I SA/Wr 721/10

Dnia 6 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w O. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie: przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Dyrektor Izby Skarbowej w P. działając z upoważnienia Ministra Finansów, wydał w dniu [...].03.2010 r. interpretację indywidualną (nr [...]), w której stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy A S.A. – Oddziału [...] w O., odnośnie opodatkowania tak zwanych pakietów medycznych – nie jest prawidłowe. We wniosku skierowanym do organu wymieniony Oddział A S.A. przedstawił, iż jest pracodawcą w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, a w związku z dokonywaniem wypłat wynagrodzeń ze stosunku pracy – pełni funkcje płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Obecnie Oddział planuje zawrzeć umowę z placówką medyczną X na zakup dodatkowego pakietu usług medycznych na rzecz zatrudnianych pracowników. W ramach pakietu usług medycznych, do korzystania z którego uprawniony byłby każdy pracownik, który wyrazi wolę objęcia go prawem do pakietu, placówka medyczna X zagwarantuje: (1) konsultacje lekarzy specjalistów bez skierowania lekarza pierwszego kontaktu, (2) badania laboratoryjne oraz inne badania diagnostyczne, (3) zabiegi rehabilitacyjne. Usługi medyczne wykonywane przez placówkę medyczną X na rzecz pracowników, objętych prawem do pakietu, nie będą stanowiły świadczeń, które z mocy prawa winny być finansowane przez pracodawcę (np. na podstawie przepisów Kodeksu pracy). Odpłatność za usługi medyczne świadczone w ramach dodatkowego pakietu medycznego ponosiłby Oddział – bez względu na to, czy uprawniony pracownik skorzystałby w danym miesiącu (czy też nie) ze świadczeń wchodzących w skład tego pakietu. W związku z zawartą umową Oddział uiszczać będzie stałą opłatę abonamentową w określonej wysokości (miesięcznie) za jednego pracownika objętego pakietem. Na tym tle wnioskodawca sformułował pytanie: Czy zakup dodatkowego pakietu usług medycznych na rzecz zatrudnianych pracowników skutkować będzie powstaniem po ich (pracowników) stronie powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, od którego Oddział jako płatnik zobowiązany byłby pobierać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych? Zdaniem wnioskodawcy, z przepisów art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 w związku z art. 31 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) wynika, iż ustawodawca dokonał uzależnienia możliwości kwalifikacji świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń do przychodów, od których płatnik zobowiązany jest pobrać zaliczki, od faktu ich "otrzymania", czyli uzyskania przez pracownika faktycznej korzyści, w przeciwieństwie do pieniędzy i wartości pieniężnych, gdzie samo "postawienie do dyspozycji podatnika" powoduje przysporzenie majątkowe. Według Oddziału, w sytuacji przedstawionej w wystąpieniu, otrzymanie świadczenia oznaczać będzie faktyczne skorzystanie przez pracownika z usługi wynikającej z zakresu dodatkowego pakietu medycznego, w przeciwieństwie do samej tylko możliwości skorzystania z usług medycznych. Przypisanie przychodu pracownikom, którzy rzeczywiście w danym miesiącu skorzystali ze świadczeń medycznych (w ramach pakietu), odbywałoby się na podstawie imiennych wykazów dostarczanych przez placówkę medyczną. W efekcie tego, rozpoznanie przychodu pracownika i pobranie z tego tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, nie nastąpiłoby w miesiącu skorzystania z usług medycznych, lecz później – z chwilą dostarczenia listy przez placówkę medyczną przy uwzględnieniu terminu wypłaty wynagrodzenia. Jak to już na wstępie zaznaczono, Dyrektor Izby Skarbowej w P. w wydanej interpretacji indywidualnej, stanowisko wnioskodawcy uznała nieprawidłowe. W uzasadnieniu, powołując się na przepisy art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ stwierdził, że, w przypadku zakupu przez pracodawcę usług medycznych uprawniających poszczególnych pracowników do skorzystania z dobrowolnych świadczeń medycznych, ich wartość stanowi przychód ze stosunku pracy, a także – iż wartość świadczenia medycznego opłaconego za pracownika, pracodawca ma obowiązek doliczyć do wynagrodzenia wypłaconego w danym miesiącu i od łącznej wartości obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy według zasad przewidzianych dla opodatkowania przychodów ze stosunku pracy, zgodnie z przepisami art. 31, 32 i 38 przywołanej ustawy. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w przypadku ryczałtowej formy dokonywania rozliczeń z jednostką medyczną świadczącą usługi medyczne, fakt skorzystania lub nie skorzystania przez pracownika w danym miesiącu z usługi, pozostaje bez wpływu na sposób opodatkowania przedmiotowych świadczeń. O powstaniu przychodu ze stosunku pracy nie przesądza fakt skorzystania pracownika z konkretnej usługi medycznej. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, AS.A. – Oddział [...] w O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie wymienionej interpretacji indywidualnej. Zarzuciła strona naruszenie art.11 ust. 1 oraz art.12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także art. 14c § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz podnosząc, że w istocie organ nie wskazał podstawy prawnej swojego stanowiska. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Występująca w sprawie kwestia sporna dotyczy tego, czy pracownik, uzyskując za pośrednictwem i na skutek starania pracodawcy - uprawnienie do określonych świadczeń medycznych – uzyskuje przychód ze stosunku pracy, od którego pracodawca obowiązany byłby obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Postanowieniem z dnia 5.06.2010 r. (sygn. akt II FSK 541/09) skład zwykły Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej także "p.p.s.a."), przedstawił ponownie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest Wilna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), stanowią dla pracowników, którzy mają uprawnienie do ich wykorzystania, przychód z nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy?". Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 wymienionej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zajęcie stanowiska przez skład powiększony Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie przytoczonego postanowienia z dnia 5.10.2010 r. będzie miało bezpośredni wpływ na wynik niniejszej sprawy sądowej. Mieć bowiem należy na względzie, że z uwagi na specyfikę sądownictwa administracyjnego, które zakresem swojej kognicji obejmuje kontrolę działania administracji publicznej, jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym, co uzasadnia udzielenie prymatu celowościowej wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pełni należy podzielić zapatrywanie wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 14.09.2010 r. (sygn. akt II FZ 490/10, nie publ.), a także w literaturze, iż zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (zob. M. Niezgódka-Medek w uwadze 4 w komentarzu do art. 125 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006 rok). Taka sytuacja zachodzi między innymi w razie skierowania na tle innej podobnej sprawy, pytania do składu powiększonego NSA w celu podjęcia stosownej uchwały - na podstawie art. 269 p.p.s.a., to jest wobec wcześniejszej uchwały w takiej sprawie (uchwały z dnia 24.05.2010 r., sygn. akt II FPS 1/10, publ. ONSAiWSA z. 4/2010, poz. 58). Z przedstawionych względów postępowanie sądowe należało zawiesić na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.