I SA/Wr 676/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-29

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Daria Gawlak-Nowakowska, Kamila Paszowska-Wojnar

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy egzekucyjne mogą naliczać koszty egzekucyjne zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mimo że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tych przepisów z Konstytucją, a ustawodawca nie wprowadził jeszcze zmian legislacyjnych?
Ratio decidendi
Organy egzekucyjne, mimo braku zmian legislacyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych z Konstytucją, są zobowiązane do uwzględnienia tego orzeczenia w swoim rozstrzygnięciu. Należy dokonać prokonstytucyjnej wykładni przepisów, oceniając, czy istnieje racjonalna zależność między wysokością naliczonych kosztów a faktycznymi czynnościami i nakładem pracy organu egzekucyjnego, aby uniknąć nadmiernego fiskalizmu i traktowania kosztów jako sankcji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowień organów egzekucyjnych ustalających wysokie koszty postępowania egzekucyjnego. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie przepisów, których niezgodność z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 31/14, a także naruszenie zasad praworządności i zaufania poprzez nieuwzględnienie tego wyroku. Organy egzekucyjne utrzymywały w mocy swoje postanowienia, argumentując, że do czasu zmian legislacyjnych są zobowiązane stosować obowiązujące przepisy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. z/s we Wrocławiu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z 3 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych: I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z 30 kwietnia 2019 r. o nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz A. z/s we W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. z [...] 2019 r., ustalające "A" S.A. z siedzibą we W. koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 488.654,70 zł. Jak wynikało z akt sprawy, wobec strony wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] , obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2018 r. Zawiadomieniami z 19 i 31 grudnia 2018 r. oraz 9 stycznia 2019 r. organ egzekucyjny dokonał licznych zajęć rachunków bankowych. Dodatkowo egzekucję skierowano do innych opisanych w postanowieniu wierzytelności. W wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych doszło do wyegzekwowania dochodzonych należności i zakończenia postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło 14 stycznia 2019 r. Postanowienie, z [...] 2019 r. organ egzekucyjny określił koszty prowadzonej egzekucji na kwotę 488.645,70 zł, wskazując, że została ona wyliczona zgodnie z zapisami ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018 poz. 1314 ze zm., dalej: u.p.e.a). Kwota ta obejmuje opłaty: za zajęcie rachunku bankowego – 394.144, 40 zł; za zajęcie innej wierzytelności – 171,50 zł; manipulacyjną – 94.329,80 zł. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła zarzut błędnego zastosowania art. 64 § 1 pkt 4 oraz 64 § 6 u.p.e.a., przez ustalenie kosztów egzekucji na podstawie przepisów, co których orzekł Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 stwierdził on niezgodność ww. regulacji z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 2 i art. 7 w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji, zasad praworządności, pogłębiania zaufania i prawdy obiektywnej przy prowadzeniu postępowania (art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.), przez nieuwzględnienie przy wydaniu postanowienia ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, przytoczył treść przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczących wysokości i zasad pobierania kosztów egzekucyjnych. Zaznaczył, że zaistnienie przesłanki określonej w powołanych przepisach rodzi po stronie organu egzekucyjnego obowiązek naliczenia kosztów egzekucyjnych. Wysokość tych kosztów (bez względu na to, czy jest ona określona kwotowo, procentowo czy stosunkowo) wynika więc wprost z przepisów ustawy. Nie jest ona uzależniona od rzeczywistych wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny w związku z dokonaniem określonych czynności ani nie jest powiązana z wysokością wyegzekwowanych kwot. Dalej wskazał na prawidłowość przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego i sposób obliczenia jego kosztów. Odnosząc się do podniesionej przez stronę argumentacji zażalenia, organ egzekucyjny wskazał, że przedmiotem oceny przez Trybunał Konstytucyjny był art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne przy zajęciu wierzytelności pieniężnych oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Decydując o skutkach wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż dla właściwej realizacji wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Do dnia dzisiejszego taka zmiana regulacji nie została wprowadzona, w związku z tym organ egzekucyjny naliczył koszty zgodnie z nadal obowiązującymi przepisami. Skoro przepis wyraźnie określa wysokość kosztów, nie ma podstaw do odstąpienia od ich naliczenia bądź zmiany ich wysokości. Postępowanie prowadzone w celu określenia kosztów i obciążenia nimi konkretnego podmiotu nie jest pozostawione uznaniu administracyjnemu, a działanie organu egzekucyjnego wynika wprost z przepisów regulujących sposób naliczenia kosztów. Koszty zostały zatem naliczone prawidłowo. W skardze strona wniosła o uchylenie postanowień obu instancji zarzucając: naruszenie prawa materialnego, przez błędne zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 i § 8 u.p.e.a., a w konsekwencji ustalenie kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów, o których niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 31/14 z 28 czerwca 2016 r.; naruszenie art. 2 i art. 7 w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji, poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego; naruszenia zasad praworządności, pogłębienia zaufania i prawdy obiektywnej przy prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu w/w. postanowień wskazanego wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu skargi argumentowano, że czynności jakie zostały podjęte w celu wyegzekwowania zadłużenia sprowadzały się wyłącznie do zajęcia rachunków bankowych. Organ egzekucyjny nie wskazał, jakie konkretnie koszty i wydatki miały wpływ na powstanie tak nadmiernych kosztów przy prowadzeniu egzekucji wyłącznie z zajętych rachunków bankowych. Zaznaczono, że ustalone przez organ egzekucyjny koszty były dodatkowa karą z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego. Swoistą karą za niespłacanie zobowiązania są odsetki. Natomiast koszty egzekucyjne przekroczyły kwotę odsetek i stanowiły dodatkową karę finansową dla strony, a także stworzyły zagrożenie dla płynności finansowej spółki. Nieuwzględnienie przez organy obu instancji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. Sygn. akt SK 31/14 doprowadziło nie tylko do obciążenia skarżącej nadmiernymi kosztami egzekucyjnymi ale również do naruszenia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Spór dotyczy prawidłowości postępowania organów egzekucyjnych w zakresie naliczenia kosztów egzekucyjnych, którymi została obciążona skarżąca. Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a., opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Stosownie do treści art. 64 § 1 u.p.e.a., w egzekucji należności pieniężnych, organ egzekucyjny pobiera za czynności egzekucyjne opłaty. Za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i pkt 3 tego przepisu zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) Obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a. opłaty te pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane. Z kolei art. 64 § 6 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. (§ 10). Przepis art. 64 b § 1 pkt 1 przewiduje, że wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności na opłacenie przejazdu i delegacji poborcy lub egzekutora. Sąd zauważa, że obie strony postępowania odwołują się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), przy czym organ nadzoru, nie negując stanowiska zwartego w ww. wyroku, wskazuje, że na moment orzekania o kosztach przepisy nie zostały zmienione, a tym samym organ egzekucyjny nie miał podstaw do ich niezastosowania. W praktyce oznacza to, że przepisy nie wiążą wysokości naliczonych opłat z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez organ egzekucyjny w związku z podjętymi działaniami. Sąd nie kwestionuje, że powołane przepisy w swojej treści pozostają niezmienione, podziela jednak stanowisko strony, że ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia musi niewątpliwie uwzględniać stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z 28 czerwca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny, którego orzeczenia, na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne stwierdził w nim m.in., że: art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji; art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku (pkt 4.3.) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał Konstytucyjny motywował, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą gwarantuje, że wartość wyznaczona kwotowo zakreśla maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. W ocenie Trybunału, brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia, Trybunał wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w sprawie. Wspomnianej interwencji ustawodawca dotychczas nie podjął, nie mniej jednak, organy rozstrzygające o wysokości kosztów egzekucyjnych zobowiązane były uwzględnić stanowisko Trybunału Konstytucyjnego. Warto również wskazać, że w wyroku z 4 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II FSK 204/14 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA), ustosunkowując się do skutków prawnych omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Sąd w sposób jednoznaczny wskazał, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że pozbawienie przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia domniemania konstytucyjności rodzi po stronie sądów administracyjnych obowiązek uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego (analogiczne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyrokach: z 30 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 579/15 i z 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1484/15, dostępne w CBOSA). W piśmiennictwie przeważa pogląd, że jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego zapadnie wyrok o niekonstytucyjności normy, na której oparto decyzję administracyjną, istnieje konieczność uchylenia takiej decyzji (np. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2010, s. 50; także M. Safjan, Skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, PiP 2003, nr 3, s.15-16). Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy rozpoznające sprawę nieprawidłowo pominęły, że Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie zanegował dopuszczalność całkowitego zerwania związku między świadczeniem czynności organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tychże czynności opłat. Trybunał podkreślił, że - w takich sytuacjach - opłaty te nie są formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mimo tak jednoznacznego stanowiska Trybuału, organ I instancji w ogóle nie rozważył adekwatności wysokości ustalonych kosztów (opłat) egzekucyjnych do stopnia skomplikowania (czasochłonności) podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności. Natomiast organ odwoławczy, to zaakceptował, jako zgodne z prawem, co jest oczywiście nieprawidłowe. Organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do współmierności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych, względem poziomu złożoności podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności i nakładu pracy tego organu przy egzekwowaniu należności. Podjęte przez organ egzekucyjny czynności polegały na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego strony bądź zajęcie innych wierzytelności. Niewątpliwie są to czynności o niewielkim stopniu skomplikowania i wydaje się również, że o stosunkowo niskim nakładzie pracy i niskich kosztach. Dowodzi tego m.in. szybkość zrealizowanych czynności i skuteczność egzekucji. Przyjęcie zatem wysokości kosztów opłaty za czynności wg stawki ustawowej bez wskazania relacji pomiędzy zakresem podejmowanych czynności, a ponoszonymi nakładami rzeczowymi i osobowymi wykracza poza to, co wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo odnotowania wymaga, że w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 Trybunał Konstytucyjny zawracał również uwagę na fakt, że koszty egzekucyjne nie mogą być postrzegane jako sankcja, dla zobowiązanego dolegliwością jest bowiem fakt opłacania kosztów naliczanych odsetek za zwłokę. Wobec tego przyjmowanie kosztów w wysokości oderwanej do nakładu pracy i kosztów działania aparatu egzekucyjnego jest niedopuszczalne. Dokonując zatem prokonstytucyjnej wykładni spornych przepisów, wywiedzionej z powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, organy egzekucyjne określając wysokość kosztów egzekucyjnych winny wnikliwie oceniać, czy w realiach rozpatrywanej sprawy nie doszło do zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Wspomniana ocena powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu postanowienia, w którym należy rozważyć, czy w razie egzekwowania znacznych kwot pieniężnych od podmiotów, których kondycja ekonomiczna upraszcza przebieg egzekucji, nie jest konieczne wprowadzenie redukcji kosztów egzekucyjnych. Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie została zachwiana racjonalna zależność między wysokością opłat w postępowaniu egzekucyjnym, a czynnościami organu egzekucyjnego, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Należy wskazać, że koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Jednakże organ egzekucyjny powinien mieć na uwadze, że z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów a czynnościami organów egzekucyjnych, za podjęcie których zostały naliczone. Wszystko powinno się odbywać w ramach i przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego stanu faktycznego danej sprawy. Organy stosując prawo powinny tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby ustrzec się przed zarzutem naruszenia standardów określonych w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Uściślając, nie powinno dojść do pozyskania dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Jeżeli do czasu ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji ustawodawca, celem zrealizowania wskazań Trybunału Konstytucyjnego, nie uchwali właściwych przepisów, to organ egzekucyjny sam będzie musiał tak rozstrzygnąć zagadnienie kosztów, aby przystawało to do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądami sformułowanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 4 listopada 2016, sygn. akt II FSK 1047/16, a także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z 5 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 420/17, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 10 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1061/16 i w wyroku z 13 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1968/17 (orzeczenia dostępne w CBOSA). Reasumując, w ocenie Sądu, w sprawie, nie wykazano związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy w pkt II sentencji wyroku. W ponownie prowadzonym postępowaniu (o ile do momentu orzekania nie nastąpi oczekiwana od dłuższego czasu interwencja ustawodawcy w tej materii) organ egzekucyjny będzie zobowiązany do dokonania zgodnej z Konstytucją wykładni art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. i ustalenia kosztów egzekucyjnych, z uwzględnieniem racjonalnej zależność pomiędzy wysokością kosztów, a podjętymi in concreto czynnościami egzekucyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło