VIII SAB/Wa 88/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie rozbudowy 1. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]dopuścił się przewlekłości w zakresie prowadzenia postępowania w sprawie rozbudowy znak: [...]; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]na rzecz T. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wniesienie przez T. S. (dalej: skarżący, wnioskodawca) przedmiotowej skargi na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [....] (dalej: organ, organ powiatowy, PINB) poprzedziły następujące okoliczności udokumentowane w aktach administracyjnych sprawy: Pismem z 8 lutego 2021 r. ojciec skarżącego – J. S. zwrócił się do PINB z prośbą o sprawdzenie nielegalnej budowy wiaty, w której znajduje się kotłownia. Pracownicy PINB przeprowadzili 26 lutego 2021 r. czynności kontrolne, podczas których stwierdzono m.in., że na działce nr ewid. [...] w miejscowości [....] zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny o wymiarach: około 10 m x 11 m wraz z "werandą - gankiem". Budynek został zrealizowany na podstawie projektu typowego KB4-6.1.(27) - WB-3379. P. W. oświadczył, że w 2007 roku przemurował komin kotłowni i wstawił nadstawę kominową z rury kwasoodpornej i w części werandy wykonał pomieszczenie kotłowni. Zawiadomieniem z 3 marca 2021 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania części werandy na pomieszczenia kotłowni, zlokalizowanej na działce nr [...]w miejscowości [...], gmina [...]. Następnie PINB postanowieniem z 23 kwietnia 2021 r. Nr [...]wstrzymał A. i P.W. (dalej: właściciele, inwestorzy) użytkowanie budynku mieszkalnego w części pomieszczenia kotłowni oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 31 października 2021 r. określonych dokumentów. [...]Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB, organ wojewódzki) postanowieniem z 29 czerwca 2021 r. Nr [...]stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego przez ww. właścicieli. Po przeanalizowaniu archiwalnej dokumentacji oraz ponownych oględzinach przeprowadzonych 11 października 2021 r. stwierdzono, że przedmiotowa wiata od strony działki nr ewid. [....] posiada wymiary około 4,10 m x 4,20 m, a od strony działki nr ewid. 208 tylna ściana murowana zachodzi na ścianę szczytową budynku mieszkalnego. Wymiar tylnej ściany, mierząc od strony działki nr [...], wynosi około 6,50 m. Zauważyć należy, że pomiędzy istniejącym gankiem –"werandą" a ścianą wiaty zostało dobudowane pomieszczenie kotłowni, które nie było przewidziane w przedstawionym projekcie budowlanym. W związku z powyższym PINB decyzją z 2 listopada 2021 r. Nr [...]umorzył w całości postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania, a następnie zawiadomieniem z 3 listopada 2021 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni. Pismem z 3 listopada 2021 r. PINB zwrócił się do stron postępowania z zapytaniem, kiedy (w którym roku) nastąpiła przedmiotowa rozbudowa budynku mieszkalnego. Skarżący pismem z 17 listopada 2021 r. poinformował między innymi, że pomieszczenie kotłowni powstało około 10 lat temu; jest ono usytuowane między domem mieszkalnym a oborą, nie w pomieszczeniu werandy. Decyzją z 29 kwietnia 2022 r. Nr [...]utrzymał w mocy decyzję PINB z 2 listopada 2021 r. na skutek odwołania wnioskodawcy. PINB postanowieniem z 17 maja 2022 r. Nr [...]wstrzymał właścicielom prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni, poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. MWINB postanowieniem z 19 lipca 2022 r. Nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB z 17 maja 2022 r. Właściciele w wymaganym terminie nie złożyli wniosku o legalizację pomieszczenia kotłowni w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na terenie działki nr ewid. [....], położonej w [...], gmina [....]. Dlatego PINB decyzją z 30 sierpnia 2022 r. Nr [...]nakazał właścicielom rozbiórkę pomieszczenia kotłowni w budynku mieszkalnym. Natomiast MWINB decyzją z 10 marca 2023 r. Nr [...]uchylił ww. decyzję PINB z 30 sierpnia 2022 r., informując m.in., że na etapie odwoławczym właściciele przedłożyli do organu powiatowego wniosek o legalizację ww. rozbudowy, o czym organ wojewódzki został poinformowany pismem z 20 lutego 2022 r. Ustalono bowiem, że w obecnym stanie faktycznym sprawy właściciele wyrazili wolę legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej, czemu dali wyrazw pismach z 20 lutego 2023 r. Akta organu powiatowego zostały zwrócone 17 maja 2023 r. PINB postanowieniem z 1 czerwca 2023 r. Nr [...]nałożył na właścicieli obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2023 r. dokumentów legalizacyjnych. Właściciele przedłożyli trzy egzemplarze projektu budowlanego wykonanego przez osobę uprawnioną, natomiast nie przedłożyli decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym PINB decyzją z 20 lutego 2024 r. Nr [...]nakazał właścicielom rozbiórkę pomieszczenia kotłowni w budynku mieszkalnym. MWINB decyzją z 18 kwietnia 2024 r. Nr [...]uchylił w całości ww. decyzję PINB z 20 lutego 2024 r. w przedmiocie rozbiórki pomieszczenia kotłowni i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując m.in., że ponownie rozpatrując sprawę organ powiatowy wyda postanowienie na podstawie art. 49 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2023 r. poz. 775, dalej: P.b.), którym wezwie inwestorów do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji i usunięcia nieprawidłowości. Akta organu powiatowego zostały zwrócone 25 czerwca 2024 r. PINB postanowieniem z 2 lipca 2024 r. Nr [...]nałożył na inwestorów usunięcie nieprawidłowości w projekcie budowlanym, m.in. poprzez złożenie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego, projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego uwzględniającego usytuowanie budynku mieszkalnego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 r. poz. 1225 z późn. zmianami, dalej: rozporządzenie z 2002 r.), a w szczególności z § 12 tego rozporządzenia. Właściciele pismem z 30 września 2024 r. poinformowali PINB, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (dalej: NSA) toczy się postępowanie ze skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2022 r., sygn. akt 991/21, dotyczącego wydanej przez Burmistrza [....] decyzji z 15 lutego 2021 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego. Jednocześnie wnieśli o zawieszenie postępowania w celu uzyskania prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy niezbędnej do legalizacji przedmiotowej inwestycji. PINB postanowieniem z 4 grudnia 2024 r. Nr [...]zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [....], położonej w miejscowości [...], gmina [...], do czasu prawomocnego zakończenia sprawy dotyczącej wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy [....] decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. 12 grudnia 2024 r. do MWINB wpłynęło ponaglenie wnioskodawcy z 25 listopada 2024 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni w miejscowości [....], gmina [....]. Postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. Nr [...]MWINB uznał ww. ponaglenie za zasadne, ponieważ organ wprawdzie podejmuje działania mające na celu wydanie decyzji w sprawie legalizacji przedmiotowej rozbudowy, jednak są one dokonywane w dużych odstępach czasu, np. po upływie ponad 2 miesięcy PINB wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania i to dopiero po złożeniu ponaglenia. Postanowieniem z 3 lutego 2025 r. Nr [...]MWINB utrzymał w mocy zaskarżone przez wnioskodawcę postanowienie o zawieszeniu postępowania z 4 grudnia 2024 r. Pismem z 20 lutego 2025 r. skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, ponieważ NSA wyrokiem z 18 lutego 2025 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1433/22 oddalił skargę kasacyjną w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. W następstwie ww. informacji PINB pismem z 24 lutego 2025 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy w [....] o nadesłane decyzji o warunkach dla inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...]w [...], gmina [....]. Pismem z 7 marca 2025 r. PINB uzyskał informację, że akta sprawy nie wróciły jeszcze do Urzędu Miejskiego w [....]. Kolejnym pismem z 23 maja 2025 r. PINB ponownie zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy w [....] o przesłanie ww. decyzji lub wskazanie, na jakim etapie jest prowadzone postępowanie. Urząd Miejski w [....] przy piśmie z 6 czerwca 2025 r., znak: [...], przesłał uwierzytelnioną kopię decyzji o warunkach zabudowy z 15 lutego 2021 r. W związku z powyższym PINB postanowieniem z 1 lipca 2025 r. nr [...]podjął z urzędu przedmiotowe postępowanie. Następnie po sprawdzeniu i ocenie przedłożonego projektu stwierdził, że nie odpowiada on przepisom zawartym w P.. Dlatego postanowieniem z 3 lipca 2025 r. Nr [...]nałożył na właścicieli obowiązek usunięcia w nieprzekraczalnym terminie do 30 września 2025 r. nieprawidłowości w przedłożonym projekcie w odniesieniu do § 12 rozporządzenia z 2002 r. MWINB postanowieniem z 25 sierpnia 2025 r. Nr [...]uchylił postanowienie PINB z 3 lipca 2025 r. wskazując, że aktualnie w obrocie prawnym funkcjonuje już postanowienie Nr [...]z 2 lipca 2024 r., w ramach którego PINB wezwał inwestorów do usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym. W tej chwili nie ma podstaw prawnych do wydawania drugiego postanowienia na podstawie art. 49 ust. 1a P.b. W tym trybie nie jest już możliwa zmiana terminu na usunięcie nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych, a taki charakter de facto ma postanowienie z 3 lica 2025 r., wydłużające termin na usunięcie zauważonych nieprawidłowości do 30 września 2025 r. W konkluzji MWINB wskazał, że organ powiatowy może zmienić postanowienie Nr [...], wyznaczając nowy termin na przedłożenie dokumentów bądź wydać nakaz rozbiórki spornego pomieszczenia kotłowni. PINB po raz trzeci decyzją z 17 września 2025 r. Nr [...], działając na podstawie art. 49e pkt 3 P.b., nakazał właścicielom rozbiórkę pomieszczenia kotłowni w budynku mieszkalnym. Pismem z 25 sierpnia 2025 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 35, art. 36 w związku z art. 11, art. 12 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez rażące ich naruszenie przez podejmowanie czynności przekraczających termin do załatwienia sprawy, a także czynności w toku toczącego się postępowania mające charakter pozorny. W konsekwencji podniesionych zarzutów autor skargi wniósł o: stwierdzenie, że PINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia przedmiotowego postępowania, stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzednim na podstawie odrębnych przepisów oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżący wyczerpał wymóg ustawowy warunkujący wniesienie przedmiotowej skargi, składając uprzednio 30 lipca 2025 r. środek przewidziany w art. 37 k.p.a., tj. ponaglenie (k. 14 akt sądowych). Należy wskazać, że pojęcia "bezczynność" i ":przewlekłość" do czasu nowelizacji k.p.a., która weszła w życie 1 czerwca 2017 r., nie były zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądowym wskazywano, że z bezczynnością mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności, przez co nie dochodzi do zakończenia sprawy, tj. wydania decyzji lub postanowienia, względnie podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13; wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/1, publ. cbosa). Natomiast zgodnie z obecnym brzmieniem art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność organu zachodzi, gdy nie załatwił on sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przy czym przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zatem uznać należy, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wtedy, gdy organ, nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, lecz podejmowane przez niego czynności w postępowaniu nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Przy czym Sąd, badając przewlekłość postępowania, kontroluje czynności podejmowane przez organy i ich terminowość w zakresie przepisów wynikających z art. 35 - 36 k.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, mając na uwadze przedstawiony wyżej przebieg postępowania, należy stwierdzić, że PINB dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Niewątpliwie postępowanie w przedmiotowej sprawie trwa stosunkowo długo, wskutek czego nie zostały zachowane terminy wynikające z art. 35 § 3 k.p.a. (w sprawie szczególnie skomplikowanej minął termin nie tylko 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, ale 4 i pół roku), choć organ nie pozostaje bezczynny. W ciągu tego okresu działalność PINB charakteryzowała się prowadzeniem czynności rozciągniętych w czasie, zbędnych lub nietrafnych, przez co należy stwierdzić, że organ nie działał szybko i wnikliwie. W szczególności na etapie informacji inwestorów zawartych w piśmie z 30 września 2024 r. o toczącej się sprawie przed NSA, a dotyczącej rozpoznania skargi kasacyjnej od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [....] z 15 lutego 2021 r. o warunkach zabudowy (wpływ pisma do organu 1 października 2024 r. - k. 51 akt administracyjnych), PINB dopiero 4 grudnia 2024 r. (po upływie 2 miesięcy) podjął postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego właścicieli na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (k. 52 akt administracyjnych). Co istotne, miało to miejsce dopiero po złożeniu ponaglenia z 25 listopada 2024 r. Takie działanie nosi cechy przewlekłości i braku koncentracji niezbędnych czynności w sprawie. Następnie organ powiatowy nie podjął niezwłocznie decyzji o podjęciu zawieszonego postępowania, jak tylko otrzymał taki wniosek od pełnomocnika skarżącego w piśmie z 20 lutego 2025 r. (wpływ wniosku do organu 21 lutego 2025 r. – k. 54 akt administracyjnych), w którym wskazano, że przed NSA konieczny wyrok zapadł 18 lutego 2025 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą II OSK 1433/22. Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania zostało przez PINB wydane dopiero 1 lipca 2025 r. (po ponad 4 miesiącach). W tym czasie organ powiatowy zamiast zwrócić się do pełnomocnika skarżącego o złożenie prawomocnej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [....] z 15 lutego 2021 r. o warunkach zabudowy, to dwukrotnie żądał tej decyzji z Urzędu Miejskiego w [....] (pisma z 24 lutego i 23 maja 2025 r. – k. 55 akt administracyjnych), co znacznie wydłużyło postepowanie bez uzasadnienia. Nawet kiedy PINB dysponował już żądaną decyzją o warunkach zabudowy (otrzymał ją 17 czerwca 2025 r.), to na wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania z 1 lipca 2025 r. potrzebował 2 tygodnie, co winien uczynić niezwłocznie. Z kolei wydanie postanowienia z 3 lipca 2025 r. Nr [...]o nałożeniu na inwestorów obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym rozbudowy budynku mieszkalnego świadczy o braku kontroli przebiegu postępowania. Organ wojewódzki 25 sierpnia 2025 r. uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ powiatowy wobec funkcjonowania już w obrocie prawnym postanowienia z 2 lipca 2024 r. Nr [...]w tym samym przedmiocie (usunięcie nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym) i wydanego na tej samej podstawie prawnej – art. 49 ust. 1a P.b. W ocenie Sądu czynności PINB związane z wydaniem postanowienia z 3 lipca 2025 r. Nr [...]były zbędne i ponownie wydłużyły o kilka miesięcy podjęcie przez ten organ kolejnej czynności procesowej. Z akt administracyjnych wynika, że była to decyzja z 17 września 2025 r. o nakazie rozbiórki pomieszczenia kotłowni w budynku mieszkalnym na terenie działki inwestorów. Stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania wymaga również dokonania oceny, czy przewlekłość miała charakter rażący. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa odnosi się do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., sygn. akt Il OSK 1557/18; wyrok NSA z 5 września 2018 r., sygn. akt Il OSK 272/18; wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt Il OSK 381/18, wszystkie publ. cbosa). Stwierdzenie przez Sąd rażącego naruszenia prawa i odniesienie tego stanu do zaistniałej przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wymaga zatem zaistnienia szczególnych okoliczności, które z punktu widzenia celów ochrony zapewnianej stronie powinny być powszechnie uznawane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1831/17, publ. cbosa). O rażącej przewlekłości świadczą więc: znaczna zwłoka w załatwieniu sprawy, zaniechania organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności. W orzecznictwie podkreśla się również, że bezczynność lub przewlekłość organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18 oraz z 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2311/17, publ. cbosa). W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała, dlatego w punkcie 2 sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rozważając przyznanie skarżącemu od MWINB wnioskowanej w skardze sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd uwzględnił, że rozstrzygnięcie to ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania Sądu. Jego celem jest oddziaływanie na organ mobilizująco (w sytuacji gdy organ nadal pozostaje w stanie bezczynności lub przewlekłości), ale także represyjnie (z uwagi na stwierdzony stan bezczynności czy przewlekłości) i prewencyjnie – aby wzmocnić gwarancje terminowego załatwiania spraw. Decyzja, zarówno co do wymierzenia grzywny, jak i przyznania sumy pieniężnej, czy też odstąpienia od zastosowania tychże środków, powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na przewlekłość/bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W ocenie Sądu analiza akt sprawy pozwala jednak uznać, że całokształt działań organu nie nosi znamion celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym nie istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dlatego żądanie skargi w tym zakresie nie mogło zostać uwzględnione i podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Poza tym skarżący w skardze w żaden sposób nie uzasadnił, na czym polega jego krzywda moralna spowodowana przewlekłością postępowania W przedmiocie kosztów dla skarżącego (na które składają się: 100 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku, działając na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).