VIII SA/Wa 631/22

WyrokWSA w Warszawie2022-11-03

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Sławomir Fularski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót rozbiórkowo-budowlanych w celu dostosowania budynku gospodarczego do obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych jest zasadna, gdy inwestor wykonał budynek na podstawie skutecznego zgłoszenia, ale jego wymiary i usytuowanie naruszają przepisy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwy tryb postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.). Pomimo wykonania budynku na podstawie skutecznego zgłoszenia, jego wymiary (długość 6,92 m, szerokość 4,99 m, wysokość 4,45 m) i usytuowanie (w odległości od 0 do 0,45 m od granicy działki sąsiedniej) naruszają przepisy § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r. Nakazane roboty rozbiórkowo-budowlane (zmniejszenie długości o 1,5 m do 5,42 m i wysokości do 3 m) mają na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, co jest celem postępowania naprawczego.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył zgłoszenie budowy budynku gospodarczego, na które nie wniesiono sprzeciwu. Budynek został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących jego wymiarów i usytuowania względem granicy działki sąsiedniej. Organy nadzoru budowlanego wielokrotnie nakazywały wykonanie robót rozbiórkowo-budowlanych w celu dostosowania obiektu do obowiązujących przepisów. Po serii postępowań i wyroków sądowych, ostatecznie organ I instancji wydał decyzję nakazującą zmniejszenie długości budynku do 5,42 m i wysokości do 3 m, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność nakazanych robót.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi M.K. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót rozbiórkowo budowlanych oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. K.(dalej: skarżący, strona, inwestor) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: organ odwoławczy, [...]WINB, organ II instancji) z 6 czerwca 2022 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB, organ I instancji) z 30 marca 2022 r. Nr [...], nakazującą wykonanie wskazanych robót rozbiórkowo-budowlanych w budynku gospodarczym, zlokalizowanym na działce nr [...]w [...]. Sąd ustalił następujący przebieg postępowania: Decyzją z 5 sierpnia 2010 r. Nr [...]PINB, działając na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 7 m x 5 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...]przy ul. [...]. W przedmiotowej sprawie organ I instancji 5 maja 2010 r. przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdził, że na działce będącej własnością inwestora budowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 7 m x 5 m i wysokości 2,70 m, przy czym tylna ściana o długości 7 m położona jest w granicy z działką nr [...], będącą własnością B. S.(dalej: uczestniczka postępowania), a ściana boczna w odległości 0,85 cm i 1,14 m od sąsiedniego budynku. Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest ukośnie w stosunku do granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Inwestor wykonuje go w oparciu o zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę z 31 lipca 2009 r., jednak usytuowanie tego budynku jest niezgodne z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2002 r.). Decyzją Nr [...] z 2 listopada 2010 r. [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania inwestora, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy nie zgodził się z inwestorem, że sporny budynek wybudowano na podstawie skutecznego zgłoszenia, ponieważ owo zgłoszenie zostało następnie cofnięte. Z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia z 2002 r., brak jest możliwości zalegalizowania przedmiotowego budynku gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 maja 2011 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 4/11, po rozpoznaniu skargi inwestora, uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ I instancji prowadził postępowanie w oparciu o niewłaściwe przepisy, a organ odwoławczy taki tryb procedowania zaakceptował. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem [...]WINB, że skarżący skutecznie cofnął zgłoszenie, ponieważ po upływie 30 dni od zgłoszenia nabył on prawo wykonywania robót nim objętych, niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę. W szczególności, kiedy rozpoczął inwestycję, późniejsze cofnięcie zgłoszenia nie wywołało żadnego skutku. Zaniedbanie wniesienia przez organ architektoniczno-budowlany sprzeciwu wyłącza - co do zasady - zastosowanie art. 48 i art. 49b P.b. Sąd w wytycznych zobowiązał organy do podjęcia z urzędu czynności, mających na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy w kontekście procedury określonej w art. 50 – art. 51 P.b. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy PINB postanowieniem z 17 października 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 1 P.b. nakazał skarżącemu wstrzymać roboty budowlane przy wznoszonym budynku gospodarczym, a następnie decyzją Nr [...] z 16 grudnia 2011 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r., nakazał inwestorowi zmniejszenie długości budynku gospodarczego o 1,5 m do 5,5 m poprzez rozbiórkę ścian od strony sąsiada, tj. działki nr [...] - w terminie do 15 kwietnia 2012 r. Decyzją Nr [...] z 8 lutego 2012 r. [...]WINB, po rozpoznaniu odwołania inwestora i uczestniczki postępowania, uchylił zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie ustalił, czy w niniejszej sprawie sporny budynek powstał zgodnie ze zgłoszeniem. W przypadku gdy właściwy organ nie wniesie sprzeciwu do zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, a inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem, to bezprzedmiotowe jest prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie takiego obiektu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 listopada 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 280/12 oddalił skargę inwestora od decyzji kasatoryjnej [...]WINB. Po zwrocie akt z Sądu PINB decyzją z 16 maja 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu prawnego budowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...]przy ul. [...]. Organ I instancji w uzasadnieniu tej decyzji powołał się na wyniki oględzin przedmiotowej inwestycji, jakie miały miejsce 9 maja 2013 r., podczas których stwierdzono, że inwestor nie wykonuje żadnych robót budowlanych, a stan faktyczny budynku nie uległ zmianie. Ponadto budynek gospodarczy został wykonany zgodnie ze zgłoszeniem z 31 lipca 2009 r. złożonym przez stronę w Starostwie Powiatowym w [...]. Rodzaj, wymiary i konstrukcja budynku określone w zgłoszeniu odpowiadają wykonanej inwestycji, w stosunku do której dokonano zgłoszenia. Organ I instancji, odwołując się do uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 4/11, wskazał, że powyższe zgłoszenie jest skuteczne. Następnie, odnosząc się do mapy zasadniczej pobranej ze Starostwa Powiatowego w [...] oraz wyników z kontroli, stwierdził, że przedmiotowy budynek wykonany jest w sposób zgodny ze złożonym zgłoszeniem. W oparciu o wskazane wyżej ustalenia PINB uznał, że uwzględnił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z 7 listopada 2012 r. oraz stanowisko [...]WINB wynikające z decyzji Nr [...], zgodnie z którym w przypadku, gdy właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wniesie sprzeciwu do zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, zaś inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem, to bezprzedmiotowe jest prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie takiego obiektu. Za zasadne PINB uznał więc zastosowanie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji uczestniczka postępowania podniosła w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, że wielkość i usytuowanie przedmiotowego budynku jest niezgodne z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Domagała się uwzględnienia wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazującego na konieczność prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 P.b. oraz zanegowała, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Decyzją z 11 lipca 2013 r. Nr [...] [...]WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i stwierdził, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. nie narusza przepisów prawa materialnego. W uzupełnieniu stanu faktycznego zaznaczono, że wszystkie ściany spornego budynku gospodarczego wybudowane zostały do wysokości 3 m bez wieńców i wygenerowania spadków, co wskazuje, iż tylna ściana budynku ma mieć wysokość co najmniej 4,5 m. Ponadto ściana tylna budynku granicząca z działkami o numerach: [...] i [...] nie została zaprojektowana jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego, co ustalono na podstawie złożonego zgłoszenia. W sytuacji gdy inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej, a przedmiotowa inwestycja jest zgodna ze zgłoszeniem, nie ma podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w oparciu o właściwe przepisy prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 marca 2014 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 729/13, po rozpoznaniu skargi uczestniczki postępowania, uchylił decyzje organów obu instancji uznając, że rozumowanie skutkujące umorzeniem przedmiotowego postępowania administracyjnego jest wadliwe i wynikało z błędnej interpretacji wcześniejszych wyroków wydanych w tej sprawie. Sąd zaznaczył, że postępowanie naprawcze w niniejszej sprawie należało prowadzić w trybie procedury wynikającej z art. 51 P.b. oraz ustalić, czy sporny budynek jest faktycznie budynkiem gospodarczym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (czy odpowiada przesłankom z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. czy też art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b.). Organy winny również ustalić, czy do wybudowanego budynku gospodarczego inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę oraz czy w trakcie zrealizowanych robót zachowane zostały przesłanki z § 12 rozporządzenia z 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 kwietnia 2016 r. w sprawie II OSK 2027/14 oddalił skargę kasacyjną inwestora wywiedzioną od ww. wyroku pierwszej instancji. Decyzją z 9 września 2016 r. Nr [...] PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., nakazał stronie wykonać w spornym budynku gospodarczym roboty rozbiórkowo-budowlane poprzez zmniejszenie jego długości o 1,5 m do 5,5 m od strony sąsiada, tj. działki nr [...] oraz zmniejszenie wysokości budynku na całej długości do nie więcej niż 3 m w kalenicy – w terminie do 31 grudnia 2016 r. Organ I instancji podczas oględzin 2 sierpnia 2016 r. ustalił wymiary przedmiotowego budynku, będącego w stanie surowym otwartym: długość 6,92 m, szerokość 4,99 m i wysokość 4,45 m. Ponadto wskazał, że inwestor wykonał budynek gospodarczy określony w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.b. jako uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, na której ma miejsce zamieszkania. Wymiary budynku oznaczają, że w momencie jego budowy nie spełniał wymogu rozpiętości konstrukcji 4,80 m. W ocenie PINB przedmiotowy obiekt nie spełnia parametrów technicznych z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., tj. długości, ponieważ jest ona większa niż 5,5 m oraz wysokości, bo jest większa niż 3 m. Natomiast zachowane zostały warunki wynikające z § 272 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., ponieważ od strony sąsiedniej działki budynek posiada ścianę o grubości 24 cm, wykonaną z bloczka siporex, która odpowiada odporności ogniowej wskazanej w § 232 ust. 4 tego rozporządzenia, tj. REI 240. PINB nakazał więc wykonanie konkretnych robót budowlanych wskazanych w sentencji decyzji w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z 18 listopada 2016 r. Nr [...] [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania inwestora, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego przyjęcie przez PINB, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest związany z produkcją rolną i stanowi uzupełnienie zabudowy zagrodowej wyklucza zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., który odnosi się wyłącznie do budynków usytuowanych w zabudowie jednorodzinnej, natomiast może stanowić podstawę do przyjęcia, że usytuowanie tego obiektu narusza § 12 ust. 1 tego rozporządzenia. W konsekwencji nie znajduje uzasadnienia treść nałożonych na inwestora przez PINB obowiązków. Decyzją z 21 marca 2019 r. Nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r., nakazał stronie wykonać w spornym budynku gospodarczym roboty rozbiórkowo-budowlane poprzez zmniejszenie jego długości o 0,42 m do 6,5 m od strony sąsiada, tj. działki nr [...] oraz zmniejszenie wysokości budynku na całej długości do nie więcej niż 3 m w kalenicy, ze spadkiem na własną działkę – w terminie do 31 grudnia 2020 r. Przed przystąpieniem do wykonywania ww. nakazu inwestor powinien przedłożyć w PINB uproszczony opis techniczny robót opracowany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz wykonać te roboty pod nadzorem osoby uprawnionej, która po zakończeniu złoży opinię techniczną budynku. Biorąc pod uwagę brak obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy, PINB uwzględnił istniejący sposób zagospodarowania działki skarżącego i stwierdził, że jest to typowa zabudowa zagrodowa – wiejski dom mieszkalny strony, wokół którego na podwórzu zlokalizowane są zabudowania gospodarskie. Organ I instancji przyjął, że budynek gospodarczy strony odpowiada art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.b., a jego wymiary nie odpowiadają wymienionym w § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r. (długość nie większa niż 6,5 m, wysokość nie większa niż 3 m, a usytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi). Jednocześnie PINB zauważył, że w wyniku nowelizacji ww. rozporządzenia ustawodawca dokonał zrównania warunków technicznych dla takich budynków gospodarczych zarówno dla zabudowy jednorodzinnej jak i zagrodowej. Decyzją z 17 czerwca 2019 r. Nr [...] [...]WINB na skutek odwołania inwestora, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przyznał, że usytuowanie spornego budynku gospodarczego narusza aktualnie obowiązujący przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r. W konsekwencji znajduje uzasadnienie nałożenie na inwestora określonych w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. obowiązków, ale nie w takim zakresie, jak wskazał to organ I instancji. Z treści protokołu oględzin z 2 sierpnia 2016 r. wynika bowiem, że ściana o długości 5 m wybudowana został ukośnie do granicy z działką nr [...] i znajduje się w odległości od 0,00 do 0,45 m od tej granicy. Takie usytuowanie omawianego budynku potwierdza również mapa, będąca załącznikiem do zgłoszenia złożonego przez stronę 31 lipca 2009 r. W związku z tym "skrócenie" budynku do długości 6,50 m nadal nie doprowadzi do zgodności z ww. przepisem rozporządzenia, bowiem w punkcie najbliższym granicy z działką uczestniczki postępowania budynek ten będzie oddalony o około 0,42 m od nieruchomości sąsiedniej, a w najdalszym o około 0,87 m. Dlatego organ I instancji powinien ponownie wnikliwie precyzyjnie określić zakres robót budowlanych, aby po ich wykonaniu inwestycja była zgodna z obowiązującymi przepisami. Za uchyleniem decyzji przemawia również zasada dwuinstancyjności. PINB decyzją z 6 września 2019 r. Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., nakazał stronie wykonać w spornym budynku gospodarczym roboty rozbiórkowo-budowlane poprzez zmniejszenie jego długości o 1,50 m do 5,42 m od strony sąsiada, tj. działki nr [...], oraz zmniejszenie wysokości budynku na całej długości do nie więcej niż 3 m w kalenicy, ze spadkiem na własną działkę – w terminie do 31 grudnia 2020 r. Przed przystąpieniem do wykonywania ww. nakazu inwestor powinien przedłożyć w PINB uproszczony opis techniczny robót opracowany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, złożyć zawiadomienie o rozpoczęciu robót wraz z oświadczeniem o objęciu funkcji kierownika robót budowlanych, prowadzić dziennik budowy oraz zgłosić zakończenie robót wraz z oświadczeniem kierownika robót i dziennikiem budowy. W uzasadnieniu decyzji PINB powtórzył motywy zawarte w decyzji z 21 marca 2019 r. z tą zmianą, że z uwagi na ukośne położenie przedmiotowego budynku i zmienną odległość od granicy działki nr [...] zasadne jest zmniejszenie długości budynku gospodarczego o 1,5 m od strony sąsiada, aby spełniał wymogi § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i błąd w zakresie ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że budynek nie odpowiada normom określonym w przepisach budowalnych. Inwestor podniósł, że § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r. nie obowiązywał w dacie składania zgłoszenia. Aktualnie obiekt jest użytkowany ponad 10 lat i nie stwarza żadnego zagrożenia. W ocenie skarżącego proponowane przez PINB zmiany w zakresie długości i wysokości budynku łączą się z rozbiórką całości istniejącego obiektu i posadowieniem go od nowa. W swoim odwołaniu inwestor przedstawił również obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 3 kwietnia 2012 r. w sprawie II SA/Lu 1025/11, który zwraca uwagę na rozumienie pojęcia "rozpiętość konstrukcji". Decyzją z 4 listopada 2019 r. Nr [...] [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 P.b., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przyjął, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym parterowym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a P.b., związanym z produkcją rolną i stanowiącym uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, na której obecnie mieszka inwestor. Z uwagi na rozpiętość konstrukcji większą niż 4,8 m budynek ten objęty był obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Jednak nie można zastosować procedury legalizacyjnej z art. 48 P.b., ponieważ inwestor zgłosił zamiar budowy 31 lipca 2009 r. w Starostwie Powiatowym w [...]. Legalizacja takiego obiektu możliwa jest wówczas na podstawie art. 50 i art. 51 P.b. [...]WINB wskazał, że sporny budynek narusza § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2012 r., stąd organ I instancji zasadnie orzekł o konieczności wykonania robót rozbiórkowo-remontowych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a więc o zmniejszeniu długości budynku o 1,5 m i jego wysokości do 3 m w kalenicy ze spadkiem na własną działkę. Jednocześnie [...]WINB wskazał, że powołany w odwołaniu przez skarżącego wyrok II SA/Lu 1025/11 zapadł w innej sprawie i nie jest wiążący dla organów orzekających w sprawie niniejszej. Na skutek skargi inwestora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 października 2021 r. w sprawie VIII SA/Wa 679/21 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z 6 września 2019 r. Sąd uznał, że organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego, ponieważ oparły się w swoich decyzjach na wymiarach zmiennego położenia budynku gospodarczego inwestora względem działki sąsiedniej: 0,00 i 0,45 m, które nie wynikały z bezpośrednich pomiarów na gruncie odległości, w jakiej jest oddalony sporny budynek od granicy działki sąsiedniej nr [...]. Przyjęte przez organy położenie budynku oparte było jedynie o oświadczenie pełnomocnika uczestniczki postępowania, bez dokonania stosownych pomiarów. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd zalecił organowi I instancji przeprowadzenie oględzin przedmiotowego budynku gospodarczego, podczas których winien ustalić, czy w dalszym ciągu budynek jest w stanie surowym otwartym, czy jego budowa została zakończona. W szczególności PINB miał dokonać pomiarów na gruncie odległości, w jakiej położony jest budynek inwestora względem granicy z działką uczestniczki postępowania oraz sporządzić protokół z tej czynności wraz z dokumentacją fotograficzną i naniesionymi pomiarami. Stosownie do poczynionych ustaleń PINB miał rozstrzygnąć sprawę merytorycznie na podstawie art. 51 P.b. PINB, orzekając po raz siódmy w administracyjnym toku instancji, decyzją z 30 marca 2022 r. Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., ponownie nakazał inwestorowi wykonać w budynku gospodarczym, zlokalizowanym na działce nr [...] w Solcu nad Wisłą, w terminie do 31 grudnia 2022 r., niżej wymienione roboty rozbiórkowo-budowlane: 1) zmniejszenie długości budynku gospodarczego o 1,5 m do 5,42 m od strony sąsiada, tj. działki nr ewid. [...], 2) zmniejszenie wysokości budynku gospodarczego na całej długości do wysokości nieprzekraczającej 3 m w kalenicy, ze spadkiem na własną działkę; 3) przed przystąpieniem do wykonywania robót należy: a) przedłożyć w PINB uproszczony opis techniczny robót opracowany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, b) złożyć zawiadomienie o rozpoczęciu robót wraz z oświadczeniem o objęciu funkcji kierownika robót budowlanych, c) prowadzić dziennik budowy; 4) zgłosić zakończenie robót wraz z oświadczeniem kierownika robót i dziennikiem budowy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że 17 marca 2022 r., zgodnie z zaleceniami WSA w Warszawie, przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie, podczas których stwierdzono, iż stan faktyczny spornego budynku gospodarczego nie uległ zmianie od ostatnich czynności kontrolnych, jakie miały miejsce 15 marca 2019 r. W dalszym ciągu istnieje na przedmiotowej nieruchomości stan surowy otwarty kontrolowanego obiektu. Podczas czynności kontrolnych dokonano jego pomiaru oraz zmierzono odległość obiektu od granicy działki sąsiedniej, będącej własnością uczestniczki postępowania, która wynosi od 0,00 m do 0,45 m. Wykonane pomiary zaznaczono na dokumentacji zdjęciowej, którą załączono do akt sprawy. PINB uznał, że inwestor wykonał budynek gospodarczy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.b., jako uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, na której skarżący zamieszkuje. Zrealizowany budynek gospodarczy posiada obecnie wymiary: 6,92 m x 4,99 m, co oznacza, że w momencie budowy tego obiektu konieczne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę z powodu niespełnienia wymogu rozpiętości konstrukcji 4,80 m. Skarżący zrealizował sporny budynek gospodarczy w oparciu o zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę, od którego Starostwo Powiatowe w [...] nie wniosło sprzeciwu. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że budynek ten nie spełnia warunków technicznych określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., które aktualnie w wyniku nowelizacji zrównało warunki techniczne dla takich obiektów, zarówno dla zabudowy jednorodzinnej, jak i zagrodowej. PINB wskazał również, że z dniem 1 stycznia 2004 r. plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z mocy prawa stracił ważność. Z treści tego planu wynikało, że nieruchomość inwestora posiada przeznaczenie – teren budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego w większości zabudowany. Zważywszy na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu PINB wziął pod uwagę istniejący sposób zagospodarowania działki i stwierdził, że jest to typowa zabudowa zagrodowa - wiejski dom mieszkalny strony, wokół którego podwórza zlokalizowane są zabudowania gospodarskie. W ocenie PINB warunki techniczne wynikające z przepisu § 272 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. zostały zachowane, ponieważ budynek inwestora posiada od strony sąsiedniej działki ścianę o grubości 24 cm wykonaną z bloczka siporex, która odpowiada odporności ogniowej wskazanej w § 232 ust. 4 ww. rozporządzenia. Jednak przedmiotowy obiekt nie spełnia parametrów technicznych określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., tj. długości - jego długość jest większa niż 6,5 m oraz wysokości, która jest większa niż 3 m. Ponadto z uwagi na ukośne położenie budynku i zmienną odległość od granicy działki nr [...], tj. od 0,00 m do 0,45 m, obiekt nie jest zlokalizowany w odległości zarówno 1,5 m, jak również bezpośrednio przy granicy działki nr ewid. [...]. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że wykonanie robót wskazanych w sentencji decyzji zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i sztuki budowlanej spowoduje doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W świetle dokonanych ustaleń, z uwagi na ukośne położenie budynku i zmienną odległość od granicy działki nr [...], zasadne jest zmniejszenie długości budynku gospodarczego o 1,5 m do 5,42 m od strony sąsiada, tj. działki nr ewid. [...], oraz zmniejszenie jego wysokości do 3 m względem granicy z działkami sąsiednimi. Jednocześnie, z uwagi na zakres robót budowlanych do wykonania oraz stopień ich skomplikowania i bezpieczeństwo, roboty budowlane powinny być wykonane pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w branży konstrukcyjnej. Na skutek odwołania skarżącego [...]WINB decyzją z 6 czerwca 2022 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał szerokie fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 20 października 2021 r. w sprawie VIII SA/Wa 679/21, które były wiążące w niniejszym postępowaniu. Stwierdził przy tym, że PINB wykonał zalecenia Sądu, dokonując właściwych pomiarów usytuowania przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy wskazał, że sporny budynek narusza § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r., zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Dlatego wykonanie robót orzeczonych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. przez PINB doprowadzi przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem, tj. z warunkami techniczno-budowlanymi zarówno w zakresie dopuszczalnych ww. przepisem wymiarów, jak i odległości od działki nr [...]. Organ odwoławczy zauważył również, że nie jest możliwe nakazanie robót budowlanych w celu usytuowania obiektu w granicy z powyższą działką, ponieważ wówczas długość budynku byłaby większa niż 6,5 m, czego zacytowany przepis rozporządzenia z 2002 r. nie dopuszcza. W ocenie [...]WINB organ I instancji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgodnie z wytycznym zawartymi w ww. wyroku WSA w Warszawie z 20 października 2021 r. Odnosząc się do treści odwołania [...]WINB, cytując wyrok NSA z 13 kwietnia 2022 r. w sprawie II OSK 1298/19, wyjaśnił, że w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie chodzi o wymierzenie stronie dolegliwości za naruszenie przepisów P.b., tylko uzyskanie stanu zgodnego z prawem. Aspekty ekonomiczne nie mogą odgrywać roli w przypadku nakazów, wydawanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.; kluczowe powinno być zapewnienie bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska, a także doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 70/21). W skardze na decyzję [...]WINB skarżący wniósł o jej uchylenie podnosząc, że obiekt powinien zostać zachowany, bowiem w procedurze związanej z jego realizacją nie było jego winy. Organ architektoniczno-budowlany zaakceptował inwestycję bez sprzeciwu. Określenie prac wskazanych w zaskarżonej decyzji jest zasadniczą ingerencją w konstrukcję budynku (skrócić, zwęzić, obniżyć poniżej wieńca) i powoduje niemożliwość ich wykonania bez całkowitej rozbiórki obiektu oraz poniesienia ogromnych kosztów w dobie kryzysu budowlanego. Lokalizacja przedmiotowego budynku przy granicy jest bliźniaczo podobna jak budynku sąsiada (który jest jeszcze wyższy i szerszy o 1 m). Poza tym architektura okolicy jest taka, że na każdej posesji są posadowione budynki mieszkalne i gospodarcze w granicach działek. Skarżący wskazał również, że obecnie jest w trudnej sytuacji materialnej i losowej, ponieważ odbudowuje dom po pożarze. Dlatego ważne jest dla niego zachowanie przedmiotowego budynku gospodarczego zbudowanego w oparciu o prawidłowe zgłoszenie. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przed przystąpieniem do oceny kontrolowanych decyzji przypomnieć należy, że organy wydawały decyzje po następujących wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 5 maja 2011 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 4/11, z 7 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 280/12, z 27 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 729/13 oraz z 20 października 2021 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 679/21. Zatem stosownie do art. 153 p.p.s.a., zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd w niniejszym postępowaniu, związane są oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w ww. orzeczeniach sądowych. Nie ulega wątpliwości, że inwestor złożył 31 lipca 2009 r. w Starostwie Powiatowym w [...] zgłoszenie zamiaru budowy spornego budynku gospodarczego, co do którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Tym samym nie można mówić, że skarżący przystąpił do budowy zgłoszonego budynku samowolnie. Posiadanie przez inwestora skutecznego zgłoszenia wpłynęło na prawidłowo przyjęty w przedmiotowej sprawie tryb postępowania legalizacyjnego oparty o przepisy art. 50 – art. 51 P.b. (tryb naprawczy). Powołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. upoważnia organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonania robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podobnie jak organy nadzoru budowlanego, związany jest oceną prawną dokonaną przez sądy administracyjne w powyższych wyrokach, w tym co do zastosowanego w sprawie trybu legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego oraz oceny, że mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.b. w brzmieniu z daty zgłoszenia, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej – parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 , przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Mając na uwadze stwierdzoną szerokość (rozpiętość konstrukcji) budynku gospodarczego inwestora – 4,99 m, należy zatem uznać, że w dacie zgłoszenia skarżący winien uzyskać na taki budynek pozwolenie na budowę. Ta ocena nie wpływa jednak na przyjęty w sprawie tryb legalizacji. W powyższym zakresie nie ma więc miejsca na polemikę organu i Sądu, chyba że uległyby zmianie przepisy prawa (por. art. 153 p.p.s.a.). Zgodnie z wytycznymi zawartymi w ostatnim wyroku WSA w Warszawie z 20 października 2021 r. w sprawie VIII SA/Wa 679/21 organ I instancji 17 marca 2022 r. przeprowadził aktualną kontrolę spornego budynku gospodarczego, w czasie której dokonano pomiarów, w szczególności odległości przedmiotowego obiektu od granicy działki sąsiedniej, będącej własnością uczestniczki postępowania. Wszystkie niezbędne pomiary przeniesiono na dokumentację zdjęciową i dołączono do materiału dowodowego (k. 336-345 akt administracyjnych). Tym samym PINB wykonał wytyczne Sądu zawarte w ostatnim wyroku z 20 października 2021 r. i wskazał, że budynek gospodarczy skarżącego jest położony ukośnie względem granicy nieruchomości sąsiedniej, tj. w odległości od 0,00 m do 0,45 m. Bez zmian pozostały ustalone na wcześniejszym etapie postępowania inne wymiary spornego budynku: długość – 6,92 m, szerokość – 4,99 m, wysokość - 4,45 m, które determinowały zakres nakazanych przez organy nadzoru budowlanego prac rozbiórkowo-budowlanych, ponieważ przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. przewiduje nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowym wypadku chodzi o dostosowanie budynku gospodarczego skarżącego poprzez zmniejszenie jego długości o 1,5 m od strony działki sąsiedniej oraz zmniejszenie jego wysokości do 3 m, tj. do zgodności z aktualnymi warunkami techniczno-budowlanymi w zakresie wymiarów dopuszczalnych przepisem § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r., zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Jednocześnie taki zakres prac doprowadzi do zgodności z ww. przepisem w zakresie odległości budynku gospodarczego skarżącego od sąsiedniej działki nr [...]. W związku z powyższym Sąd uznał, że aktualnie organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w przedmiotowej sprawie oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Tym samym nie można zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ aspekty ekonomiczne zgłaszane przez stronę nie mogą podważyć zasadności zastosowania trybu naprawczego, który zmierza do doprowadzenia danej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło