VIII SA/Wa 611/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-29
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez osobę, która twierdzi, że zostało ono wymuszone przez przemoc psychiczną ze strony teścia i która wyraża wolę powrotu, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, stanowiące podstawę do wymeldowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczający, czy opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego zameldowania wraz z synem miało charakter dobrowolny i trwały. Skarżąca konsekwentnie kwestionowała dobrowolność opuszczenia lokalu, wskazując na przemoc psychiczną ze strony teścia i wolę powrotu, a organy pominęły te okoliczności oraz próbę powrotu do lokalu, co narusza przepisy k.p.a. dotyczące dokładnego wyjaśnienia sprawy i zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącej wraz z małoletnim synem z miejsca stałego zameldowania. Burmistrz uznał, że skarżąca dobrowolnie opuściła lokal, nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Wojewoda podtrzymał to stanowisko. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że opuściła lokal z powodu przemocy psychicznej ze strony teścia i wyrażała wolę powrotu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G. M. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G. [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] Burmistrz G. M. (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.; dalej: "ustawa o ewidencji ludności") orzekł o wymeldowaniu M. P. (dalej "skarżąca") wraz z niepełnoletnim synem O. z miejsca stałego zameldowania w [...] ul. Ł. [...] w związku z opuszczeniem miejsca pobytu stałego i nie dopełnieniem obowiązku meldunkowego.
Uzasadniając Burmistrz przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Wskazał, że pismami z dnia [...] i [...] grudnia 2012 r. M. P. wystąpił z wnioskami o wymeldowanie z miejsca stałego zameldowania w [...] ul. Ł. [...] (której to nieruchomości jest właścicielem) skarżącej oraz jej niepełnoletniego syna O. P. Zdaniem organu I instancji przeprowadzone postępowanie administracyjne bezspornie wykazało, iż skarżąca wraz z synem nie zamieszkują w miejscu stałego zameldowania od marca 2012 r. Zaistniały natomiast rozbieżności co do dobrowolności opuszczenia miejsca stałego zameldowania, a także co do ilości rzeczy tam pozostawionych. Burmistrz podniósł m.in., iż M. P. stwierdził, iż skarżąca dobrowolnie wraz z synem opuściła lokal w [...] ul. Ł. [...], aby wywrzeć na niego wpływ w celu przymuszenia go do darowania części jego nieruchomości. Nadto nie kwestionował on istnienia konfliktu między nim, a synową, którego powodem miało być nie znęcanie się psychiczne nad synową, ale kwestie majątkowe związane z odmową przepisania jej części nieruchomości i niedopuszczeniem synowej do współdecydowania o gospodarowaniu nieruchomościami M. P. Natomiast skarżąca kwestionowała dobrowolność opuszczenia miejsca stałego zameldowania wskazując, iż do podjęcia takiej decyzji została zmuszona przez zachowanie teścia, który długotrwale utrudniał jej zamieszkiwanie w miejscu stałego zameldowania poprzez uniemożliwianie korzystania z kuchni, z pralki, stosowanie przemocy psychicznej przez kontrolowanie, krytykowanie i odgrażanie się, lżenie, wyzywanie oraz psucie jej opinii. Zadaniem skarżącej postępowanie teścia miało dezorganizować jej życie.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Burmistrz uznał, że fakt, iż skarżąca wyprowadziła się z synem O. z miejsca stałego zameldowania w celu poprawienia komfortu życia przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem nie może być traktowany jako opuszczenie miejsca stałego zameldowania pod przymusem. Dlatego też – zdaniem organu I instancji – skarżąca wraz z synem dobrowolnie zrezygnowała z zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Nadto Burmistrz podniósł, że skarżąca nie powróciła wraz
z niepełnoletnim synem O. do miejsca stałego zameldowania i nie planuje do niego powrócić, dlatego też lokal w [...] ul. Ł. [...] należy traktować – zdaniem Burmistrza – tylko jako przechowalnię należących do niej i jej syna rzeczy mało użytecznych w zamieszkiwaniu. Organ I instancji uznał zatem, iż przeprowadzone postępowanie administracyjne bezspornie wykazało, iż w [...] ul. Ł. [...]nie są skoncentrowane istotne sprawy życiowe skarżącej i jej niepełnoletniego syna, a skarżąca zainteresowana jest wyłącznie utrzymaniem zameldowania w przedmiotowym lokalu, a nie faktycznym w nim zamieszkiwaniu. Burmistrz wywiódł zatem, iż został spełniony warunek konieczny do dokonania wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
We wniesionym odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów:
- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;
- postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 28
w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez odmowę wymeldowania skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła m.in., iż tylko tymczasowo opuściła miejsce stałego pobytu, zaś wyprowadzenie się z lokalu nie miało cech dobrowolności. Wnioskodawca uniemożliwiał jej bowiem korzystanie z kuchni, pralki i stosował wobec niej przemoc psychiczną poprzez kontrolowanie, krytykowanie, odgrażanie, lżenie, wyzywanie, psucie opinii. Skarżąca wskazała, iż bała się przebywać pod wspólnym dachem z wnioskodawcą, a on sam wielokrotnie kazał jej opuścić jego dom, wynająć mieszkanie i wyprowadzić się. Mieszkając i żyjąc w takich warunkach, bała się o swoje zdrowie, jak też bała się przyjmować swoich znajomych, czy też swoich członków rodziny. Dlatego też wyprowadziła się na pewien czas, z zamiarem powrotu po tym, jak sytuacja się unormuje. Skarżąca podniosła, iż umowa najmu lokalu położonego przy ulicy B. [...] w G. M. została rozwiązana w dniu [...] marca 2013 roku i jest ona gotowa do natychmiastowego wprowadzenia się do lokalu przy ulicy Ł. [...] w [...]. Nadto wskazała, iż w dniu [...] marca 2013 r. próbowała wejść do lokalu, lecz wnioskodawca na to nie zezwolił. Fakt ten został zgłoszony na policję w G. M.. Jednocześnie zauważyła, iż wnioskodawca już dawno wymienił klucze w zamku, dlatego też nie miała ona możliwości wejścia do budynku bez jego wiedzy.
Zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., albowiem bezpodstawnie uznał, że współwłaściciel nieruchomości w osobie M. P. jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie wymeldowania. Powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. OPS 1/04 oraz wyrok z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt: II OSK 1730/07, skarżąca wskazała, iż w dacie wszczęcia postępowania podmiotem mającym w tej sprawie interes prawny była wyłącznie wymeldowana, w żadnym zaś wypadku stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie był nią właściciel. Nadto – w ocenie skarżącej – wbrew dyspozycji art. 7 k.p.a. organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia decyzji. Natomiast przyjmując za prawdziwe zeznania M. P. nie zastosował należytej wnikliwości i zaniechał ostrożności przy ocenie wiarygodności jego zeznań. Za niezgodne z prawdą skarżąca uznała twierdzenia M. P., jakoby dobrowolnie wraz z synem O. opuściła lokal w celu wywarcia wpływu na wnioskodawcę i przymuszenia go do darowania części jego nieruchomości. Zauważyła, iż wnioskodawca pominął fakt, iż B. P. odziedziczył po swojej matce E. J. P. 1/4 wszystkich nieruchomości, stąd nie było potrzeby, aby wnioskodawca cokolwiek komukolwiek darował. Natomiast [...] stycznia 2012 r. B. P. oddał swoją część nieruchomości w [...] swojemu ojcu M. P., stąd wnioskodawca stał się jej wyłącznym właścicielem.
Konkludując skarżąca wskazała, iż w sprawie wymeldowywana złożyła wyczerpujące i szczegółowe wyjaśnienia, wskazując na dotyczące jej okoliczności życiowe, związane bezpośrednio z jej sytuacją zawodową, rodzinną, majątkową
i zdrowotną, a co za tym idzie z zamiarem stałego dalszego zamieszkiwania w tym lokalu.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r.
W ocenie Wojewody – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego
i dyspozycji art. 80 k.p.a. – fakt opuszczenia przez skarżącą wraz z małoletnim synem O. P. budynku nr [...] przy ul. Ł. w [...], gm. G. M. należy uznać za niewątpliwy, wobec czego została spełniona wyłączna przesłanka dająca podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu przez organ. Nadto fakt niezamieszkiwania wymienionych potwierdziły zgodne oświadczenia stron, oględziny omawianego budynku, jak i zeznania świadków. Jakkolwiek – zdaniem Wojewody – organ I instancji naruszył art. 79 k.p.a. przy przesłuchaniu świadków w dniu [...] stycznia 2013 r. oraz przy przeprowadzaniu dowodu z oględzin budynku, to organ odwoławczy dopuścił ten dowód, gdyż zeznania te są spójne z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a strony uczestniczyły w ich przeprowadzaniu.
Jednocześnie Wojewoda zauważył, iż w przedmiotowej sprawie ustalenia wymagało także, czy zainteresowana wraz z małoletnim synem opuścili przedmiotowy budynek w sposób dobrowolny. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 401/06, Wojewoda uznał, że sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Wskazał, iż skarżąca uznała, że konfliktowa sytuacja w rodzinie nie pozwala jej na wspólne zamieszkiwanie z teściem, dobrowolnie opuściła wraz z synem miejsce zamieszkania gdzie byli zameldowani. Nadto nie podjęła ona żadnych prób powrotu i jest to stan ustabilizowany od ponad roku. W takiej sytuacji – zdaniem Wojewody – istniały pełne podstawy do uznania, że wymieniona wraz z małoletnim synem miejsce pobytu stałego opuścili w sposób dobrowolny i trwały.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania. Tak więc M. P. jako jedyny właściciel budynku nr [...] przy ul. Ł. w [...], gm. G. M. mógł wystąpić o wymeldowanie M. P. z małoletnim synem O. P. z nieruchomości stanowiącej jego własność.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie złożyła skarżąca. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż w toku postępowania organ powinien podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do wyjaśnienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli, a w przypadku skarżącej jest to interes jej i jej
2-letniego syna. Odnosząc się do postępowania administracyjnego podniosła, iż nie zostało ono przeprowadzone zgodnie z przepisami, przedstawiając na czym polegały nieprawidłowości. W ocenie skarżącej, wyznaczona przez Burmistrza osoba dopuszczała m.in. wszystkie dowody i wyjaśnienia ze strony M. P., pomijając jej argumentację i dowody, nakierowywała podczas zeznań świadków ze strony M. P. sugerując także jakich odpowiedzi mają udzielać.
Skarżąca zarzuciła organowi, iż podjął decyzję powierzchownie, a przy jej wydawaniu uwzględnił wyjaśnienia wnioskodawcy M. P. i jego świadków, które – w ocenie skarżącej – nie są prawdziwe, pomijając jej wyjaśnienia, które rozpatrzono powierzchownie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Podstawą materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Przepis ten stanowi, iż organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, jeżeli opuściła ona miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma ono charakter dobrowolny i trwały. Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz by łączył się z tym zamiar stałego związania się z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, LEX nr 50123, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 133/06, LEX nr 327831, wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r.,
II OSK 1577/09, LEX nr 746658, wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., II OSK 851/09, LEX nr 597910).
Wskazać należy, że za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. Przesłanki stanowiące przyczyny przebywania danej osoby na stałe w konkretnym lokalu mogą mieć
w poszczególnych przypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się
z sytuacją życiową danej osoby, np. z nauką, zdobywaniem kwalifikacji zawodowych, wyjazdem do pracy. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu prowadzi do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie dłuższego okresu fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do opuszczenia stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nieopuszczenia miejsca stałego pobytu w sposób trwały można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana, jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca
2007 r., IV SA/Wa 2451/06, LEX nr 322339). Bez jednoczesnego zaistnienia obu tych przesłanek tj. dobrowolności i trwałości nie może być mowy o opuszczeniu przez stronę dotychczasowego miejsca zamieszkania dającego podstawę do orzeczenia przez organ o wymeldowaniu.
