dotyczy ogólnie zawodowej branży samochodowej i nie odnosi się bezpośrednio do wyników badań przedstawionych przez Wnioskodawcę. Nie określa rozwiązań alternatywnych, ani faktycznego zapotrzebowania na implementowane rozwiązania (choć wskazuje na potrzeby rynku ogólnie w zakresie szkoleń). Należy zgodzić się z organem, że tego rodzaju "analizy" nie potwierdzają faktycznego rynkowego zapotrzebowania na efekty realizacji projektu, co przekłada się na niespełnienie przedmiotowego kryterium oceny. Sąd nie podzielił zarzutu braku rzetelności i dowolność przy ocenie Kryterium merytorycznego ogólnego nr 1 "Wykonalność finansowa" poprzez brak wezwania do wyjaśnień i dokumentację wskazującą posiadanie zdolności wnioskodawcy do zapewnienia środków finansowych na wkład własny. W odniesieniu do oceny tego zarzutu należy ponownie przywołać przytoczone już wyżej stwierdzenia dotyczące ograniczonego obowiązku organu wzywania wnioskodawcy do uzupełniania złożonych dokumentów oraz ustalone przez organ na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, że parametry finansowe działalności gospodarczej prowadzonej przez niego oraz jego potencjał finansowy nie dają podstawy do pozytywnej oceny wykonalności finansowej projektu, w tym w zakresie potencjału finansowego wnioskodawcy do sfinansowania kosztów niekwalifikowanych oraz wkładu własnego w projekcie, ale również w zakresie zdolności do realizacji projektu o wartości dziesięciokrotnie przekraczającej obroty przedsiębiorstwa wnioskodawcy. W tym kontekście podniesiony zarzut skargi Sąd ocenił jako niezasadny. Sąd podziela także stanowisko organu o niezasadności zarzutu naruszenia art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nieuwzględnienie protestu zamiast i dokonanie aktualizacji listy projektów skierowanych do realizacji. Aktualizacja listy projektów wybranych do dofinansowania następuje w przypadku projektów ocenionych merytorycznie, którym przyznano punkty. Oprotestowana natomiast ocena przez wnioskodawcę dotyczyła oceny merytorycznej dokonywanej na etapie kryteriów dostępu i kryteriów merytorycznych ogólnych i ma postać oceny 0/1, co oznacza, że niespełnienie któregokolwiek z kryteriów dostępu ocenianego na etapie oceny merytorycznej wyklucza projekt z dalszej oceny i nie może skutkować wpisaniem projektu na listę projektów wybranych do dofinansowania. Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu w toku konkursu prawidłowo przeprowadzono wybór projektu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Ocena projektu we wszystkich jego punktach została uzasadniona w sposób wyczerpujący i odnosiła się do wymogów zawartych w kryteriach. Organ rozpatrując protest, odniósł się do wszystkich przedstawionych w proteście zarzutów. Ponadto, organ w sposób obszerny przedstawił swoje stanowisko w rozstrzygnięciu. W związku z powyższym nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia zasady przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów do dofinansowania poprzez wyjście przez organ poza zakres rozpoznania protestu mając na uwadze stosowne ww. przepisy ustawy wdrożeniowej, jak i regulacje Regulaminu konkursu. Wbrew stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu skargi, postępowanie organu rozpoznającego protest, jak i adresowana do skarżącego informacja o nieuwzględnieniu protestu, nie była wadliwa. Podkreślić należy, że w świetle przytoczonej regulacji prawnej skarżący miał obowiązek w sposób sumienny wypełnić wniosek, przedstawiając w nim wyczerpujące informacje. Był zobowiązany również starannie przygotować dokumentację, zgodnie z wymaganiami zawartymi w Regulaminie konkursu. Ponadto skarżący winien znać postanowienia Regulaminu konkursu, który był opublikowany i dostępny dla wszystkich uczestników konkursu w jednakowym zakresie na stronie internetowej [...]JWPU. Na koniec należy podkreślić, że braki złożonej dokumentacji, czy przedłożenie niedostatecznych informacji obciążają wnioskodawcę. W konsekwencji należy stwierdzić, że stanowisko organu, który uznał, że wniosek skarżącego nie spełniał kryteriów zakwestionowanych w wydanym rozstrzygnięciu jest prawidłowe. Ocena została sformułowana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w szczególności w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W tych okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania, że rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu protestu jest niezgodne z prawem. Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia wskazanych w skardze przepisów, wobec czego, działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło