I SA/Wr 147/20

WyrokWSA we Wrocławiu2020-04-28

Skład orzekający: Przewodniczący Przewodniczący, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska, Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego, utrzymujące w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, narusza prawo, jeśli w dacie jego wydania część dochodzonych należności uległa przedawnieniu, mimo że organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu egzekucyjnego narusza prawo, ponieważ w dacie jego wydania część dochodzonych należności uległa przedawnieniu. Organ egzekucyjny, mimo związania stanowiskiem wierzyciela co do istnienia obowiązku i jego przedawnienia, powinien z urzędu zbadać, czy nie zachodzą przeszkody dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym czy należności nie uległy przedawnieniu. Uchylenie całego aktu było uzasadnione brakiem możliwości innego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Strona skarżąca podnosiła m.in. zarzuty nieistnienia obowiązku, jego przedawnienia, częściowego wykonania oraz błędnego naliczania odsetek. Organ egzekucyjny, związany stanowiskiem wierzyciela, uznał część zarzutów za niezasadne, a część za zasadne. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że w dacie jego wydania część dochodzonych należności uległa przedawnieniu, co powinno zostać uwzględnione z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi G. N. przy udziale Prezydenta Miasta J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym: I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego G. N. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] 2019 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z [...] 2019 r. uznające za nieuzasadnione zarzuty złożone przez G. N. w zakresie: nieistnienia obowiązku oraz jego przedawnienia; pozostawiające bez rozpatrzenia zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia; uznające za uzasadniony zarzut wykonania w części obowiązku i umarzające postępowanie egzekucyjne w tym zakresie oraz uznające za uzasadniony zarzut błędnego określenia daty, od której naliczane winny być odsetki za zwłokę przez ustalenie, że datą tą powinien być dzień 1 października 2016 r. Jak wynikało z akt sprawy organ egzekucyjny prowadził wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego przez Prezydenta Miasta J., obejmującego opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W jego toku dokonano zajęcia rachunku bankowego, ale nieskutecznie (bank nie prowadził rachunku). Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu doręczono zobowiązanemu 25 stycznia 2019 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. skarżący złożył skargę na "czynności komornicze", podnosząc przedawnienie obowiązku (w ocenie zobowiązanego okres przedawnienia powinien liczyć trzy lata), częściowe uregulowanie należności, błąd w naliczaniu odsetek oraz brak nadania tytułowi klauzuli wykonalności przez Sąd. Wobec niejednoznacznej treści pisma skarżący został wezwany do jego sprecyzowania. Realizując to zalecenie strona pismem z 2 lutego 2019 r. wskazała na zarzut przedawnienia, nieistnienie obowiązku, opłacenie w terminie zobowiązań od lipca do listopada 2017 r. i błędne naliczenie odsetek. Ponadto podnosiła niedoręczenie wymaganego upomnienia. Organ egzekucyjny, powołując się na przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.),wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Wierzyciel, Prezydent Miasta J., postanowieniem z 9 października 2019 r. pozostawił bez rozpoznania zarzut braku doręczenia upomnienia, wskazując, że złożony został po terminie. Jako niezasadne ocenił zarzuty przedawnienia, nieistnienia obowiązku i błędnej daty naliczania odsetek. Natomiast w części uznał za zasadny zarzut wykonania zobowiązania w części. W uzasadnieniu wskazał, że odrębną decyzją określił zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. zmieniło to rozstrzygnięcie poprzez określenie opłat za okres od 1 października 2016 r. do 30 czerwca 2017 r., od 1 lipca do 30 września 2017 r. i od 1 października 2017 r. Skarga na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, co oznaczało, że decyzja podlegała wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej. Stąd wierzyciel uznał, że dochodzone w toku egzekucji należności są wymagalne, a zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony. Odnośnie zarzutu przedawnienia, wierzyciel powołał art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – dalej: O.p.), zgodnie z którym zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Wskazał też na przepisy art. 70 § 6 pkt 2 O.p. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na skutek skargi do sądu administracyjnego i art. 70 § 4 O.p. regulującego przerwanie biegu terminu przedawnienia spowodowane zastosowaniem środka egzekucyjnego. Na podstawie powyższych regulacji wierzyciel stwierdził, że egzekwowane roszczenie nie uległo przedawnieniu. Odnosząc się do wykonania części obowiązku, wierzyciel poinformował, że wpłaty dokonane w 2017 r. pierwotnie zostały zaksięgowane na zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, to jest na zaległości za lipiec i sierpień 2013 r., a następnie zostały przeksięgowane w dniu 1 lutego 2019 r. zgodnie z otrzymanymi dyspozycjami. W związku z czym zarzut w tym zakresie został uznany za uzasadniony. Postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela, na skutek wniesionego zażalenia, zostało zmienione przez organ II instancji, to jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.. Organ ten zmienił postanowienie w części dotyczącej zarzutu częściowego wykonania obowiązku wskazując, że wierzyciel obowiązany był dokonać szczegółowych rozliczeń wpłaconej kwoty 300 zł. W tej części dokonał zatem rozliczenia samodzielnie. Zwrócił uwagę, że kwota 60 zł nie mogła zostać rozliczona zgodnie z dyspozycją (opłata za okres od lipca do listopada 2017 r.), gdyż dotyczyła zaległości za grudzień 2017 r. Opłata ta nie była też objęta tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy nie zgodził się także z określeniem przez wierzyciela początkowej daty naliczenia odsetek od egzekwowanych należności. Powołując się na art. 53 § 4 O.p. i regulacje zawarte w Uchwale Rady Miejskiej J. nr 223.XXXI.2016 z 6 września 2016 r., wskazał, że datą wymagalności należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami za sierpień 2016 r. był nie 1 września 2016 r., a 1 października 2016 r. Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że prawidłowo wierzyciel uznał, iż zarzut braku doręczenia upomnienia nie może być przedmiotem merytorycznego badania, gdyż zgłoszony został po terminie przewidzianym w art. 27 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Organ egzekucyjny, powołując się na związanie stanowiskiem wierzyciela w kwestiach podniesionych w zarzutach na mocy art. 34 § 1 u.p.e.a., uznał za wierzycielem, że wniesione zarzuty nieistnienia i przedawnienia obowiązku były nieuzasadnione, zasadne okazały się natomiast zarzuty wykonania obowiązku w części oraz odnoszące się do daty naliczania odsetek od zaległości za sierpień 2016r. W wyniku zażalenia Dyrektor Administracji Skarbowej utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu powołał się na związanie stawiskiem wierzyciela i brak kompetencji do dokonywania własnych ustaleń. Wobec czego powielił argumentację zawartą w orzeczeniu I instancji wspartym na stanowisku wierzyciela. Uznając za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku organ nadzoru wskazał, że skarżący na mocy przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm., dalej ustawa o utrzymaniu czystości), jako współwłaściciel nieruchomości jest obowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zapłaty wnikających z niej kwot. W związku z tym, że w nieruchomości zamieszkiwało więcej osób niż zostało to wykazane w deklaracji wobec skarżącego wszczęto postępowanie dotyczące ustalenia należności z tytułu ww. opłaty. Wydana w tym zakresie decyzja była przedmiotem odwołania, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z 23 maja 2018 r., pod sygn. akt I SA/Wr 119/18 oddalił skargę strony. Z orzeczeń organów administracji wynikało, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej o charakterze przymusowym, który winni płacić właściciele nieruchomości. Bez znaczenia dla obowiązku ponoszenia ww. opłaty jest okoliczność niewywiązywania się gminy z dostarczania pojemników na odpady. Organ nadzoru wskazał także na skorygowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. należności z tytułu odsetek za sierpień 2016 r. w związku z zapisami uchwały określającej wysokość i terminy dochodzonych należności, co opisano w treści postawienia ww. organu rozpoznającego zażalenie na postanowienie wierzyciela. W kwestii przedawnienia organ nadzoru wskazał, że zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości do należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Ten zaś akt prawny zakłada pięcioletni termin przedawnienia, który może ulec zawieszeniu lub przerwaniu na skutek okoliczności przewidzianych w ww. ustawie. Jedną z nich, powodującą przerwanie biegu przedawnienia, jest zastosowanie środka egzekucyjnego i powiadomienie o tym zobowiązanego (art. 70 § 4 O.p.). Odnosząc się do argumentów Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ nadzoru wskazał, że dokonanie zajęcia rachunku bankowego 25 stycznia 2019r. nie mogło wywołać takiego skutku, gdyż skarżący nie posiadał w tym banku rachunku, zatem było to zajęcie nieskuteczne. Wskazał natomiast na zawieszenie biegu przedawnienia w związku z wniesieniem skargi do Sądu, do miało miejsce 11 grudnia 2017 r., zaś podjęcie zawieszenia biegu nastąpiło 31 października 2018 r. w dacie doręczenia organowi podatkowemu odpisu wyroku dotyczącego dochodzonych należności. Organ nadzoru przypomniał, że podstawowy termin przedawnienia zaległości za grudzień 2013 r. i od stycznia do listopada 2014 r. przypada na koniec 2019 r., co oznacza, że zaległości za późniejsze okresy tj. od grudnia 2013 r. nie uległy przedawnieniu. W dalszych wywodach organ nadzoru powielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznające zasadność częściowego wykonania obowiązku w łącznej kwocie 300 zł wobec jej wpłaty i ponownego prawidłowego rozliczenia. Treść zaskarżonego aktu (str. 6-7) zawiera szczegółowe rozliczenie. Końcowo organ nadzoru wyjaśnił, że zarzut uprzedniego doręczenia upomnienia nie mógł być rozpatrzony merytorycznie, ponieważ był spóźniony. Pierwotne pismo zawierające zarzuty, wniesione było 28 stycznia 2019 r. i nie zawierało zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Został on zgłoszony dopiero w piśmie z 2 lutego 2019 r., stanowiącym doprecyzowanie pierwotnie złożonych zarzutów. W skardze strona zarzuciła naruszenie art. 77 i art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) wskazując, że rozstrzygnięcie jest nierzetelne, wydane z ominięciem przepisów prawa, naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów oraz z pominięciem przepisów i faktów mających istotne znaczenie w sprawie. Podniesione zostały też zarzuty naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 210 § 4 O.p., a także art. 19a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Skarżący wyjaśniał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się skrótowo do zarzutów, których nie było w zażaleniu zapominając o istocie rzeczy czyli art. 19a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Strona wskazywała na podnoszoną argumentację dotyczącą niewywiązania się z obowiązku dostarczenia pojemników na jej posesję na przestrzeni od 1 lipca 2013 do 31 czerwca 2017 r. i odbioru odpadów. Zdaniem strony nie istniał obowiązek podatkowy, gdyż nie dostarczono pojemników i nie odbierano odpadów. Organ podatkowy nie wykazał wykonania usługi nie ma zatem prawa domagać się opłat. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępnie wskazać trzeba na art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zgodnie, z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W kolejnych uwagach odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Dokonując kontroli, o której mowa w powołanych przepisach, a zatem badając legalność zaskarżonego postanowienie Sąd stwierdził, że narusza ono przepisy prawa procesowego w stopniu warunkującym jego uchylenie, jakkolwiek uchybienie dotyczy wyłącznie zarzutu przedawnienia części należności. W tym zakresie organ nadzoru słusznie wywodzi, że objęte egzekucją należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami mają charakter daniny publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2013 r., sygn. akt K 17/12), nakładanej w drodze ustawy. Stosownie do art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Powyższe odesłanie - wobec braku regulacji szczególnych – oznacza, że do ww. opłat będą miały zastosowanie m.in przepisy regulujące przedawnienie. Prawidłowo wywodzi organ nadzoru, że sporne w sprawie zobowiązania, stosownie do art. 70 § 1 O.p., przedawniają się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ten okres może ulec wydłużeniu w przypadku wystąpienia przesłanek zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia opisanych w ustawie Ordynacja podatkowa. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy znaczenie mają dwie okoliczności, tj. zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4 O.p.) oraz wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 2 O.p.). Jak wynika z akt sprawy należności objęte egzekucją obejmują okres od 1 sierpnia 2013 r. do 1 listopada 2017 r. Zasadnie wskazuje organ nadzoru, że wątpliwości mogły dotyczyć jedynie zobowiązań od sierpnia do listopada 2013 r., gdyż przedawniałby się one z upływem 31 grudnia 2018 r. kolejne w dalszych latach, a zatem w kontekście objętego skargą postanowienia nie uległy przedawnieniu. Poprawnie również organ nadzoru wywodzi, że stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie przedawnienia i istnienia dochodzonych należności. W tym zakresie wierzyciel wskazał, że zobowiązania objęte przekazanym tytułem wykonawczym nie uległy przedawnieniu, gdyż doszło zarówno do przerwania jak i zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zdaniem Sądu poprawnie jednak organ nadzoru wywodzi, że do przerwania biegu terminu przedawnienia nie doszło na podstawie art. 70 § 4 O.p., gdyż nie nastąpiło zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego. Jak wynika z akt sprawy, bank do którego skierowano zajęcie odpowiedział, że nie prowadzi rachunku skarżącego. Trudno zatem z tych okoliczności wywodzić skutek w postaci zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego. W odniesieniu zaś do kolejnego argumentu wpływającego na bieg terminu przedawnienia wierzyciel, a w ślad za nim organ nadzoru, wskazali na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Istotnie taki fakt miał miejsce, jakkolwiek akta sprawy nie zawierają stosownych dokumentów potwierdzających te okoliczność, fakt ten jednak nie jest przez stronę negowany, a Sądowi znany jest z urzędu. Jednakże wbrew opinii organu nadzoru w dacie orzekania przez organ nadzoru cześć należności objętych spornym tytułem (obejmująca okres od sierpnia do listopada 2013 r.) uległa już przedawnieniu, co winno być przez organ nadzoru uwzględnione w treści zaskarżonego postanowienia. W opinii Sądu wynikający z art. 29 § 1 u.p.e.a. obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej powiązany jest z zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a także z podstawami umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z porównania treści art. 33 § 1 u.p.e.a. odnoszącego się do zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz art. 59 § 1 u.p.e.a. regulującego przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wynika, że część podstaw zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stanowi również przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek albo z urzędu. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 385/15, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA), w tym zakresie brak zgłoszenia zarzutu przez zobowiązanego nie zwalnia organu egzekucyjnego od badania, czy nie zachodzą przeszkody dla prowadzenia postępowania. Również te podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, które zobowiązany mógł zgłosić w formie zarzutów, ale nie uczynił tego w terminie, winny być rozważone przez organ egzekucyjny z urzędu. Brzmienie art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazuje bowiem wyraźnie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest obligatoryjne. W orzecznictwie sądów administracyjnych interpretuje się powyższe zagadnienie w taki właśnie sposób. Wskazuje się, że unormowanie art. 29 u.p.e.a. nie wyłącza obowiązku badania dopuszczalności egzekucji już po jej wszczęciu. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić zarówno wtedy, gdy na skutek zgłoszonych zarzutów wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, jak też wówczas, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania, przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1419/10, publ. CBOSA). Podstawy do umorzenia postępowania powinny być zatem badane na każdym etapie sprawy, w szczególności przed zastosowaniem środków egzekucyjnych. Mając na uwadze wskazane rozważania, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, w sytuacji, gdy po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, a przed wydaniem orzeczenia przez organ egzekucyjny, objęte tytułem wykonawczym należności ulegną przedawnieniu organ egzekucyjny winien fakt ten uwzględnić i w tym zakresie umorzyć postępowanie egzekucyjne. Taka sytuacja miała w rozpoznawanej sprawie. Jakkolwiek na moment wydawania orzeczenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydanego w związku z zażaleniem strony na postanowienie wierzyciela sporne należności jeszcze nie uległy przedawnieniu, to w dacie orzekania przez organ nadzoru skutek ten zaistniał. Przyjmując bowiem wskazane w aktach daty graniczne, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p. tj. odpowiednio 11 grudnia 2017 r. i 31 października 2018 r. ww. zobowiązania za 2013r. (bez grudnia 2013 r.) wskazana cześć spornych należności uległby przedawnieniu 19 listopada 2019 r. Zaskarżone postanowienie zostało natomiast wydane 23 grudnia 2019 r., a zatem już po tej dacie. W tym zatem zakresie zaskarżone orzeczenie należało uchylić jako wydane z uchybieniem art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd uchylił cały akt, gdyż sposób jego zredagowania nie dawał możliwości innego rozstrzygnięcia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ nadzoru obowiązany będzie uwzględnić ww. okoliczność i orzec o zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego we wskazanym zakresie. Natomiast w pozostałych kwestiach stanowisko organu nadzoru nie budzi żadnych zastrzeżeń pod względem jego legalności. Prawidłowo oceniono bezpodstawność zarzutu nieistnienia obowiązku, wspierając się na stanowisku wierzyciela. Sięgając zatem do regulacji prawnych kształtujących rzeczony obowiązek oraz podmiot zobowiązany do jego realizacji, wskazać należy, że w świetle przepisów ustawy o utrzymaniu czystości, właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości). W związku z powyższym, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości). Definicję właściciela nieruchomości zawiera art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, zgodnie z którym pojęcie to obejmuje także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, co wynika wprost z art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2013 r., sygn. akt K 17/12), nakładanej w drodze ustawy. W konsekwencji, każdy kto znajdzie się w sytuacji opisanej w ustawie (zrealizuje daninowy stan faktyczny), zobowiązany jest do zapłaty opłaty na takich samych zasadach. Ustawodawca przyjął więc założenie, że zamieszkiwanie na nieruchomości jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 1768/16, w CBOSA). Prawidłowość obciążenia strony należnościami opisanymi w tytule wykonawczym została nadto potwierdzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 119/18. Zarzuty skargi podnoszące brak dostarczenia mu pojemników na śmieci, a w konsekwencji brak znamion usługi, co miałoby wykluczać istnienie obowiązku podatkowego, na tym etapie postępowania są bezprzedmiotowe. W ramach ww. postępowania nie można już badać zasadności wymiaru zobowiązań podatkowych, a do tego zmierzają zarzuty strony. Prawidłowo przyjęto i oceniono okoliczności związane z zarzutem częściowego wykonania obowiązku oraz obliczenia odsetek, w tym zakresie w zaskarżonym orzeczeniu właściwie odwołano się do stanowiska wierzyciel, które zdaniem Sądu nie budzi zastrzeżeń i ma uzasadnienie w materiale aktowym. Odpowiada prawu także kierunek i uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zarzutu niedoręczenia upomnienia. Stosowanie bowiem do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzuty w terminie siedmiu dni. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu do złożenia zarzutu na podstawach tam wskazanych powoduje bezprzedmiotowość lub bezskuteczność czynności zobowiązanego i nie jest możliwe merytoryczne rozpatrywanie takiego zarzutu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, oraz z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1435/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 8 października 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1345/13, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 638/13, publ. w CBOSA). Uznając, że zaskarżone orzeczenie narusza wskazane w rozważaniach przepisy procesowe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło