II SA/Wr 146/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. L. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; III. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 119, 120 § 1, 121 § 2 i 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nałożono na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 8.000 zł, jako współzobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 30 kwietnia 2007 r. Decyzją nakazano współwłaścicielom budynku hurtowni materiałów budowlanych doprowadzenie go do właściwego stanu technicznego. W wyniku czynności kontrolnych z dnia 16 kwietnia 2010 r. ustalono niewykonanie obowiązku. Współzobowiązanym doręczono upomnienie. Po jego otrzymaniu skarżąca wyjaśniła, że nie uchyla się od wykonania obowiązku, jednak wykonanie robót budowlanych na części budynku zajmowanej w sposób wyłączny przez pozostałych współwłaścicieli nie jest możliwe wobec ich sprzeciwu. Dlatego skarżąca wystąpiła do sądu powszechnego o umożliwienie jej przeprowadzenia remontu tej części budynku oraz o zniesienie współwłasności. Kolejno organ I instancji rozważał stopień dolegliwości wchodzących w rachubę środków egzekucyjnych (art. 7 § 2 p.e.a.). Z analizy przepisów art. 122 § 2 pkt 2 in fine oraz art. 128 § 2 i 3 ustawy wynika, że środek w postaci wykonania zastępczego nie ma pierwszeństwa przed grzywną. Zagadnienie zastosowania zbyt uciążliwego środka może być przedmiotem zarzutu (art. 33 pkt 8 p.e.a.). Po rozpoznaniu zarzutu możliwe jest obniżenie grzywny. Zgodnie z art. 121 § 2 p.e.a. grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł. Organ uznał, że kwota 8.000 zł skutecznie zmobilizuje do wykonania obowiązku. Na pozostałych zobowiązanych nałożono grzywnę w tej samej wysokości. Obowiązek określony w decyzji nie stanowi zobowiązania solidarnego, zaś orzeczony nakaz ma charakter podzielny. Organowi egzekucyjnemu przysługuje prawo wyboru dłużnika. Należało więc wszcząć egzekucję wobec każdego zobowiązanego, w odrębnych postępowaniach (art. 25 § 5 p.e.a.), o których licznie decyduje liczba tytułów wykonawczych. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca nadal podkreślała, że część budynku, której dotyczy nakaz zawarty w decyzji, pozostaje w wyłącznym użytkowników pozostałych współwłaścicieli. Skarżąca przeprowadziła remont swojej części budynku, natomiast nie ma dostępu do pozostałej części. To skarżąca wywołała podjęcie czynności przez organ, gdy zwróciła się o pomoc w umożliwieniu jej przeprowadzenia nakazanych robót. Skarżąca uczyniła wszystko co możliwe, aby wykonać decyzję i obciążanie jej dodatkowymi kosztami jest nieuzasadnione. Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał powyższe postanowienie w mocy. Organ wskazał, że obowiązek skarżącej wynika z ostatecznej decyzji. Obowiązek ten dotyczy odbudowy części budynku znajdującej się w wyłącznym użytkowaniu pozostałych współwłaścicieli, jednak nie mogło to mieć znaczenia dla oceny prawidłowości zastosowanego środka. Natomiast wykonanie decyzji może spowodować umorzenie bądź zwrócenie nałożonej grzywny. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca powtórzyła dotychczasowe zarzuty. Organ wniósł o oddalenie skargi w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 29 § 1 p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dotyczy to w związku z tym również sądu administracyjnego, dokonującego kontroli legalności stosowania przez organ określonego środka egzekucyjnego. Z prawidłowych ustaleń organu wynikało niewątpliwie, że skarżąca jest zobowiązanym, czyli osobą, która nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji. Nie podlegało więc ocenie, czy określony w decyzji nakaz został zgodnie z prawem skierowany do skarżącej, gdy objęta nakazem część budynku pozostawała w wyłącznym użytkowaniu innych osób. Należy ponadto odróżnić środki prawne skierowane przeciwko egzekucji administracyjnej od środków zaskarżenia wobec zastosowania danego środka egzekucyjnego w określony sposób. W tym drugim przypadku nie mogą mieć znaczenia okoliczności mogące wywołać umorzenie egzekucji i jako obojętne dla rozstrzygnięcia, nie podlegają badaniu i rozważaniu. Do okoliczności tych należy w szczególności niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, które mogą być podstawą jedynie zarzutu (art. 33 pkt 5 i 8 p.e.a.), nie zaś zażalenia czy skargi na czynności egzekucyjne (por. podstawy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, art. 59 p.e.a., które również nie są istotne przy rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny). Zgodnie z art. 121 § 2 p.e.a. grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł. Ustawa nie ustanawia kryteriów określenia rozmiaru grzywny, pozostawiając tę kwestię uznaniu organu. Rozstrzygnięcie uznaniowe powinno być w sposób należyty umotywowane w pisemny uzasadnieniu (art. 18 p.e.a. w związku z art. 7 k.p.a.). Jak wyjaśniono w orzecznictwie sądowym uzasadnienie wysokości grzywny jest wymagane w każdym przypadku, dla uniknięcia zarzutu jej dowolności, niezależnie od tego, że wchodzące w rachubę przesłanki mają ograniczony charakter (patrz w systemie Lex wyroki II OSK 43/07, II OSK 235/09, II SA/Gd 346/08, VII SA/Wa 798/08, II SA/Gl 495/07, II SA/Bk 311/06). Wskazuje się, że organ powinien rozważyć całokształt okoliczności danej sprawy w kontekście zasady efektywności stosowanego środka. Nie są również całkowicie obojętne okoliczności dotyczące sytuacji zobowiązanego, w tym także rozważane porównawczo w zestawieniu z sytuacją czy postawą pozostałych zobowiązanych. W szczególności wymagało rozważenia udokumentowane w aktach sprawy dążenie skarżącej do wykonania nałożonego obowiązku, któremu przeciwdziałają współzobowiązani. Pominięcie okoliczności dotyczących współzobowiązanych nie pozwala na kontrolę prawidłowości nałożenia na wszystkich zobowiązanych grzywny w jednakowej wysokości. O ile wskazanie, że zapewne przymuszanie skarżącej do wykonania decyzji byłoby w ogóle zbędne, jako należące do materii objętej ewentualnymi zarzutami, to jednak może wynikać z tego wskazania również wskazówka dotycząca wysokości grzywny. Z uwagi właśnie na brak jakiegokolwiek uzasadnienia w zaskarżonym postanowieniu odnośnie wysokości grzywny, pomimo nietrafności szczegółowych zarzutów skargi jako bezprzedmiotowych w postępowaniu zażaleniowym, należało uznać skargę za zasługującą na uwzględnienie (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. oraz art. 152 i art. 200 p.p.s.a.). PM 27.05.2011 r. [pic]