I SA/Wr 1128/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-10-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Ciołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji organów podatkowych w sytuacji, gdy skarżący podnosi zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz wskazuje na możliwość wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w przypadku egzekucji zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja skarżącego oparta na hipotetycznej niewypłacalności i niespójnych danych dotyczących dochodów i rodziny nie spełnia wymogów kwalifikowanej szkody lub skutków, które nie mogłyby zostać naprawione po wygraniu sporu. Instytucja wstrzymania wykonania służy ochronie przed skutkami, których ewentualne wygranie sporu by nie naprawiło.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki za zaległości z tytułu nienależnego zwrotu podatku VAT. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, argumentując, że wykonanie decyzji wyrządziłoby jej znaczną szkodę i doprowadziłoby do trudnych do odwrócenia skutków, w tym niewypłacalności. Sąd rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi G.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki za zaległości z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. W skardze na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika (radcę prawnego), wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organy podatkowego pierwszej instancji z uwagi na możliwość wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że przedstawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, uzasadniają przypuszczenie w stopniu graniczącym z pewnością, że decyzje organów podatkowych obu instancji, zostaną uchylone w całości. Biorąc natomiast pod uwagę bardzo wysoką wartość kwestionowanego zobowiązania podatkowego, wykonanie decyzji jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego, wyrządziłoby skarżącemu znaczną szkodę i doprowadziłoby do następstw trudnych do odwrócenia. Mianowicie egzekucja należności podatkowych, przy uwzględnieniu majątku skarżącego oraz uzyskiwanych dochodów, doprowadziłoby do jego niewypłacalności, a w konsekwencji niemożności zaspokojenia swoich oraz swojej rodziny potrzeb życiowych. Z urzędu wskazać należy, że skarżący w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1127/16 załączył do skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w którym, w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, nie wymienił osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, ponadto oświadczył tam, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych i wartościowych przedmiotów. Wskazał jedyny dochód z tytułu umowy o pracę wynoszący 7.000 zł brutto, jednak w rubryce "razem dochód" wymienił kwotę 12.300 zł brutto. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak jednak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a należy bowiem rozumieć jako szkodę, która nie będzie mogła zostać później naprawiona lub taką sytuację, w której nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. II OZ 52/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Zatem, uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a ponadto wskazana we wniosku argumentacja winna być poparta stosowną dokumentacją finansowo-majątkową wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2009 r. I FZ 148/09, CBOSA). Mając na uwadze przytoczone rozważania natury ogólnej wskazać w sprawie należy, że w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, skarżący odwołał się do zarzutów skierowanych do kwestionowanej decyzji, które w jego ocenie są zasadne oraz podniósł, że wdrożenie czynności egzekucyjnych w celu wyegzekwowania kwoty z tytułu odpowiedzialności podatkowej, spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, gdyż doprowadzi, przy uwzględnieniu posiadanego majątku i osiąganych dochodów, do jego niewypłacalności, a w konsekwencji do niemożności zaspokojenia swoich oraz swojej rodziny podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku, z uwzględnieniem informacji o stanie majątkowo-finansowym skarżącego wymienionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie I SA/Wr 1127/16, stwierdzić należy, że nie dają one podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Podkreślić bowiem trzeba, że choć wdrożenie czynności egzekucyjnych zawsze powoduje negatywne skutki wobec majątku zobowiązanego, to nie zawsze skutki te wiążą się z wywołaniem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 28 lipca 2009 r. I FSK 450/09, CBOSA). Do takich kwalifikowanych skutków na gruncie rozpoznawanego wniosku nie należy hipotetyczne założenie skarżącego, że wszczęcie egzekucji doprowadzi do jego niewypłacalności. Niespójna jest natomiast dalsza argumentacja wniosku, w której wskazuje, że wykonanie decyzji spowoduje niemożność zaspokojenia skarżącego i jego rodziny. Niespójność ta wynika bowiem z tego, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wymienił osób (rodziny), z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (rubryka 6). Również osiągana przez skarżącego wartość dochodu jest nieprecyzyjna. Raz bowiem wskazuje, że dochód ten wynosi 7.000 zł brutto, a następnie, że 12.300 zł brutto. W kwestii natomiast zastosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania decyzji zaznaczyć należy, że obowiązujące przepisy w zakresie postępowania egzekucyjnego, przewidują ochronę zobowiązanego, w szczególności w postaci stosownych zwolnień spod egzekucji. Ponadto, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Dla oceny przedmiotowego wniosku bez znaczenia pozostają natomiast sformułowane w skardze zarzuty co do skarżonej decyzji, bowiem sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r. II OZ 661/14, CBOSA). W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych sprawy nie można więc uznać, że skarżący wykazał, by zachodziły okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło