I SA/Wr 876/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska – Wojnar po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia 24 lipca 2017 r. G. T. (dalej jako: Skarżący, Strona skarżąca) zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że w dniu 21 lipca 2017 r. powziął informację o zajęciu jego rachunków bankowych w związku z toczącym się w jego sprawie postępowaniem prowadzonym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: organ odwoławczy) o czym zawiadomił telefonicznie swojego pełnomocnika. W tym samym dniu pełnomocnik Skarżącego zapoznał się w siedzibie organu podatkowego z aktami sprawy i uzyskał informację o wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Pełnomocnik Skarżącego zapoznał się również z kopertą, w której przesłana została ww. decyzja oraz wykonał jej fotografię, którą załączył do wniosku o przywrócenie terminu. Na kopercie widnieje pieczęć Poczty Polskiej z informacją o pierwszym awizo w dniu 31 maja 2017 r., ponownym w dniu 8 czerwca 2017 r. a następnie o zwrocie przesyłki jako niepodjętej w terminie w dniu 19 czerwca 2017 r. Organ drugiej instancji przyjął zatem, iż doszło do prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi Strony skarżącej, co skutkowało rozpoczęciem biegu terminu do zaskarżenia decyzji oraz przystąpieniem do jej wykonania w drodze postępowania egzekucyjnego. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik Skarżącego zakwestionował próby doręczenia przez operatora pocztowego spornej w sprawie decyzji stwierdzając, iż nie otrzymał ani pierwszego ani też powtórnego awizo. Tym samym nie miał wiedzy o wydaniu decyzji kończącej toczące się postępowanie podatkowe. Pełnomocnik po otrzymaniu od Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] we W. informacji o skargach na czynności listonosza złożył w dniu 21 lipca 2017 r. reklamację na działanie Poczty Polskiej S.A. Pełnomocnik Skarżącego podkreślił jednocześnie, iż Strona skarżąca nie ponosi winy za niezłożenie skargi na decyzję, o wydaniu której nie wiedziała. Mając świadomość znaczenia jakie niesie za sobą terminowy odbiór kierowanych do niego pism – regularnie, nawet kilka razy dziennie sprawdza zawartość skrzynki pocztowej i odbiera korespondencję. W trakcie jego dotychczasowej pracy (około 6 lat) ani razu nie przytrafiła mu się sytuacja aby nie podjął kierowanej do niego korespondencji w terminie. W piśmie z dnia 6 września 2017 r. Skarżący uzupełnił rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując na liczne nieprawidłowości związane z doręczaniem korespondencji pocztowej przez listonosza na obszarze Urzędu Pocztowego nr [...] we W. skutkujące złożeniem przez pełnomocnika skarżącego skargi na działanie listonoszy i nieprawidłowe doręczanie korespondencji. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Skarżący w dniu 15 listopada 2017 r. wskazał, iż w ramach odpowiedzi na skargę Poczta Polska S. A. nie wyjaśniła wskazywanych przez pełnomocnika okoliczności świadczących o nieprawidłowym doręczeniu przesyłki. Doręczyciel ograniczył się bowiem do stwierdzenia, iż jednoznaczne rozstrzygnięcie zarzutów skargi nie jest możliwe powołując się w tym zakresie jedynie na zapisy systemu elektronicznego śledzenia przesyłek. Jednocześnie Strona skarżąca ponownie wskazała na liczne nieprawidłowości w dostarczaniu korespondencji przez Urząd Pocztowy nr [...] we W. ukazując w tym zakresie szereg zaniedbań. W ocenie Skarżącego postawa doręczyciela świadczy o odgórnym bagatelizowaniu przesyłanych skarg, niezależnie od wykazanych i potwierdzonych zaniedbań po stronie operatora pocztowego w celu uchylenia się od odpowiedzialności za nieprawidłowe doręczanie korespondencji. Do pisma strona dołączyła odpowiedź Poczty Polskiej S. A. z dnia 6 września 2017 r. na wniesioną skargę. Do akt sprawy dołączono również pismo Poczty Polskiej S. A. z dnia 9 października 2017 r. stanowiące odpowiedź na skargę pełnomocnika strony w którym operator pocztowy informuje, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że zarówno pierwsze jak i drugie zawiadomienie zostało adresatowi doręczone do oddawczej skrzynki pocztowej. Z oceny sytuacji dokonanej w placówce pocztowej wynika, że listonosz przesyłki prawidłowo doręcza i awizuje, wypisując zawiadomienie tylko wówczas kiedy nie zastanie adresata lub osoby upoważnionej do odbioru przesyłki. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 876/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Na ww. postanowienie Skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreślił, że w piśmie z dnia 6 września 2017 r. stanowiącym zawiadomienie o sposobu rozpatrzenia skargi przez Pocztę Polską wskazano, że sporna przesyłka z decyzją kierowana była do G. T., a w konsekwencji prawdopodobne jest, że samo awizo również zostało błędnie wypełnione na Skarżącego, a nie jego pełnomocnika. Pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. skierowanym do NSA Skarżący przesłał wydruk podwójnego awiza spornej przesyłki, z którego wynika, że jako adresat na podwójnym awizie wskazany został G. T.. Postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II FZ 198/18 uchylił zaskarżone postanowienie tutejszego Sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wystąpił do właściwej placówki operatora pocztowego o przesłanie wydruku zawiadomienia powtórnego spornej przesyłki z podpisem upoważnionej osoby. W odpowiedzi przesłano duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej p.p.s.a.), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. W niniejszej sprawie pełnomocnik Strony skarżącej składając przedmiotowy wniosek dochował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz dokonał uchybionej czynności, tj. wraz z wnioskiem wniósł za pośrednictwem organu podatkowego skargę na sporną w sprawie decyzję. Ponadto pełnomocnik Skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 465/10). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2013r., sygn. akt I OZ 55/13 oraz z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 712/08 – dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl). Rozpoczynając rozważania podnieść należy, że utrudnionym jest dowiedzenie, że doręczenie nie nastąpiło skutecznie, w związku z czym ustawodawca w art. 86 § 1 p.p.s.a. posłużył się pojęciem uprawdopodobnienia. W wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 859/16 NSA podkreślił, że uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie danego faktu jest wysoce prawdopodobne. Uprawdopodobnienie nie prowadzi do pewności lecz jedynie daje lub wskazuje na prawdopodobieństwo istnienia lub nieistnienia danego faktu. Uprawdopodobnienie polega na wykorzystaniu środków dowodowych w celu stworzenia większego lub mniejszego stopnia prawdopodobieństwa niedającego pewności lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danych faktach. Nie może ono jednak opierać się wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego, które powinny zostać uwiarygodnione za pomocą określonych środków dowodowych. W związku z powyższym, tutejszy Sąd zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o przesłanie wydruku zawiadomienia powtórnego o złożeniu spornej przesyłki z dnia 25 maja 2017 r. w placówce pocztowej. W odpowiedzi przesłano duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym widnieje jako adresat G. T.. Błędne zaadresowanie przesyłki potwierdza również znajdująca się w aktach administracyjnych oraz załączona do wniosku o przywrócenie terminu koperta, w której znajdowała się przesyłka z decyzją, na której również widnieje nazwisko Skarżącego jako adresata oraz adres jego pełnomocika. Tutejszy Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że nieprawidłowości w awizowaniu przesyłki, podobnie jak błędne opisanie koperty przez organ podatkowy, nie może pociągać za sobą negatywnych konsekwencji dla Strony. Sąd pragnie zauważyć, że nawet w razie odebrania zwrotnego potwierdzenia odbioru przez pełnomocnika, przesyłka prawdopodobnie nie zostałaby mu wydana z uwagi na błędne zaadresowanie przesyłki oraz awiza na Skarżącego. W ocenie tutejszego Sądu, stanowisko Poczty Polskiej wyrażone w pismach z dniach 6 września 2017 r., 9 października 2017 r. podobnie jak relacja pełnomocnika Skarżącego z rozmowy z Naczelnikiem Urzędu Pocztowego nr [...] we W. dają obraz nieprawidłowości oraz braku odpowiedzialności za rzetelność i jakość świadczonych usług. Ponadto, sprzeczne informacje wynikają z pisma z dnia 9 października 2017 r., z którego wynika, że listonosz obsługujący rejon pełnomocnika Skarżącego jest wieloletnim i kwalifikowanym pracownikiem służby pocztowej, na pracę którego dotychczas nie wnoszono zastrzeżeń oraz z informacji przekazanej przez Naczelnika ww. urzędu pocztowego, który w rozmowie z pełnomocnikiem Skarżącego w dniu 21 lipca 2017 r. wskazał, że niedawno doszło do zmiany listonosza, na którego wpływa znaczna liczba skarg, a który to problem jest dobrze znany Naczelnikowi. W świetle powyższego, mimo braku uznania swojej odpowiedzialności przez operatora pocztowego, należy odmówić wiarygodności składanym przez niego wyjaśnieniom, za czym przemawiają dodatkowo nieprawidłowości w zakresie wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej przesyłki. Wskazać należy bowiem, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki doręczyciel zaznaczył na nim punkt 4, zgodnie z którym "z powodu doręczenia pisma na adres skrytki pocztowej, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata skrytki". "Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce (...) umieszczono w skrytce pocztowej adresata". Podczas drugiej awizacji natomiast umieszczono datę zarówno w punkcie 4, jak i w punkcie 3 potwierdzenia. Podkreślić należy, że pełnomocnik Skarżącego nie wskazywał skrytki pocztowej jako miejsca, w którym należy dokonywać doręczeń, lecz adres swojej kancelarii. Co więcej, z przesłanego na wezwanie tutejszego Sądu duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej przesyłki, wynika, że przesyłkę pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Kolejna sprzeczność z informacji przekazywanych przez operatora pocztowego uzasadnia odmowę uznania jego działań za prawidłowe. Za uznaniem braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu przemawia ponadto późniejsze dołożenie wszelkich starań pełnomocnika w wyjaśnieniu nieprawidłowości w doręczeniu decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II OZ 396/13). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 200/13). Pełnomocnik Skarżącego z uwagi na długi czas oczekiwania na wydanie decyzji przez organ odwoławczy udał się do jego siedziby celem zapoznania się z aktami sprawy w dniu 21 lipca 2017 r. Dowiadując się, że decyzja w sprawie została wydana tego samego dnia udał się do placówki pocztowej obsługującej rejon, w którym znajduje siedziba kancelarii celem wyjaśnienia sposobu doręczenia przesyłki. Tym samym w ocenie tutejszego Sądu dopełniona została należyta staranność w zakresie prowadzenia swoich spraw przez Stronę skarżącą. Konkludując, w ocenie tutejszego Sądu Strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a pełnomocnik Skarżącego wykazał się wystarczającą starannością w prowadzeniu sprawy Skarżącego. Stwierdzone nieprawidłowości w doręczeniach (zwłaszcza błędne zaadresowanie przesyłki) oraz sprzeczności w przekazywanych przez operatora pocztowego informacjach wskazują na to, że Skarżący mógł nie wiedzieć o nadaniu przesyłki zawierającej decyzję, której był adresatem, tym samym nie miał Skarżący możliwości usunąć przeszkody, z powodu której uchybił terminowi do wniesienia skargi. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.