II SA/Wr 112/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-09-17

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, oparta na błędnej podstawie prawnej (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zamiast art. 138 § 2 k.p.a.), może zostać utrzymana w mocy, jeśli jej treść jest zgodna z prawem i nie budzi wątpliwości co do intencji organu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, mimo powołania się na niewłaściwy przepis (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zamiast art. 138 § 2 k.p.a.) i ułomnego sformułowania rozstrzygnięcia, może utrzymać w mocy swoją decyzję, jeśli jej treść jest zgodna z prawem i nie budzi wątpliwości co do intencji organu, a wadliwość można usunąć w drodze sprostowania. W sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji jest obarczona licznymi uchybieniami proceduralnymi i materialnoprawnymi, a organ odwoławczy uchyla ją do ponownego rozpatrzenia, nawet jeśli powołuje się na niewłaściwy przepis, nie stanowi to podstawy do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, jeśli istniała podstawa prawna do takiego rozstrzygnięcia w innym przepisie tej samej ustawy (art. 138 § 2 k.p.a.).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza nakazującej K.P. wykonanie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe. Organ pierwszej instancji stwierdził nielegalne podłączenie nieruchomości skarżącej do kanalizacji deszczowej i brak reakcji skarżącej na wezwania do przedłożenia dokumentacji dotyczącej budowy zbiornika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na liczne uchybienia proceduralne, w tym niewłaściwe ustalenie strony postępowania i brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. sfałszowania wniosku o wszczęcie postępowania i niewłaściwego ustalenia strony. WSA oddalił skargę, uznając, że mimo wadliwości decyzji organu odwoławczego, nie ma podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu M. W. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...]w przedmiocie zobowiązania do wykonania wyposażenia budynku mieszkalnego w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz P. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622) oraz art. 104 kpa nakazał skarżącej K.P. wykonać wyposażenie budynku mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, spełniający wymagania określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz przepisach szczególnych, wyznaczając termin zakończenia inwestycji na dzień 31 lipca 2008 r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 7 lutego 2007 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek Z.Sz. w sprawie nielegalnego podłączenia się nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej własność skarżącej, do kanalizacji deszczowej wybudowanej przez Z.Sz.. Organ podniósł, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 23 lutego 2007 r. stwierdzono, że nieruchomość, której właścicielem jest skarżąca, jest nielegalnie podłączona do kanalizacji deszczowej wybudowanej przez Z.Sz.. Kanalizacja deszczowa wybudowana została bez wymaganej zgody i uzgodnień z właścicielem drogi gminnej. W wyniku zaistniałych nieprawidłowości w sposobie usuwania ścieków sanitarnych z posesji skarżącej dochodzi do zalewania piwnic posesji Z.Sz.. Burmistrz P. wskazał, iż do zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego na posesji Z.Sz. podłączona jest również kanalizacja deszczowa. W dniu 23 lutego 2007 r. oraz 28 września 2007 r. Urząd Miejski w P. wystąpił do K.P. z pismem w sprawie dostarczenia informacji dotyczących uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia budowy zbiornika bezodpływowego na działce stanowiącej własność skarżącej, jednak do dnia wydania decyzji nie otrzymano odpowiedzi. Organ I instancji stwierdził, że wobec braku zainteresowania i odpowiedzi ze strony skarżącej na powyższe pismo niniejszą decyzją Burmistrz Miasta P. nakłada na K.P. obowiązek budowy zbiornika bezodpływowego nieczystości ciekłych w terminie do 31 lipca 2008 r. Organ podniósł przy tym, że powyższe urządzenie towarzyszące budynkowi mieszkalnemu zostanie umieszczone w ewidencji i skarżąca jako właściciel "winna zawrzeć umowę na wywóz nieczystości z firmą posiadającą odpowiedni sprzęt asenizacyjny i przechowywać dowody opłat za usuwanie nieczystości przez okres 3 lat, ponieważ mogą one podlegać kontroli". Burmistrz P. podał ponadto, że podczas wizji terenowych K.P. nie uczestniczyła w nich i nie było możliwości stwierdzenie faktycznego pozbywania się przez nią nieczystości ciekłych, gdyż "wszystkie posiadane zeznania z wizji przedstawiane są przez Pana Sz.". W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji K.P. domagała się jej uchylenia w całości zarzucając, że jest ona "dotknięta wadami stwierdzająca nieważność wydanej decyzji" oraz zawiera "błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych przyjętych za podstawę wydanej decyzji". Skarżąca wywodziła, że wniosek, na podstawie którego wszczęto postępowanie, został sfałszowany, gdyż za Z.Sz. podpisała się inna osoba. Ponadto zawiadomienie o wszczęciu postępowania otrzymał J.P., który nie jest stroną sprawie, a K.P. nie została prawidłowo zawiadomiona, co sprawia, że dalsze postępowanie jest nieważne. Skarżąca stwierdziła również, że "sprawa kanalizacji deszczowej oraz zbiornika bezodpływowego nieczystości ciekłych i ich zezwoleń odbiorów itp. została zgodnie z przepisami prawa załatwiona. Podstawa prawna to protokoły oględzin i ekspertyzy z dnia 31.12.1986r (dok. Nr [...] księga wieczysta nr [...]) wpisana dnia 30 marca 1993r i na wniosek z dnia 30 marca 1993r dziw[...]. Uznać należy iż zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej". W opinii skarżącej "zarzuty zawarte we wnioskach pana Sz. i protokole nr 1/2007 i innych pismach są nieprawdziwe są to gołosłowne zarzuty niepoparte absolutnie żadnymi dowodami". K.P. oświadczyła, że przebiegającą przez jej działkę kanalizację deszczową wybudowała z własnych środków i "to właśnie pan Sz. nielegalnie podłączył się" do jej kanalizacji deszczowej, o czym dowiedziała się przypadkowo 19 września 2007 r. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż Z.Sz. "nie posiada piwnic zanurzonych w ziemi i niemożliwym jest aby nawet ulewne deszcze zalewały mu piwnice". Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozparzeniu powyższego odwołania, przywołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliło "zaskąrżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organu pierwszej instancji". W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawiając przebieg postępowania przeprowadzonego w rozpatrywanej sprawie podał, że zawiadomieniem z dnia 7 lutego 2007 r. Burmistrz P. "z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie pozbywania się odpadów komunalnych płynnych przez Państwo P.". Organ II instancji wskazał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym jednocześnie wyznaczono termin oględzin działki skarżącej, skierowano do J.P. jako strony postępowania. Następnie pismem z dnia 23 lutego 2007 r. Urząd poinformował K. i P.P., że w wyniku kontroli terenu w dniu 23 lutego 2007 r. ustalono, iż ich nieruchomość jest nielegalnie podłączona do kanalizacji deszczowej Z.Sz.. Kolejnym pismem z dnia 28 września 2007 r. Burmistrz P. wezwał K.P. do przedłożenia informacji o uzyskanym pozwoleniu lub zgłoszeniu budowy zbiornika bezodpływowego, sankcjonując powyższe wydaniem decyzji w przypadku braku odpowiedzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołując art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 61 § 1, art. 28, art. 7 i art. 10 kpa, podkreśliło, iż obowiązkiem organu było dokonać wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mogących mieć zastosowanie w sprawie, kierując się ponadto przy załatwieniu sprawy interesem społecznym i słusznym interesem obywatela. W ocenie Kolegium analiza akt sprawy nie potwierdza, aby organ I instancji zebrał i wnikliwie rozpatrzył materiał dowodowy. W szczególności obowiązkiem organu było właściwe ustalenie strony postępowania, której będą dotyczyć prawa i obowiązki wynikające z prowadzonego postępowania. Tymczasem organ zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierował do jednej osoby, a decyzję ze skonkretyzowanym obowiązkiem skierował do innej osoby, która – w ocenie Kolegium – mogła być nieświadoma prowadzenia w stosunku do jej osoby postępowania administracyjnego. Organ II instancji za zasadny uznał też zarzut niewyjaśnienia okoliczności dotyczącej faktu, że skarżąca posiada wybudowaną na swojej nieruchomości kanalizację z odprowadzaniem do bezodpływowego szamba. W ocenie Kolegium uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 kpa. Zgodnie zatem z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa należało orzec jak na wstępie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pokreśliło, że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę winien ustalić prawidłowo stronę postępowania, która może być zobowiązana do wykonania obowiązku, zgromadzić wszechstronnie materiał dowodowy w sprawie i na tej podstawie orzec, zawierając w uzasadnieniu podjętej decyzji motywy postępowania organu. Na powyższą decyzję K.P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W opinii skarżącej, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i ma na celu jedynie obejście prawa. K.P. podniosła, że organ administracji stwierdza nieważność decyzji z przyczyn określonych w art. 156 kpa. Zdaniem skarżącej, bezsporny jest fakt, że wniosek złożony w dniu 6 lutego 2007 r. został sfałszowany, gdyż złożony na nim podpis nie jest podpisem Z.Sz.. Skarżąca stwierdziła następnie, iż: "Samorządowe Kolegium twierdzi że stroną jest każdy którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie dlatego uznał że J.P., który jest tylko domownikiem jest stroną w sprawie". Podkreślając, że nie można z tym się zgodzić skarżąca podała, iż J.P. nie posiada tytułu prawnego do lokalu, więc decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Ponadto protokół kontroli 1/2007 uznany winien być jako nieważny, ponieważ – jak stwierdziła skarżąca – został on spisany w dniu 3 lutego 2007 r. i narzuca się przypuszczenie, iż kontrolę przeprowadzono przed wszczęciem postępowania, a dopisano tylko datę. Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium nie uwzględniło powyższych zarzutów i dlatego nie można zgodzić się z zaskarżoną decyzją, która w istocie zmierza do obejścia prawa i ustaw. Skarżąca stwierdziła również, że zarzuty pod jej adresem zawarte w pismach podpisanych przez Burmistrza P. są gołosłowne, niepoparte żadnymi dowodami. Podkreśliła, iż posiada tytuł prawny do nieruchomości, w której zamieszkuje i ma stałe zameldowanie, jest osobą uczciwą i odprowadza podatki należne skarbowi państwa. Uważa, że "dopuszczono się szeregu przestępstw fałszowania dokumentów i posłużono się nimi a Samorządowe Kolegium i Urząd Miasta P. świadomie doprowadził do zatajenia tych okoliczności faktycznych które noszą charakter przestępstwa". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Na rozprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we W. zgłosił udział w sprawie i wniósł o uwzględnienie skargi z uwagi na rażące naruszenie art. 5 ust. 8 w związku z ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 138-140 kpa przez całkowite pominięcie w zaskarżonej decyzji rozważenia przedmiotu sprawy mogącego odnosić się nie do gromadzenia nieczystości ciekłych, lecz bezprawnego pozbywania się tychże, co wówczas nie uzasadniałoby wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...]. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Jeżeli zatem przy wydawaniu konkretnej decyzji doszło nawet do naruszenia prawa, ale to naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy, to brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Stosownie zaś do art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako podstawę swojego rozstrzygnięcia przywołało art. 138 § 1 pkt 2 kpa i uchyliło "zaskąrżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organu pierwszej instancji". Pomijając oczywiste omyłki pisarskie zawarte w tym rozstrzygnięciu ("zaskąrżoną" zamiast "zaskarżoną" oraz "przez organu" zamiast "przez organ"), stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję z dnia [...] r. Burmistrza P. do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zauważyć wypada, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje rozstrzygnięcia polegającego na uchyleniu zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, bowiem – jak wyżej wskazano – wydając decyzję w drugiej instancji organ odwoławczy może albo uchylić zaskarżoną decyzję (w całości lub w części) i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), albo uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (art. 138 § 2 kpa). Analizując rzeczywistą treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] należy dojść do wniosku, że uchylając decyzję organu I instancji do ponownego rozpatrzenia przez ten organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w istocie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawą takiego rozstrzygnięcia nie jest jednak art. 138 § 1 pkt 2 kpa, lecz art. 138 § 2 kpa. Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie prawa administracyjnego, "fakt powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy" ( wyrok NSA z dnia 8 lutego 1983 r., I SA 1294/82, ONSA 1983, z. 1, poz. 5). Taka decyzja narusza normy prawa procesowego, a jej wadliwość powinna być usunięta w drodze sprostowania, w trybie art. 113 § 1 kpa (por. Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Komentarz do art.156 kpa, [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II; wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1369/06, LEX nr 315975; z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA 966/01, LEX nr 157881; z dnia 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 556/00, LEX nr 55754; z dnia 16 czerwca 1999 r. sygn. akt III SA 5540/98, LEX nr 55754; wyroki WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3598/06, LEX nr 311955; z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1600/06, LEX nr 320773). Podzielając powyższe stanowisko uznać należy, że chociaż organ odwoławczy powołał błędną podstawę prawną swojej decyzji oraz w sposób ułomny sformułował treść podjętego rozstrzygnięcia, to jednak z uwagi na fakt, że pomimo ułomnego sformułowania nie budzi wątpliwości treść decyzji, która w rzeczywistości zawierała podstawę do takiego rozstrzygnięcia w innym przepisie tej samej ustawy, brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z uwagi na omówione wyżej uchybienia. Przechodząc do dalszej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że materialnoprawną podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.). Przepis art. 5 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: 1) wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym; 2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych; 3) zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie; 3a) gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych; 3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi; 4) uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych; 5) realizację innych obowiązków określonych w regulaminie. W myśl ust. 7 tego artykułu, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Zgodnie z ust. 8, ust. 7 nie dotyczy obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 3-3b. Z powyższego unormowania wynika, że Burmistrz P. nie miał uprawnienia do wydania na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach decyzji w przedmiocie zobowiązania do wykonania wyposażenia budynku mieszkalnego w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, gdyż ust. 8 wyłączał taką możliwość. Niemniej jednak, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Burmistrz P. był uprawniony do wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, oczywiście o ile zachodziłyby okoliczności uzasadniające nałożenie takiego obowiązku. To zaś, czy okoliczności takie w rzeczywistości zachodziły, powinno zostać wyjaśnione przez organ I instancji w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, poprzedzającego ewentualne wydanie decyzji na wskazanej wyżej podstawie (to jest art. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a nie art. 5 ust. 1 pkt 3a tej ustawy). Jak zatem trafnie wskazał Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we W., art. 5 ust. 8 w związku z ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie pozwalał na wydanie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3a tej ustawy w przedmiocie zobowiązania do wykonania wyposażenia budynku mieszkalnego w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych. Podstawę do wydania decyzji w powyższym przedmiocie jednak mógł stanowić art. 5 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. W świetle zaś poczynionych wyżej rozważań dotyczących powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, w takiej sytuacji brak jest przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, skoro z okoliczności sprawy wynika, że organ administracji mógł (oczywiście po spełnieniu także innych przesłanek) wydać zaskarżone rozstrzygnięcie, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy. Trafnie przy tym Prokurator zauważył, że organ całkowicie pominął w zaskarżonej decyzji kwestię rozważenia przedmiotu sprawy, który w rzeczywistości mógł być inny od wskazanego w decyzji. Niemniej jednak również i to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem zaskarżona decyzja, będąc decyzją kasacyjną, uchyliła decyzję organu I instancji – ogólnie rzecz ujmując – właśnie z powodu licznych i poważnych uchybień poprzedzających wydanie decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Burmistrz P. winien prawidłowo przeprowadzić w całości postępowanie wyjaśniające i po jego przeprowadzeniu zakończyć ją w sposób zgodny z obowiązującym prawem, a zatem organ ten zobligowany jest również do prawidłowego ustalenia przedmiotu rozpatrywanej sprawy i to niezależnie od braku wyraźnego zaznaczenia tej kwestii przez organ odwoławczy. Zauważyć wypada, że gdyby organ II instancji dostrzegł to uchybienie, to jego rozstrzygnięcie i tak sprowadzałoby się do uchylenia decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji uniemożliwiały bowiem organowi II instancji samodzielne jednoznaczne rozstrzygnięcie tego problemu, a tylko w sytuacji, gdyby Kolegium miało wystarczające podstawy do ustalenia, że przedmiot rozpatrywanej sprawy jest inny od przyjętego w decyzji organu I instancji i nie pozwala na merytoryczne załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji, mogłoby wydać inne rozstrzygnięcie od podjętego w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy – chociaż decyzja Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...] została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 8 w związku z ust. 7 i ust. 1 pkt 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] naruszała przepisy procedury administracyjnej, bowiem w decyzji tej przywołując błędnie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ułomnie sformułowanno rozstrzygnięcie, które powinno mieć podstawę w art. 138 § 2 kpa i z naruszeniem art. 107 § 3 kpa w przedstawianych motywach nie wykazano w sposób wyraźny, że organ I instancji wskazał niewłaściwy przepis prawa materialnego oraz nie rozważono, jaki faktycznie jest przedmiot prowadzonej sprawy (z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 7 lutego 2007 r. wynika, że wszczęto postępowanie "w sprawie pozbywania się odpadów komunalnych płynnych przez Państwa p. zam. P. ul. [...] w sposób niezgodny z przepisami", a z wydanych decyzji, że zostały one podjęte w sprawie zobowiązania K.P. do wykonania wyposażenia budynku mieszkalnego w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych) – to jednak brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z obrotu prawnego. Jak już wyżej zaznaczono, przepis art. 138 § 2 kpa dawał organowi odwoławczemu podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji decyzję w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania w całości możliwe będzie właściwe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Raz jeszcze zaznaczyć trzeba, że gdyby po należytym ustaleniu faktycznego przedmiotu sprawy prawidłowo przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające dało podstawę do nakazania skarżącej wykonania obowiązku wyposażenia budynku mieszkalnego w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, to podstawę prawną do jego nałożenia stanowiłby art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (nie zaś – jak błędnie podał organ I instancji – art. 5 ust. 1 pkt 3a tej ustawy). Niemniej – jak trafnie wykazał organ odwoławczy w motywach swojej decyzji, uwzględniającej odwołanie skarżącej złożone od decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...] – naruszenie przez organ I instancji przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, nie pozwala na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w obecnym jej stanie. Zauważyć przy tym wypada, że organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu prawidłowo wskazał, iż art. 5 ust. 1 pkt 2 (a więc nie 3a) i ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowią podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zobowiązania do wykonania wyposażenia budynku mieszkalnego w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, chociaż wyraźnie nie zaznaczył, że przywołana przez organ I instancji podstawa materialnoprawna jest wadliwa. Podkreślić ponadto trzeba, że w czasie podejmowania kwestionowanej decyzji nie tylko należało wyjaśnić, czy zachodziły faktyczne podstawy do wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania do wykonania wyposażenia budynku mieszkalnego w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych oraz jaki w rzeczywistości był przedmiot rozpatrywanej sprawy, ale również, czy zarzuty skarżącej o przestępnym charakterze wskazywanych przez nią czynności znajdowały potwierdzenie w stanie faktycznym sprawy. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze, a dotyczących decyzji organu II instancji, stwierdzić trzeba, iż nie są one uzasadnione. Wbrew twierdzeniom skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uwzględniło zarzuty podnoszone w odwołaniu, w wyniku czego uchyliło decyzję organu I instancji jako wadliwą, dotkniętą licznymi uchybieniami. W żadnym stopniu też nie zaaprobowało decyzji Burmistrza P., a zarzucając organowi I instancji, iż z naruszeniem art. 107 § 3 kpa organ ten nie wskazał przyczyn i powodów, dla których uznał, że adresatem obowiązku wynikającego z decyzji jest K.P., a nie J.P., organ odwoławczy wcale nie uznał J.P. za stronę przedmiotowego postępowania, lecz wskazał jedynie, że J.P. był osobą, w stosunku do której wszczęto postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją. Nadmienić w tym miejscu wypada, w nawiązaniu do twierdzeń skarżącej o nieważności decyzji organu I instancji, że kodeks postępowania administracyjnego wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności w postępowaniu odwoławczym. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji może wydać jedynie decyzję przewidzianą w art. 138 kpa (por. Komentarz do art.138 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II; wyroki NSA z dnia 13 września 1999 r., IV SA 39/99, niepubl.; z dnia 3 grudnia 1999 r., I SA/Wr 101/98, niepubl.; z dnia 4 stycznia 2000 r., I SA 344/99, niepubl.). W tym stanie rzeczy brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżona decyzja bowiem – pomimo swoich uchybień – zawiera co do zasady prawidłowe rozstrzygnięcie, gdyż uchyla decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...] w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Obowiązkiem zaś Burmistrza P. jest – podczas ponownego rozpatrywania sprawy – prawidłowe wyjaśnienie i ustalenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Tak więc zaskarżona decyzja, będąca decyzją kasacyjną, słusznie uchylając decyzję pierwszoinstancyjną i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nie przesądza o treści rozstrzygnięcia, jakie organ I instancji powinien podjąć, a w szczególności nie przesądza, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy zostanie wydana decyzja wobec skarżącej K.P., nakładająca na nią jakiekolwiek obowiązki. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło