VIII SAB/Wa 34/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Dyrektora Domu Kultury "[...]" w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 27 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. umarza postępowanie; 2. stwierdza, że Dyrektor Domu Kultury "[...]" dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Domu Kultury "[...]" na rzecz skarżącej S. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r. S. C. (dalej: strona, skarżąca) za pośrednictwem platformy ePUAP zwróciła się do Domu Kultury "[...]" w [...] o udostępnienie w formie elektronicznej na skrzynkę ePUAP informacji publicznej poprzez podanie ile wydarzeń w miesiącach wakacyjnych tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2019 r. zostało zorganizowanych przez Dom Kultury oraz jakie były koszty organizacji tych wydarzeń. Wobec braku reakcji i nieudostępnienia ww. informacji skarżąca, również za pośrednictwem platformy ePUAP, w dniu [...] września 2019 r. wystosowała wezwanie do rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2019 r. wyznaczając dodatkowy, tygodniowy termin na udzielenie informacji, który upłynął bezskutecznie [...] września 2019 r. Skarga na bezczynność Dyrektora Domu Kultury "[...]" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została nadana przez skarżącą w placówce pocztowej 19 września 2019 r. Zarzucono w niej naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2019 poz. 1429, dalej: ustawa, u.d.i.p.). Skarżąca domagała się zobowiązania podmiotu do rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2019 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku, stwierdzenia, że Dyrektor Domu Kultury "[...]" dopuścił się bezczynności oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Domu Kultury "[...]" w [...] wniósł o umorzenie postępowania. Zdaniem organu w związku z udzieleniem skarżącej wnioskowanej informacji publicznej postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał nadto, że w 2018 r. został zobowiązany do uruchomienia na platformie ePUAP konta dla Domu Kultury. Wywiódł, iż żaden z pracowników domu kultury nie ma wykształcenia informatycznego. Z uwagi na niewielkie kwoty dotacji Dyrektor nie był w stanie zatrudnić informatyka do obsługi konta. Zakładający konto pracownik miał duże problemy z jego uruchomieniem. Organ nie miał możliwości ustalenia, czy na platformę ePUAP wpłynęły jakiekolwiek pisma i wnioski. Po otrzymaniu skargi na bezczynność organ w dniu [...] września 2019 r. przesyłając skarżącej na jej adres e-mail oraz pocztą udostępnił żądaną informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przez bezczynność organu należy rozumieć sytuację, w której w ustalonym przepisami terminie, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (por. postanowienie NSA z 23 lutego 2006 r., II OSK 52/06, postanowienie NSA z 15 kwietnia 2010 r., I OSK 135/10, publ. CBOSA). Wskazać jednocześnie należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skargę należy oddalić. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że ww. przesłanki zostały spełnione. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozumieniu powyższego Dyrektor Domu Kultury "[...]" w [...] jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z kolei w myśl zaś art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, które nie znajdywały zastosowania. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej z [...] sierpnia 2019 r. skarżąca skierowała do organu za pośrednictwem platformy ePUAP. W podaniu wnioskodawczyni zażądała udostępnienia informacji publicznej w zakresie podania ilości wydarzeń zorganizowanych przez Dom Kultury w miesiącach wakacyjnych tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2019 wraz z informacją o kosztach organizacji tych wydarzeń. Nie jest również kwestionowane, że organ udostępnił skarżącej wnioskowaną informację publiczną już po wpłynięciu skargi na bezczynność w tym zakresie tj. w dniu [...] września 2019 r. W tym miejscu Sąd wskazuje, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 maja 2019 r., III SAB/Wr 93/19, publ. CBOSA). Dlatego też podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z niemożnością obsługiwania przez organ elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Nie ulega bowiem wątpliwości i nie jest pomiędzy stronami sporne, że w dacie złożenia skargi na bezczynność nie została udzielona skarżącej odpowiedź na wniosek. Bezczynność organu ustała 25 września 2019 r. w momencie doręczenia doręczenie odpowiedzi, co nastąpiło jednak po wniesienia skargi na bezczynność. Powyższe nie spowodowało więc bezprzedmiotowości postępowania sądowego w przedmiocie bezczynności organu. Bezprzedmiotowe stało się jednak zawnioskowane w skardze wyznaczenie organowi terminu na załatwienie sprawy. Postępowanie w tej części należało więc umorzyć (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2019 r., nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., OSK 468/13, publ. CBOSA). O rażącym naruszeniu prawa można mówić dopiero, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., I OSK 1181/13, publ. CBOSA). Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Nie można uznać, że organ lekceważył prawa strony lub działał na jej szkody w sposób celowy i uporczywy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a) p.p.s.a., a także art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego oraz oplata za dokument pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. Sąd zasądził łącznie koszty postępowania w wysokości [...] zł, na które składa się wpis sądowy od skargi [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 60 zł, odpowiadające 1/8 stawki minimalnej – określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). W realiach niniejszej sprawy Sąd obniżył wysokość wynagrodzenia radcy prawnego, ustanowionego w sprawie, wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Nie ulega wątpliwości, że na podstawie tego przepisu wojewódzki sąd administracyjny działa w ramach uznania, dokonując oceny na tle konkretnych okoliczności, czy występują szczególnie uzasadnione względy przemawiające za odstąpieniem od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części. "Uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a. nie jest ograniczony tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. Art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika procesowego sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W tym kontekście sporządzenie skargi o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie WSA uprawnia co najmniej do miarkowania wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Jednocześnie Sąd w tym względzie w pełni podziela aktualne stanowisko wypracowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych co do wykładni art. 206 p.p.s.a. na tle spraw w przedmiocie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej (por. m. in. wyroki: WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Gl 118/17; WSA w Lublinie z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 30/17; WSA w Poznaniu z 3 listopada 2016 r., sygn. akt IV SAB/Po 92/16; WSA w Gdańsku z 25 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 70/16). Sąd stwierdza, że z urzędu ustalił fakt wniesienia przez S. C., w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, licznych skarg w takich samych sprawach dotyczących bezczynności różnych organów – domów kultury, na tle tego samego zapytania o udostępnienie informacji publicznej, zawisłych przed różnymi wojewódzkimi sądami administracyjnymi ( por. m.in. wyroki WSA: we Wrocławiu z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/19; w Lublinie z 5 grudnia 2019 r., sygn. akr II SAB/Lu 82/19; w Kielcach z 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 44/19; w Opolu z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 67/19; w Gliwicach z 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 288/19; w Olsztynie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/19; w Bydgoszczy z 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/19; w Opolu z 29 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 65/19; w Białymstoku z 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 99/19; w Rzeszowie z 8 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Rz 86/19; Gorzowie Wielkopolskim z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 184/19). Powyższe skutkowało zastosowaniem miarkowania wynikającym z art. 206 p.p.s.a.