I SA/Wr 188/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-07-17

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Lidia Błystak, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako tereny budowlane i zurbanizowane tereny niezabudowane, na których znajdują się drogi wewnętrzne, parkingi i inne elementy infrastruktury osiedlowej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, mimo że są użytkowane przez mieszkańców i osoby spoza osiedla?
Ratio decidendi
Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które są dla organów podatkowych wiążącym urzędowym źródłem informacji o stanie prawnym gruntów. Grunty nieoznaczone w ewidencji jako drogi publiczne (symbol "dr"), lecz sklasyfikowane jako tereny budowlane lub zurbanizowane tereny niezabudowane, nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości przewidzianego dla gruntów zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych. Organy podatkowe nie mogą kwestionować zapisów ewidencji w postępowaniu podatkowym, a ewentualne zmiany klasyfikacji gruntów powinny być dokonywane w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący, małżonkowie E. i B. K., kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z grudnia 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. obejmujące podatek rolny, od nieruchomości i leśny. Spór dotyczył opodatkowania gruntów wykorzystywanych na drogi wewnętrzne, parkingi, zjazdy, wjazdy i pomieszczenia zamknięte (wiatrołapy) na osiedlu, które skarżący uważali za wyłączone z opodatkowania. Organy podatkowe oparły wymiar podatku na danych z ewidencji gruntów i budynków, klasyfikując sporne grunty jako tereny budowlane i zurbanizowane tereny niezabudowane, a nie jako drogi publiczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant: Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi E. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oddala skargę. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżoną decyzją z [...] grudnia 2012 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2012 r. (nr [...]), ustalającą małżonkom E. i B. K. (dalej: strona, podatnicy, skarżący) łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. w kwocie [...] zł. Z decyzji Prezydenta Miasta J. wynika, że w/w zobowiązanie zostało ustalone w sposób następujący: 1) podatek rolny - [...] zł; 2) podatek od nieruchomości - [...] zł, w tym za budynki mieszkalne - [...] zł i za grunty pozostałe - [...] zł; 3) podatek leśny w kwocie [...] zł. Podstawę wymiaru stanowiły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc się do twierdzenia strony, że podatek od nieruchomości naliczono - od tej samej powierzchni gruntu - zarówno podatnikom, jak i osobom, którym został on zbyty, organ zauważył, że lokale mieszkalne, usługowe i garaże przy ul. K. sprzedano wraz z przynależnymi do nich udziałami w gruncie. Podał, że - pomimo sprzedaży - stronie pozostały udziały w gruncie (dodatkowo dwa lokale mieszkalne przy ul. K. [...] nie zostały sprzedane i są własnością strony, dlatego do opodatkowania przyjęto powierzchnię tych lokali wraz z przynależnym do nich udziałem w gruncie). Ustosunkowując się do żądania strony w zakresie wyłączenia z opodatkowania gruntów o powierzchni [...] m², wykorzystywanych na drogi łączące drogi publiczne, parkingi, zjazdy, wjazdy, pomieszczenia zamknięte (wiatrołapy), użytkowane przez mieszkańców osiedli (inne podmioty, tj. zakład energetyczny, wodociągi, gazownię...), organ wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych i zlokalizowane na nich budowle, z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Ocenił, że grunty zajęte pod pasy drogowe dróg wewnętrznych, jak ma to miejsce w sprawie (grunty o symbolach "B" i "Bp"), nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm. - dalej: u.p.o.l.), będąc tym podatkiem opodatkowane. Według organu, tylko jedna z należących do strony działek gruntu, oznaczona w ewidencji symbolem "dr", stanowiła grunt zajęty pod pas drogowy drogi publicznej. Organ wyłożył, że fakt korzystania z gruntu przez nieoznaczony krąg podmiotów nie decyduje o tym, czy dana droga należy do kategorii dróg publicznych, czy też jest drogą wewnętrzną. Informował, że dopiero wydanie stosownego aktu przez uprawniony organ nadaje danej drodze charakter drogi publicznej. W ocenie organu, drogi wewnętrzne, dojazdy, miejsca parkingowe (...), które podatnicy zamierzali wyłączyć z opodatkowania, stanowią element zagospodarowania osiedli, nie są drogami publicznymi w rozumieniu przepisów o drogach publicznych i nie mogą być - na mocy u.p.o.l. - wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odwołaniu strona zarzuciła, że decyzję oparto na "nieprawdzie" i że organ pominął jej wnioski, dowody i oświadczenia zgłoszone w toku postępowania. Podniosła, że organ zignorował przywołane przez nią wyroki sądów administracyjnych dotyczące zwolnienia z podatku od nieruchomości powierzchni zajętych pod drogi. Zanegowała ustalenia oparte o dane zawarte w ewidencji gruntów. Wskazała, że podczas oględzin nie dokonano pomiarów działek i że nie ustalono powierzchni wiatrołapów. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, SKO decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz. U. 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm. - dalej: u.p.r.), osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego i jednocześnie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość podatku pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego organ ustala w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2, który stwierdza, że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), którą wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Wskazało, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W zakresie podatku od nieruchomości Kolegium podało, że podatkowi temu podlegają: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniosło, że nie podlegają opodatkowaniu użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W dalszej kolejności SKO poddało analizie ustawę z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. nr 200, poz. 1682 ze zm. - dalej: u.p.l.). Wskazało, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. SKO stwierdziło, że istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm. - dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków i oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uznało, że ewidencja ta jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o stanie prawnym gruntów. Kolegium przyjęło, że - w konsekwencji powyższego - podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, od nieruchomości i leśnym stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, którymi organ podatkowy jest związany. Zaznaczyło, że dane te dotyczą m. in. rodzaju i powierzchni gruntów, tj. wskazują na przedmiot opodatkowania. Podkreśliło, że w przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji (informacji) złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania mają zapisy ewidencji. Zaakcentowało, że dane z ewidencji można pominąć wówczas, kiedy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, a więc gdy zostanie wykazane istnienie innego dokumentu świadczącego o wadliwości zapisów ewidencji. SKO zauważyło, że stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Uznało, że w sprawie zasadnie nie objęto podatkiem tylko jednej działki, która leży w ciągu drogi publicznej. Kolegium wskazało, że w sprawie sporne pozostaje opodatkowanie powierzchni "co najmniej [...] m²", którą podatnicy kwalifikują jako powierzchnię zajętą na elementy związane z infrastrukturą budynków oraz terenem parkingów i dróg łączących się z drogami publicznymi, które - w ocenie podatników - nie powinny być objęte decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe. Odnośnie spornej kwestii Kolegium odwołało się do licznych tez wyroków sądów administracyjnych. Zauważyło, że - zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają (...) pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Uznało, że przy wykładni pojęć "pas drogowy" i "droga" nie można uwzględniać potocznego znaczenia tych wyrażeń i że pojęcia te należy rozumieć według definicji legalnych, zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm. - dalej: u.d.p.). Podało, że w myśl art. 4 u.d.p., "pas drogowy" to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (pkt 1); natomiast "droga" to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (pkt 2). Według organu, z powyższego wynika, że droga musi być budowlą zaś pas drogowy stanowić grunt, na którym ta budowla jest zlokalizowana. Zdaniem organu, wymóg budowli muszą spełniać także drogi wewnętrzne, bowiem i one zostały zdefiniowane w u.d.p. W opinii SKO, jeżeli dany grunt stanowi pas drogowy zabudowany drogą, w rozumieniu u.d.p. (co uzasadnia jego wyłączenie spod opodatkowania), to powinien on być sklasyfikowany w stosownej ewidencji jako droga ("dr"), co wynika z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (dotyczy to także dróg wewnętrznych). Kolegium stwierdziło, że sporne w sprawie nieruchomości nie są oznaczone jako droga ("dr") w ewidencji gruntów i budynków. Skoro tak, to - zdaniem Kolegium - brak jest możliwości ich zaliczenia do kategorii zwolnionych z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. Kolegium dodało, że powyższego nie zmienia "przekonanie" podatników co do błędnych zapisów w ewidencji gruntów i budynków, skoro podatnicy nie przedstawili dokumentów, które podważałyby poczynione przez organ ustalenia. SKO podsumowało, że w sprawie dokonano prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości (także podatku rolnego i leśnego), zasadnie opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. W skardze, skarżący wnieśli o uchylenie wszystkich wydanych w sprawie decyzji jako naruszających prawo, zasądzenie odszkodowania za przewlekłość postępowania w kwocie [...] zł oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazali, że zaskarżona decyzja zawiera błędy w zakresie "wiatrołapów". Zarzucili niezbadanie dokumentacji zdjęciowej, która podważa zapisy z ewidencji gruntów i budynków. Informowali, że wnosili o powołanie biegłego geodety, który wyliczyłby faktyczną powierzchnię gruntu do opodatkowania, co zostało zignorowane. Uznali, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter drugorzędny. Zakwestionowali opodatkowanie obszaru stanowiącego drogi. Podnieśli zarzut sfałszowania zawartej w aktach sprawy mapy z przebiegiem dróg. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie dokonano skarżącym prawidłowego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie [...] zł, obejmującego: podatek rolny ([...] zł); podatek od nieruchomości ([...] zł), w tym za budynki mieszkalne ([...] zł) i za grunty pozostałe ([...] zł); podatek leśny ([...] zł). Jako postawę wymiaru zasadnie przyjęto dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przy wymiarze podatków zastosowano właściwe stawki podatkowe, określone uchwałą Rady Miejskiej J. Dokonując wymiaru podatków trafnie przyjęto okresy opodatkowania, moment powstania obowiązku podatkowego, prawidłowo ustalono również podstawę opodatkowania. Na wstępie należy podkreślić, że podlegająca ocenie Sądu decyzja jest już trzecią wydaną w niniejszej sprawie. Uprzednio wydane przez SKO decyzje uchylały decyzje organu I instancji, kierując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia z zaleceniami uzupełnienia materiału dowodowego lub powtórzenia kwestionowanych przez stronę czynności dowodowych. W ocenie Sądu, zgromadzony obecnie w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia, zaś zarzuty skarżących oparte są na kwestionowaniu - co do zasady - wszelkich ustaleń i zgromadzonych przez organy dowodów oraz negowaniu - wiążących w sprawie - zapisów urzędowych ewidencji. Podkreślić należy, że jakkolwiek skarga dotyczy decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne, to zarówno w trakcie postępowania instancyjnego, jak i w skardze do Sądu, wątpliwości strony nie budził wymiar podatku rolnego i leśnego a formułowane zarzuty dotyczyły jedynie ustaleń w zakresie podatku od nieruchomości. Przy czym istota sporu koncentrowała się na żądaniu strony dotyczącym uznania za wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów o powierzchni [...] m2, na których zlokalizowane są: drogi wewnętrzne na osiedlu, drogi łączące drogi publiczne, parkingi, zjazdy i wjazdy do garaży, pomieszczenia zamknięte (wiatrołapy) - użytkowane przez mieszkańców osiedli oraz osoby z poza osiedli. Zatem sporne elementy decyzji stanowić będą główny przedmiot kontroli przez Sąd legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z art. 2 u.p.o.l. wynika zasada, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają wszystkie te grunty, które nie są opodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. W art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.) ustawodawca wyłączył z opodatkowania "grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej, niż eksploatacja autostrad". Nowelizacja ta (wprowadzona art. 1 pkt 3 lit. b/ tiret trzeci ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (...) - Dz. U. nr 249, poz. 1828) w sposób istotny zmieniła dotychczasowe kryteria wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Przy czym, o tym, jak sklasyfikowany jest dany grunt decyduje zapis w ewidencji gruntów i budynków. Do ewidencji nawiązuje art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowiąc, że "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków" (podkreślenie Sądu). Ewidencja gruntów i budynków jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o stanie prawnym gruntów. Organy podatkowe - wymierzając zobowiązania podatkowe, także w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego - związane są danymi wynikającymi z ewidencji, jako dokumentu urzędowego. Zatem, skoro przepis ustawy podatkowej odsyła - przy ustalaniu charakteru gruntu (jego klasyfikacji) - do ewidencji gruntów i budynków, to treść wpisu w ewidencji decyduje o opodatkowaniu. Z ewidencji tej zaś wynika, że sporne w sprawie grunty nie są (jak przyjmują skarżący) sklasyfikowane jako drogi publiczne "dr", ale jako tereny budowlane "B" i "Bp". Treść ewidencji ma decydujące znaczenie dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości, będąc także wiążącą w zakresie innych podatków. Oznacza to, że posiadane przez skarżących grunty (w tym sporne o powierzchni [...] m2) nie mogą korzystać z wyłączenia od opodatkowania, przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. jedynie dla gruntów sklasyfikowanych jako drogi i oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem "dr". Zarzuty skargi dowodzą, że skarżący negują - co do zasady - wszelkie ustalenia organów w zakresie podatku od nieruchomości i nie akceptują - usankcjonowanych ustawowo i przyjętych powszechnie dla celów podatkowych - zasad kwalifikowania gruntów i budynków, określonych w art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Na tle tego przepisu, w orzecznictwie ukształtował się pogląd, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy ich wymiaru niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyroki NSA: z 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 309/10; z 18 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1586/08; z 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 835/08; z 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 791/08; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tożsame poglądy wyrażane są w literaturze. Zdaniem L. Etela, ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samym gruncie (klasyfikacja gruntu, jego powierzchnia). Według tego autora, dane składające się na zakres przedmiotowy i podmiotowy ewidencji są więc podstawą wymierzania podatku od nieruchomości (L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, Finanse Komunalne 2008/6/24). W. Morawski wyłożył, że treść ewidencji, w zakresie, o jakim mowa w art. 1a ust. 3 u.p.o.l., stała się stanem faktycznym sprawy. Odtwarzając normę prawnopodatkową trzeba - w jego opinii - przyjąć, że przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym nie są użytki rolne, ale grunty klasyfikowane jako użytki rolne, przedmiotem opodatkowania podatkiem leśnym zaś grunty sklasyfikowane jako lasy, etc. (Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, praca zbiorowa, ODDK 2009 r., s. 152). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę powyższe poglądy w pełni podziela. Negując zapisy ewidencji, skarżący podważają wartość dowodową dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: O.p.), stanowiącego dowód tego, co zostało nim urzędowo stwierdzone. Jak słusznie wskazał organ w skarżonej decyzji, zakwestionowanie mocy dowodowej ewidencji byłoby możliwe tylko w trybie art. 194 § 3 O.p., tj. przez wykazanie istnienia innego dokumentu (podkreślenie Sądu) świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji. Tymczasem skarżący nie wskazują żadnego dokumentu podważającego wiarygodność zapisów w ewidencji. Przeciwdowodu takiego nie stanowi ani dokumentacja fotograficzna, ani oględziny spornych gruntów, na których (czego nie kwestionowały organy podatkowe) znajdują się drogi wewnętrzne - osiedlowe, chodniki, parkingi, wjazdy i wyjazdy z garaży, wejścia do budynków (wiatrołapy). Mimo że grunty te są ogólnie dostępne i służą do przemieszczania się większej liczbie osób, nie będących nawet mieszkańcami osiedla, to nie stanowią one drogi publicznej w rozumieniu powoływanej już ustawy o drogach publicznych (u.d.p.) i faktu tego nie zmieni najgłębsze nawet przekonanie skarżących. Sąd podziela stanowisko organów, że fakt korzystania z gruntów przez nieoznaczony krąg podmiotów nie decyduje o tym, czy droga należy do kategorii dróg publicznych, czy jest drogą wewnętrzną. W tym zakresie istotne są tylko formalne uregulowania i status gruntu wynikający z ewidencji. Zasadnie stwierdziły organy, że drogą publiczną jest tylko grunt tak oznaczony w ewidencji. W okresie objętym sporem (tu w 2012 r.), prowadzenie ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy art. 20 - 26 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454). Z § 68 ust. 3 pkt 7a tego rozporządzenia wynika, że drogi zaliczone są do terenów komunikacyjnych i klasyfikowane są w ewidencji symbolem "dr". Tymczasem sporne grunty (czego nie kwestionują skarżący) sklasyfikowane zostały w ewidencji jako "B" (tereny mieszkaniowe) i "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane). Skoro zatem, w ewidencji gruntów, sporne tereny nie zostały sklasyfikowane jako drogi ("dr"), lecz jako tereny mieszkaniowe ("B") i zurbanizowane tereny niezabudowane ("Bp"), to słusznie - w ocenie Sądu - organy podatkowe przyjęły, że posiadany przez skarżących grunt nie został wyłączony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nie mieści się on bowiem w zakresie pojęcia drogi publicznej (w rozumieniu u.d.p.), a tym samym nie podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Wbrew wywodom skargi, zgodność z prawem procedur ewidencyjnych nie mogła być zbadana "przy okazji" kontroli decyzji podatkowych. Kwestionowanie legalności zapisów ewidencji gruntów i budynków może bowiem nastąpić jedynie w odrębnym postępowaniu - dotyczącym samego prowadzenia ewidencji, a nie w postępowaniu podatkowym. Tak więc, organy podatkowe nie mogły samodzielnie kwestionować zapisów ewidencji. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 11 maja 2011 r. (sygn. akt II FSK 11/10, dostępny j/w), prowadzenie, w tym zmiany, uaktualnianie ewidencji nie należy do postępowania podatkowego. Według NSA, podważenie zapisów ewidencyjnych może nastąpić tylko w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia wykonawczego wśród tych uprawnionych organów nie wymieniają organów podatkowych, co także zauważył NSA. Jeżeli - według skarżących - sporne grunty zostały w ewidencji gruntów błędnie sklasyfikowane, to do nich, zdaniem Sądu, należy inicjatywa doprowadzenia zapisów w ewidencji do zgodności ze stanem rzeczywistym. Powinni oni zatem, w odrębnym trybie, wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym rejestr. Organy podatkowe nie są właściwe w tym zakresie i w ramach prowadzonego postępowania nie mogą weryfikować zapisów ewidencji. Skoro zatem ze stanu sprawy nie wynika, aby skarżący wszczęli procedurę zmiany zapisów w ewidencji, to tym samym nie mogą oni zarzucać organom, że ich rozstrzygnięcie opiera się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Z akt sprawy nie wynika także, by istniał jakikolwiek akt lub czynność z zakresu prowadzenia ewidencji, mogące skutkować zmianą oznaczenia w niej spornego gruntu. W tej sytuacji nie było potrzeby przeprowadzenia przeciwdowodu w celu podważenia danych zawartych w ewidencji. W ocenie Sądu, zasadnie organ odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji na okoliczność ustalenia faktycznej powierzchni należących do podatnika gruntów. Z dokonanych ustaleń faktycznych wynika jednoznacznie, że powierzchnia każdej z należących do skarżących działek została precyzyjnie określona, zarówno co do wielkości, jak i jej sklasyfikowania. Istotne jest przy tym, że żadna z opodatkowanych działek (poza wyłączoną z opodatkowania działką nr [...] o powierzchni [...] m2, zakwalifikowaną w ewidencji jako droga i oznaczoną symbolem "dr") nie stanowi gruntów zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych. Postępowanie podatkowe nie jest natomiast, o czym była już mowa, właściwe do weryfikowania zapisów ewidencji, co było faktyczną intencją skarżących wnioskujących o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety. Strona nie może żądać, aby organ podatkowy ustalał podstawę opodatkowania pomijając wiążący go przy wymierzaniu podatków dokument urzędowy, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Podnoszona w skardze niezgodność zapisów ewidencyjnych ze stanem faktycznym nieruchomości nie może przy tym opierać się tylko na przeświadczeniu jej autora. Podkreślić należy, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 785/12 , LEX nr 1234405). Jeżeli podatnik kwestionuje zapisy w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, to powinien niezwłocznie podjąć kroki w celu ich aktualizacji w urzędowym trybie. Nie może natomiast skutecznie domagać się od organu podatkowego weryfikacji ewidencji, kwestionując istniejące w niej zapisy, poprzez swoje przekonanie co do faktycznych funkcji spornych nieruchomości, żądając ich uwzględnienia w oparciu o wizję lokalną i dokumentację fotograficzną. Skoro ewidencja gruntów i budynków - jako urzędowy dokument, z woli ustawodawcy (art. 21 w zw. z art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 7a u.p.o.l.) - stanowi podstawę wymiaru podatków, to - dla skutecznego kwestionowania wymiaru podatku - konieczne jest wcześniejsze podjęcie działań w celu zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków, czego strona z niezrozumiałych względów unika, mimo wieloletniego sporu o wymiar podatku od kwestionowanych nieruchomości. Organem właściwym do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków jest Prezydent Miasta - jako organ I instancji (organ II instancji - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego). Sprawy ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja ta obejmuje m. in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Szczegółowe unormowania w tym zakresie zawiera powołane wcześniej rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych. Przepis § 46 ust. 2 w/w rozporządzenia przewiduje, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (pkt 1), opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (pkt 2). Jeżeli natomiast podatnik żąda zmiany w ewidencji, to wniosek w tym zakresie powinien odpowiednio udokumentować. Zmiana wpisów podlega rygorom postępowania administracyjnego, zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie (w tym odrębnym od podatkowego postępowaniu) będzie podlegać kontroli instancyjnej a następnie sądowoadministracyjnej. Chybione są zatem zarzuty strony, podnoszone zarówno w toku postępowania instancyjnego, jak i w skardze, odwołujące się do faktycznych funkcji spornych gruntów, przeciwstawiane oficjalnym ewidencjom urzędowym, wiążącym organy podatkowe przy wymierzaniu podatków. Znajdujące się na gruntach skarżących drogi łączące drogi publiczne, parkingi, drogi wewnętrzne, chodniki, zjazdy i wjazdy oraz pomieszczenia zamknięte (wiatrołapy) - użytkowane przez mieszkańców osiedli, jak też osoby z poza osiedli - nie podlegają wyłączeniu (art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.), ani zwolnieniu (art. 7 ust. 1 u.p.o.l.) od opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło