VIII SA/Wa 887/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-06
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czasowe niezamieszkiwanie w lokalu z powodu trwającego remontu, przy jednoczesnym posiadaniu praw do lokalu i zamiarze powrotu, może stanowić podstawę do wymeldowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że długotrwałe fizyczne nieprzebywanie w lokalu, nawet jeśli spowodowane remontem, przy braku koncentracji życia osobistego i majątkowego w tym miejscu, stanowi podstawę do wymeldowania. Ewidencja ludności ma charakter rejestrowy i nie wiąże się z prawami do lokalu, a decyzja o wymeldowaniu ma na celu jedynie doprowadzenie danych ewidencyjnych do zgodności ze stanem faktycznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. M. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję organu I instancji odmawiającą wymeldowania skarżącego z pobytu stałego i orzekającą o jego wymeldowaniu. Organ odwoławczy uznał, że skarżący opuścił lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, mimo że organ I instancji pierwotnie odmówił wymeldowania. Skarżący twierdził, że nie przebywa systematycznie w lokalu z powodu prowadzenia działalności gospodarczej i wypadku, po którym rozpoczął remont mieszkania, który wymagał zgody właściciela i był kosztowny. Wskazywał, że posiada prawa do lokalu i remontuje go, co nie powinno być podstawą do wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...],[...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Wojewoda [...] (Wojewoda, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania Starosty Powiatowego w G. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] czerwca 2012 r., orzekającej o odmowie wymeldowania L. M. (dalej jako skarżący) z pobytu stałego z lokalu
nr [...] przy ul. D. [...] w G., uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z ww. lokalu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu
[...] stycznia 2012 r. Starosta Powiatowy w G. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta i Gminy G. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., orzekł o odmowie wymeldowania wymienionego spod wyżej wskazanego adresu.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył Starosta Powiatowy w G..
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu skarżącego z ww. lokalu, uznając tym samym, że wymieniony opuścił miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 785/12 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.,
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z powodu konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, tj. ustalenia, czy skarżący zakończył remont i czy zamieszkuje w ww. lokalu, a także przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez policję
w budynku nr [...] przy ul. K. w G..
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Powiat G. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wnioskodawca podniósł, że skarżący nie mieszka w miejscu pobytu stałego, dołączając pismo Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. D. [...], informujące o tym, że przedmiotowy lokal stoi pusty od kilku lat.
Skarżący wyjaśnił, że w miejscu stałego pobytu zamieszkuje od początku lat osiemdziesiątych. Prowadzi działalność gospodarczą na terenie całego kraju, dlatego nie przebywa tam systematycznie. W 2010 r. uległ wypadkowi i po powrocie ze zwolnienia lekarskiego rozpoczął remontowanie mieszkania, aby stworzyć tam odpowiednie warunki do zamieszkiwania.
J. Z. - pełnomocnik Starostwa Powiatowego w G. podniósł natomiast, że skarżący w ww. lokalu nie zamieszkuje od 2001 r. Oznajmił, że wymieniony ma trzymiesięczne zaległości w opłacaniu czynszu.
W toku postępowania przesłuchano w charakterze świadków A.M., A. K. i E. D..
E.D. zeznała, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego od kilkunastu lat. Sąsiadujący z jej mieszkaniem ww. lokal jest niezamieszkały i niszczeje. Nie widziała, by był tam przeprowadzany remont.
Zamieszkująca w lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G. A. K. zeznała, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego od ok. [...] lat i nie widuje go tam.
Powyższe potwierdziła w swoich zeznaniach A. M., mieszkająca
w lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G.. Dodała, że mieszkanie pod nieobecność skarżącego niszczeje.
W toku postępowania dnia [...] kwietnia 2012 r. przeprowadzono oględziny lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G.. Mieszkanie było w trakcie remontu i ustalono, że zostanie on ukończony w ciągu jednego miesiąca, po czym skarżący wprowadzi się do przedmiotowego lokalu.
W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący oświadczył, że zamieszkuje zarówno
w lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G. jak i w budynku nr [...] przy ul. R.
w G.. Mieszkanie, w którym jest zameldowany na pobyt stały, wymaga generalnego remontu, wymiany rur kanalizacyjnych, wodociągowych, pieca gazowego oraz wstawienia nowych okien. Skarżący zobowiązał się, że dostarczy kopie rachunków za prąd, gaz i wodę z 2012 r. oraz za [...] miesiące 2013 r. Jednak do dnia wydania decyzji wymieniony nie dostarczył powyższych dokumentów.
W celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, przesłuchano w charakterze świadków M.B. i A.B..
M. B. zamieszkuje w tej samej klatce schodowej, co skarżący. Zeznała, że wymieniony kiedyś zamieszkiwał w miejscu pobytu stałego, ale wyprowadził się i nie przebywa tam od dziesięciu lat.
Ponadto mieszkająca w lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G. A.B. potwierdziła, że wymieniony nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego.
Świadek K. B. nie ma wiedzy na temat zamieszkiwania skarżącego.
Komenda Powiatowa Policji w G. ustaliła, że skarżący nie mieszka
w budynku nr [...] przy ul. K. w G.. Zamieszkująca tam żona wymienionego, która od sześciu lat jest z nim w separacji, nie wie, gdzie wymieniony może obecnie przebywać. Natomiast po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2013 r., rozmów z mieszkańcami bloku przy ul. D. [...] w G. Powiatowa Policji w G. ustaliła, że skarżący w miejscu stałego pobytu ostatni raz widziany był ponad dwa lata temu. Mieszkanie jest zaniedbane - zniszczone ze starości framugi okienne, stare i pogięte drzwi wejściowe, bardzo brudne szyby i poszarzałe firany w oknach. Ponadto mieszkańcy oświadczyli, że z skarżącym nie mają żadnego kontaktu.
Podstawę prawną wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia
10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (dalej: ustawa o ewidencji ludności), zgodnie z którym warunkiem wymeldowania oznaczonej osoby w drodze decyzji administracyjnej jest opuszczenie lokalu przez tę osobę bez dopełnienia formalności wymeldowania się.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że miejscem stałego pobytu danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.
w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty
z sąsiadami. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05).
Natomiast o puszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przy czym, rezygnacja z przebywania
w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu, (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1221/12). Mając na uwadze dyspozycję art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) oraz materiał dowodowy, zebrany w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy uznał, że dla skarżącego ww. lokal nie jest miejscem pobytu stałego.
Jakkolwiek, organ I instancji naruszył art. 79 k.p.a., przesłuchując w dniu [...] czerwca 2013 r. w charakterze świadków M. B. i A. B. to jednak organ odwoławczy uwzględnił ich zeznania jako dowody pośrednie, albowiem znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach J. Z. - pełnomocnika Starosty Powiatowego w G. oraz przesłuchanych w charakterze świadków w dniu [...] marca 2012 r. A. M., E. D. i A. K.. Zeznania wymienionych z dnia [...] czerwca 2013 r. również zostały dopuszczone jako dowód pośredni. Wszyscy wyżej wymienieni zgodnie oświadczyli, że skarżący od kilkunastu lat nie zamieszkuje w ww. lokalu. Część świadków oznajmiła, że lokal pod jego nieobecność niszczeje. W ocenie Wojewody powyższe zeznania są spójne i nie wykluczają się wzajemnie i dlatego dają podstawę do stwierdzenia, że odwołujący dobrowolnie i trwale opuścił mieszkanie.
Powyższe zeznania są zgodne również z ustaleniami Komendy Powiatowej Policji w G.. Wywiad środowiskowy potwierdził bowiem, ze mieszkańcy bloku przy ul. D. [...] w G. nie widują skarżącego w miejscu pobytu stałego,
a mieszkanie jest bardzo zaniedbane.
Ustalono, że remont ww. lokalu został rozpoczęty w kwietniu 2012 r. i miał zostać ukończony w ciągu miesiąca. Skarżący w dniu [...] czerwca 2013 r. oświadczył jednak, że przedmiotowe mieszkanie dalej wymaga generalnego remontu, wymiany rur kanalizacyjnych, wodociągowych, pieca gazowego oraz wymiany okien. Nie podjął się tych czynności, ponieważ czeka na zgodę właściciela lokalu. Sąsiadująca
z przedmiotowym mieszkaniem E.D. zeznała, że nie widziała tam żadnego remontu. Wojewoda nadmienił, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06 okoliczność związana ze złym stanem technicznym budynku, który jest faktem obiektywnym, wynikającym z wielu uwarunkowań, w tym często z zaniedbań jego właściciela nie może być zaliczona do działań pozbawiających cech dobrowolności opuszczenia lokalu.
Biorąc powyższe na uwagę, utrzymywanie zameldowania wymienionego
w lokalu, w którym nie zamieszkuje, byłoby oczywistą fikcją meldunkową.
Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że organ odwoławczy nie rozpatrywał kwestii uprawnień do lokalu, albowiem nie jest istotna w sprawie meldunkowej z uwagi na rejestracyjny charakter ewidencji ludności. Samo zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa
w określonym miejscu. Organ prowadząc postępowanie o wymeldowanie danej osoby
z miejsca dotychczasowego pobytu rozpoznaje sprawę pod kątem przepisów ustawy
o ewidencji ludności i na jej podstawie wydaje stosowne rozstrzygnięcie. Uprawnienia do lokalu nie są natomiast przedmiotem rozważań w postępowaniu o wymeldowanie,
a zatem nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego.
Wojewoda wskazał, że zameldowanie, jak i wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu określonej osoby (urzędowym stwierdzeniem, że określona osoba w danym miejscu przebywa lub nie). Decyzja o wymeldowaniu, zdaniem organu odwoławczego, nie wywołuje zatem trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Nie można jej również zaliczyć do decyzji, które w efekcie wykonania mogłyby prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody. Decyzja ta ma bowiem jedynie na celu doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencję do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym.
Konkludując Wojewoda stwierdził, że skoro postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżący nie mieszka w miejscu pobytu stałego, decyzja orzekająca
o wymeldowaniu go z ww. lokalu jest zgodna z obowiązującymi przepisami i zasadna.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- błędne ustalenie, że opuścił dotychczasowe miejsce zameldowania na pobyt stały i w nim nie przebywa, mimo pełnego (faktycznie i prawnie) dysponowania lokalem, którego dotyczy miejsce zameldowania;
- błędne uznanie, że czasowe niezamieszkiwanie w lokalu spowodowane przeprowadzanym remontem, może stanowić podstawę do wydania decyzji
o wymeldowaniu;
- niewskazanie w decyzji, mimo ustalenia, że nie posiada swojego centrum spraw życiowych w G. przy ul. D. [...] m. [...], gdzie ono się znajduje, skoro od lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku jest w posiadaniu przedmiotowego lokalu;
- przejęcie przez organ odwoławczy błędnego stanowiska, sprzecznego
z orzecznictwem sądowo administracyjnym jak również ze zdrowym rozsądkiem, że wystarczającą podstawą do wymeldowania osoby z miejsca jej zamieszkania na pobyt stały jest czasowe niezamieszkiwanie w lokalu spowodowane przeprowadzaniem jego remontu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Burmistrza Gminy i Miasta G..
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, wydana decyzja w sposób oczywisty narusza dyspozycję art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz jego prawa, musi być zaskarżona i powinna być uchylona.
Skarżący oświadczył, że w miejscu stałego pobytu zamieszkuje od początku lat osiemdziesiątych. Prowadzi działalność gospodarczą na terenie całego kraju, dlatego nie przebywa tam systematycznie. W 2010 roku uległ wypadkowi i po powrocie ze zwolnienia lekarskiego rozpoczął remontowanie mieszkania, aby stworzyć tam odpowiednie warunki do zamieszkiwania. Rozpoczęty remont w kwietniu 2012 roku polegał na odświeżeniu mieszkania, w trakcie jego wykonywania okazało się, że wymaga ono generalnego remontu i wiąże się z wysokimi kosztami. W takim przypadku wymagana jest zgoda właściciela lokalu (czyli Starostwa Powiatowego w G.). Skarżący pismem z dnia [...] marca 2012 roku wystąpił do Starosty Starostwa Powiatowego o wykupienie mieszkania. Otrzymał odpowiedź, że wniosek o wykupienie mieszkania przy ul. D. [...] w G. zostanie rozpatrzony po rozstrzygnięciu przez Urząd Gminy i Miasta w G. postępowania wszczętego w trybie administracyjnym o jego wymeldowanie. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 785/12, skarżący powtórnie wystąpił o wykup mieszkania w dniu [...] marca 2013 roku jednocześnie prosząc o wyrażenie zgody na przeprowadzenie remontu kapitalnego, który jest nieodzowny do zamieszkania. Na powyższe pismo do dnia dzisiejszego nie otrzymał odpowiedzi.
Skarżący nadmienił, że ww. lokal, który wynajmuje nie był remontowany od lat siedemdziesiątych czyli od momentu jego wybudowania. Zakwalifikowanie do remontu generalnego wynika z jego czterdziestoletniego okresu eksploatacji a nie jego zaniedbań.
Organ odwoławczy podejmując decyzję o wymeldowaniu, w oparciu o zeznania świadków uznał, że zeznania te są spójne i nie wykluczają się wzajemnie i dlatego dają podstawę do stwierdzenia, że odwołujący dobrowolnie i trwale opuścił mieszkanie. Powyższe nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Z przytaczanych zeznań świadka E.D. wynika, że nie widziała, by tam był przeprowadzany remont. Także z ustaleń Policji w G. przeprowadzającej wywiad środowiskowy wynika, że skarżący
w miejscu stałego pobytu był widziany ostatni raz ponad dwa lata temu. Oczywiście nie jest to zgodne z prawdą ponieważ w dniu [...] kwietnia 2012 roku przeprowadzona była wizja lokalna w lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G.. Świadek E.D. była
w tym dniu w lokalu nr [...] w obecności komisji, widziała stan faktyczny, lecz została wyproszona przez niego, ponieważ nie była stroną w postępowaniu.
Komenda Powiatowa Policji w G. jednoznacznie stwierdziła, że nie zamieszkuje w G. przy ulicy K. [...], co od początku było sugestią ze strony Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. D. [...].
Adresem jego zameldowania jest lokal nr [...] przy ulicy D. [...], natomiast podany przez niego adres G., ul. R. [...] jest adresem firmy w której pracuje i jest miejscem pobytu w godzinach pracy.
Stanowisko organu odwoławczego jest bardzo jednostronne i sprzeczne
z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym. Skoro posiada lokal, ma w nim swoje rzeczy i remontuję go aby poprawić jego stan, to nie sposób uznawać, że jego
w nim zameldowanie stanowi jakąś fikcję meldunkową, której utrzymywanie naruszałoby czyjeś prawa. Skoro według zeznań świadków miałby nie zamieszkiwać
w lokalu od kilkunastu lat, to dlaczego właśnie teraz, gdy prowadzi remont lokalu chce się go wymeldować. Organ nie odpowiedział na pytanie, mimo, że odpowiedź jest prosta i dotyczy konfliktu personalnego z zarządem wspólnoty mieszkaniowej.
W tym stanie rzeczy wniósł o uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zez zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Skarga dotyczy zasadności wymeldowania skarżącego z pobytu stałego
w G. przy ul. D. [...] m [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992, dalej: u.e.l.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach.
Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 u.e.l., osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczania tego miejsca. Natomiast z treści art. 15 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że niewykonanie tego obowiązku upoważnia organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż zarówno zameldowanie jak
i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny
i rejestrowy. Wobec tego orzekanie w formie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nie ma nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do określonego lokalu.
Z brzmienia ww. art. 15 wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że
o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma ono charakter dobrowolny i trwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00, Lex nr 50123).
W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady opuszczenie miejsca pobytu powinno być dobrowolne, a o dobrowolności opuszczenia można mówić wtedy, gdy było ono wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu
i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce.
Zwrócić uwagę należy, że zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności,
a nie tylko na podstawie treści oświadczenia zainteresowanej osoby. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywanie związków
z miejscem stałego pobytu, jak również pogodzenie się z dalszym niezamieszkiwaniem w nim (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lutego 2011 r., II SA/Gl 802/2010, Lex Polonica nr 2592125). W wyroku z dnia 13 czerwca 2012 r., III SA/Kr 1410/11, LEX Nr 1230669, WSA w Krakowie wskazał, że przymusowe opuszczenie lokalu może stanowić przesłankę wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią samą działań. Oznacza to, że wymeldowaniu z pobytu stałego może podlegać nie tylko ten, kto opuścił lokal na skutek tego, że nie chce z miejscem zameldowania wiązać swych dalszych spraw życiowych. Na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu muszą być traktowane wszystkie te przypadki, kiedy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu.
Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż w dacie wydania decyzji przez organy obu instancji skarżący nie przebywał w ww. lokalu. Ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie mieszka pod ww. adresem od kilku lat. Tak długi okres daje podstawę do przyjęcia, że opuszczenie lokalu ma charakter długotrwały.
Odnosząc się do wyrażanych przez skarżącego obaw w zakresie utraty mieszkania i dorobku całego życia należy wyjaśnić, że w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności dostarcza organom jedynie wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.02.2006r. o sygn. akt II OSK 561/05, Lex nr 194344). Natomiast dokonanie wymeldowania nie może być traktowane jako podstawa do ustania jakichkolwiek praw majątkowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2.06.2005r. o sygn. akt IV SA/Wa 627/05, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Zarzuty skargi są bezpodstawne.
Jednocześnie Sąd wskazuje, iż wbrew zarzutom skargi nie dopatrzył się w prowadzonym postępowaniu uchybień, jak również braku obiektywizmu w ocenie dowodów dokonanej przez organy obu instancji. Dysponując materiałem dowodowym w postaci wyjaśnień wnioskodawcy i skarżącego oraz dokumentów, w tym pism Policji, organy dokonały prawidłowej oceny tego materiału zgodnie z przepisami art. 77 i art. 80 k.p.a., czemu dały wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji. W wyniku tej oceny właściwie przyjęły, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 u.e.l., skutkujące wymeldowaniem strony z pobytu stałego.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art., 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło