VIII SA/Wa 868/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-31
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Cezary Kosterna, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal mieszkalny, co stanowi przesłankę do wymeldowania go z pobytu stałego, uwzględniając przy tym zasady postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu dowodowym oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego. W konsekwencji, nie zostało w sposób niebudzący wątpliwości ustalone, czy skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal, co jest kluczową przesłanką do wymeldowania. Z tego powodu zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Wnioskodawczyni E.C. zarzuciła, że skarżący od 1990 r. nie przebywa pod wskazanym adresem i nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu, a obecnie zamieszkuje pod innym adresem. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu dowodowym i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R.; 2) stwierdza, że decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej: "k.p.a." w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 125 z późn. zm.) dalej jako: "ustawa", po rozpatrzeniu odwołania P.S. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu P.S. (zwanego dalej skarżącym) z pobytu stałego w R. ul. S. [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego wystąpiła E.C.. Podnosiła, iż od 1990 r. nie przebywa on pod tym adresem i nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Obecnie zamieszkuje w R. przy ul. A. [...].
W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta R., po przeprowadzeniu postępowania, uznał, iż spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu P.S. pobytu stałego w R. przy ul. S. [...].
Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych przez organ I instancji, podczas gdy właściwa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadziła do przeciwnego wniosku, aniżeli przedstawiony przez Prezydenta Miasta R.. Organ nie wziął pod uwagę charakteru pracy skarżącego (jest kierowcą samochodów ciężarowych, co powoduje, że większość czasu spędza poza miejscem zamieszkania), wieloletnich dążeń E.C. do ograniczenia skarżącemu jego uprawnień właścicielskich oraz uniemożliwienia zamieszkiwania skarżącemu przy ul. S. [...]. Jednocześnie wniósł o jej uchylenie.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji powołał art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ ten uznał, iż cytowany przepis wymaga dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego istnienia jednej przesłanki, jaką jest dobrowolne opuszczenie lokalu. Przesłanka ta w ocenie organu została spełniona przez skarżącego.
W postępowaniu wyjaśniającym toczącym się przed organem I instancji zarówno z zeznań świadków (będących najbliższymi sąsiadami E.C.), jak i z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Komisariat [...] Policji w R. wynika, iż skarżący nie zamieszkuje i nie przebywa w lokalu przy ul. S. [...] w R., a wracając z delegacji przebywa i zamieszkuje u konkubiny H.H. w R. ul. A. [...]. Również z oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji wynika, iż trudno dać wiarę skarżącemu, że mieszka on w tym lokalu, gdyż brak jest w nim energii elektrycznej, a łazienka i kuchnia nie nadają się do użytkowania.
Zdaniem organu odwoławczego dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącego w spornym lokalu, jako jego stałego pobytu stanowiłoby aprobatę rejestracji fikcyjnej odbiegającej od rzeczywistości i pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem meldunkowym określonym w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Według organu, w ocenianym stanie faktycznym i prawnym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania się - opuszczenia o charakterze trwałym i dobrowolnym - uzasadniającą wymeldowanie decyzją administracyjną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy została przez skarżącego spełniona.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P.S.. Zarzucił naruszenie przez organy orzekające przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.:
- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie wyznaczenia mu jako stronie dodatkowego 7 -dniowego terminu na zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie, po zakończeniu przez organ postępowania dowodowego,
- art. 75, art. 77, art. 79 § 2, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności, czy dobrowolnie i faktycznie dokonał opuszczenia lokalu mieszkalnego przy ul. S. [...] i czy nie ma zamiaru tamże zamieszkiwać oraz czy faktycznie tam nie przebywa,
- art. 36 k.p.a., poprzez nieinformowanie o tym, że sprawa wymeldowania nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie, jak też nie wskazanie nowego terminu jej załatwienia,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których nie dał wiary i mocy dowodowej zeznaniom składanym przez skarżącego oraz wskazanych przez niego świadków.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania, obciążenie Wojewodę [...] kosztami postępowania, w tym zasądzenie od niego na rzecz skarżącego kosztów postępowania administracyjnego łącznie z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniósł, iż organ I instancji nie zapewnił skarżącemu prawa do zapoznania się z aktami sprawy po zakończeniu całego postępowania dowodowego i złożenia przez niego końcowego wyjaśnienia w sprawie, czym naruszył art. 10 k.p.a. To natomiast spowodowało naruszenie art. 81 k.p.a. W związku z powyższym – w ocenie skarżącego – organ nie ma prawa stwierdzać, że okoliczności faktyczne są przez niego udowodnione, tym bardziej, że są one sporne. Ponadto organ dopuścił się naruszenia art. 79 § 2 k.p.a., gdyż nie pouczył o możliwości zadawania pytań, zarówno stronie przeciwnej, jak i świadkom zgłoszonym przez stronę przeciwną, przypisując jedynie sobie całą inicjatywę dotyczącą postępowania.
Jednocześnie skarżący wskazał, iż nie zamieszkuje w lokalu przy ul. A. (co, jego zdaniem, potwierdzili świadkowie), lecz adres ten podaje jako adres do doręczenia korespondencji. Podniósł, że w lokalu tym nie były dokonywane przez Policję żadne oględziny na okoliczność zamieszkiwania w nim. Natomiast lokal przy ul. S. jest jego własnością, ma w nim swoje rzeczy i przebywa tam każdorazowo po powrocie z podróżach służbowych, które z racji wykonywanego zawodu są bardzo częste i długie, co potwierdzają jego dzieci i konkubina.
Na rozprawie skarżący zakwestionował istnienie interesu prawnego po stronie uczestniczki E.C.. Stanął na stanowisku, że tylko osoba, która ma być wymeldowana jest strona postępowania. Wobec tego zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania administracyjnego (k-[...]).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organy orzekające naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególność art. 10 § 1 k.p.a. zauważył, iż nie każde naruszenie tego artykułu skutkuje uchyleniem decyzji. Zarzut naruszenia ww. przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło dokonanie jej konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc – według organu – wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W badanym przypadku zarzut naruszenia prawa wynikającego z tej regulacji przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie znajduje uzasadnienia, chociażby z tego powodu, że nie został podniesiony na etapie składanego odwołania, w którym wskazałoby jakich czynności nie przeprowadzono z uwagi na naruszenie tej normy prawa. Natomiast w skardze zaś podniesiono ten zarzut nie wskazując jakich czynności procesowych skarżący nie mógł zgłosić w związku z naruszeniem tej normy. Według organu sam brak zapoznania się z końcowym materiałem dowodowym nie stanowi o naruszeniu prawa w sposób mający wpływ na rozpoznanie sprawy. Również naruszenie art. 36 k.p.a. nie ma wpływu na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj., kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod tym kątem Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W myśl tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Co do zarzutu skarżącego braku interesu prawnego po stronie E.C., a w konsekwencji braku legitymacji procesowej Sąd nie podziela stanowiska P.S.. Skład orzekający przychyla się do tego stanowiska judykatury (wyroki NSA z dnia: 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 211/09, 22 października 2009r., sygn. akt II OSK 1612/08, 13 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1676/08, 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1491/08) i doktryny (B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 7 września 1989 r., sygn. akt SA/Ka 441/89, OSP z 1991 r. Nr 2, poz.33), że interes prawny ma nie tylko osoba, która ma być wymeldowana, ale również osoba mająca prawo do lokalu czy prawo dysponowania lokalem czyli właściciel lokalu, wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Wobec tego słuszne jest stanowisko, że postępowanie administracyjne mogło toczyć się na wniosek E.C..
Odnosząc się do dalszych zarzutów, należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe. Obowiązkiem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych czy dana osoba dobrowolnie i trwale opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłankami wymeldowania są więc tylko okoliczności faktyczne a nie materialnoprawne. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego.
Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiedniej normy materialnoprawnej uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego w myśl reguł przewidzianych w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Ustalenia faktyczne muszą być poczynione na podstawie konkretnych dowodów, uzyskanych zgodnie z wymogami prawa. W przeciwnym razie, wadliwe przeprowadzone dowody nie mogą stanowić podstawy tych ustaleń.
Jeśli chodzi o dowody z zeznań świadków oraz przesłuchania stron, niezbędne jest, aby organ w celu umożliwienia realizacji uprawnień przewidzianych w art. 10 k.p.a., zawiadomił stronę o dopuszczeniu dowodu (art. 75 § 1 k.p.a.), poinformował o tym, w jakim miejscu i terminie owe dowody zostaną przeprowadzone – przynajmniej na 7 dni przed terminem (art. 79 § 1 k.p.a.). Strona bowiem ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodów, może zadawać pytania i składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 k.p.a.).
Analiza akt administracyjnych oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej o wymeldowaniu P.S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. S. [...] w R. przekonuje, że zostały one wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów.
W ocenie Sądu w przedmiotowym postępowaniu nie wyjaśniono bez żadnych wątpliwości oraz w sposób rzetelny i obiektywny, czy skarżący rzeczywiście opuścił sporny lokal dobrowolnie, trwale i z zamiarem przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Okoliczności niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego bowiem nie zostały bezspornie stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji. Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu bez wyjaśnienia powyższych okoliczności nie można podjąć ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania skarżącego.
Z akt administracyjnych wynika, że organ prowadząc postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadził dowody z przesłuchania świadków: K.C. (k.- [...]), H.B. (k.- [...]), Z.M. (k.- [...]) K.S. (k. [...]) i H.H. (k.- [...]) oraz z zeznań strony – tj. P.S. (k.- [...]). Sąd zauważył, iż w aktach sprawy brak jest informacji o zawiadomieniu stron o przeprowadzeniu tych czynnościach. Przepis 79 k.p.a. nakłada na organ bezwzględny obowiązek zawiadamiania stron o tego rodzaju czynnościach procesowych przynajmniej na siedem dni przed terminem, a także zapewnienia stronom możliwości czynnego udziału w tych czynnościach. Przepis ten jest realizacją normy wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a.
Organ nie przesłuchał ani wnioskodawczyni E.C., ani N.S. – syna skarżącego i wnioskodawczyni. Fakt, iż N.S. nie podjął wezwania organu nie stanowi wystarczającej przesłanki do odstąpienia od przesłuchania go w charakterze świadka. Sąsiadek ten jako zstępny stron ma prawo odmówić składania zeznań, zgodnie z art. 83 § 1 k.p.a. Może skorzystać z tego prawa dopiero przed organem, po prawidłowym wezwaniu i stawiennictwie przed nim.
Kolejnym naruszeniem organu jest niepoinformowanie i uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z protokołami z przeprowadzenia oględzin w dniu
[...] sierpnia 2009 r. (k. [...]), których celem było ustalenie, czy skarżący zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. S. [...] w R.. Jednocześnie należy podnieść, iż brak jest wyjaśnienia organu dlaczego nie zostały podpisane przez P.S. i K.C. uzupełnienia przedmiotowych protokołów, co stanowi naruszenie art. 68 § 1 i 2 k.p.a. Przepis ten stanowi:
"§ 1. Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.
§ 2. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole". Ponadto czynność ta została przeprowadzona w dwóch etapach także w jednym uczestniczyła wnioskodawczyni bez obecności skarżącego, a w drugim zaś skarżący bez udziału wnioskodawczyni (k-[...]). Czynność powyższa została przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2009 r., po czym w dniu [...] września 2009 r. Prezydent Miasta R. wydał decyzję orzekającą wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego.
W kontekście opisanego działania organu I instancji należy podzielić zarzut skarżącego o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. P.S. nie miał możliwości wypowiedzenia się co do protokołów z czynności oględzin z dnia [...] sierpnia 2009 r., gdyż z jednym, jakoby potwierdzającym wyprowadzenie się ze spornego lokalu w ogóle nie został zapoznany (k-[...]), a w drugim brak jest jego podpisu pod oświadczeniem K.S. (k-[...]). Skarżący nie miał również możliwości zapoznania się z protokołami przesłuchań świadków: K.C. (k-[...]), H.B. (k-[...]) Z.M. (k-[...]), złożonymi w dniu [...] sierpnia 2009 r., jednocześnie dla niego niekorzystnymi. Nie można przyjąć, aby pismo organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r. (k-[...]), odebrane przez konkubinę skarżącego w dniu [...] sierpnia 2009 r. (k-[...]) było wypełnieniem obowiązku nałożonego na organ przezart.10 k.p.a. P.S. bowiem wyznaczono w tym piśmie termin na [...] sierpnia 2009 r. na zapoznanie się z materiałem dowodowym i złożenie wyjaśnień, pod rygorem uznania, że niestawiennictwo będzie oznaczało rezygnację z przysługujących uprawnień, po czym przeprowadzono dowody mające istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, z naruszenie reguł k.p.a.
Wątpliwym dowodem w sprawie jest także przeprowadzony wywiad środowiskowy policji. Z pisma Komisariatu [...] Policji w R. znajdującego się w aktach administracyjnych bowiem wynika, że "S.P. wracając z delegacji zamieszkuje i nie przebywa w R. ul. A. [...]" (k. [...]), natomiast w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. (k. [...]) poinformowano, iż skarżący nie zamieszkuje i nie przebywa pod adresem R. ul. S. [...], przebywa po powrotach z delegacji u konkubiny H.H.". W pismach tych nie wskazano skąd, bądź od kogo funkcjonariusze policji uzyskali zawarte w nich informacje, czy też były dokonywane przez nich pod wskazanymi adresami oględziny.
Za błędne i przedwczesne (mając na uwadze zebrany materiał dowodowy) należy uznać twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż skarżący dobrowolnie wyprowadził się z przedmiotowego lokalu, o czym świadczy – zdaniem organu – odmowa wszczęcia dochodzenia w sprawie "utrudniania ww. zamieszkiwania przez byłą żonę w lokalu przy ul. S. [...]" oraz umorzenie dochodzenia przez prokuraturę. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych postanowienia z dnia [...] października 1998 r. (sygn. akt prok. [...]) wynika natomiast, że "w toku przeprowadzonego dochodzenia ustalono, iż P.S. korzysta z parteru mieszkania, który przez długi okres nie był zamieszkały i wymaga remontu co czynił P.S.".
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż skarżący wskazał adres ul. A. [...] nie jako miejsce faktycznego zamieszkiwania przez niego, ale tylko jako adres pod który ma być kierowana jego korespondencja. W orzecznictwie wyrażony jest pogląd, że podanie adresu korespondencyjnego nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem pod nim (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2007 r. sygn. akt: II OSK 1468/05).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się nadto, iż jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7/83).
Brak rozważenia powyższych okoliczności spowodował w konsekwencji, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało jej uchylenie.
Rozpatrując ponownie sprawę organ ustali, czy rzeczywiście skarżący dobrowolnie opuścił sporny lokal i czy czynności tej towarzyszył zamiar opuszczenia lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, a następnie orzeknie w przedmiocie wymeldowania. W tym celu należy uzupełnić postępowanie dowodowe, które pozwoliłoby na jednoznaczne przyjęcie, że dla P.S. miejscem, gdzie koncentrują się na stałe jego sprawy życiowe jest inny lokal niż ten pod adresem przy ul. S. [...] w R..
Sąd zwraca także uwagę, iż organy administracji nie rozważyły potrzeby przeprowadzenia w niniejszej sprawie rozprawy administracyjnej na podstawie art. 89 k.p.a., w sytuacji gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron (wnioskodawczyni i skarżącego).
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylono decyzję organu pierwszej instancji.
Z uwagi na charakter sprawy Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji oznacza zatem, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło