I SA/Wr 1143/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od lutego do grudnia 2007 r. postanawia: 1. zasądzić od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 757 (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania, 2. zwrócić z urzędu stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem nienależnego wpisu od zażalenia (poz. 3319/2010 r. rej. doch. budż.) Wyrokiem z 17 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi J. M. na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 297 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż jego powodem jest brak w decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, odniesienia się do kwestii wprowadzenia do obrotu przez skarżącego 4011,74 litrów oleju opałowego o nieokreślonym źródle pochodzenia. Narusza to, zdaniem Sądu, zasadę dwuinstancyjności postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że kwota należna podatku akcyzowego z tytułu wprowadzenia wskazanej ilości oleju opałowego do obrotu wynosi 931 zł. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie, Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowił art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "ppsa". Na skutek zażalenia wywiedzionego przez pełnomocnika skarżącego, żądającego zmiany orzeczenia w części poprzez zasądzenie na rzecz skarżącego dalszej części należnej kwoty, tj. 6.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt I GZ 128/10, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę zwrotu kosztów postępowania do ponownego rozpoznania przez WSA we Wrocławiu. W motywach orzeczenia zauważono, że w uzasadnieniu wyroku powołano się na art. 200 ppsa, który w przypadku uwzględnienia skargi przewiduje zwrot kosztów postępowania. Z kolei treść zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż kwota 297 zł stanowi częściowy zwrot kosztów postępowania. Zatem podstawy takiego rozstrzygnięcia należy doszukiwać się w dyspozycji art. 206 ppsa, którego jednak nie powołano w uzasadnieniu orzeczenia. WSA we Wrocławiu ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2010r. wydanym na podstawie art. 200 i 206 ppsa, zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 417 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania, na którą składały się: 100 zł - wpis od zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu, 240 zł - wynagrodzenie pełnomocnika za zastępstwo w postępowaniach zażaleniowych (2 x 120 zł), 60 zł - z uwagi na uwzględnienie skargi w zakresie niewspółmiernym do wartości przedmiotu sporu (poniżej 1 %) oraz 17 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa. W zażaleniu na powyższe orzeczenie, pełnomocnik skarżącego wniósł o jego zmianę i zasądzenie od organu kwoty 6.080 zł, a ponadto zasądzenia od organu kosztów postępowania wraz z kosztami w postępowaniu zażaleniowym. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazał, że skarżącemu przysługuje – stosownie do art. 205 § 1 ppsa zwrot kosztów niezbędnych do prowadzenia postępowania. Według strony, powyższe wiąże się z koniecznością zwrotu następujących kosztów: wpisu od skargi 1880 zł, wpisu od zażalenia 100 zł, kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym 900 zł, kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji 3600 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Wobec powyższego skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania w kwocie 6497 zł. Ponieważ sąd przyznał skarżącemu tytułem zwrotu kosztów kwotę 417 zł, do zwrotu pozostała kwota 6 080 zł. Od zażalenia uiszczono na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2010 r. wpis sądowy w wysokości 100 zł. Postanowieniem z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I GZ 333/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W motywach orzeczenia, wskazano, że Sąd I instancji wobec częściowego uwzględnienia skargi, miał prawo zastosować art. 206 ppsa. Jednak mimo prawidłowego zastosowania zasady zwrotu kosztów, Sąd I instancji nieprawidłowo dokonał obliczenia zwrotu "niezbędnych" kosztów. Nie było uzasadnione obliczenie kwoty zwracanych kosztów postępowania na podstawie stosunku procentowego kwoty "wygranej" do całej wartości (60 zł). Koszty niezbędne – to takie koszty, które musiałby ponieść skarżący, aby "wygrać" sprawę w tej części, w której ją rzeczywiście wygrał. Ponieważ skarga okazała się uzasadniona co do kwoty 931 zł (należność z tytułu podatku akcyzowego od 4011,74 l oleju), co do której to ilości oleju organ nie zawarł w decyzji stosownego uzasadnienia, to gdyby skarżący kwestionował decyzję tylko w tej części, uiściłby wpis w kwocie 100 zł (stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej zwanego: "rozporządzenie w sprawie wpisu"). Z kolei wynagrodzenie radcy prawnego wyniosłoby w takim wypadku 180 zł (zgodnie z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu). Zasądzenie przez Sąd I instancji jedynie 60 zł z tytułu zwrotu uzasadnionych kosztów postępowania, nie było zatem prawidłowe, albowiem uiszczając 60 zł skarżący ani nie opłaciłby, ani nie uzyskałby żadnej pomocy prawnej. Odnosząc się natomiast do pozostałych obliczeń kosztów, NSA stwierdził, że były one prawidłowe. Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie kosztów, mając na uwadze wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 14 października 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 200 ppsa w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zatem w postępowaniu przed wojewódzkim sadem administracyjnym zasadą jest zwrot kosztów postępowania stronie skarżącej w przypadku uwzględnienia wniesionej skargi. Do obowiązków sądu I instancji należy również rozpoznanie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w przypadku, gdy wniosek taki został sformułowany przez stronę we wnoszonym zażaleniu, a postępowanie wywołane tym środkiem doprowadziło do uchylenia zaskarżonego przez nią orzeczenia (por. postanowienie NSA z 25 lipca 2005 r., II OSK 552/05). Natomiast w myśl art. 205 § 1 oraz § 2 ppsa, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego (§ 1), natomiast do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§ 2). Z kolei na mocy art. 206 ppsa w razie częściowego uwzględnienia skargi sąd może w uzasadnionych przypadkach zasądzić na rzecz skarżącego od organu tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Odczytując te normę prawną trzeba mieć na uwadze, że częściowe uwzględnienie skargi obejmuje zarówno sytuacje określone wprost w sentencji wyroku, jak i takie, gdy o częściowym uwzględnieniu skargi przesądza uzasadnienie orzeczenia. Jeżeli jednak częściowe uwzględnienie skargi nie wynika z sentencji wyroku, treść uzasadnienia obejmująca powody zastosowania art. 206 ppsa powinna wskazywać na te elementy, które świadczą o spełnieniu warunku, o którym mowa w tym przepisie i przyczyn dla których częściowe uwzględnienie skargi nie mogło znaleźć odzwierciedlenia w sentencji orzeczenia (por. postanowienie NSA z 10 grudnia 2009 r., I GZ 119/09). Ocena stanu faktycznego niniejszej sprawy w świetle powołanych przepisów wymaga przede wszystkim prawidłowego ustalenia wysokości kosztów postępowania poniesionych przez skarżącą, niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw. Taki charakter posiadały: 1) wpis od skargi w kwocie 1.880 zł, 2) wpis od zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w kwocie 100 zł, 3) opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 4) wynagrodzenie radcy prawnego. Charakteru takiego nie posiadała kwota 100 zł uiszczona w dniu 13 września 2010 r. (k. 146 akt sądowoadministarcyjnych) tytułem wpisu od zażalenie na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2010 r. w przedmiocie kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 227 § 1 i 2 ppsa nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego lub postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zatem uiszczona kwota, jako nienależna, winna zostać zwrócona skarżącemu w oparciu o art. 225 ppsa. Określając wysokość wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi skarżącego należy odwołać się do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzenie". Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest należność pieniężna w kwocie 93.984 zł, a zatem ewentualnie należne z tego tytułu wynagrodzenie radcy prawnego, stosownie do § 6 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia wynosi 3.600 zł. Z kolei w przypadku postępowania zażaleniowego przepisy rozporządzenia - § 14 ust. 2 pkt 2 lit. d) – przewidują wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 120 zł. Oceniając zasadność zwrotu kosztów sądowych, na uwadze należy mieć również powyżej przedstawione zasady dokonywania ich zwrotu. Postępowania wszczęte na skutek zażaleń na: postanowienie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonej decyzji, postanowienie zasądzające skarżącemu kwotę 297 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów oraz postanowienie zasądzające skarżącemu kwotę 417 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów, doprowadziły do uchylenia zaskarżonych orzeczeń. Wobec tego Sąd uznał, że na podstawie art. 200 ppsa, na rzecz strony skarżącej należy zasądzić zwrot wszystkich uzasadnionych kosztów poniesionych na etapie tych postępowań. Na kwotę tę składa się wpis od zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 360 zł (3 x 120 zł). Z kolei z uwagi na częściowe uwzględnienie skargi, co wynika z uzasadnienia zapadłego w przedmiotowej sprawie wyroku, Sąd uznał za zasadne zasądzenie od organu części poniesionych przez stronę skarżącą kosztów, w oparciu o art. 206 w związku z art. 205 § 2 ppsa. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżona decyzja dotyczyła należności pieniężnej w wysokości 93.984 zł. Zatem kwota ta stanowiła wartość przedmiotu sprawy, od której wyznaczono wpis sądowy od skargi w kwocie 1.880 zł (§ 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wpisu). Skarga okazała się jednak uzasadniona jedynie co do kwoty 931 zł (należność z tytułu podatku akcyzowego od 4.011,74 l oleju), albowiem w tym zakresie organ nie zawarł w decyzji stosownego uzasadnienia. Zatem tylko ta kwestia będzie przedmiotem rozważań przed organem II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Tak więc, gdyby skarżący kwestionował decyzję w tej części, należny wpis sądowy od skargi wyniósłby 100 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu), zaś należne wynagrodzenie pełnomocnika – 180 zł (§ 6 pkt 2 rozporządzenia) – łącznie 280 zł. Dlatego też, w tym wypadku, koszty w tej wysokości należało uznać jako podlegające zasądzeniu od organu na rzecz strony skarżącej. Sąd uznał także jako podlegający zwrotowi koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego (17 zł). Wobec powyższego, łączne uzasadnione koszty podlegające zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego wynoszą 757 zł. Reasumując, mając na uwadze wszystkie okoliczności sprawy, w tym nakład pracy pełnomocnika skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 200 ppsa i art. 206 w związku z art. 205 § 2 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji znalazło natomiast oparcie w art. 225 ppsa.