Poprzez pojęcie "opuszcza" należy rozumieć, dobrowolne wyprowadzenie się
z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych, przy czym pojęcie to zawiera w sobie element woli osoby, która
w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Zamiar ten należy natomiast rozumieć jako wolę skoncentrowania w innym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Aby jednak zachowaniu polegającemu na opuszczeniu miejsca zameldowania na pobyt stały przypisać cechę dobrowolności, niezbędne jest ustalenie takiego zamiaru u osoby wymeldowanej. Zamiar ten należy rozumieć nie tylko jako wolę wewnętrzną, ale także jej zewnętrzny przejaw, dający się ocenić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Oceniając taki zamiar według kryteriów obiektywnych, nie można zatem pominąć także faktycznej możliwości realizacji woli przebywania w danym lokalu. Dlatego brak dobrowolności opuszczenia lokalu według art. 15 ust. 2 ustawy
o ewidencji ludności występuje również wówczas, gdy wskutek bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu zameldowania, jednakże swoim zachowaniem manifestuje wolę powrotu do opuszczonego lokalu.
Wojewoda [...] utrzymując w mocy decyzję Burmistrza G. M. orzekającą o wymeldowaniu skarżącej wraz z niepełnoletnim synem O. P. z pobytu stałego stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie (tj. wyjaśnienia stron, zeznania świadków, oględziny lokalu) doprowadził do ustalenia, że skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce stałego zameldowania w [...] ul. Ł. [....] i tam nie zamieszkuje. Powyższe – zdaniem Wojewody – uzasadnia fakt, iż skarżąca uznała, że konfliktowa sytuacja w rodzinie nie pozwala jej na wspólne zamieszkiwanie z teściem, a także nie podjęła ona żadnych prób powrotu.
W ocenie Sądu stwierdzenia te są przedwczesne i nie poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Natomiast dowody zgromadzone
w postępowaniu nie pozwalają jednoznacznie uznać, iż opuszczenie spornego lokalu przez skarżącą wraz z synem O. bezsprzecznie miało charakter dobrowolny
i trwały. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły w stopniu wystarczającym okoliczności opuszczenia spornego lokalu przez skarżącą i jej syna,
a w szczególności, czy opuszczenie to nosiło znamiona dobrowolności i trwałości, naruszając tym samym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Skarżąca w toku prowadzonego postępowania o wymeldowanie kwestionowała bowiem dobrowolność opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Konsekwentnie podkreślała, iż nie opuściła lokalu dobrowolnie, a uczyniła to ze względu na przemoc psychiczną stosowaną wobec niej przez teścia przejawiającą się w postępowaniu i zachowaniu opisanym w wyjaśnieniach z dnia [...] stycznia 2013 r. Nadto wskazywała, iż chce nadal w tym lokalu mieszkać
i wróci tam, gdy wnioskodawca nie będzie utrudniał jej spokojnego zamieszkania (por. protokół rozprawy administracyjnej z dnia [...] lutego 2013 r. oraz pismo skarżącej z dnia [...] marca 2013 r. w aktach administracyjnych). Organy orzekające pominęły także próbę powrotu skarżącej do miejsca zameldowanie, co zostało jej uniemożliwione przez wnioskodawcę – M. P., o czym skarżąca powiadomiła organy ścigania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego
w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt V SA 2323/02, publ. LEX nr 159183; sygn. akt V SA 402/03, publ. LEX nr 159179; sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415; sygn. akt V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123).
Sąd zauważa, iż postępowanie dowodowe w sprawie o wymeldowanie powinno być tak przeprowadzone, aby jego rezultaty nie pozostawiały jakiejkolwiek wątpliwości co do istnienia ustawowej przesłanki wymeldowania. Wbrew obowiązkom wynikającym z treści art. 7 i art. 77 k.p.a. organy orzekające zaniechały wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Bez ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy –
w kierunkach wyżej wskazanych – decyzja Burmistrza jako przedwczesna narusza przepisy art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Błędne i niepełne ustalenia faktyczne
i wyciągnięte z tak zebranego materiału dowodowego wnioski, spowodowały
w konsekwencji naruszenie przez organy orzekające prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Rozpoznając ponownie sprawę organy winny zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe, zgodnie z ww. przepisami, niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności spornych, czemu służy m.in. instytucja rozprawy administracyjnej (art. 89 § 2 k.p.a.), na której można konfrontować ze sobą zeznania świadków i stron. Dokładnie zebrany materiał dowodowy należy następnie wszechstronnie ocenić, czy na jego podstawie zachodzą przesłanki do wymeldowania skarżącej wraz z jej niepełnoletnim synem O. P., mając na uwadze powyższe wywody Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.
Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło