II SA/Wr 115/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-06-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie i izba gospodarcza mają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli twierdzą, że narusza ona interesy zrzeszonych w nich przedsiębiorców, ale nie wykazują bezpośredniego naruszenia własnego interesu prawnego?
Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ skarżące organizacje nie wykazały naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wskazywanie na naruszenie interesów zrzeszonych przedsiębiorców stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który musi być bezpośrednio powiązany z sytuacją prawną skarżącego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie i Izba Gospodarcza wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej w K. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Twierdziły, że uchwała narusza interesy zrzeszonych przedsiębiorców, m.in. poprzez brak udziału społeczeństwa w procedurze planistycznej, nieuwzględnienie analiz ekonomicznych i środowiskowych oraz potencjalne ukrycie samowoli budowlanej. Rada Miejska uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne. W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska wniosła o jej odrzucenie z powodu braków formalnych oraz braku wykazania interesu prawnego skarżących.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę i orzekł o zwrocie uiszczonych przez skarżących kwot tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. H. i P. Z. K. oraz I. P.-H. Z. K. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu wielkopowierzchniowego obiektu handlowego, o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, położonego w Kłodzku przy ul. S. i ul. D. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić S. H. i P. Z. K. kwotę 600 zł (słownie: sześćset złotych) oraz I. P.-H. Z. K. 300 zł (słownie: trzysta) uiszczone tytułem wpisu od skargi. Uchwałą z dnia [...], nr [..], Rada Miejska w K. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu wielkopowierzchniowego obiektu handlowego o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 położonego w K. przy ul. S. i ul. D. (dalej: Uchwała). Dnia [...] wpłynęło do Urzędu Miejskiego w K. wezwanie z dnia [...] S. H. i P. Z. K. (dalej: Stowarzyszenie) i I. P. – H. Z. K. (dalej: Izba ) do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego powyższą uchwałą. W uzasadnieniu wezwania Stowarzyszenie i Izba uznały, iż uchwała narusza następujące prawa i uzasadnione interesy prawne skupionych w nim przedsiębiorców: prawo do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, prawo do prowadzenia działalności gospodarczej w ramach konkurencji, prawo do uczestniczenia w zrównoważonym rozwoju regionu i K., zaufanie do organów władzy publicznej i przejrzystość działania administracji publicznej. Stowarzyszenie i Izba dodały także, że podjęta uchwała prowadzi do faktycznego ukrycia samowoli budowlanej inwestora E., polegającej na rozbudowie powierzchni handlowej – 1995 m2 – ponad uchwaloną w planie miejscowym i zatwierdzoną pozwoleniem na budowę. Wedle twierdzeń skarżących do ww. naruszeń doszło w wyniku działań sprzecznych z prawem, tj.: 1. art. 1 ust. 2 pkt 11 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.; dalej: u.p.z.p.) o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez niezapewnienie rzeczywistego udziału społeczeństwa w pracach nad studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym przy użyciu środków komunikacji elektronicznej; 2. art. 1 ust. 3 u.p.z.p., poprzez niezważenie interesu publicznego i interesów prywatnych, w tym zgłaszanych w postaci wniosków i uwag, zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, jak również nie przeprowadzenie i nierozważenie aktualnych analiz ekonomicznych, środowiskowych i społecznych; 3. art. 1 ust. 1 pkt 2, 3, 5 oraz 9 u.p.z.p., poprzez nieuwzględnienie przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagań ochrony środowiska i ochrony zdrowia, potrzeb interesu publicznego oraz zasady zrównoważonego rozwoju; 4. art. 1 ust. 2 pkt 12 u.p.z.p., poprzez niezachowanie jawności i przejrzystości procedur planistycznych przy sporządzaniu planu miejscowego; 5. art. 11 pkt 10 u.p.z.p., poprzez niezorganizowanie – w okresie wyłożenia projektu – dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie studium rozwiązaniami; 6. art. 11 pkt 12 u.p.z.p., poprzez nieprzedstawienie przez Burmistrza Radzie Gminy nieuwzględnionych uwag; 7. art. 14 ust. 2 u.p.z.p., poprzez nieuwzględnienie na załączonej mapie do uchwały: granic istniejącego w chwili uchwalania studium i planu miejscowego, obszaru handlowego ("powierzchni sprzedaży") sklepu E. (art. 2 pkt 19 u.p.z.p.) oraz zmian w zagospodarowaniu terenu, jakie zaszły od sporządzenia mapy (2011 r.), w szczególności wybudowania w bezpośredniej bliskości objętego planem sklepu E., dużego sklepu podobnego rodzaju (B.), przebudowy stacji diagnostycznej samochodów – obiektów wpływających na ocenę planu pod kątem wpływu zmian na miejscowe środowisko i gospodarkę; 8. art. 14 ust. 5 u.p.z.p., poprzez brak aktualnych sporządzenia analiz dotyczących zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium oraz brak aktualnych materiałów geodezyjnych do opracowania planu, a także brak zasięgnięcia opinii Inspektora Nadzoru Budowlanego o zgodności Inwestycji E. z pozwoleniem na budowę. 9. art. 15 ust. 1 i ust. 2a oraz art. 16 u.p.z.p., poprzez braki w części tekstowej i graficznej projektu, polegające na tym, że Burmistrz nie rozważył sposobu realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2 – 4 u.p.z.p.; strona skarżąca uznała ponadto, iż plan dla przedmiotowego obiektu handlowego – nie przedstawiający stanu faktycznego istniejącego w chwili podejmowania Uchwały – nie mógł uwidaczniać zmian w strukturze funkcjonalno-przestrzennej, jakie zajdą w wyniku realizacji tego obiektu. Mając na względzie powyższe, uznano, że ww. naruszenia nie dają podstaw do uznania, iż przeprowadzone konsultacje zostały przeprowadzone w sposób rzetelny, a sama procedura podjęcia Uchwały nie pozwala za uznanie jej za legalną i przejrzystą. W odpowiedzi na wezwanie, Rada Miejska uchwałą nr [...] z dnia [...] (doręczoną stronie skarżącej dnia [...]), uznała je za bezzasadne. W udzielonej odpowiedzi wskazano, że pozbawione są podstaw zarzuty jakoby podejmując uchwałę nie zapewniono udziału społeczeństwa w pracach nad zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem zarówno sam projekt zmiany studium, jak i projekt uchwały uchwalającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był poddawany konsultacjom społecznym. Nie stwierdzono także jakichkolwiek uchybień formalno-prawnych przy sporządzaniu Studium jak i podejmowaniu uchwały. Nie zasługiwał również, w ocenie organu, zarzut jakoby projekt nie uwzględniał interesu publicznego oraz interesów podmiotów prywatnych. Wszelkie uwagi i wnioski w tym zakresie zostały szczegółowo rozpoznane. Organ zauważył również, że zarzut, iż prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego były prowadzone w oparciu o nieaktualne mapy danego terenu, również jest całkowicie bezzasadny. Mapa przyjęta za podstawę spornego projektu planu miejscowego była aktualna na dzień, gdy zostały rozpoczęte prace projektowe, co spełnia wymaganie przepisów prawa w tym zakresie. Dodano także, że zgodność z przepisami prawa zarówno Studium jak i planu miejscowego została potwierdzona przez Wojewodę Dolnośląskiego, który nie znalazł podstaw do kwestionowania ww. dokumentów planistycznych w ramach swoich kompetencji nadzorczych. Pismem złożonym w dniu 13 stycznia 2017 r. (data nadania przesyłki w UP) Stowarzyszenie i Izba – reprezentowane przez wspólnego zawodowego pełnomocnika – wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wspólną skargę na opisaną wyżej uchwałę Rady Miejskiej w K. Zaskrzonej uchwale zarzucono: 1. nieważność z powodu rażącej sprzeczności z prawem, tj. art. 25a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), dalej "u.s.g.", polegającej na podejmowaniu Uchwały przez Radę w składzie, w którym i zasiadali radni podlegający wyłączeniu w oparciu o art. 25a u.s.g.; 2. nieważność z powodu istotnego naruszenia zasad sporządzania Studium oraz podejmowania Uchwały (art. 28 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2, 3, 5, 9, 11, 12; art. 1 ust. 3; art. 2 pkt 19; art. 11 pkt 10, 12; art. 14 ust. 2 i ust. 5; art. 15. ust. 1 i ust. 2a; art. 16 u.p.z.p.), polegającej na: niezapewnieniu Skarżącym udziału w procedurze uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego; braku przejrzystości; braku zważenia interesu publicznego, interesów prywatnych skarżących i interesu prywatnego E. Leclerc; pominięciu aktualnych analiz społecznych i środowiskowych, co doprowadziło do udzielenia niedozwolonej pomocy publicznej sieci E. Leclerc i pominięcia względów zrównoważonego rozwoju; nieuwzględnieniu na mapie załączonej do uchwały: granic istniejącego w chwili uchwalania studium i planu miejscowego, obszaru handlowego ("powierzchni sprzedaży") sklepu E. (art. 2 pkt 19 u.p.z.p.) oraz zmian w zagospodarowaniu terenu, jakie zaszły od sporządzenia mapy (2011 r.); braku przeprowadzenia aktualnych analiz dotyczących zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium oraz braku aktualnych materiałów geodezyjnych do opracowania planu, a także braku zasięgnięcia opinii Inspektora Nadzoru Budowlanego o zgodności Inwestycji E. z pozwoleniem na budowę; brakach w części tekstowej i graficznej projektu, polegających na tym, że Burmistrz nie rozważył sposobu realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2 – 4 u.p.z.p. Mając na względzie powyższe wniesiono o stwierdzenie, że zaskarżona uchwała jest nieważna w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesiono o dopuszczenie dowodów z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu skargi na wskazane tam okoliczności oraz o zobowiązanie Przewodniczącego Rady Miejskiej i Burmistrza w K. do dostarczenia pełnej dokumentacji związanej z Uchwałą, w szczególności planistycznej i protokołów głosowania nad uwagami do projektu Uchwały oraz przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność ich treści, w szczególności zasad i przebiegu sporządzania studium i planu miejscowego i trybu jego uchwalania. Na poparcie tezy o posiadanym interesie prawnym do wniesienia ww. skargi wskazano, że zaskarżenie uchwały przez skarżących, działających na rzecz zrzeszonych w nich przedsiębiorców polega na: prawie do prowadzenia działalności gospodarczej bez nieuzasadnionej ingerencji gminy oraz na równym traktowaniu i konkurowaniu z siecią handlowa E. bez szczególnej ochrony prawnej przez podmioty publiczne. Wskazano nadto, że naruszenie przedmiotową Uchwałą wskazanych w skardze norm prawnych uzasadnia interes prawny w jej zaskarżeniu. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej wniósł o: 1. odrzucenie skargi w całości, z tej przyczyny, iż skarga nie odpowiada wymogom formalnym wskazanym w: art. 46 § 2 p.p.s.a., poprzez niezamieszczenie w skardze adresu siedziby skarżącego Stowarzyszenia oraz art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 28 § 1 p.p.s.a., poprzez niedołączenie dokumentów, z których wynikałoby umocowanie dla osób, które udzieliły pełnomocnictwo adw. O. P. w imieniu Stowarzyszenia 2. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W przypadku usunięcia ww. braków formalnych wniesiono o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Ponadto, wniesiono o oddalenie wniosków dowodowych wskazanych w skardze, ponieważ dotyczą one okoliczności niemających znaczenia dla przedmiotowej sprawy, a także nie były one wcześniej podnoszone w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę jej autor wskazał na wstępie – przytaczając jednocześnie poglądy judykatury i doktryny – iż strona skarżąca nie wykazała, że przysługuje jej interes prawny w jej zaskarżeniu, tym samym nie można mówić w ogóle o jego naruszeniu. Wskazano następnie, że skarga opisana w art. 101 ust. 1 u.s.g. nie stanowi actio popularis, tak więc nawet jej ewentualna sprzeczność z przepisami prawa nie daje legitymacji do jej wniesienia. Odnosząc do podniesionych zarzutów wskazano, że są one bezpodstawne. Jak pierwszy omówiono zarzut naruszenia art. 25a u.s.g., gdzie wskazano, że strona skarżąca myli interes faktyczny z interesem prawnym, o którym mowa w ww. przepisie. Nie można bowiem, jak próbują to czynić strona skarżąca, utożsamiać głosowania nad sporną uchwałą przez radnych J. B., T. K., A. K. oraz D. Ś. z wpływaniem na własny i konkretny interes prawny. Sporna uchwała dotyczy bowiem interesu innego podmiotu, a fakt pozostawiania z nim w stałym stosunku zlecenia nie powoduje automatycznie naruszenia normy art. 25a u.s.g. Zauważono także, że w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 listopada 2016 r. strona skarżąca nie wskazała na okoliczności rzekomego naruszenia art. 25a u.s.g. W ocenie organu uniemożliwia to stronie skarżącej na formułowanie tego zarzutu w skardze wniesionej w przedmiotowym postępowaniu. Opisując szczegółowo przeprowadzoną procedurę planistyczną wskazano, że zapewniono w niej w pełni możliwość rzeczywistego udziału społeczeństwa oraz zrealizowano w niej zasadę jawności i przejrzystości. Wyjaśniono także, że zakres i tryb formalno-prawny sporządzonej zmiany Studium jak i podejmowania Uchwały był w pełni dostosowany do zapisów u.p.z.p. Dodano również, że zarzut, iż nie wykonano aktualnych analiz jest bezzasadny ponieważ art. 14 ust. 5 u.p.z.p. ściśle określa przesłanki nakazujące je przeprowadzić, a nie zostały one w przedmiotowej sprawie zaktualizowane. Stwierdzono nadto, że u.p.z.p. nie przewiduje wystąpienia o zasięgnięcie opinii do projektu planu miejscowego od organu jakim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Odpowiadając na zarzut, że plan miejscowy narusza art. 15 ust 1 i ust 2a i art. 16 u.p.z.p. wyjaśniono, że jest on bezpodstawny, ponieważ zmiany funkcjonalno-przestrzenne określone w planie miejscowym ograniczają się wyłącznie do granic obszaru objętego planem. Mając na uwadze powyższe, wniesiono jak na wstępie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II wezwano pełnomocnika strony skarżącej – adw. O. P. – do usunięcia braków formalnych skargi m.in do określenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie stwierdzono, że interes prawny w niniejszej sprawie wynika z celów działalności skarżącej organizacji. Należą do nich: reprezentowanie i ochrona interesów Handlowców i Przedsiębiorców oraz współdziałanie z władzami samorządowymi i administracji rządowej w zakresie tworzenia korzystnych warunków działalności handlowej i innych inicjatyw gospodarczych oraz zaspokajania potrzeb społeczeństwa (par. 7 statutu). Strony skarżące, jak wskazano w skardze, zostały pozbawione możliwości realizacji swoich celów statutowych, a interesy na które się powoływały, zostały przez organ administracji pominięte. Zaskarżona uchwała grozi zachwianiem konkurencji pomiędzy handlowcami w K., zagraża zrównoważonemu rozwojowi. Została też podjęta z pominięciem współpracy z organizacjami społecznymi i z pominięciem aktualnych studiów na temat wpływu rozbudowy sklepu wielkopowierzchniowego na sytuację ekonomiczną, środowiskową i społeczną K. Ponadto w skardze wskazano konkretne wartości i interesy, których ochronie służy wniesienie sprawy przed tutejszy Sąd. Z tych powodów wniesiono o rozpoznanie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1006), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6). Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W kontekście przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze – zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie – wniesienie skargi do sądu poprzedzone być musi wcześniejszym bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego, po trzecie – zachowany być musi termin do wniesienia skargi, po czwarte – zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. W odniesieniu do terminu wniesienia skarg na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma zastosowanie art. 53 § 2 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 2/07, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z tym przepisem, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w terminie. Ze względu na to, że organ udzielił w dniu 12 grudnia 2016 r. odpowiedzi na wezwania do usunięcia naruszenia prawa, która to odpowiedź została doręczona stronie skarżącej w dniu [...], skarga została natomiast złożona w dniu [...] należało uznać, że została wniesiona z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. W odniesieniu do przesłanki naruszenia interesu prawnego skarżącej jako warunku dopuszczalności skargi wskazać należy, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o którym tu mowa jest między innymi art. 101 ust. 1 u.s.g. Legitymowanym do wniesienia skargi na jego podstawie jest jedynie podmiot, który wykaże naruszenie prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. Wnosząc skargę na podstawie tego przepisu należy legitymować się nie tylko interesem prawnym, ale także wykazać, że doszło do jego naruszenia (por. wyrok NSA z 31 marca 2015 r., sygn. I OSK 2933/14, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest zatem legitymacją szczególną w stosunku do tej, która wynika z art. 50 p.p.s.a., a rygory związane z wnoszeniem skarg, z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi, pozostają ostrzejsze (por. wyrok NSA z 12 lutego 2009 r., sygn. II OSK 1421/08, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Merytoryczne rozpoznanie przez sąd administracyjny sprawy ze skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego uwarunkowane jest więc zbadaniem legitymacji procesowej wnoszącego skargę. W orzecznictwie wskazuje się, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyroki NSA z 14 marca 2002 r., sygn. II SA 2503/01 i z 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2451/1, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero więc stwierdzenie przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Rozpoznając skargę sąd ocenia zatem, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi, być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę organu gminy powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. W takiej sytuacji, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes skarżącego, nie ma obowiązku uwzględnienia skargi. W kontekście zarzutów skargi wymaga również podkreślenia, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84, wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04, a także wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tak więc nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2451/11; publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Omawiany przepis nie daje również podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym, społecznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003, sygn. III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114). Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem. W ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim materialnego. Interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy wyłącznie w przepisach prawa materialnego administracyjnego, ale również wynikać może z norm prawa cywilnego – regulacji dotyczących prawa własności i innych praw rzeczowych. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą. W takim wypadku uchwała musi naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można przy tym źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej skarżonej uchwały. Interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zaskarżona uchwała musi taki interes naruszać, powodując następstwo w postaci ograniczenia czy też pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków skarżącego. Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący musi wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 22 lutego 2006 r. sygn. II OSK 1127/05, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest on obligowany wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwiając ich realizację. Akceptowany jest również pogląd, że o naruszeniu interesu prawnego wnoszącego skargę na podstawie art. 101 u.s.g. przesądza zmiana sytuacji prawnej skarżącego wywołana kwestionowaną uchwałą (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r., sygn. II OSK 1305/09, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleniami, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że strony skarżące nie maja interesu prawnego do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w K. z [...], nr [...], w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu wielkopowierzchniowego obiektu handlowego, o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, położonego w K. przy ul. S. i ul. D., stosownie do wymogów przewidzianych w art. 101 ust. 1 u.s.g. Na wstępie należy zaznaczyć, że co do zasady prawo organizacji społecznych czy izb przemysłowo-handlowych do udziału w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych, zaskarżania aktów administracyjnych w toku postępowania administracyjnego, czy wnoszenia skargi do sądu administracyjnego nie opiera się na wyłącznie na samym interesie organizacji, lecz wynika z określonej normy prawnej, która takie uprawnienie dla organizacji społecznej lub izby przewiduje. Stowarzyszenie czy tez Izba występujące w roli skarżącego powinny, dla skutecznego wniesienia skargi, wykazać związek między zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną sytuacją prawną i ten związek musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków na tę jednostkę. Stowarzyszenie czy też Izba nie mogą skutecznie zaskarżyć uchwały samorządu gminy, która nie narusza bezpośrednio ich interesów prawnych , a narusza (w ocenie skarżącego) interesy zrzeszonych w nich przedsiębiorców. Wskazywane przez strony skarżące uchybienia w procedurze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią samoistnej przesłanki uprawniającej przyjęcie legitymacji skargowej stron skarżących w sprawie, przysługującej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Strony skarżące nie wykazały, które z jej praw lub obowiązków – prawnie chronionych - zostały realnie naruszone wskazywanymi uchybieniami proceduralnymi. Stwierdzenie zaś, że "interes prawny w niniejszej sprawie wynika z celów działalności skarżącej organizacji, do których należą: reprezentowanie i ochrona interesów Handlowców i Przedsiębiorców oraz współdziałanie z władzami samorządowymi i administracji rządowej w zakresie tworzenia korzystnych warunków działalności handlowej i innych inicjatyw gospodarczych oraz zaspokajania potrzeb społeczeństwa, a strona skarżąca została pozbawiona możliwości realizacji swoich celów statutowych" oraz dodanie, iż "interes prawny w zaskarżeniu uchwały przez Stowarzyszenie i Izbę, działających na rzecz zrzeszonych w nich przedsiębiorców polega na: prawie do prowadzenia działalności gospodarczej bez nieuzasadnionej ingerencji gminy oraz na równym traktowaniu i konkurowaniu z siecią handlową E. bez szczególnej ochrony prawnej przez podmioty publiczne", nie spełniają wymogu udowodnienia legitymacji do złożenia skarg. Wskazują natomiast na naruszenie interesu faktycznego nawet nie stron skarżących lecz niektórych członków Stowarzyszenia i Izby. Podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Skoro strony skarżące nie wykazały, by nastąpiło poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały naruszenie w chwili jej zaskarżenia ich indywidualnego interesu prawnego – nie mogło skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z braku legitymacji skargowej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy, czego konsekwencją jest odrzucenie skargi. Skoro skarżący nie mają legitymacji skargowej, Sąd nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, LEX nr 437511). Z powyższych względów, Sąd odrzucił wspólną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Z uwagi na to, że strona skarżąca uiściła podwójnie wymagany wpis od skargi na łączną kwotę 600 zł, orzeczono jak w pkt. II orzeczenia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło