VIII SA/Wa 874/13

WyrokWSA w Warszawie2014-06-11

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty odmawiającą wznowienia postępowania, uznając, że część wnioskodawców złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, podczas gdy inni wnioskodawcy złożyli go w terminie, a ustalenia dotyczące daty dowiedzenia się o decyzji były niejasne i wzajemnie się wykluczały?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda nie dokonał rzetelnej oceny wyjaśnień wnioskodawców dotyczących daty dowiedzenia się o decyzji, co skutkowało sprzecznymi ustaleniami co do terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd zobowiązał organ odwoławczy do ponownego wyjaśnienia tych okoliczności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Starosta odmówił wznowienia z powodu uchybienia terminu. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, uznając, że nie zbadał on prawidłowo terminu. Następnie Wojewoda ponownie uchylił swoją własną decyzję, uznając, że część wnioskodawców złożyła wniosek w terminie, a część po terminie, jednak ustalenia co do daty dowiedzenia się o decyzji były niejasne. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. P. i J. P. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. P. i J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy wznowienia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. P. i J. P. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. P. i J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...][...] września 2013 r. uchylającą w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2011 r. - w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Starosta [...] (zwany dalej: "Starosta", "organ I instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. P. i J. P. (zwani dalej: "skarżący", "inwestorzy") pozwolenia na budowę budynku usługowo – handlowego z częścią mieszkalną wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] oraz budowę zjazdu do działki [...] z drogi gminnej nr [...] w W. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. (data wpływu do organu I instancji) lokatorzy Osiedla [...] w W.: E. W., M. W., J. W., W. W., B. D., H. M., M. S., J. K., T. W., S. W., D. J., E. J., T. M., K. S., B. Ż., J. Ż., A. P., którzy brali udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej oraz M. K., T. K., A. M., K. S., W. S., M. K., A. K., S. S., którzy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej – wnieśli w trybie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną w sprawie pozwolenia na budowę ww. usługowo – handlowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Starosta odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, uznając, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wskazał, iż jak wynika z potwierdzeń odbioru korespondencji pocztowej, Spółdzielnia Mieszkaniowa i jej lokatorzy byli zawiadomieni o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Zdaniem Starosty, termin na dokonanie tej czynności upłynął z dniem [...] lipca 2010 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: M. K., T. K., A. M., K. S., W. S., M. K., A. K., S. S. (zwani także "wnioskodawcy"), wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wydanej decyzji zarzucili błędne ustalenie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął dla nich w dniu [...] lipca 2010 r. w sytuacji, gdy o wydanej decyzji ostatecznej dowiedzieli się dopiero z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej "PINB"). Wskazali nadto na naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie organ dokonał ustaleń pozwalających mu na stwierdzenie naruszenia terminu z art. 148 § 2 k.p.a. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewoda [...] (zwany dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") orzekł o uchyleniu ww. decyzji organu I instancji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ odwoławczy, że Starosta nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego na okoliczność, komu przysługuje status strony. Nie ustalił, kiedy strony dowiedziały się o decyzji, której dotyczy podanie o wznowienie postępowania. Lakonicznie stwierdził, że wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Starosta nie zbadał przesłanek formalnych wznowienia postępowania. Dlatego, zdaniem Wojewody, konieczne było wydanie decyzji kasacyjnej w celu zachowania dwuinstancyjności postępowania. Na skutek skargi wniesionej przez skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 86/12, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2011 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd podał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, iż Wojewoda uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Pominął w swoich rozważaniach stwierdzenie Starosty zawarte w decyzji z [...] lutego 2011 r., że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął z dniem [...] lipca 2010 r. Wojewoda bezpodstawnie pominął możliwość przewidzianą w art. 136 k.p.a. Nie wyjaśnił, jaki wpływ na wynik sprawy mają rzekome uchybienia organu I instancji. Nie wskazał okoliczności, które powinien wziąć pod uwagę Starosta przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powołując się na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie przedstawił swojej wykładni tego przepisu na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wojewoda nie wyjaśnił, w jakim celu Starosta powinien kontynuować postępowanie dotyczące badania dopuszczalności podania o wznowienie postępowania, skoro podanie to zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności, czego konsekwencją było wydanie decyzji, o której mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Wojewoda nie zakwestionował stanowiska organu I instancji w tym zakresie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że organ odwoławczy dostrzega możliwość wznowienia postępowania i wydania stosownej decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Wojewoda nie wyjaśnił także, czemu służyć miało wydanie decyzji kasacyjnej. Zdaniem Sądu, organ I instancji trafnie przyjął, że z treści podania osób domagających się wznowienia postępowania wynika, iż jako podstawę swego stanowiska wskazują oni pkt 4 § 1 art. 145 k.p.a. W ramach postępowania odwoławczego Wojewoda może zaś ustalić, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w miesięcznym terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Mając na względzie zasady ekonomiki procesowej, za zbędne uznać należy badanie innych okoliczności pozwalających na wydanie decyzji (postanowienia) odmawiającej wznowienia postępowania, jeżeli wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 148 k.p.a., obligująca organ do wydania aktu przewidzianego w art. 149 § 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd zobowiązał organ odwoławczy do ustalenia, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. W razie potrzeby organ ten może w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego skorzystać z możliwości, o której mowa w art. 136 k.p.a. Jeżeli podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a., to za zasadne należy uznać wydanie przez Starostę decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Jej uchylenie może nastąpić przykładowo wówczas, gdy w toku postępowania odwoławczego okaże się, że istnieje możliwość wydania decyzji merytorycznej, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy pismami z dnia [...] marca 2013r. wezwał M. K., T. K., A. M., K. S., W. S., M. K., A. K. i S. S. do jednoznacznego wskazania (w terminie 21 dni od dnia otrzymania ww. pism), kiedy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania poprzez wskazanie daty uzyskania informacji o wydaniu decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na to wezwanie A. M. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. (data nadania) wyjaśnił, iż o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu [...] lutego 2011 r. Podał, iż w dniu [...] stycznia 2011r. otrzymał od PINB odpowiedź na swój monit dotyczący ww. inwestycji. W treści tej korespondencji organ nadzoru budowlanego poinformował go, że prace przy budowie prowadzone są zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę (w treści udzielonej odpowiedzi ww. zamieścił skan fragmentu pisma PINB). Także M. K. w udzielonej na wezwanie organu odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2013 r. podała, iż o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji dowiedziała się z pisma PINB z dnia [...] grudnia 2010 r. doręczonego jej w dniu [...] stycznia 2011 r., natomiast dokładną treść decyzji ostatecznej poznała w dniu [...] stycznia 2011 r., kiedy kserokopię ww. dokumentu udostępniła jej H. M. Jednocześnie podała, iż o fakcie budowy (nie o samej decyzji) dowiedziała się pod koniec października 2010 r. także od H. M. Odpowiadając na wezwanie organu, M. K., T. K., K. S., A. K., S. S. podali, iż o wydaniu pozwolenia na budowę zawiadomiła ich M. K. w dniu [...] listopada 2010 r., a także w dniu [...] stycznia 2011 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "p.b."), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie oraz specyfiki postępowania wznowieniowego, Wojewoda ocenił, iż organ I instancji, mając na uwadze datę złożenia przedmiotowego wniosku – [...] lutego 2011 r. - winien wznowić postępowanie administracyjne w stosunku do M. K. i A. M., którzy dowiedzieli się o wydanej decyzji w dniu [...] stycznia 2011 r. z pisma doręczonego im przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast M. K., T. K., K. S., następcy prawni po zmarłym W. S. (A. S., M. S., S. S., S. S.), A. K. oraz S. S. dowiedzieli się o wydanej decyzji w dniu [...] listopada 2010 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zasadną zatem była, na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji na wniosek tych osób. Natomiast odnośnie M. K. i A. M., którzy wniosek o wznowienie postępowania złożyli z zachowaniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 k.p.a., Starosta winien dokonać oceny przyczyny wznowienia, na którą się powołują, po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Powyższe nieprawidłowości, w ocenie Wojewody, skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia podali, iż zaskarżona decyzja jest błędna i w sposób nieprawidłowy wykonuje zalecenia zawarte w wydanym w sprawie wyroku sądu administracyjnego. Wskazali, iż rzeczą Wojewody było ustalenie daty, w jakiej osoby wnoszące o wznowienie postępowania dowiedziały się o decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej w niniejszej sprawie. Ustalenie takiej daty wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnego z przepisami k.p.a., w szczególności art. 7, art. 77, art. 30, art. 81, art. 86. Rezultaty postępowania dowodowego powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie czynności w postępowaniu dowodowym przeprowadził Wojewoda oraz jakie dowody i z jakich przyczyn uznał za wiarygodne dla ustalenia daty, w jakiej M. K. i A. M. dowiedzieli się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Można jedynie domniemywać, że ustalenie takie zostało poczynione na podstawie pism ww. osób. Powyższe narusza przepisy art. 7, art. 77, art. 80, art. 81, art. 86, jak i art. 107 k.p.a. Skarżący podnieśli, iż w postępowaniu dowodowym przeprowadzane są dowody, których nie mogą zastąpić bliżej nieokreślone pisma zainteresowanych. Jeżeli organ odwoławczy zamierzał pozyskać dowody pochodzące od stron, to powinien przeprowadzić dowód z przesłuchania stron. Ponieważ skarżącym nie były znane żadne czynności dowodowe ani dowody, to nie mieli oni możliwości wypowiedzenia się co do treści tak zebranego materiału dowodowego, zostali zatem pozbawieni możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (naruszenie art. 10 k.p.a.). Lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na ocenę prawidłowości ustaleń Wojewody w zakresie daty, w jakiej M. K. i A. M. dowiedzieli się o decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014 r. (data prezentaty Sądu) skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, dodatkowo zwrócili uwagę, iż organ odwoławczy nie dokonał w ogóle oceny złożonych przez odwołujących się wnioskodawców pisemnych wyjaśnień. Analiza tych pism oraz daty czynności kontrolnych podjętych przez PINB w dniu [...] grudnia 2010 r. pozwala uznać, że M. K. i A. M. o decyzji dowiedzieli się wcześniej, niż wynika to z treści złożonych do akt pisemnych wyjaśnień. Skarżący wskazali, że z pisma M. K. do Starosty z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że o decyzji dowiedziała się od sąsiadki w październiku 2010 r., zaś w dniu [...] listopada 2010 r. składała pismo do PINB o przeprowadzenie kontroli. Podobne stwierdzenia znajdują się w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. do Wojewody. Z kolei z pisma A. M. do Starosty z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że w sprawie budowy zareagował w dniu [...] listopada 2010 r., składając pismo do nadzoru budowlanego w momencie, gdy wysokość budowanego budynku przekroczyła poprzedni poziom garażu. Należało także, zdaniem skarżących, sprawdzić, czy M. K. i A. M. uczestniczyli w czynnościach kontrolnych podjętych przez nadzór budowlany w dniu [...] grudnia 2010 r. W ocenie skarżących uzasadniony jest więc zarzut, że Wojewoda w zaskarżonej decyzji nie przedstawił uzasadnionego stanowiska w sprawie ustalenia terminu, w którym osoby wnoszące podanie dowiedziały się o decyzji oraz dlaczego uznaje za wadliwy sposób dokonania ustaleń przez Starostę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontroli sądu poddana została, wydana w trybie wznowienia postępowania, decyzja uchylająca w całości decyzję o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. złożyli E. W., M. W., J. W., W. W., B. D., H. M., M. S., J. K., T. W., S. W., D. J., E. J., T. M., K. S., B. Ż., J. Ż., A. P. - którzy brali udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej oraz M. K., T. K., A. M., K. S., W. S., M. K., A. K., S. S., którzy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Ewidentnym zatem było, iż wniosek osób, które brały udział w postępowaniu zwykłym, winien być załatwiony poprzez wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Natomiast wniosek M. K., T. K., A. M., K. S., W. S. (a następnie wobec śmierci ww. jego następców prawnych), M. K., A. K., S. S., tj. osób które nie uczestniczyły w postępowaniu zwykłym podlegał ocenie formalnej w odniesieniu do zachowania ustawowego terminu do jego złożenia. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W takiej sytuacji wznowienie postępowania następuje wyłącznie na żądanie strony (art. 147 in fine k.p.a.). Wznowienie postępowania jest instytucją prawną mającą na celu stworzenie możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz ocenić, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem ustawowego terminu, wynikającego z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. lub art. 145a § 2 k.p.a. Stosownie do regulacji art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2 tego artykułu). Zasadą jest zatem, że podanie o wznowienie postępowania strona wnosi w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 15 maja 2008r. w sprawie II OSK 547/07 (LEX nr 489632): "Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja" (por. wyroki NSA: z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 39/10, z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05, ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 133 i z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931/07, Lex nr 516817). Z kolei WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 stycznia 2010r. w sprawie IV SA/Po 506/09 (LEX nr 554245) podał, iż "jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie". Kluczowym dla pozytywnego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania jest zachowanie terminu do jego złożenia, co musi być przez stronę udowodnione. W wyroku z dnia 16 października 1998 r., wydanym w sprawie III SA 2802/97 (LEX nr 34954) NSA stwierdził, iż "strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze". Aby odmówić wznowienia postępowania nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę prawną do wznowienia, ale trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. To strona musi udowodnić: kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o takiej okoliczności. Zatem, dopiero moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania otwiera bieg terminu do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., I OSK 99/09, LEX nr 595668). W myśl przytoczonych wyżej przepisów prawa oraz rozważań orzecznictwa istotnym dla oceny, czy złożony przez wnioskodawców wniosek o wznowienie został złożony w terminie jest ustalenie daty powzięcia przez ww. informacji o istnieniu decyzji. Nie jest konieczne aby strona dokładnie poznała jej treść. Organ odwoławczy, w wykonaniu wytycznych Sądu, zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie VIII SA/Wa 86/12, miał w pierwszej kolejności dokonać ustaleń, czy podanie z dnia [...] lutego 2011 r. zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wojewoda winien więc ocenić na podstawie przedstawionych przez wnioskodawców dowodów (również pisemnych oświadczeń), czy udowodnili oni okoliczność złożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie. Z analizy akt administracyjnych, a w szczególności oświadczeń wnioskodawców odnośnie wskazania daty uzyskania informacji o wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. wynika, że organ odwoławczy nie dokonał ich dokładnej oceny. Wojewoda uznał, że M. K. i A. M. o wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, dowiedzieli się z pisma PINB z dnia [...] grudnia 2010 r., doręczonego im w dniu [...] stycznia 2011 r., na dowód czego złożyli kserokopie dowodu doręczenia tego pisma. Tymczasem M. K. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. oświadczyła, że o budowie dowiedziała się od H. M. (która otrzymała decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r.), a następnie w dniu [...] listopada 2010 r. złożyła skargę w PINB. W dniu [...] grudnia 2010 r. inspektor nadzoru budowlanego poinformował ją, że w trakcie oględzin na gruncie stwierdzono prowadzenie budowy na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Taką też informację otrzymała w piśmie doręczonym w dniu [...] stycznia 2011 r. Z kolei A. M. z jednej strony stwierdził, iż w dniu [...] stycznia 2011 r. otrzymał pismo z PINB z informacją, że prace prowadzone są zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, natomiast w dalszej części pisma wskazał, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu [...] lutego 2011 r. Poinformował, że już w dniu [...] listopada 2010r. skierował pismo do PINB o sprawdzenie inwestycji (podobnie jak M. K.). Natomiast odnośnie pozostałych osób, tj.: M. K., T. K., K. S., W. S., A. K., S. S., organ odwoławczy uznał, że o wydaniu pozwolenia na budowę dowiedzieli się od M. K. w dniu [...] listopada 2010 r. Zdaniem Sądu, w przedstawionych wyżej wyjaśnieniach wnioskodawców istnieje wyraźna nieścisłość w odniesieniu do daty, w której osoby te dowiedziały się o zaistnieniu okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Z jednej strony organ uznał, że M. K. i A. M. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w terminie, bo o decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. dowiedzieli się w dniu [...] stycznia 2011 r., a z drugiej strony uznał, że pozostałe osoby: M. K., T. K., K. S., W. S., A. K. i S. S. spóźniły się z tym wnioskiem, ponieważ o wydaniu pozwolenia na budowę dowiedzieli się od M. K. w dniu [...] listopada 2010 r. Ww. informacje wzajemnie się wykluczają. Organ odwoławczy winien zatem podjąć działania w celu rzetelnego ustalenia daty, kiedy poszczególne osoby dowiedziały się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, analizując powyższe oświadczenia w kontekście całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyjaśniając wszystkie nieścisłości w analizowanych oświadczeniach i konfrontując twierdzenia wnioskodawców. Poza tym organ odwoławczy, uchylając w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania, nie odniósł się w ogóle do zasadności tej decyzji wobec tych wnioskodawców, którzy byli stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r. Powyższe uchybienia skutkowały naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), została zatem spełniona ustawowa przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" p.p.s.a. uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy podejmie czynności w celu bezspornego wyjaśnienia daty, w jakiej poszczególne osoby dowiedziały się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Poczynione w tym zakresie ustalenia znajdą odzwierciedlenie w podjętej przez Wojewodę decyzji, sporządzonej zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Dokonując ustaleń w powyższym zakresie, organ odwoławczy nie musi przesłuchiwać wnioskodawców w charakterze świadków, bowiem przepisy k.p.a. dopuszczają możliwość złożenia wyjaśnień i oświadczeń przez osoby biorące udział w postępowaniu na piśmie. Odnośnie konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron na ww. okoliczności, to skarżący pominęli fakt, że wnioskodawcy, którzy wnoszą o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. nie byli stroną w postępowaniu zwykłym, a o ich przymiocie jako strony organ mógłby się wypowiedzieć dopiero po dokładnym ustaleniu, czy wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem terminu z art. 148 k.p.a. (badanie formalne wniosku). Zarzuty skargi w powyższym zakresie nie zasługują więc na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" p.p.s.a., art. 152 p.p.s.a. oraz art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło