I SA/Wr 2512/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Wysocka, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy W. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia zawiesić postępowanie sądowe Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów, z dnia [...] r. (nr [...] ), udzielona w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności polegającej na przeniesieniu z mocy prawa (na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) własności nieruchomości "A"W. na rzecz Województwa [...] . Jak wynika z zaskarżonego aktu, występująca z wnioskiem o interpretację "A" W. (będąca miastem na prawach powiatu) jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...] ) Wojewoda [...] wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, dotyczącej działki, której "A" W. była właścicielem (do dnia uostatecznienia się ww. decyzji, tj. do dnia [...] r.) Inwestycja ta dotyczyć miała rozbudowy drogi publicznej o kategorii drogi wojewódzkiej w zakresie budowy chodnika, a ww. decyzja o zezwoleniu na jej realizację została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.). Podkreślając charakter drogi której dotyczy ww. inwestycja (droga publiczna o kategorii drogi wojewódzkiej) oraz powołując się na art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wnioskodawca podniósł, że z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, nieruchomość, której dotyczyła ww. decyzja stała się z mocy prawa własnością Województwa [...], pozostającą w trwałym zarządzie jednostki budżetowej "A" W. – Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we W.. Dodał, że ww. inwestycja drogowa realizowana jest przez jednostkę budżetową "A" W. – Zarząd Inwestycji Miejskich, której "A" przekazała środki finansowe na jej wykonanie. Wskazał również, że w dniu [...] r. Wojewoda [...] wydał decyzję (nr [...]), w której orzekł o ustaleniu na rzecz "A"W. odszkodowania w kwocie 11.180 zł z tytułu nabycia przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości wskazanej w ww. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: "Rozbudowa drogi ul. [...] na odcinku od Kościoła [...] przy ul. [...] do ul. [...] w zakresie budowy chodnika" oraz, że jednostka budżetowa "A" W. - Zarząd Inwestycji Miejskich dokonała przelewu środków finansowych na rachunek "A" W. w wysokości odpowiadającej kwocie ustalonego w tej decyzji odszkodowania. Podkreślił również, że na dzień przejścia prawa własności nieruchomość była niezabudowana (zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajdowała się w obszarze przeznaczonym na cele publiczne, pod tereny ulic, oznaczone na rysunku planu symbolem 1KD-L), oraz, że nie była wyłącznie wykorzystywana na cele działalności zwolnionej od podatku. Na tle zarysowanego stanu faktycznego występująca z wnioskiem o udzielenie interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie "A" W. sformułowała następujące pytanie: "czy przeniesienie z mocy prawa własności nieruchomości "A" W. na rzecz Województwa [...] , w wyniku decyzji Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej (wojewódzkiej) stanowi czynność opodatkowaną podatkiem VAT na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (jedn. tekst. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej: u.p.t.u.)? Zdaniem wnioskodawcy, opisane zdarzenie nie będzie stanowić czynności opodatkowanej podatkiem VAT w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt u.p.t.u., albowiem nie dojdzie do realnej wypłaty odszkodowania. "A" W. zwróciła uwagę, że w stanie faktycznym sprawy nie można mówić o wywłaszczeniu nieruchomości za odszkodowaniem, albowiem środki finansowe jakie ww. "A" uzyskała z tytułu przeniesienia własności nieruchomości nie mogły stanowić odszkodowania (rekompensaty za utratę prawa własności nieruchomości), skoro pochodziły ze środków tejże "A" . Uzasadniając powyższe "A" W. wskazała, że usytuowanie prawne gminy będącej miastem na prawach powiatu prowadzi do stanu, w którym wojewoda ustalając odszkodowanie zobowiązuje organ wykonawczy gminy, tj. prezydenta miasta do wypłaty tego odszkodowania z budżetu gminy. Jest to więc zapłata "samemu sobie". Wskazując na powyższe "A" W. wywodziła o braku powstania obowiązku podatkowego w stanie faktycznym sprawy. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] r. (nr [...] ), Dyrektor Izby Skarbowej w P., działający w imieniu Ministra Finansów, stanowisko podatnika przedstawione we wniosku uznał za nieprawidłowe. Powołując się na m.in. na art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 6 u.p.t.u., a także, art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 pkt 6 i art. 12 ust. 4 pkt 2 ) ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych organ podatkowy uznał, że w opisanym stanie faktycznym "A" W. działała w charakterze podatnika podatku VAT, a przeniesienie z mocy prawa nieruchomości przysługującej tej "A" na rzecz Województwa [...] (na podstawie tzw. decyzji lokalizacyjnej) za odszkodowaniem stanowi odpłatną dostawę towaru, opodatkowaną podatkiem VAT według stawki podstawowej. Wskazując na art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. organ podatkowy wyjaśnił, że przez dostawę towarów o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Nawiązując do okoliczności faktycznych sprawy organ podatkowy wskazał, że "A" W. przysługiwało prawo własności nieruchomości gruntowej co do której Wojewoda [...] wydał decyzję o zezwoleniu na realizację na tej nieruchomości inwestycji drogowej. Na mocy art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ww. nieruchomość z mocy prawa stała się własnością Województwa [...] . Jednocześnie, "A" W. przyznane zostało odszkodowanie za przejście z mocy prawa na Województwo [...] prawa własności ww. nieruchomości, które zostało wypłacone. Zdaniem organu podatkowego, wypłatę tego odszkodowania należy traktować jako odpłatność za dostawę towaru (nieruchomości), co przesądza o odpłatnym charakterze tej czynności w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Odnosząc się do argumentu "A" W., że wypłacone jej z tytułu przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości środki pieniężne nie miały charakteru odszkodowawczego (stanowiły zapłatę "samemu sobie") organ podatkowy podniósł, że w specyficznej sytuacji w jakiej znajduje się "A" dokonana forma zapłaty była jedyną formą możliwą do zrealizowania. Dodał w tym kontekście (powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 769/10), że w opisanym we wniosku stanie faktycznym obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. b u.p.t.u., tj. z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu przeniesienia własności nieruchomości. Organ podatkowy wykluczył jednocześnie możliwość zastosowania wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 u.p.t.u. uznając, że w analizowanym przypadku "A" nie występowała w charakterze podmiotu prawa publicznego, lecz w charakterze właściciela, którego należało traktować na równi z innymi właścicielami nieruchomości co do których może być wydana tzw. decyzja lokalizacyjna. Zdaniem organu podatkowego, przedmiotowa dostawa towarów nie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 , ani na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. Wykluczenie zastosowania w sprawie tego pierwszego przepisu organ podatkowy powiązał z argumentem, że ww. nieruchomość nie była wykorzystywana przez Gminę wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT. Z kolei, odmowę zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. organ podatkowy uzasadniał tym, że działka na której znajduje się ww. nieruchomość jest, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona pod zabudowę (symbol 1KD-L). W skardze na ww. interpretację indywidualną, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, po uprzednim wezwaniu organu podatkowego do usunięcia naruszenia prawa, strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez uznanie, że w sprawie doszło do opodatkowanej podatkiem VAT czynności polegającej na przeniesieniu z mocy prawa własności towarów za odszkodowaniem; - art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. oraz art. 9 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od towarów i usług (Dz. U. UE L z dnia 11 grudnia 2006 r.) poprzez uznanie, że "A" jest podatnikiem podatku VAT z tytułu czynności przeniesienia prawa własności; - art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. poprzez uznanie, że towarami używanymi są również grunty. Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji podatkowej oraz o zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P., działający w imieniu Ministra Finansów, wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie, w dniu 26 lutego 2015 r., pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na pytanie prawne skierowane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. (sygn. akt I FSK 1857/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne należało zawiesić w powołaniu na przesłankę z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.). Powołany przepis stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 992/13; LEX nr 1412251). Taka też sytuacja wystąpiła w sprawie. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. (sygn. akt I FSK 1857/13; orzeczenie dostępne na stronie – https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. przedstawił do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości – "Czy przeniesienie prawa własności nieruchomości z nakazu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie, którego ekonomiczny ciężar (w tym ciężar uiszczenia podatku) poniesie wywłaszczony, można uznać za czynność opodatkowaną w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.)?". W ocenie Sądu, problem prawny przedstawiony do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego ww. postanowieniu pozostaje w niewątpliwym związku z kwestiami spornymi w sprawie, rzutując na kierunek oceny legalności zaskarżonej interpretacji podatkowej. W obu sprawach, wypowiedź Sądu dotyczyć ma zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. na tle zbliżonych okoliczności spornych, do których należy zaliczyć kwestię tego, czy przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, którego ekonomiczny ciężar poniesie wywłaszczony, można uznać za czynność opodatkowaną w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Z tego względu, problem prawny przedstawiony do oceny w ww. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a o tej istotności przemawia także wzgląd na jednolitość orzecznictwa. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy przy tej okazji, że jednolitość orzecznictwa – dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego – służy respektowaniu zasady równości wobec prawa, a przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 457/08, LEX nr 525898). Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności faktyczne i prawne, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił z urzędu niniejsze postępowania do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego, przedstawionego do rozpoznania przez skład siedmiu sędziów w ww. postanowieniu z dnia 12 lutego 2015 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1857/13.