I SA/Wr 1083/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-05-05
Skład orzekający: Marta Semiczek, Piotr Kieres, Iwona Solatycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błąd organu podatkowego w ustaleniach faktycznych, polegający na nieuwzględnieniu faktu zakończenia budowy i pominięciu wartości budowli wykazanej przez podatnika, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Błąd organu podatkowego w ustaleniach faktycznych, polegający na nieuwzględnieniu faktu zakończenia budowy i pominięciu wartości budowli wykazanej przez podatnika, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej sprzeczności między treścią przepisu a rozstrzygnięciem decyzji, a nie błędów w ustaleniach faktycznych. Tego typu błędy mogą być podstawą do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji w zwykłym trybie, ale nie do stwierdzenia jej nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy Świdnica z 2018 r. ustalającej A.G. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2018. Wójt ustalił zobowiązanie, nie uwzględniając faktu zakończenia budowy myjni samochodowej i pomijając wartość budowli wykazaną przez podatnika. SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta, uznając to za rażące naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnik zaskarżył decyzję SKO, zarzucając m.in. rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, argumentując, że błąd Wójta w ustaleniach faktycznych nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności, a co najwyżej do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję SKO i umorzył postępowanie administracyjne. Zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr SKO [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2021 r. nr SKO [...] i umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej SKO, Kolegium) nr SKO 4121/185/2021 utrzymującą w mocy własna decyzję z dnia 24 maja 2021 r. nr SKO 4121/73/2021 stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy Świdnica (dalej Wójt)
z dnia 9 lutego 2018 r. nr ZPO.3127.106.2018.RPO w sprawie ustalenia A.G. (strona, podatnik) zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 r. za okres os 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w wysokości 7.680,00 zł.
Postępowanie przed organem.
Decyzją z dnia 9 lutego 2018r. ZP0.3127.106.2018.PRF Wójt Gminy Świdnica ustalił Panu A.G. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2018 w kwocie 7.680,00 zł.
Opodatkowaniem objęto:
- budowle o wartości 10.000,00 zł,
- grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 600,00 m2,
- grunty-tereny mieszkaniowe o powierzchni 2.100,00 m2,
- budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej 292,63 m2,
- budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 146,24 m2.
Decyzja jest ostateczna.
Postanowieniem z dnia 22 października 2019 r, SKO wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta z dnia 9 lutego 2019r. Nr ZP0.3127.106.2018.PRF w sprawie ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 za okres od 1 stycznia 2018r. do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł.
Po przeprowadzeniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu, decyzją z dnia 2 grudnia 2019r. Nr SKO 4121/1269/2019, stwierdziło nieważność ww. decyzji Wójta Gminy Świdnica. Uznało Kolegium, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ przy wymiarze podatku gminny organ podatkowy nie uwzględnił faktu zakończenia budowy myjni samochodowej a także pominął wartość budowli wykazaną przez podatnika w Informacji Podatkowej IN-1.
Od decyzji tej radca prawny P.M., pismem z dnia 20 grudnia 2019r., wniósł w imieniu Pana A.G. odwołanie od ww. decyzji Kolegium Odwoławczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu, postanowieniem z dnia 5 lutego 2020 r. Nr SKO 4121/1537/2019, stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Podstawą podjętego rozstrzygnięcia był fakt, że pomimo ważnego pełnomocnictwa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu doręczyło decyzję kończącą postępowanie bezpośrednio stronie z pominięciem pełnomocnika, co w oczywisty sposób sprzeczne było z przepisem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej.
W dniu 10 lutego 2020r. Kolegium Odwoławcze doręczyło skutecznie decyzję pełnomocnikowi strony, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji.
Pismem z dnia 11 lutego 2020r., Pan A.G., reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego P.M., wniósł odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 2 grudnia 2019r. Nr SKO 4121/1269/2019, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił:
- rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że decyzja Wójta Gminy Świdnica z dnia 9 lutego 2018r. Nr ZP0.3127.106.2018.PRF w sprawie ustalenia Panu A.G. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 za okres od 1 stycznia 2018r. do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł jest nieważna w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej,
- rażące naruszenie art. 120 w związku z art. 247 Ordynacji podatkowej polegające na prowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem zasady określonej w art. 247 Ordynacji podatkowej polegającym na analizie merytorycznej podstawy wydania decyzji Wójta Gminy Świdnica w sytuacji, gdy przepis powyższy upoważnia wyłącznie do badania treści decyzji z przepisem prawa,
- rażące naruszenie art. 122 i art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez zupełnie pominięcie wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia 30 października 2019r. oraz brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu, decyzją ż dnia 30 kwietnia 2020r. Nr SKO 4121/240/2020, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
SKO wskazało, że rozstrzygając w pierwszej instancji przeoczyło fakt, że do postępowania przystąpił pełnomocnik strony - radca prawny P.M. - przesyłając pismo z dnia 30 października 2019r. wraz z pełnomocnictwem. W tej sytuacji obowiązkiem było ponowne wyznaczenie stronie, działającej już przez pełnomocnika, terminu do zapoznania się z aktami sprawy oraz prowadzenie postępowania z jego udziałem. Brak wyznaczenia stronie terminu do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Ponadto w żaden sposób nie odniesiono się do złożonych przez pełnomocnika strony w piśmie z dnia 30 października 2019r. wniosków dowodowych, naruszając tym samym art. 122 i art. 187§ 1 Ordynacji podatkowej a także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 tej ustawy.
Decyzją z dnia 28 maja 2021 r. Nr SKO 4121/73 SKO, po ponownie przeprowadzonym postępowaniu SKO, stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy Świdnica z dnia 9 lutego 2019r. Nr ZPO.3127.106.2018.PRF w sprawie ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 za okres od 1 stycznia 2018r. do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł.
Kolegium uznało, że Wójt nie uwzględniając faktu zakończenia w roku 2017 budowy myjni samochodowej a także pomijając wartość budowli wykazaną przez podatnika w Informacji Podatkowej IN-1, rażąco naruszył przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Okoliczność ta w ocenie organu stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji gminnego organu podatkowego na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Odnośnie złożonych w piśmie z dnia 30 października 2020r. wniosków dowodowych Kolegium wyjaśniło, że decyzja gminnego organu podatkowego dotyczyła wymiaru za rok 2018, nie było zatem konieczności dopuszczenia jako dowodu w sprawie decyzji wymiarowych za lata 2016-2017. Odnośnie zaświadczenia o zakończeniu budowy organ podatkowy wskazał, że w dniu 13 września 2017r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło sporządzone przez podatnika zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego. Zawiadomienie o zakończeniu budowy przyjęto na podstawie art. 54 ustawy Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgłosił sprzeciwu i 21 września 2017r. wydał zaświadczenie Nr (...) o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy bez wniesienia sprzeciwu. Okoliczności te wynikały z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
Decyzję tę skutecznie doręczono stronie 14 czerwca 2021r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru.
Od decyzji tej Pan A.G., reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego P.M., pismem z dnia 18 czerwca 2021 r., wniósł odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił:
- rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnione uznanie, że decyzja Wójta Gminy Świdnica z dnia 9 lutego 2018r. Nr ZPO.3127.106.2018. PRF w sprawie ustalenia Panu A.G.
zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 za okres od 1 stycznia 2018r. do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł jest nieważna w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej,
- rażące naruszenie art. 120 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie, który nie jest dopuszczalny przy postępowaniu o stwierdzenie nieważności, tj. analizie akt postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu, decyzją z dnia 24 sierpnia 2021r. Nr SKO 4121/185/2021, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 28 maja 2021r. Nr SKO 4121/73/2021 stwierdzającą nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy Świdnica z dnia 9 lutego 2019r. Nr ZPO.3127.106.2018.PRF w sprawie ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 za okres od 1 stycznia 2018r. do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł.
Od powyższej decyzji Podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając:
- rażące naruszenie art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z art. 247 § 1 pkt 3 tej ustawy poprzez uznanie, że stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić w wyniku ustalenia w trakcie postępowania dowodowego, że gminny organ podatkowy rażąco naruszył art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ przy wymiarze podatku nie uwzględnił faktu zakończenia budowy myjni samochodowej a także pominął wartość budowli wykazaną przez podatnika w Informacji podatkowej IN-1, w sytuacji gdy przesłanka uznana za uzasadniającą stwierdzenie nieważności mogłaby być co najwyżej podstawą wznowienia .postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 1 lub pkt 5 Ordynacji podatkowej,
- rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że stwierdzenie nieważności może nastąpić na podstawie analizy znajdujących się w aktach dokumentów bez widocznej wadliwości opartej na treści decyzji z przepisem prawa,
- rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie analizy dokumentów znajdujących się w aktach a nie poprzez zestawienie decyzji z przepisem prawa,
- rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 128 Ordynacji podatkowej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy Świdnica z dnia 9 lutego 2018r. w sprawie ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018r. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł narusza rażąco przepisy prawa, a co za tym idzie, istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności,
- rażące naruszenie art. 120 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej polegające na prowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem zasady określonej w art. 247 polegającym na analizie merytorycznej podstawy wydania decyzji Wójta Gminy Świdnica z dnia 9 lutego 2018r. w sprawie ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018r. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł, w sytuacji gdy przepis powyższy upoważnia wyłącznie do badania treści decyzji z naruszeniem prawa.
Na podstawie powyższych zarzutów strona wniosła:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 24 sierpnia 2021r. Nr 4121/185/2021 i poprzedzającej jej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 24 maja 2021 r. Nr SKO 4121/73/2021.
2) na podstawie art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona wniosła o umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Świdnica z dnia 9 lutego 2018r. w sprawie ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018r. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018r. w wysokości 7.680,00 zł.
3) na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowo-administracyjnego w wysokości 2.017,00 zł, w tym wpisu w kwocie 200,00 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz 1.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
4) na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym i wydanie orzeczenia bez przeprowadzenia rozprawy.
SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137 ze zm., dalej p.u.s.a.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – art. 150 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329. ze zm. dalej: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję SKO w tak nakreślonych granicach Sąd stwierdza, że naruszają one przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, ponadto nastąpiła przesłanka do umorzenia postępowania administracyjnego.
Przystępując do rozważań należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest trybem nadzwyczajnym o ograniczonym zakresie postępowania obejmującym jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki takiego orzeczenia wymienione enumeratywnie w art. 247 § 1 O.p. Takie ukształtowanie zakresu postępowania warunkowane jest tym, że wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji podatkowej, stanowi odstępstwo od zasady trwałości tej decyzji wyrażonej w art. 128 O.p. Uruchomienie nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych jest uzasadnione jedynie w sytuacji, gdy ciężar gatunkowy naruszenia prawa przeważa nad dobrem, jakie stanowi pewność wspomnianego obrotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 534/08; wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak trafnie podkreślił NSA w wyroku z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 920/08 stabilizacja porządku prawnego jest wartością większą niż potrzeba eliminacji decyzji wadliwych.
W rozpoznawanej sprawie kluczowa jest więc ocena, czy decyzja Wójta z dnia 9 lutego 2018 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 r. za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc ocena zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności określonej w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Zauważyć należy, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane w przepisach Ordynacji podatkowej. Powszechnie przyjmuje się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Ma to miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Jednocześnie podkreśla się, że postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wyłącznie w przypadku stosowania przez organ przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 692/05).
Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 218/06).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ponadto przyjmuje się, że "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1863/13).
Podkreślić również należy, że nie każde naruszenie prawa ma charakter rażący, które to słowo pochodzi od czasownika "razić", czyli "kłuć w oczy", "negatywnie się wyróżniać z otoczenia", "nie zgadzać się z tłem". Jeżeli przyjmiemy, że tłem jest prawo, to niezgodność z nim decyzji, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p., "rzuca się w oczy", "odbija od tła". Najogólniej mówiąc, proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazuje na ich wzajemną sprzeczność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 534/08).
Podnosi się zatem, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią normy prawnej, a więc przekroczenie prawa występuje w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 644/09), a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 907/00). Nie jest przy tym konieczne badanie sprawy co do jej istoty, gdyż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w momencie, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazuje na ich wzajemną sprzeczność. Oznacza to, że rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1637/11; z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 534/08).
Trzeba także wyjaśnić, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 27/05). Sankcję nieważności może pociągać tylko takie naruszenie norm postępowania, które wprost godzi w samą decyzję, nie zaś naruszenie przepisów, które może, lecz nie musi mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Postępowanie szczególne, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym, zmierzającym do ustalenia okoliczności sprawy i nie ma w nim miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1637/11).
W tym miejscu podkreślić także należy, że interpretacja przepisów dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych musi być ścisła i nierozszerzająca, albowiem usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 127 i 128 O.p.). Tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, które obejmują najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Wójt, wymierzając zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2018 r., nie uwzględnił faktu zakończenia w roku 2017 budowy myjni samochodowej a także pominął wartość budowli wykazaną przez podatnika w Informacji Podatkowej IN-1. Z powyższych okoliczności wynika zatem, że Wójt ustalając zobowiązanie podatkowe oparł się na nieaktualnych danych, pomimo, iż był w posiadaniu informacji złożonej przez Podatnika. Zaistniała sytuacja nie może być interpretowana jako rażące naruszenie prawa bowiem pomyłka dotyczy ustaleń faktycznych w sprawie. Dlatego też nie można zasadnie twierdzić, że Wójt w sposób rażący naruszył przepisy prawa, tj. art. art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Niewątpliwe bowiem organ podatkowy popełnił błąd, ale w ustaleniach faktycznych, opierając swoje rozstrzygnięcie na nieaktualnych danych.
Taki błąd, pomimo posiadania aktualnej informacji od podatnika, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Wbrew twierdzeniom organów podatkowych nie doszło więc do rażącego naruszenia prawa - art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości , co prawda, oparł się na posiadanych danych z poprzednich lat, lecz na danych niewłaściwych – bo nieaktualnych. Taka sytuacja nie świadczy o takim naruszeniu norm postępowania, które godzi wprost w samą decyzję, a o naruszeniu art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p., które może, lecz nie musi mieć wpływu na zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie. Naruszenie ww. przepisów procesowych mogłoby uzasadniać wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej, ale w trybie zwykłym (w postępowaniu odwoławczym) i z uwzględnieniem art. 234 O.p., a nie w trybie nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji.
Podkreślenia wymaga, że stwierdzenia nieważności decyzji, w związku rażącym naruszeniem prawa, nie uzasadnia kwestionowanie prawidłowości postępowania dowodowego i trafności oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która może się odbywać w toku postępowania odwoławczego, zainicjowanego wniesieniem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Kwestia kompletności materiału dowodowego, jak i prawidłowości ustaleń faktycznych podjętych na jego podstawie nie może natomiast stanowić podstawy stwierdzenia nieważności. Odmienne stanowisko prowadziłoby bowiem do wniosku, że w toku postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności organ podatkowy winien przeprowadzić kompleksowe postępowanie zmierzające do weryfikacji dowodów zebranych w sprawie i ponownej ich oceny w celu ustalenia stanu faktycznego. Tego rodzaju postępowanie sprzeciwia się jednak istocie stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, które winno mieć oczywisty charakter i pozostawać w wyraźniej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Wskazać należy w tym miejscu, że swobodna ocena dowodów nawet wykroczenie przez organ podatkowy poza granice swobodnej oceny dowodów, poprzez pominięcie dowodów świadczących na korzyść strony bez uzasadnienia, w tym nawet dowodów znanych organowi z urzędu, a także działanie w myśl zasady in dubio pro fisco nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Reasumując-możliwość ustalenia innego stanu faktycznego oraz innej jego oceny, aniżeli zostały dokonane i przyjęte w decyzji podatkowej dopuszczalne jest w postępowaniu w przedmiocie ustalenia bądź określenia wysokości zobowiązania podatkowego, którego elementem jest postępowanie przed podatkowym organem odwoławczym. Można dodać, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247§1 pkt 3 O.p. możliwe jest w przypadku stwierdzenia kwalifikowanej wady prawnej, tkwiącej w samej decyzji, a nie w jej podstawie faktycznej (por. wyrok NSA z 28 września 2016r., sygn. akt: II FSK 2193/14, publik. CBOSA
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 3 oraz art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kolegium z dnia 28 maja 2021 r. i umorzył postępowanie administracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe.
Analogiczne stanowisko w podobnym stanie prawnym zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt: I SA/Wr 1083/21 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn.. akt: I SA/Kr 938/17 W pełni podzielając ocenę prawną wyrażoną w powołanych wyżej wyrokach, Sąd w niniejszym składzie przywołał rozważania prawne w nich zawarte.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło