I SA/Wr 1693/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-14
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Borońska, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie przez podatnika materiałów budowlanych z majątku przedsiębiorstwa na cele osobiste (budowę domu) stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT, a w konsekwencji czy podatnikowi przysługuje zwrot części wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o VAT, uznając, że przekazanie towarów z majątku przedsiębiorstwa na cele osobiste podatnika nie stanowi odpłatnej dostawy. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, takie przekazanie jest traktowane jako dostawa towarów. Ponadto, organy nie zbadały należycie ustroju majątkowego małżonków oraz kwestii własności materiałów budowlanych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z naruszeniem przepisów o postępowaniu, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Małżonkowie H. złożyli wniosek o zwrot wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych. Podatnik, prowadzący hurtownię budowlaną, wystawił faktury VAT na zakup materiałów dla siebie na budowę domu. Organy podatkowe uznały, że nie doszło do odpłatnej sprzedaży, a jedynie do nieodpłatnego przekazania towarów na cele osobiste, co ograniczyło kwotę zwrotu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i dyskryminację. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że akt nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant Anna Kruś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi A. i G. H. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że akt wymieniony w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę 1582,00 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt dwa).
Małżonkowie G. H. i A. H. ( Podatnicy, Wnioskodawcy), na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. z 2005 Nr 177 poz. 1468 ze zm.), wnieśli o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Do wniosku dołączyli m.in. faktury VAT wystawione przez hurtownię budowlaną, "A" G. H. która prowadzona jest przez Podatnika.
W toku postępowania ustalono, że Podatnik faktury te wykazał w deklaracjach VAT-7 po stronie sprzedaży i odprowadził należny podatek VAT.
Organ I instancji uznał, że nie nastąpiło przeniesienie prawa dysponowania towarami jak właściciel, gdyż towary wymienione w fakturach zostały przekazane na cele osobiste podatnika (na budowę domu). W ocenie organu Podatnik dysponował władztwem ekonomicznym nad tymi towarami już z chwilą ich nabycia. Nabył je bowiem jako podatnik VAT do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, realizacja czynności sprzedaży może nastąpić między dwoma różnymi podmiotami, to jest pomiędzy sprzedawcą i nabywcą. Równocześnie dostawa towarów podlegająca opodatkowaniu VAT, występuje wtedy, gdy co najmniej istnieją dwie strony, między którymi może dojść do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Organ podatkowy I instancji wskazał również, że w oparciu o art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. Dalej - VAT), ustawodawca zrównał z czynnościami odpłatnymi przekazanie towarów na cele osobiste podatnika. W konsekwencji, w ocenie organu podatkowego I instancji, Podatnik nieprawidłowo dokumentował te czynności fakturami VAT, wystawionymi w trybie art. 106 ust. 1 i 4 ustawy, przez "A" G. H. dla G. H. W celu udokumentowania tych czynności podatnik, na podstawie art. 106 ust. 7 ustawy o VAT, był zobowiązany wystawić faktury wewnętrzne.
Z tego powodu Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił G. H. i A. H. kwoty zwrotu jedynie części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w wysokości 8.824 złotych.
W odwołaniu od tej decyzji Podatnicy zarzucili naruszenie:
przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 2, art. 106 ust. 1, 4 i 7 ustawy VAT i uznanie, że materiały budowlane wykazane na kwestionowanych przez organ fakturach VAT zostały przekazane na cele osobiste, podczas gdy w rzeczywistości zostały one sprzedane.
przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 2, art. 106 ust. 7 ustawy VAT i przyjęcie, że faktyczna sprzedaż materiałów budowlanych dokumentowana kwestionowanymi przez organ fakturami była czynnością ich przekazania na potrzeby osobiste.
Podatnicy zarzucili, że postępowanie jednoznacznie wykazało, iż faktury VAT wystawione przez "A" G. H., dla nabywcy G. H. były rozliczane w ramach działalności gospodarczej, wykazano je w deklaracjach VAT-7 po stronie sprzedaży i odprowadzono należny podatek VAT. W ocenie Podatników istnieje zasadnicza różnica między sprzedażą towarów i usług, a ich przekazaniem na potrzeby osobiste. Podatnicy podali przykład prawidłowego rozliczenia wskazując, że jeśli zakupiona za 100 zł rzecz została wyceniona na 101 zł, a następnie rzecz ta została przeznaczona do sprzedaży i została wystawiona faktura VAT na 101 netto, a należność została uiszczona - w takiej sytuacji wystąpi sprzedaż towarów. Strona wskazała również, iż podatnik prowadzący działalność gospodarczą, zatrudniając pracowników, pozyskane w wyniku sprzedaży towarów aktywa (również ze sprzedaży dla G. H. - inwestora budującego dom), w pierwszym rzędzie przeznacza na wypłaty dla pracowników, opłacenie danin obowiązkowych (ZUS, PIT-4, VAT-7), zapłacenie dostawcom towarów i usług. Podatnicy podnieśli także, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 32 pkt. 2 jednoznacznie określa, że "Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny". Dlatego G. H. jako inwestor, ma prawo kupić towar w swojej hurtowni, tak jak każdy inny klient.
W konsekwencji odwołujący się stwierdzili, że prawidłowe było dokumentowanie prywatnego zakupu fakturą VAT, wystawioną w trybie art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Czynność taka jest prawnie skuteczna, i nie ma na celu obejścia przepisów Kodeksu cywilnego.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wywodził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych, w związku z budową lub remontem budynku lub lokalu mieszkalnego. Przepisy ustawy wymagają udokumentowania poniesionych wydatków fakturą VAT, w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym odsyła w swojej treści do przepisów ustawy VAT. Ponadto organ, przytaczając brzmienie art. 4 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym wskazał, że podatnik nabył materiały budowlane działając w charakterze podatnika VAT. Organ wywodził, że osoba fizyczna decydująca się na prowadzenie działalności gospodarczej tworzy przedsiębiorstwo, które postrzegane jest nie tylko w aspekcie organizacyjnym, ale również majątkowym. Przedsiębiorstwo, w sensie formalnym, stanowi wyodrębnioną masę majątkową, określaną jako zorganizowany zespół składników majątkowych, w tym m.in. ruchomości, takich jak urządzenia, materiały, towary i wyroby (art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny). Przedmiotem obrotu może być zarówno przedsiębiorstwo, jako całość, jak i tworzące go poszczególne składniki majątkowe.
Poza majątkiem firmowym, wchodzącym w skład przedsiębiorstwa, przedsiębiorca będący osobą fizyczną, dysponuje także majątkiem osobistym (prywatnym), tzn. majątkiem wykorzystywanym dla innych celów, aniżeli prowadzenia działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa, w tym również dla zaspokajania swoich życiowych, rodzinnych, osobistych (prywatnych) potrzeb. Jeśli zatem osoba fizyczna jest przedsiębiorcą, dysponuje dwiema masami majątkowymi, których jest właścicielem jednocześnie - majątkiem przedsiębiorstwa oraz majątkiem osobistym. Jako właściciel obu tych majątków przedsiębiorca ma prawo decydować o tym, co wchodzi w ich skład i które z jego własnych składników majątkowych mają służyć prowadzeniu działalności gospodarczej, a które są wykorzystywane w życiu osobistym. Przedsiębiorca może więc zadecydować zarówno o tym, który składnik jego majątku osobistego wprowadzi do majątku przedsiębiorstwa, jak i podjąć decyzję odwrotną, polegającą na wycofaniu składnika majątku przedsiębiorstwa na swoje osobiste cele. W takim wypadku jednak nie dochodzi do zbycia towaru, w rozumieniu art. 7 ust 1 ustawy o VAT. Dostawa towarów obejmuje bowiem wszelkie zbycie majątku rzeczowego przez jedną stronę, która upoważnia drugą stronę do dysponowania tym majątkiem tak, jakby była jego właścicielem. Dlatego musi istnieć drugi podmiot, który miałby przejąć prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W ocenie organu władztwem ekonomicznym nad towarami wskazanymi na spornych fakturach podatnik faktycznie dysponował z chwilą ich nabycia jako podatnik VAT do celów prowadzonej działalności. Tym samym, działając jako osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej, (a zatem jako konsument) nie mógł przejąć prawa do rozporządzania materiałami budowlanymi od siebie jako podmiotu prowadzącego taką działalność. W tej sytuacji miało natomiast miejsce przekazanie towarów na cele osobiste (na budowę domu mieszkalnego). Podatnik wykorzystał więc towary stanowiące elementy jego majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą do swoich celów prywatnych.
Organ podkreślił także, że na gruncie ustawy podatku od towarów i usług czynność przekazania (nieodpłatnie) przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w tym przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste, zostało zrównane z odpłatną dostawą towarów. Organ podzielił, stanowisko organu I instancji, uznając, że prawidłowo opodatkowano przekazanie towarów na cele osobiste. Organ nie zgodził się z Podatnikiem, iż doliczenie "marży" decyduje o tym, iż w istocie doszło do odpłatnej dostawy towarów. W ocenie Organu aby doszło do zbycia składnika majątku (w tym przypadku towarów handlowych), musi nastąpić zmiana jego właściciela - ze zbywcy na nabywcę. W przypadku wycofania składnika majątku przez przedsiębiorcę z działalności gospodarczej z przeznaczeniem na jego osobiste cele do zbycia nie dochodzi. Nikt bowiem nie może zbyć swojego własnego składnika majątku na swoją rzecz. "Przeniesienie" składnika majątku z przedsiębiorstwa do majątku osobistego przedsiębiorcy nie może być potraktowane jako zbycie w rozumieniu przepisów podatkowych. Wycofywany z działalności gospodarczej składnik majątkowy stanowi nadal własność tej samej osoby fizycznej, dopóki nie zostanie po wycofaniu przez nią zbyty na rzecz innej osoby.
Organ wskazał także, że w tej sprawie brak jest również elementu odpłatności. W istocie bowiem Strona przekazała środki samemu sobie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu łamania art. 32 pkt. 2 Konstytucji organ wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie były powszechnie obowiązujące przepisy prawa o zasadach określania kwoty zwrotu wydatków na cele budowlane. O treści rozstrzygnięcia zdecydowało niespełnienie przez Stronę wszystkich przesłanek wskazanych w ustawie o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. W tej sprawie brak było faktur wystawionych dla osoby fizycznej, które by dokumentowały odpłatną dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, Skarżący podtrzymali zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo wskazali, że jedynym powodem ograniczenia kwoty zwrotu jest fakt wykonywania przez Skarżącego pozarolniczej działalności w formie jednoosobowej. Gdyby działalność była prowadzona w formie spółki cywilnej z 99,99% udziałem podatnika, w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjnej ze 100% udziałem podatnika, wtedy nie byłoby ograniczenia kwoty zwrotu. Nawet wtedy, gdy nabywcą byłaby żona podatnika - także nie byłoby ograniczenia kwoty zwrotu. Zdaniem skarżących pogląd organów podatkowych stanowi ewidentną dyskryminację.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jakkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), stanowiąc, w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie, z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja narusza prawo, a w szczególności przepisy o postępowaniu podatkowym.
Przedmiotem sporu jest prawo do zwrotu części wydatków na cele budowlane, przy czym, w ocenie organów, w sprawie nie doszło do zakupu materiałów, a jedynie do nieodpłatnego przekazania towarów nabytych w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa na cele osobiste podatnika. Organ uznał, że nie mogło dojść do odpłatnej dostawy towarów, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, pomiędzy osobą fizyczną działającą jako podatnik podatku od towarów i usług (zbywcą), a tą samą osobą fizyczną.
Takie stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy o VAT. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności "przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych". Przepis ten nie nakazuje "odpowiedniego stosowania" przepisów o dostawie do nieodpłatnego przekazania, ale wprost włącza nieodpłatne przekazanie w zakres pojęcia dostawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że "Dla uznania, iż doszło do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 u.p.t.u. nie jest wymagane przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel. Obok generalnej definicji dostawy towarów, jako "przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel" wyrażonej w art. 7 ust. 1 u.p.t.u., ustawa wymienia także niektóre czynności również będące dostawą. Przede wszystkim w tym zakresie następuje doprecyzowanie zakresu tego pojęcia poprzez wskazanie, że także wydanie towarów w określonych warunkach, uznawane jest za dostawę." (wyrok WSA w Łodzi z 02.10.2008r sygn. akt I SA/Łd 234/08 LEX nr 498181"). Sąd w niniejszym składzie podziela ten pogląd. Błędnie zatem przyjęły organy, że fakt przekazania towaru pomiędzy tą samą osobą ma w sprawie decydujące znaczenie.
Sąd zauważa także, że zgodnie z art. 1 ust 1. ustawy o zwrocie wydatków "Ustawa reguluje zasady zwrotu osobom fizycznym części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez te osoby w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego lub jego części." Zwrot przysługuje więc każdej osobie, która spełni warunki przewidziane w ustawie.
Organy w toku postępowania ograniczyły się do stwierdzenia, że materiały budowlane pozostają cały czas w majątku G. H., ponieważ zarówno majątek przedsiębiorstwa, jak i majątek prywatny stanowią jego własność. Nie ustosunkowały się natomiast w żaden sposób do uprawnień A. H. Jak wynika z akt sprawy obydwoje małżonkowie wnosili o zwrot wydatków. Do obydwojga małżonków były kierowane decyzje organów skarbowych. Z decyzji jednak nie wynika, czy organy uznały, że A. H. nie nabyła spornych materiałów, czy też, iż jej majątek jest tożsamy z majątkiem G. H.
W przypadku badanie stosunków własnościowych – w tym dotyczących nabywania poszczególnych składników majątku przez osoby pozostające w związku małżeńskim nie można pomijać wyjaśnienia kwestii małżeńskiego ustroju majątkowego, regulowanego przepisami Tytułu I Działu III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( t.j. Dz U. z 2012r. poz. 788 dalej k.r.o.)
Z całą pewnością przepisy art. 31 i 33 k.r.o. pozwalają na wyciągnięcie wniosku, zgodnie, z którym wszelkie wątpliwości dotyczące przynależności danego przedmiotu do majątku wspólnego, czy też do majątku osobistego małżonka, powinny zostać rozstrzygane na korzyść tego pierwszego. O ile ustawodawca w sposób wyczerpujący określił składniki majątku osobistego każdego z małżonków, o tyle w przypadku majątku wspólnego wskazał tylko niektóre jego składniki, posługując się ogólną regułą, zgodnie, z którą w skład majątku wspólnego wchodzą przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez jednego małżonka lub też oboje małżonków. Za powyższym stanowiskiem opowiada się SN. W uzasadnieniu uchwały z dnia 24 lipca 1997 r., III CZP 26/97, LEX nr 31295, SN podkreślił, że: "w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym przyjęto zasadę, według której regułą jest przynależność dochodu uzyskiwanego w czasie trwania wspólności ustawowej do majątku dorobkowego, wyjątkiem zaś zaszeregowanie konkretnego wpływu do majątku odrębnego poszczególnych małżonków. Zasada ta powinna więc rozstrzygać wszelkie wątpliwości co do tego, czy konkretny przedmiot majątkowy należy zaliczyć do majątku wspólnego, czy też odrębnego"; zob. także postanowienie SN z dnia 2 marca 2012 r., II CSK 363/11, LEX nr 1211142.
Podkreślić należy, że w wypadku nabycia materiałów budowlanych na potrzeby majątku wspólnego, a więc w ramach współwłasności niepodzielnej, tytuł do zwrotu wydatków uzyskuje każdy z małżonków odrębnie, pomimo, że zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o zwrocie przysługuje im jeden, wspólny limit. "Wprawdzie z art. 5 ust. 2 i art. 4 ust. 3 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym wynika, że kwota zwrotu dotyczy łącznie obojga małżonków, a wniosek można złożyć wspólnie, jednak nie zmienia to oceny, iż oboje wnioskodawcy stają się z chwilą złożenia wniosku stronami postępowania." (wyrok WSA w Łodzi z 18.12.2007 r sygn. akt I SA/Łd 780/07 LEX nr 510908)
Z tego względu w tej sprawie istotne jest zbadanie majątkowego ustroju małżonków H., a w szczególności ustalenie, czy sporne materiały zostały wykorzystane w ramach majątku wspólnego, czy też na potrzeby odrębnego majątku G. H. Wyjaśnienie tej kwestii ma też kluczowe znaczenie dla oceny, czy istotnie – jak to przyjmują organy – w tej sprawie nie doszło do zmiany właściciela towarów. W decyzji obu instancji brak w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń. Brak też ustalenia, czy A. H. nabyła materiały budowlane i czy wobec tego przysługuje jej zwrot wydatków.
Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej (dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej.
Konsekwencją braku ustaleń, co do stosunków majątkowych miedzy małżonkami jest niedostateczne wyjaśnienie kwestii nieodpłatnego nabycia. Wskazać, bowiem należy, że prawo dopuszcza rozliczenia finansowe ( np. w postaci zwrotu nakładów) pomiędzy odrębnymi masami majątkowymi małżonków. Strony, w toku całego postępowania, konsekwentnie podnoszą, że doszło do zapłaty za towary przekazane z przedsiębiorstwa skarżącego, organy zaś twierdzeń tych nie zbadały, a priori przyjmując, że do odpłatności dojść nie mogło.
Przystępując do ponownego rozpatrzenia wniosku małżonków organy podatkowe winny uzupełnić postępowanie dowodowe w wyżej wymienionych kwestiach i na podstawie kompletnych ustaleń dokonać oceny prawa obojga wnioskodawców do zwrotu poniesionych wydatków.
Reasumując, na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt. 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Niewyjaśnienie stanu faktycznego czyni przedwczesnym ocenę zastosowania przepisów prawa materialnego.
Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło