VIII SA/Wa 771/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. L. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 lipca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną informację; 2) zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego P. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 771/24 Uzasadnienie Zaskarżoną informacją z dnia 31 lipca 2024 roku, znak: [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała P. L., że w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania ,, Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych’’ typ operacji ,, Modernizacja gospodarstw rolnych ‘’ objętego PROW na lata 2014 – 2020, który wpłyną do Agencji w dniu 19 lipca 2023 roku na podstawie art. 35 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020( DZ.U z 2022 roku, poz. 2422,2433 i 2727 dalej jako ustawa) – odmówiła przyznania pomocy, z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 15 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu ,, Modernizacja gospodarstw rolnych ‘’ w ramach poddziałania ,, Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych ‘’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020( DZ.U z 2021 roku poz. 2101 oraz 2022 roku poz. 2653 dalej jako rozporządzenie). W uzasadnieniu informacji organ wskazał, że w dniu 19 lipca 2023 roku P. L. złożył wniosek o przyznanie pomocy na operacje typu ,, Modernizacja gospodarstw rolnych ‘’. W wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono, że wymaga on uzupełnienia. W dniu 9 lutego 20024 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wnioskodawca w zakreślonym terminie złożył uzupełnienie wniosku. Weryfikacja dostarczonych dokumentów oraz wyjaśnień wciąż wykazywała braki i uchybienia uniemożliwiające wydawanie pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym Agencja ponownie wezwała wnioskodawcę do usunięcia braków pismem z dnia 14 czerwca 2024 roku. Przedmiotowe pismo( pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 25 czerwca i 3 lipca 2024 roku) nie zostało odebrane i w dniu 10 lipca 2024 roku Poczta Polska zwróciła przesyłkę do nadawcy. Zgodnie z art. 44 § 1 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2023 roku ze zm. dalej jako k.p.a.) – doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Termin do uzupełnienia braków upłynął w dniu 24 lipca 2024 roku. W wyznaczonym terminie wniosek nie został uzupełniony. Zgodnie z pismem z dnia 9 lutego 2024 roku i 14 czerwca 2024 roku wnioskodawca winien złożyć i poprawić: - prawidłowo sporządzoną dokumentację z istniejącymi oraz planowanymi do realizacji nasadzeniami wieloletnimi, - dokumentację dotyczącą wykazu środków trwałych, w przypadku podmiotów zobowiązanych do jej prowadzenia. Zgodnie z § 15 ust.2 rozporządzenia, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję nie przyznaje pomocy. Skargę na informacje złożył P. L.. Zaskarżonej informacji zarzucał naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy -art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na: - niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie i dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne ustalenia przez organ, że wnioskodawca nie uzupełnił wniosku o przyznanie pomocy w zakresie objętym wezwaniem do uzupełnienia wniosku z dnia 14 czerwca 2024 roku. W związku z powyższym wnosił o uchylenie pisma z dnia 31 lipca 2024 roku i rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem o przyznanie pomocy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnosił, że organ w sposób nieuprawniony przyjął, iż zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. przesyłka pocztowa z dnia 14 czerwca 2024 roku została uznana za skutecznie doręczona. Podnosił, że w okresie od daty wskazanej w przesyłce tj. od dnia 25 czerwca do 10 lipca 2024 roku przebywał pod adresem zamieszkania. Brak było jakiegokolwiek dokumentu Poczty Polskiej potwierdzającego możliwość odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Tym samym wnioskodawca nie wiedząc o awizowaniu przesyłki nie był w stanie odebrać przesyłki, a tym samym dochować zakreślonego przez organ terminu. Skarżący złożył reklamacje na działania Poczty Polskiej SA. W dalszej części uzasadnienia wskazywał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a. w myśl którego w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W tym zakresie przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1860 ) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych ustawach. Na podstawie art. 35 ust.2 ustawy w przypadku odmowy przyznania pomocy, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia zawartego w piśmie ARiMR z 31 lipca 2024 roku sąd stwierdza, że doszło do naruszenia prawa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy skarżący w sposób prawidłowy został wezwany do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie pomocy. W sprawie organ przeprowadził ocenę zagadnienia doręczenia skarżącemu pisma z dnia 14 czerwca 2024 roku, wzywającego skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy i uznał, że pismo zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 k.p.a. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanki z art. 44 k.p.a. należy wykładać ściśle, a nie przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu nie jest wykazanie przez stronę, że nie otrzymała awiza, ale zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela. Aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona prawidłowo (vide: wyroki NSA z: 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2105/11 – Lex nr 1403125, 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2893/14 – Lex nr 1624414, 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14 – Lex nr 2033967, 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1367/11 – Lex nr 1367240, 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 695/12 – Lex nr 1145634, postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 935/11 – Lex nr 1082823). Sposób doręczania przesyłek pocztowych normują również przepisy prawa pocztowego. W art. 47 pkt 2 lit. c) i d) ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) ustawodawca zdecydował, że minister właściwy do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, warunki wykonywania powszechnych usług pocztowych obejmujące sposób dokumentowania wykonania usługi doręczenia przesyłek rejestrowanych (lit. c) oraz terminy odbioru przesyłek z placówki pocztowej operatora wyznaczonego (lit. d). Zgodnie z § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026; dalej "rozporządzenie"), jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej stwierdzono nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do jej odbioru, o których mowa w art. 37 ustawy, zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową. Stosownie do regulacji zawartej w § 37 ust. 1 rozporządzenia przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni, dalej "terminem odbioru". W myśl ust. 3 tego paragrafu, bieg terminu odbioru rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 33, § 34 ust. 1, § 35 ust. 1 oraz § 36 ust. 1, a dla przesyłek pocztowych, o których mowa w § 14 ust. 2 - od godziny następnej po doręczeniu zawiadomienia, o którym mowa w § 34 ust. 1. Dokonując analizy dokumentów pocztowych przesyłki pocztowej pisma z dnia 14 czerwca 2024 roku – karta 80 -81 akt administracyjnych, która została uznana za doręczoną skutecznie, należy zauważyć, iż nie zawiera ona w pkt 2 adnotacji o nazwie placówki pocztowej gdzie pozostawiono przesyłkę pocztową oraz informacji jakiego dnia i gdzie pozostawiono zawiadomienie – awizo o pozostawieniu przesyłki. Nie wiadomo czy zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, na drzwiach mieszkania/ biura adresata, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Brak oznaczeń we wskazanym zakresie nie spełnia wszystkich przesłanek z art. 44 k.p.a. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 24 września 2021 roku, syg. I GSK 288/21, w sytuacji gdy strona kwestionuje doręczenie zastępcze z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 44 § 1 – 4 k.p.a. poprawnie wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dowodem niezbędnym dla ustalenia czy zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego. Treść art. 44 § 4 k.p.a. wskazuje, że skutek w postaci doręczenia zastępczego rozpoczyna bieg od daty pozostawienia pierwszego zawiadomienia( awiza). . w sytuacji gdy nie ma oznaczenia dnia i miejsca pozostawienia awiza Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. W ocenie Sądu skargę należało uwzględnić, choć jej zarzuty odnosiły się do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które nie mają zastosowania w sprawach o przyznanie pomocy. Z treści skargi jednoznacznie wynika, że skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia mu wezwania Doszło do naruszenia art. 44 k.p.a. który to przepis istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zgodnie z § 15 ust.2 rozporządzenia nieuzupełnienie braków wniosku skutkuje odmową pomocy. W sytuacji gdy nieprawidłowo doręczono pismo wzywające do uzupełnienia braków, nie można uznać, iż zaistniały podstawy do odmowy przyznania pomocy. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość kosztów składa się uiszczony wpis w sprawie oraz wynagrodzenie pełnomocnika zgodnie z § 14 ust.1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych( DZ.U z 2018 roku, poz. 265 ze zm.).