VIII SA/Wa 820/20

WyrokWSA w Warszawie2021-01-05

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli osoba uprawniona dokonała wyboru świadczenia korzystniejszego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli osoba uprawniona dokonała wyboru świadczenia korzystniejszego, zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. Organy administracji powinny umożliwić realizację tego wyboru, a nie uzależniać przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od wcześniejszej rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Stan faktyczny
R. M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na fakt, że niepełnosprawność matki powstała po 25. roku życia oraz na pobieranie przez wnioskodawcę specjalnego zasiłku opiekuńczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wyboru świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. M. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2020 r. znak: [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 2020 r., znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz R. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...]września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, SKO, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), rozpoznając sprawę po raz czwarty, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z [...]lipca 2020 r., znak: [...]. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z [...]sierpnia 2019 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) R. M. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką K. M., która orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...]z [...]lutego 2018 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. We wskazaniach podano, iż niepełnosprawna wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednocześnie w orzeczeniu wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...]stycznia 2016 r., natomiast nie dało się w tym przypadku ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność. We wniosku zawarto żądanie uchylenia, w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, decyzji Burmistrza z [...]listopada 2018 r., nr [...], przyznającej stronie specjalny zasiłek opiekuńczy. Decyzją Burmistrza z [...]lipca 2020 r., znak: [...], działając m.in. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a i ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.), odmówiono skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Przyczyną odmowy przyznania skarżącemu ww. świadczenia było brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b pkt 1 lub pkt 2 u.ś.r., tj. niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki nie powstała w wieku nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że skarżący posiada obowiązek alimentacyjny wobec matki i nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Burmistrz nadto ustalił, że istnieje też druga negatywna przesłanka do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie okoliczność, że strona pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany decyzją nr: [...] z [...]listopada 2018 r. w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. oraz ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznane decyzją nr: [...] z [...]listopada 2019 r. o przyznaniu tego zasiłku na okres od [...] listopada 2019 r. do [...] października 2020 r., natomiast w aktach sprawy nie znajduje się wniosek strony o uchylenie tego świadczenia w okresie 2019/2020, a jedynie o uchylenie decyzji [...] z [...]listopada 2018 r. w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji przy tym nie miał wątpliwości co do sprawowania przez stronę opieki nad matką. Wyjaśnił, że K. M. ma [...]lat i jest osobą schorowaną; leczy się z powodu [...],[...], odczuwa [...], miewa silne [...], ma problemy z chodzeniem, porusza się za pomocą laski. Wymaga zatem całodobowej pomocy i opieki, której nikt oprócz skarżącego nie jest w stanie zapewnić. Po rozpoznaniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...]września 2020 r., znak: [...], SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza z [...]lipca 2020 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że matka skarżącego mieszka z synem, który wykonuje przy niej następujące czynności: przygotowuje posiłki, pomaga przy kąpaniu i ubieraniu, wykupuje, dawkuje i podaje lekarstwa, pierze, sprząta, pali w piecu, zajmuje się ogródkiem, umawia i towarzyszy przy wszelkich wizytach lekarskich. Jest do jej dyspozycji przez cały czas. W związku z tym skarżący nie pracuje i nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej. Ponadto z oświadczeń złożonych strony złożonych pod odpowiedzialnością karną, wynika że wnioskodawca po raz pierwszy ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne na matkę i nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a w rodzinie nie jest ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na osobę wymagającą opieki. Natomiast z oświadczenia o stanie majątkowym skarżącego z [...]września 2019 r. wynika, że nie posiada gospodarstwa rolnego. Kolegium zauważyło, że organ I instancji w dniu [...]lipca 2020 r. wydał również rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznanego skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. decyzją znak: [...] odmówił uchylenia decyzji Nr [...]z [...]listopada 2018 r. przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką oraz decyzją Nr [...]odmówił uchylenia decyzji Nr [...]z [...]listopada 2019 r. ze zmianami przyznającej mu specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką. Organ I instancji wskazał przy tym w uzasadnieniu tych decyzji, że odmawia uchylenia decyzji o przyznaniu stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego z związku z odmową prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w końcowej części obu w. decyzji skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania. Kolegium w dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji powołało treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz skutki, jakie w jego zastosowaniu wywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK) z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Stwierdziło, że organy administracji publicznej związane są orzeczeniem TK w zakresie stwierdzenia przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu prawa, dlatego nie mogą się uchylić od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia, czy też niepoprawienia tego stanu prawnego przez ustawodawcę. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji uchyla się od tego związania wiedząc, że niedopuszczalne staje się wydanie decyzji administracyjnej po wejściu w życie orzeczenia TK na podstawie przepisu w takim jego kształcie normatywnym, który Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP. W związku z powyższym Kolegium uznało, że niezasadna była orzeczona przez organ I instancji odmowa przyznania wnioskodawcy prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że niepełnosprawność jego matki powstała później niż przyjmuje to art. 17 ust. 1b uś.r., ponieważ kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że skarżący wprawdzie we wniosku z [...]sierpnia 2019 r. wnosił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego z [...]listopada 2018 r., to jednak w oświadczeniu z [...]kwietnia 2020 r. podtrzymał swój wniosek o świadczenie pielęgnacyjne, nie rezygnując ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednocześnie wniósł o uchylenie decyzji Nr [...]z [...]listopada 2019 r. ze zmianami, w przypadku przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. SKO zwróciło przy tym uwagę na okoliczność, że pobieranie rzeczonego świadczenia stanowi przesłankę negatywną do przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego, na którą to również powołał się organ I instancji (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r.). Burmistrz przyjął bowiem, że skoro wnioskodawca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego do [...]października 2020 r., to prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Powołując treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., organ odwoławczy wywiódł, że przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione od uprzedniego lub jednoczesnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Ustawodawca w art. 27 ust. 5 u.ś.r. wskazał bowiem, że w przypadku zbiegu uprawnień, między innymi do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, przysługuje jedno z tych świadczeń "wybrane przez osobę uprawnioną". Dlatego też przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie istotnie wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, lecz nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez osobę uprawnioną świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W ocenie Kolegium do momentu pozostawania w obrocie prawnym decyzji, w oparciu o którą skarżący otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy, brak jest możliwości przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego przez organ II instancji, z uwagi na zbieg praw do świadczeń. Natomiast pomimo trzykrotnego uchylenia wcześniejszych decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sprawie przyznanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż organ I instancji ostatecznie odmówił ich uchylenia dopiero decyzjami z [...]lipca 2020 r., a skarżący nie wniósł od nich odwołania. Kolegium nie jest władne wyeliminować tych decyzji z obrotu prawnego z racji na przepis zawarty zarówno w art. 155 k.p.a. i art. 162 k.p.a., które to przepisy taką możliwość dają jedynie organowi, który wydał decyzję w sprawie, a tym organem jest w tej sprawie Burmistrz. Zdaniem organu odwoławczego na tym etapie postępowania Kolegium nie mogło orzec co do istoty sprawy przez ustalenie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od [...]sierpnia 2019 r., o co wnoszono w odwołaniu. Organ II instancji nie jest bowiem władny do orzekania o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji organu I instancji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, co dokładnie wyjaśnił w poprzedniej decyzji kasatoryjnej z [...]czerwca 2020 r., znak: [...]. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w związku z art. 27 ust. 5 u.ś.r., polegające na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego, przyznanego w oparciu o przepisy ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, stanowi negatywną przesłankę do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie na jego rzecz świadczenia pielęgnacyjnego od [...] września 2019 r., a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sąd zgadza się z oceną organu odwoławczego, że skarżący spełnia warunki określone w art. 17 u.ś.r. uprawniające go do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Na obecnym etapie postępowania nie jest sporne, że skarżący sprawuje opiekę nad matką, wobec której wydane zostało orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, w tym o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, a nadto, że w związku ze sprawowaną opieką nie podejmuje on zatrudnienia. Zasadnie również organ odwoławczy przyjął, że wobec treści wyroku TK z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tego tylko powodu, że nie został spełniony jeden z warunków, określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Stosownie do jego treści świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób jednak podzielić stanowiska organu odwoławczego co do tego, że przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego stoi na przeszkodzie wciąż obowiązująca decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżący, mając świadomość niedopuszczalnego z mocy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., a występującego w sprawie zbiegu uprawnienia do ww. świadczeń, składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczył, że w przypadku przyznania na jego rzecz tego świadczenia, wnosi o uchylenie decyzji Burmistrza przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy (k. 1 akt administracyjnych). Skarżący podtrzymał taki wniosek również w oświadczeniu z 6 kwietnia 2020 r. (k. 51 akt administracyjnych). Niewątpliwie więc skarżący dokonał wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. Tym samym nie może zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Organy orzekające w tej sprawie nie mogą uzależniać przyznania wnioskowanego świadczenia od wcześniejszej jednoznacznej rezygnacji przez stronę ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Obawy i asekuracja strony w tym zakresie nie są bowiem pozbawione racji. W tym miejscu Sąd wskazuje na ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, że w celu zagwarantowania stronie wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie można od strony wymagać – jak oczekuje tego organ odwoławczy w sprawie niniejszej - rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w trudnej sytuacji, wprowadza w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a przeciwnie - powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać (por. wyroki NSA: z 18 grudnia 2018 r., I OSK 1676/18; z 12 grudnia 2018 r., I OSK 1175/18; z 13 lipca 2018 r., I OSK 235/18, oraz wyroki WSA: w Gliwicach z 19 marca 2019 r., IV SA/Gl 985/18, w Białymstoku z 10 marca 2020 r., II SA/Bk 48/20, wszystkie publ. CBOSA). W ocenie Sądu, to na organie administracji spoczywa główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, który gwarantowałby skarżącemu realizację żądania nie tylko w zakresie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale także do przyznania tego prawa na taki okres, jaki wynika z art. 24 ust. 2 u.ś.r., tj. począwszy od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie prawa z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej art. 7 k.p.a., zawiera się bowiem obowiązek organu administracji publicznej załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Godzi interes społeczny oraz słuszny interes obywatela jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w ramach jednej, dwuaspektowej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został także pogląd, również podzielony przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że jest możliwe rozliczenie obu świadczeń przyznanych na ten sam okres, z których jedno zostało wcześniej wypłacone, poprzez skompensowanie świadczeń i wypłatę nowego świadczenia za okres pokrywających się uprawnień w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego (por. wyroki WSA: w Opolu z 20 września 2018 r., II SA/Op 302/18, w Poznaniu z 11 kwietnia 2019 r., II SA/Po 158/19, we Wrocławiu z 7 listopada 2019 r., IV SA/Wr 360/19, w Białymstoku z 10 marca 2020 r., II SA/Bk 48/20, wszystkie publ. CBOSA). Fakt pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego, w świetle jego oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mógł zatem stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od daty złożenia wniosku. W tej sytuacji przy określaniu daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organy orzekające winny zastosować art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Skoro więc wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął do organu [...]sierpnia 2019 r., to organy – mając na uwadze treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. - winny rozważyć przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego od 1 sierpnia 2019 r., uwzględniając – dla zachowania ciągłości świadczeń – doprowadzenie do "wygaszenia" decyzji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy z końcem lipca 2019 r. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 i art. 24 ust. 2 u.ś.r. Natomiast organ I instancji naruszył dodatkowo przepis art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b pkt 1 i ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. W konsekwencji Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą. W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie mógł zostać uwzględniony wniosek skarżącego o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż kompetencja ta przysługuje organom administracji publicznej. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z dokonanych w uzasadnieniu rozważań Sądu oraz oceny prawnej i wiążą organy stosownie do art. 153 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego ([...] zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło