VIII SA/Wa 758/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-10
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została nałożona prawidłowo, gdy nacisk osi napędowej przekroczył dopuszczalną wartość o ponad 20%, a okazane zezwolenie kategorii VI nie odpowiadało parametrom pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo nałożyły karę pieniężną. Stwierdzono, że nacisk osi napędowej pojazdu przekroczył dopuszczalną wartość o 21,73%, a rzeczywista masa całkowita pojazdu o 7,75%. Okazane zezwolenie kategorii VI nie odpowiadało parametrom pojazdu, ponieważ nacisk na pojedynczej osi napędowej przekraczał 11,5 tony. W związku z tym, przejazd był nienormatywny i wymagał zezwolenia kategorii VII, a kara została nałożona prawidłowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na J. Z. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi napędowej oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego. Skarżący twierdził, że pojazd był nienormatywny w kategorii VI, a ładunek (koparka z łyżką) należało uznać za niepodzielny. Organy administracji uznały przejazd za nienormatywny w kategorii VII z powodu przekroczenia dopuszczalnych parametrów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant starszy referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz.1260 ze zm.; dalej: "p.r.d."), art. 41 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.; dalej: "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji", "WITD") z [...] czerwca 2018 r. nr [...] nadkładającej na J. Z. (dalej także jako: "skarżący" lub "strona") karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] maja 2018 r. na drodze krajowej nr [...] (Obwodnica [...]) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Z. R., który wykonywał międzynarodowy przejazd drogowy na trasie z [...] ([...]) do Polski ([...]) z ładunkiem koparki z łyżką i drugiej łyżki (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy J. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: J. Z. Firma Wielobranżowa "[...]". Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z [...] maja 2018 r.
Decyzją z [...] czerwca 2018 r. organ I instancji działając na podstawie art. 140 aa ust. 1 – 3, art. 140 ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. nałożył na skarżącego karę pieniężną
w wysokości [...] złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.
Pismem z [...] lipca 2018 r. skarżący odwołał się od wskazanego rozstrzygnięcia organu I instancji. Wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji.
W ocenie skarżącego, organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia art. 64 ust. 2, art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 35a oraz art. 2 pkt 35b p.r.d., ponieważ kontrolowany pojazd członowy był nienormatywny i wymagał zezwolenia kategorii VI, które kierowca okazał podczas kontroli. Zdaniem strony dzielenie ładunku jakim była koparka i dodatkowa łyżka doprowadziłoby do niewspółmiernych wysokich kosztów demontażu i ponownego założenia. Dlatego też przewożony ładunek należało uznać za niepodzielny. Nadto skarżący wskazał, że organ I instancji nie dopuścił dowodu z opinii biegłego, o który wnioskowała strona,
w zakresie uznania ładunku za niepodzielny, uznając przewożony ładunek za podzielny. Strona zwróciła uwagę, że organ naruszył art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, przez dokonanie pomiarów 5 osiowego pojazdu członowego przy pomocy wag przenośnych typu SA W 10C7II. Wątpliwości strony budzi również fakt, że pomiarów temperatury dokonano termometrem bez podania jego numeru w protokole kontroli, bez wskazania legalizacji, wzorcowania przez odpowiedni urząd. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.
Organ odwoławczy decyzją z [...] sierpnia 2018 r., wskazaną na wstępie
i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję WITD. Przedstawił ramy materialno-prawne niniejszego postępowania, przywołując brzmienie art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1-2, art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., art. 41 ust. 1 u.d.p. GITD wskazał, że na podstawie delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych
i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2017 r. poz. 878). Droga krajowa nr [...] na Obwodnicy [...] nie została wymieniona w załączniku do ww. rozporządzenia.
W związku z powyższym dopuszczalny nacisk pojedynczej osi pojazdu na drodze krajowej nr [...] na Obwodnicy [...] wynosi do 11,5 t.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20 nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w który m pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Ponadto § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego łub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego
i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony.
Ciągnik samochodowy marki [...] o nr rej. [...] został po raz pierwszy zarejestrowany [...] czerwca 2011 r., a naczepa marki [...] o nr rej. [...]
w dniu [...] maja 2015 r. co oznacza, że ww. wyjątek nie znajduje zastosowania.
Organ odwoławczy wskazał, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli pomiarem z pomiarem równości nawierzchni na stanowisku kontroli pojazdów z [...] maja 2016 r. Pojazd członowy został zważony za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr [...] i [...], które legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datami ważności do dnia [...] maja 2020 r.
GITD podniósł, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk na pojedynczej osi napędowej 14 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t
w górę) - przekroczenie o 2,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21,73%);
- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 43,9 t (bez odjęcia tolerancji) - przekroczenie o 3,9 t (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o wartości 7,75 %).
Następnie wyjaśnił, że organ I instancji w protokole kontroli (w opisie stwierdzonego naruszenia) i treści zaskarżonej decyzji wskazał, iż nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu po odjęciu toleranci (2 % zaokrąglone do 0,1 t
w górę) wynosił 13,7 t. Tymczasem jak wynika z tabeli pomiarów nacisk na tej osi, przed odjęciem tolerancji wynosił 14,3 t. Stosując ww. tolerancję, organ I instancji powinien był stwierdzić, że nacisk na tej osi wynosił 14 t (14,3 t x 2 % = 0,286, co po zaokrągleniu do 0,1 t w górę wskazuje na wartość 0,3 t, a zatem 14,3 t - 0,3 t = 14 t). Organ I instancji błędnie wskazał wartość nacisku po odjęciu tolerancji, lecz w sposób prawidłowy określił wartość przekroczenia dopuszczalnej normy, tj. 21,7 %. Organ odwoławczy dokonał kontroli wyliczeń na podstawie uzyskanych pomiarów
i stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej naruszeń
i wysokości kary pieniężnej, w związku z tym zdecydował o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
GITD zauważył, że kierowca do kontroli okazał zezwolenie kategorii VI nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] października 2018 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji nr 6 tabeli. Przytoczył brzmienie lp. 6 załącznika nr 1 do p.r.d. Wyjaśnił, że żadne z zezwoleń od kategorii 1 do kategorii VI nie przewiduje wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym z naciskiem pojedynczej osi przekraczającym wartość 11,5 t.
Zgodnie z art. 64d ust. 1 p.r.d., zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z tym, iż nacisk na pojedynczej osi napędowej po odjęciu tolerancji wynosił 14 t, a zatem przekraczał wartość 11,5 t, okazane przez kierowcę zezwolenie nie odpowiadało dla parametrów skontrolowanego pojazdu, a zatem nie miało zastosowania dla kontrolowanego przejazdu. Tym samym jego zapisy odnoście dopuszczalnych wartości nie mogły być stosowane do wartości ustalonych podczas kontroli.
W ocenie organu odwoławczego w kontekście nacisku osi pojedynczej, bez znaczenia jest fakt podzielności, czy niepodzielności ładunku, gdyż już sam fakt przekroczenia nacisku powyżej 11,5 t powoduje, że okazane zezwolenie było niewystarczające.
GITD zauważył także, że kontrolowanym pojazdem członowym przewożono koparkę i drugą dodatkową łyżkę tej koparki, co stanowiło ładunek podzielny, jak prawidłowo ustalił organ I instancji podczas kontroli. Niemniej jednak nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego o naruszeniu art. 7
i art. 8 k.p.a., w kwestii przeprowadzenia pomiarów nacisków osi, masy całkowitej pojazdu 5 - cio osiowego przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Wskazał, że zastosowano wagi, które służą zarówno do wyznaczania nacisku osi pojedynczych jak i rzeczywistej masy całkowitej pojazdów,
w tym pojazdów 5- cio osiowych. Jednocześnie zaznaczył, że w niniejszej sprawie już samo naruszenie dotyczące nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu i jego wartość tj. 14 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), powodowało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Odnośnie kwestii pomiaru temperatury za pomocą termometru i jego legalizacji, GITD wyjaśnił , że według ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 376) kontroli metrologicznej podlegają urządzenia na podstawie, których są m.in. naliczane kary i opłaty. Takim urządzeniem były wagi, gdyż to za ich pomocą mierzono parametry, które były podstawą do wymierzenia kary pieniężnej. Termometr był użyty wyłącznie w celach informacyjnych, a na podstawie pomiaru termometru nie stwierdzono odpowiedzialności administracyjnej. Przepisy nie wskazują na obowiązek dokonywania pomiaru temperatury otoczenia za pomocą urządzenia - termometru posiadającego stosowną legalizację, czy świadectwo,
a zatem nie musiał on podlegać legalizacji.
Nadto organ odwoławczy podniósł, że w treści protokołu kontroli wskazano, iż temperatura otoczenia w czasie kontroli wynosiła 15°C. Pomiaru temperatury otoczenia dokonano za pomocą termometru. Okoliczność takiej temperatury otoczenia potwierdził kierowca, gdyż nie wniósł żadnej uwagi do treści protokołu kontroli i podpisał protokół kontroli. Z kolei z treści świadectwa homologacji UE Nr [...] dotyczącego m.in. wag SAW 10C/II wynika, że zakres pracy dla tych wag to od - 20 °C do + 40 °C. Tym samym występująca podczas kontroli temperatura otoczenia w wysokości 15°C mieściła się w dozwolonym zakresie pracy użytych wag.
Następnie GITD wskazał, że strona w toku postępowania przed organem I instancji nie przedstawiła dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia stosownie do art. 140 aa ust. 4 p.r.d. Nadto przedmiotem przewozu nie był ładunek sypki, ani drewno. Kontrolowanym pojazdem członowym przewożono koparkę z łyżką i drugą łyżkę. Poza tym podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d.
Organ odwoławczy uznał także, że złożone pismem z [...] maja 2018 r. wyjaśniania skarżącego wraz z przesłaną kopią zlecenia dla przewoźnika nie stanowią dowodów świadczących, że strona dochowała należytej staranności
w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Wskazał, że podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd, bądź powinien był wystąpić i uzyskać właściwe zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jeżeli przepis nie stał na przeszkodzie.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych
z kontrolowanym przejazdem.
Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego z [...] sierpnia 2018 r. nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] września 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa tj.:
1) art. 64 ust. 1 i 2; art. 64c; art. 140 aa ust 1, 3 pkt 1. 4; art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 p.r.d. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezasadne stwierdzenie wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym wymagającym zezwolenia kategorii VII oraz wymierzeniem z tego tytułu kary za brak zezwolenia kategorii VII;
2) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz niewłaściwego przeanalizowania zebranego materiału dowodowego sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że organ nie udowodnił podczas kontroli, iż protokół, a w szczególności wynik ważenia jest zgodny z obowiązującym w dniu kontroli stanem faktycznym. Z uwagi na brak przepisów ogólnie obowiązujących dotyczących zasad przeprowadzenia ważenia pojazdów, skarżący wskazał na konieczność przeprowadzania tego typu procesów zgodnie
z producencką instrukcją obsługi wagi. W instrukcji tej zawarte są możliwe błędy
i tolerancje w pomiarach. Niezastosowanie się do ww. wytycznych z instrukcji jednoznacznie świadczy o przeprowadzeniu procesu kontrolnego niezgodnie
z instrukcją obsługi, a więc wynik ten nie może być miarodajny i uznawany za podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. W widocznej w protokole kontroli tabeli pomiarów do uzyskania końcowego wyniku ewentualnych przekroczeń użyto błędów i tolerancji pomiarowych ustalonych w wewnętrznym rozporządzeniu Inspekcji Transportu Drogowego, nie zaś tych pochodzących z instrukcji producenta użytych wag.
Skarżący zauważył także, że w protokole kontroli nie podano jakiegokolwiek powodu, dla którego kierowca nie został zapoznany z instrukcjami obsługi urządzeń pomiarowych, dzięki czemu mógłby zweryfikować poprawność przeprowadzonego mierzenia. Bezsprzeczne jest, że kierowca nie znając dokładnej instrukcji obsługi, nie mógł w jakikolwiek sposób zweryfikować pomiarów. Teoretycznie, według protokołu kontroli, kierowca uczestniczył w ważeniu i mierzeniu pojazdu, odczytywał wyniki pomiarów, jednak w praktyce kierowca nie znając zasad użytkowania pewnych urządzeń mógł uczestniczyć w procesie kontrolnym jedynie w sposób bierny.
Zdaniem strony ładunek przewożony w dniu kontroli, w postaci koparki
i zapasowej łyżki do koparki, zgodnie z definicja ujętą w art. 2 pkt 35b p.r.d. spełniał przesłanki definicji ładunku niepodzielnego. Dalsze dzielenie ładunku jakim była koparka i zapasowa łyżka niewątpliwie doprowadziłoby do niewspółmiernie wysokich kosztów demontażu i ponownego złożenia oraz ryzyka powstania szkody, ponieważ koparka jest mechanicznym pojazdem wolnobieżnym, który złożyć ponownie mógłby tylko wyspecjalizowany serwis, a to spowodowałoby wysokie koszty.
W ocenie skarżącego organ dokonał błędnej wykładni w zakresie przewożonego ładunku uznając ładunek za podzielny, czyli organ kontroli przyjął wygodną dla siebie i niekorzystną dla strony interpretację definicji ładunku niepodzielnego, jakim była przewożona koparka i łyżka do koparki.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznając skargę J. Z. Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2018 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII.
Zdaniem Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W działaniu organów administracji publicznej, wydających wskazane powyżej decyzje, Sąd nie dopatrzył się także nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak
i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
Ponadto, Sąd uznał, że w uzasadnieniu obu spornych rozstrzygnięć organów Inspekcji Transportu Drogowego wyjaśnione zostały w sposób dostatecznie jasny
i przekonywujący motywy ich podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i odnosząca się do stanowiska strony skarżącej.
Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 ust. 35a p.r.d. stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz
z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W myśl art. 41 u.d.p., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
1. dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2. dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,
– mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Droga krajowa nr [...] na Obwodnicy [...], po której poruszał się kontrolowany pojazd członowy nie została wymieniona w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2017 r. poz. 878). W związku z powyższym dopuszczalny nacisk pojedynczej osi pojazdu na drodze krajowej nr [...] na Obwodnicy [...] wynosi do 11,5 t.
Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 305) dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi,
w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Z kolei § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem [...] marca 2003 r. może wynosić 42 tony.
Jak słusznie wywiódł organ odwoławczy, w stosunku do kontrolowanego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] ww. wyjątek nie znajduje zastosowania, gdyż został on po raz pierwszy zarejestrowany [...] czerwca 2011 r.,
a naczepa marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] maja 2015 r., a zatem po [...] marca 2003 r.
Sąd zauważa, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli wynika, iż na skutek ważenia kontrolowanego pojazdu członowego (po odjęciu możliwych błędów) stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej – 14 t, przekraczając tym samym dopuszczalne wartości o 2,5 t, co stanowi przekroczenie
o 21,73%. Z kolei w wyniku pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego uzyskano wynik 43,9 t, przekraczając tym samym dopuszczalne wartości o 3,9 t, co stanowi przekroczenie o 7,75%.
W ocenie Sądu, stan faktyczny potwierdzony protokołem kontroli, nie dawał możliwości uzyskania zezwolenia kategorii od I do VI. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że zatrzymany do kontroli pojazd członowy był pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, gdyż wskazane naruszenia stanowią pozostały przypadek przekroczenia dopuszczalnych parametrów. Zdaniem Sądu, prawidłowo organy orzekające wywiodły, że okazane przez kierującego zezwolenie kategorii VI nr [...] z [...] marca 2018 r. ważne w terminie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] października 2018 r. nie mogło zostać uwzględnione przez kontrolującego za właściwe. Stwierdzony w wyniku kontroli nacisk na pojedynczej osi napędowej po odjęciu tolerancji wynosił bowiem 14 t, a zatem przekraczał wartość 11,5 t. Dlatego też okazane przez kierowcę zezwolenie nie odpowiadało dla parametrów skontrolowanego pojazdu. Normatywność kontrolowanego pojazdu członowego została przekroczona o 2,5 t w zakresie nacisku na pojedynczą oś napędową oraz
o 3,9 t w zakresie rzeczywistej masy całkowitej. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej przekroczyło 20% ponad normą określoną
w art. 41 u.d.p. Kontrolowany pojazd członowy był zatem nienormatywny dla każdej kategorii drogi, a przedsiębiorca nie wskazał wymaganego dla rodzaju przewozu drogowego zezwolenia. Jednocześnie Sąd zgadza się ze stanowiskiem GITD, że
w kontekście nacisku osi pojedynczej, bez znaczenia jest fakt podzielności, czy niepodzielności ładunku, gdyż już sam fakt przekroczenia nacisku powyżej 11,5 t powoduje, że okazane zezwolenie było niewystarczające.
Stosownie bowiem do art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Zgodnie z art. 140aa p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Z kolei w myśl art. 140 ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. kara pieniężna za brak zezwolenia kategorii VII wynosi: 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż
o 10%; 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20 % oraz 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.
Zdaniem Sądu, organy orzekające prawidłowo ustaliły, że wskazane powyżej naruszenia dopuszczalnych norm uzasadniały przyjęcie wysokości kary według punktu "c" art. 140 ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., czyli w kwocie [...] złotych.
Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma swoistą specyfikę, bowiem dowód stanowiący w istocie podstawę do nałożenia kary jest uzyskiwany przez ważenie pojazdu, które odbywa się na zatwierdzonym przez właściwe służby stanowisku do kontroli pojazdów i sporządzeniu z tej czynności protokołu. Dowód
z dokumentu urzędowego, jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli drogowej ma znaczenie szczególne, bowiem posiada cechy dokumentu
w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z 28 kwietnia 2008 r., II GSK 50/08, Lex nr 505272, wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2007 r., VI SA/Wa 1482/07, Lex nr 385345). W protokole kontroli zostaje utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali na drodze, a popisany przez osoby uczestniczące w tej czynności, tj. przez inspektorów i kierowcę stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., II GSK 1062/09, Lex nr 746054). Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny dowód, że dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 7 grudnia 2010 r. o sygn. akt II GSK 1062/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, nie można podzielić podnoszonych w skardze zarzutów odnośnie nieprawidłowości ważenia. Podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli i opisane w protokole kontroli. Zasadniczo jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.
W kontrolowanej sprawie procedura ważenia odbyła się za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez kompetentny organ i jej wyniki są w pełni wiarygodne. Organy orzekające wykazały bowiem, że przeprowadzone ważenie odbyło się na stanowisku przystosowanym na dzień kontroli, tj. [...] maja 2018 r. do użycia wag SAW 10C/II. W aktach sprawy znajduje się ważny protokół
z pomiaru równości nawierzchni na stanowisku kontroli pojazdów z [...] maja 2016 r. Nadto pomiarów dokonano w obecności kierowcy, który nie zgłaszał uwag zarówno czy to do wspomnianej procedury ważenia, czy też treści samego protokołu, a który po zapoznaniu się podpisał nie wnosząc zastrzeżeń. Jednocześnie Sąd zauważa, że akta nadesłanej sprawy administracyjnej zawierają dokumenty, na które powołuje się organ uzasadniając możliwość użycia przedmiotowych wag, tj. m.in. świadectwa legalizacji użytych wag, świadectwo wzorcowania oraz instrukcje obsługi wag.
Warto w tym miejscu wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II GSK 2301/11 z 5 marca 2013 r. (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że "skoro użyta do ważenia waga posiadała ważne świadectwo legalizacyjne
i używana była zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia" (por. też wyrok NSA z 10 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2766/14). W konsekwencji, zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i wynika z niepodważonego protokołu kontroli. W niniejszej sprawie poddany kontroli kierowca w żaden sposób nie zanegował prawidłowości czynności kontrolnych. Brak jest bowiem w protokole zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzonej kontroli. Kierowca nie zanegował procedury i wyników ważenia pojazdu. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że domniemanie prawdziwości,
o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. nie zostało obalone, albowiem strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów czy okoliczności mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolny.
Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu, w świetle którego skarżący nie wykazał w sprawie dochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na powstanie naruszenia. Sąd zauważa, że strona w toku postępowania przed organami obu instancji nie przedstawiła bowiem dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności
w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 80 k.p.a.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło