II SA/Wr 185/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-02-12
Skład orzekający: Olga Białek, Marta Pawłowska, Malwina Jaworska-Wołyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zmiany ostatecznej decyzji w przedmiocie wydłużenia terminu wykonania robót budowlanych, nałożonych na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, może nastąpić, gdy wnioskodawca powołuje się na zmianę stanu właścicielskiego i konieczność znalezienia wykonawcy z uprawnieniami do robót przy obiektach zabytkowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nieprawidłowo odmówiły zmiany ostatecznej decyzji w zakresie wydłużenia terminu wykonania robót budowlanych. Zmiana stanu właścicielskiego, która nastąpiła po śmierci poprzedniego właściciela i objęciu spadku przez skarżące, stanowi istotną okoliczność obiektywną, która powinna być uwzględniona przy ocenie możliwości terminowego wykonania obowiązku. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego wniosek skarżących, złożony w zmienionym stanie prawnym, nie zasługuje na uwzględnienie, szczególnie w kontekście wcześniejszego przedłużania terminu z podobnych przyczyn.Stan faktyczny
Skarżące wniosły o przedłużenie terminu wykonania robót budowlanych nałożonych decyzją PINB z 2022 r. Wniosek był uzasadniony objęciem przez nie spadku po zmarłym współwłaścicielu, co nastąpiło na krótko przed upływem kolejnego przedłużonego terminu. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że nie przemawia za tym interes społeczny ani słuszny interes strony, a podnoszone argumenty są tożsame z tymi przedstawianymi we wcześniejszych wnioskach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od DWINB na rzecz skarżących kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A.W., I.W. i P.W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 stycznia 2025 r. nr 78/2025 w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji w zakresie wydłużenia terminu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 14 listopada 2024 r. nr 2391/2024 w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji tegoż organu z dnia 27 stycznia 2022 r. nr 185/2022 w zakresie wydłużenia terminu wykonania robót budowlanych określonych w tej decyzji do dnia 7 września 2025 r.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Organ I instancji decyzją z dnia 27 stycznia 2022 r. nr 185/2022 nakazał W. W., Z. S., M. P. oraz M. Ż. – właścicielom budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, dwulokalowego, położonego przy ul. [...] we W., usunięcie występujących nieprawidłowości i zagrożeń dotyczących stanu technicznego wentylacji i kominów tego budynku poprzez: 1/ wykonanie nowego przewodu wentylacyjnego na cele wentylacji kuchni w lokalu mieszkalnym nr [...], o wysokości 4 m, wykonanego z materiału niepalnego, o średnicy wewnętrznej 150 mm, izolowanego termicznie wełną mineralną o grubości 5 cm zabezpieczoną przed uszkodzeniem mechanicznym i zawilgoceniem, zakończonego w sposób chroniący przed dostaniem do wnętrza przewodu opadów atmosferycznych (np. daszkiem ochronnym); 2/ podniesienie istniejącego komina murowanego z kanałami wentylacyjnymi łazienek do wysokości znajdującego się w pobliżu wylotu przewodu spalinowego poprowadzonego z lokalu nr [...] (tj. o około 1,07 m), z uwzględnieniem zakończenia komina czapą betonową z kapinosami zaimpregnowaną wodochronnie oraz wykonania obustronnych bocznych wylotów kanałów wentylacji. Na wykonanie powyższych robót wyznaczono termin 6 miesięcy od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna. Wobec niewniesienia odwołania decyzja PINB stała się ostateczna dnia 7 marca 2022 r.
W dniu 12 sierpnia 2022 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne, na wniosek pełnomocnika W. W., A. W., w sprawie zmiany decyzji z dnia 27 stycznia 2022 r., nr 185/2022, w wyniku czego organ I instancji decyzją z 29 września 2022 r., nr 1952/2022 zmienił ww. ostateczną decyzję poprzez wydłużenie terminu realizacji wymienionych w niej obowiązków o 1 rok, tj. do dnia 7 września 2023 r.
Ponowny wniosek o przedłużenie ww. decyzji PINB z dnia 27 stycznia 2022 r. złożyła pismem z dnia 3 lipca 2023 r. osobiście A. W. Uzasadniając żądanie wskazała, że wobec postanowienia wydanego przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 28 czerwca 2023 r. o wznowieniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości, zakończonego ostateczną decyzją Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2022 r. nr 1435/2022, uniemożliwiono jej realizację obowiązków wymienionych m.in. w decyzji z 27 stycznia 2022 r. Powołała się również na trudności w realizacji robót związane ze zwiększoną ilością innych obowiązków wykonawców w nadchodzącym czasie oraz możliwe związane z tym opóźnienia.
W wyniku powyższego, decyzją z 27 listopada 2023 r. nr 2336/2023 PINB zmienił ostateczną decyzję z dnia 27 stycznia 2022 r. ponownie wydłużając termin realizacji określonych w niej robót budowlanych do dnia 7 września 2024 r. Rozstrzygnięcie uzasadniono wyrażeniem zgody przez wszystkie strony postępowania oraz brakiem przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się uchyleniu lub zmianie decyzji. Organ również wskazał, że w zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony przemawiają za taką zmianą decyzji, bowiem interesy te stanowi rzetelne wykonanie obowiązków nałożonych decyzją. Podkreślono nadto, że zobowiązani podjęli już działania zmierzające do realizacji nakazu, w związku z czym przedłużenie terminu do jego sfinalizowania pozwoli zobowiązanym na jego wykonanie bez stosowania środków przymusu w tym zakresie.
Powtórny wniosek o wydłużenie terminu realizacji obowiązków nałożonych decyzją PINB nr 185/2022 o dalszy rok złożyły pismem z dnia 28 sierpnia 2024 r. A. W., P. W. i I. W. (dalej również: skarżące, strona skarżąca). Żądanie to uzasadniono przejęciem przez wnioskujące spadku po zmarłym W. W. na początku sierpnia 2024 r. oraz objęcia po nim obowiązków właścicielskich dotyczących nieruchomości przy ul. [...] we W. Podkreślono, że dodatkowy czas na wykonanie nałożonego przez organ nadzoru budowlanego obowiązku jest konieczny z uwagi na potrzebę znalezienia wykonawcy z uprawnieniami do prowadzenia robót budowlanych na zabytkach.
W związku z powyższym, PINB pismem z dnia 6 września 2024 r. wezwał wnioskodawczynie o przedłożenie dokumentu, z którego wynika, że nabyły one spadek po zmarłym W. W., w skład którego wchodzi lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] we W. W odpowiedzi, przy piśmie z 12 września 2024 r., A. W. nadesłała uwierzytelnioną kopię aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 7 sierpnia 2024 r., repertorium [...] nr [...], potwierdzający nabycie spadku po zmarłym W. W. przez żonę, I. W. i córki, A. W. i P. W. z dobrodziejstwem inwentarza.
Decyzją z dnia 14 listopada 2024 r. PINB odmówił zmiany ostatecznej decyzji PINB z dnia 27 stycznia 2022 r. w zakresie wydłużenia terminu wykonania robót budowlanych określonych w tej decyzji do dnia 7 września 2025 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zmiana decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązków w niej określonych stałaby w sprzeczności z interesem publicznym oraz słusznym interesem strony, a nadto nie byłyby spełnione wszystkie obligatoryjne przesłanki zmiany decyzji, określone w art. 155 k.p.a. Zaznaczono, że zmiana terminu wykonania robót nie spełnia ustawowego wymogu słusznego interesu strony ani nie można jej pogodzić z interesem społecznym, bowiem nieprawidłowości występujące w przedmiotowym budynku stanowią stan niezgodny z prawem i tolerowanie tego stanu przez kolejny rok godzi bezpośrednio w ten interes. Podkreślono, że termin na wykonanie robót budowlanych określonych w decyzji z 27 stycznia 2022 r. został już dwukrotnie wydłużony na wniosek stron postępowania, w związku z czym czas, który zobowiązani otrzymali na realizację nakazu, tj. przeszło 2,5 roku, jest wystarczającym czasem na wykonanie robót budowlanych określonych w decyzji nr 185/2022. Organ wskazał nadto, że tę samą przyczynę konieczności zmiany decyzji wskazano we wniosku z dnia 3 lipca 2023 r., złożonym przez A. W., działającą jako pełnomocnik W. W. Tym samym przez rok, o który wydłużono termin realizacji decyzji, strony nie podjęły żadnych realnych działań zmierzających do wykonania nakazu. Zmiana stanu właścicielskiego jednego z lokali, zdaniem PINB, nie mogła stanowić jedynej podstawy do zmiany decyzji, tym bardziej, że strony postępowania, które wstąpiły do niego jako spadkobiercy zmarłego W. W., nie są jedynymi zobowiązanymi do realizacji tego nakazu.
Decyzja organu I instancji została oprotestowana przez A. W. i P. W. oraz, w osobnym piśmie, I. W., w drodze odwołań, w których zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. Strony odwołujące się podkreśliły, że brak wykonania nakazów nadzoru budowlanego nie wynika z braku podejmowania przez nie odpowiednich działań prowadzących do ich realizacji, ale z uniemożliwiania im korzystania z ich własności i swobodnego dostępu do niej przez sąsiadów z góry. Podkreślono, że próby uzyskania pomocy i asysty Policji przy wejściu na strych i dach należące do odwołujących się są nieskuteczne, a nadto sąsiedzi i właściciele mieszkania nr 2 nie podjęli do tej pory żadnych działań od momentu wydania przez PINB m.in. decyzji z 27 stycznia 2022 r. Strony zarzuciły nadto organowi I instancji brak dokładnego wyjaśnienia i określenia niespełnienia przesłanek z art. 155 k.p.a., tj. słusznego interesu strony oraz interesu społecznego. Podkreśliły, że ważny interes strony, tj. odwołujących się jako właścicielek 59,4% udziałów w przedmiotowej nieruchomości, to czas potrzebny na sądowe odzyskanie prawa do posiadania dostępu do dachu i zapewnienia odpowiednich warunków firmie budowlanej, która podejmie się w tych okolicznościach wykonania nakazanych przez organ robót budowlanych. Podniesiono nadto, że z powodu złożonego charakteru dwóch wydanych przez PINB decyzji – z dnia 8 września 2020 r. nr 1867/2020 oraz z dnia 27 stycznia 2022 r., nr 185/2022 dublujących, zdaniem odwołujących się, prace budowlane na tych samych dwóch murowanych kominach, oraz wymogu uzgadniania z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków prac na widocznych elementach nieruchomości, strony nie mogą realizować nakazów z obu wymienionych decyzji częściowo i oddzielnie.
DWINB nie uwzględnił odwołań i zaskarżoną obecnie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił zdanie PINB, przy uwzględnieniu stwierdzonych nieprawidłowości mogących niewątpliwie zagrażać bezpieczeństwu mienia, zdrowia i życia mieszkańców, że argumentację rozpatrywanego wniosku o przedłużenie terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia 27 stycznia 2022 r. kwalifikować należy jako powołanie się przez stronę tylko na jej interes, który nie jest jednak interesem słusznym w rozumieniu art. 155 k.p.a. W ocenie DWINB, wydłużenie terminu wykonania nakazu o kolejny rok nie znajduje uzasadnienia w interesie społecznym, wbrew twierdzeniom zawartym w treści odwołania. Wskazano, że roboty budowlane określone w decyzji nakazowej mają na celu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu – wentylacji i kominów w budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W., które to mogą powodować zagrożenie. Podkreślono, że wydłużenie terminu o okres wskazany we wniosku stron może powodować jedynie zwiększenie niebezpieczeństwa dla mienia, a nawet życia czy zdrowia ludzi, bowiem brak prawidłowej wentylacji pomieszczeń w lokalach mieszkalnych powoduje wzrost poziomu wilgotności powietrza oraz przegród budowlanych, co może skutkować rozwojem szkodliwych dla zdrowia grzybów i pleśni. Organ uznał za słuszne, że brak skutecznej wymiany powietrza powoduje nagromadzenie w powietrzu dwutlenku węgla oraz produktów ulatnianych przez przedmioty stanowiące wyposażenie mieszkania (np. meble, narzędzia), a także wynikających z użytkowania mieszkania przez ludzi (gotowanie oraz potrzeby fizjologiczne), co może negatywnie oddziaływać nie tylko na samopoczucie użytkowników, a może także prowadzić do takich dolegliwości lub chorób jak bóle głowy, gardła, kaszel, omdlenia, niedotlenienie, alergia. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, interes społeczny przemawia za tym, aby stan niezgodny z prawem został jak najszybciej usunięty. Podkreślono również, że określenie terminu wykonania obowiązków nakładanych na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego służy jak najszybszemu osiągnięciu celu w jakim wydawana jest przedmiotowa decyzja, tj. doprowadzenia do likwidacji istniejących zagrożeń dla dóbr prawnie chronionych. DWINB zaznaczył, że od wydania przedmiotowej decyzji nakazowej minęły prawie 3 lata, zaś strona nie wykonała żadnego z nakazanych obowiązków, a także nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na rozpoczęcie wykonywania nakazów. Ponadto, termin wykonania obowiązków był już dwukrotnie przedłużany, mimo to zobowiązani w dalszym ciągu nie poczynili realnych czynności i działań wobec realizacji obowiązków. Organ wskazał przy tym, że sytuacja finansowa zobowiązanych nie może mieć znaczenia dla określenia terminu wykonania nakazanych robót. Dodano, w ślad za organem I instancji, że we wniosku o kolejne wydłużenie terminu wykonania robót zastosowano tożsamą argumentację odnoszącą się do konieczności poszukiwania wykonawcy robót, jak we wniosku z 3 lipca 2023 r., w związku z czym, nie należy jej uznać za trafną, mając na uwadze, że w dalszym ciągu nakaz nie został zrealizowany. Zgodził się również DWINB, że zmiana stanu właścicielskiego jednego z lokali nie może stanowić jedynej podstawy do zmiany decyzji – tym bardziej, że strony postępowania, które wstąpiły w miejsce zmarłego W. W., nie są jedynymi zobowiązanymi do realizacji tego nakazu. Ponadto, spór pomiędzy sąsiadami, w tym będącymi jednocześnie zobowiązanymi decyzją PINB nr 185/2022, nie stanowi jakiejkolwiek przesłanki uzasadniającej zmianę terminu.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosły: A. W. we własnym imieniu oraz I. W. i P. W. reprezentowane przez A. W., zarzucając zaskarżonej decyzji DWINB naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem art. 155 k.p.a., 2/ art. 136 w zw. z art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegającego na nierozpoznaniu przez organ II instancji wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności, której istotę stanowi wydanie rozstrzygnięć przez dwa organy, które poprzedzone zostały postępowaniem umożliwiającym osiągnięcie celów, a więc rozpoznanie odwołania i odniesienie się merytorycznie do zawartych w nim zarzutów, a na tej podstawie wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia; w niniejszej sprawie nie zaistniał taki związek przyczynowo-skutkowy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia bez uwzględnienia istotnych kwestii dla sprawy; 3/ art. 107 § 3 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie i nieodniesienie się do szeregu zarzutów podnoszonych przez skarżące w odwołaniu i w aktach sprawy; 4/ art. 155 k.p.a. przez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, podczas gdy za zmianą decyzji PINB przemawia słuszny interes strony, niepozostający w kolizji z interesem społecznym, a jednocześnie zostały spełnione pozostałe warunki do dokonania zmiany ww. decyzji – w konsekwencji oznacza to nieprawidłowe skorzystanie przez organ z uznania administracyjnego i przekroczenie jego granic.
Skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących od organu II instancji zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi powołano szeroko orzecznictwo związane z przedmiotowym zakresem sprawy, wskazując m.in., że określając termin wykonania nakazów na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ powinien rozważyć także kwestie związane z niezbędną organizacją formalną i materialną orzeczonych robót budowlanych, w związku z czym termin ten powinien być istotnie realny, w tym znaczeniu, że przy jego określaniu nie można pominąć czynności wymaganych obowiązującymi przepisami, czy wynikających z zasad doświadczenia życiowego, które należy podjąć przed rozpoczęciem faktycznej realizacji prac. Podkreślono, że skarżące wstąpiły do postępowania administracyjnego jako strony dopiero w dniu 7 sierpnia 2024 r., na zaledwie miesiąc przed upływem terminu na wykonanie obowiązków wynikających z decyzji PINB z dnia 27 stycznia 2022 r. nr 185/2022, zaś wcześniej nie były zobowiązane do wykonania tych obowiązków i nie miały obowiązku zajmowania się organizacją formalną i materialną tych robót.
Strona skarżąca podniosła nadto, że w ciągu 1 miesiąca nie jest możliwe wykonanie tego rodzaju prac, przy czym należy zauważyć, że w pierwotnie wydanej przez PINB decyzji termin ten określono na 6 miesięcy od dnia uzyskania przez nią przymiotu ostateczności, a mimo to organ I instancji, zauważając problemy poprzednika prawnego skarżących, mające źródło w skomplikowanym stanie właścicielskim przedmiotowej nieruchomości i konieczności uzgadniania prac z konserwatorem zabytków, dwukrotnie ten termin prolongował. W ocenie skarżących godna zaakceptowania jest zmiana terminu na wykonanie obowiązków w sytuacji, gdy zmuszony zostaje do ich wykonania następca prawny poprzedniej strony postępowania, a znaczna część tego terminu przed nabyciem przez niego spadku zdążyła już upłynąć. Nie pozostaje to w sprzeczności z interesem społecznym, bowiem gdyby stan techniczny nieruchomości stanowił faktycznie tak duże zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, terminy wynikające z pierwotnej decyzji PINB nie byłyby dwukrotnie przedłużane. Podniesiono również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się do większości zarzutów odwołania, w szczególności dotyczących realnego okresu, który przypadł skarżącym na wykonanie decyzji PINB.
Pismem procesowym z dnia 2 czerwca 2025 r. strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z: 1/ kopii pozwu do Sądu Rejonowego dla W.-Ś. o przywrócenie skarżącym posiadania dachu, kominów, klatki schodowej i pomieszczeń strychowych, znajdujących się w budynku przy ul. [...] we W. jako potwierdzającej obecny brak dostępu strony do części nieruchomości objętych nakazami nadzoru budowlanego i 2/ wezwania DWINB z 22 maja 2025 r. pełnomocnika Z. S. i M. Ż. do wskazania, czy strony te podtrzymują wnioski o przedłużenie terminu do wykonania nakazów nałożonych decyzją PINB z dnia 8 września 2020 r. nr 1867/2020 utrzymanej decyzją DWINB z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 1121/2020. Skarżące wniosły nadto o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii możliwości przywrócenia posiadania i korzystania przez nie z elementów budynku wymienionych w ww. pozwie.
Kolejny wniosek dowodowy złożyła przy piśmie z dnia 30 lipca 2025 r. A. W., wnosząc o dopuszczenie jako dowodu pisma DWINB z dnia 8 lipca 2025 r. kierowanego do stron postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej tego organu nadzoru budowlanego II instancji z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 1121/2020 na wniosek Z. S. i M. Ż., którym DWINB zwrócił się o informację, czy strony tego postępowania wyrażają zgodę na zmianę tejże decyzji we wnioskowanym zakresie.
Sąd, po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 2 czerwca 2025 r. o zawieszenie postępowania, postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 185/25, na podstawie art. 131 p.p.s.a. odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Postanowieniem ogłoszonym na rozprawie Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uwzględnił wniosek dowodowy nr 1, zawarty w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2025 r. uznając, że jego przeprowadzenie nie przyczyni się do przedłużenia postępowania oraz nie uwzględnił wniosku dowodowego nr 2 zawartego w ww. piśmie oraz wniosku dowodowego zawartego w piśmie z dnia 30 lipca 2025 r.
W toku rozprawy profesjonalny pełnomocnik skarżących zaznaczył, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania w dalszym ciągu jest w toku, a strony inicjują obecnie postępowanie przed sądem cywilnym w przedmiocie rozstrzygnięcia zarządu rzeczą wspólną, a nadto wniósł o zwrot kosztów postępowania wraz z zasądzeniem kosztów zastępstwa procesowego. Dodatkowo skarżąca A. W. oświadczyła, że pozwolenie konserwatorskie wydane w lipcu 2023 r. na W. W. nie zostało przeniesione na jego spadkobierców, w związku z czym skarżące były zobligowane do zainicjowania postępowania w tym zakresie, co miało miejsce latem 2025 r. Podkreśliła, że do chwili obecnej postępowanie to nie zostało zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W wyniku takiej kontroli Sąd może wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi, że został on wydany z naruszeniem ww. przepisów o ile ich naruszenie mogło mieć (lub miało) istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) jak też jeżeli zaskarżony akt wydany został z naruszeniem przepisów dających podstawę do wznowienia postepowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a), lub też do stwierdzenia jego nieważności (art. 145 § 2 p.p.s.a).
W niniejszym postępowaniu tak określonej kontroli sądowej poddane zostało rozstrzygnięcie zapadłe w ramach postępowania dotyczącego zmiany decyzji ostatecznej wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków.
Przeprowadzając ocenę legalności zaskarżonej decyzji uwzględnić należało, że podstawę materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 155 k.p.a. Wynika z niego, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest zatem sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne, wskazane w przywołanym przepisie przesłanki materialnoprawne, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Pomimo bowiem umieszczenia art. 155 k.p.a. w ustawie procesowej (K.p.a.) przepis ten ustanawia zarówno normy o charakterze procesowym jak i materialnoprawnym. Normą o charakterze materialnoprawnym jest wskazanie określonych przesłanek zmiany decyzji ostatecznej zaś charakter procesowy mają regulacje dotyczące właściwości organów i trybu postępowania oraz sposobu rozstrzygnięcia (por. NSA w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. II OSK 404/20, CBOSA).
Zgodnie z art. 155 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej jest dopuszczalne gdy: 1/ wszystkie strony wyrażą na to zgodę; 2/ przepis szczególny nie sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji; 3/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Wymagane jest przy tym łączne spełnienie ww. przesłanek a brak którejkolwiek z nich, uniemożliwia uchylenie lub zmianę decyzji w omawianym trybie.
Rozważając możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. w kontekście przesłanki określonej w pkt 3, organ ocenia, czy postępowanie dotyczy rozstrzygnięć w których ma on możliwość swobody w kształtowaniu treści decyzji, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryb z art. 155 k.p.a. nie może bowiem służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną, tj. terminem prawa materialnego, byłoby niedopuszczalne (por. wyroki NSA: z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1088/17; z 19 grudnia 2018r., sygn. akt II OSK 254/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA).
W niniejszej sprawie wnioskiem o zmianę objęto wydaną w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, dalej: ustawa - Prawo budowlane, decyzję PINB z dnia 27 stycznia 2022 r. nr 185/2022 którą nakazano współwłaścicielom budynku - wśród których był poprzednik prawny skarżących (W. W.) - usunięcie nieprawidłowości i zagrożeń dotyczących stanu technicznego wentylacji i kominów budynku mieszkalnego poprzez wykonanie robót budowlanych skonkretyzowanych w 2 punktach.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ ma również obowiązek określić termin usunięcia tych nieprawidłowości, przy czym, sam przedział czasowy wykonania obowiązku ustalany jest już na zasadzie uznania administracyjnego. Zakres i bieg tego terminu nie wynika bowiem z przepisów prawa lecz z woli organu. Tym samym, w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym.
W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że zmiana decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, przeprowadzana w trybie art. 155 k.p.a., jest możliwa jedynie w zakresie terminu - w tej części ma ona bowiem charakter uznaniowy i co do zasady istnieje w tym zakresie możliwość jej zmiany (por. NSA w wyroku z dnia 27 stycznia 2021 r. II OSK 202/21, z dnia 2 października 2019 r. II 2507/18, z dnia 10 marca 2021r. II OSK 1946/19, CBOSA). Utrwalony jest także pogląd, że art. 155 k.p.a. może stanowić podstawę do zmiany ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jeżeli interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za zasadnością wyznaczenia stronie innego terminu wykonania nakazanych robót niż wyznaczony pierwotnie w decyzji ostatecznej. Rozstrzygając w kwestii zmiany terminu wykonania obowiązków nakazanych w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ winien z jednej strony uwzględnić interes społeczny biorąc pod uwagę przede wszystkim ratio legis instytucji z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, z drugiej zaś zestawić go z uzasadnionym interesem strony który w konkretnych okolicznościach może wskazywać na zasadność i racjonalność zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu. Zauważyć przy tym należy, że "słuszny interes strony" o którym mowa w analizowanym przepisie nie oznacza samej woli (chęci) strony do uchylenia (zmiany) decyzji. Wyrażenie to należy rozumieć wyłącznie jako interes prawny, a nie faktyczny. Co więcej, słuszny interes strony nie może kolidować z interesem społecznym opartym na zasadzie praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej jak i zasadzie legalności działania zawartej w art. 6 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1809/17 – publik. CBOSA). Oceniając zatem, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za zmianą (uchyleniem) decyzji, należy wziąć pod uwagę nie tyle subiektywne przekonanie strony o możliwości/zasadności takiej "zmiany" lecz okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (vide wyrok NSA z 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 428/10). Innymi słowy, uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że jeżeli organ administracji ma do wyboru możliwość korzystniejszego niż dotychczas rozstrzygnięcia dla strony, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym to, działając w granicach uznania administracyjnego, organ ten przyjmuje ten sposób orzekania zmieniając dotychczasową, mniej korzystną decyzję, na decyzję bardziej korzystną dla strony (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 stycznia 2008r., sygn. akt IV SA/Gl 825/07).
Przy ocenie zmiany terminu ustalonego pierwotnie należy także mieć na uwadze, że przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego służy niewątpliwie zapewnieniu właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejącego obiektu budowlanego oraz użytkowania go w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Z tych względów uzasadnione jest twierdzenie, że termin wykonania nałożonych przez organ nadzoru obowiązków powinien być jak najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Z drugiej jednak strony, termin wyznaczony w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 ww. ustawy musi być zawsze terminem realnym, adekwatnym do charakteru i zakresu nakazanych robót budowlanych. Dodatkowo z perspektywy art. 155 k.p.a. na uwzględnienie zasługują te przypadki, które uzasadniają potrzebę zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu w sposób obiektywny. Chodzi tu więc o wystąpienie okoliczności istotnych dla terminowego wykonania obowiązku, niebędących zarazem przejawem celowego odwlekania wykonania nałożonych obowiązków, czy też obejścia konieczności jej realizacji w jakikolwiek inny sposób.
Nie można także pomijać, że ocena okoliczności sprawy przez pryzmat przesłanek z art. 155 k.p.a. musi spełniać wymagania właściwe dla konstrukcji uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne to forma działania administracji, której istotą jest przyznana prawem organowi władza decydowania w danej sprawie "według swego uznania" (według własnej woli).
Uznaniowy charakter decyzji rodzi również istotne konsekwencje w obszarze sądowej kontroli jej legalności, gdyż wymyka się ona spod merytorycznej oceny zasadności kierunku rozstrzygnięcia a sprowadza się jedynie do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, w szczególności, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zostały zebrane wszystkie dowody w celu istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy decyzja, podjęta na ich podstawie, nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, tj. czy nie nosi cech dowolności. Zasadnicze obowiązki organu koncentrują się więc tutaj nie tyle w obrębie płaszczyzny normatywnej ile w obrębie stanu faktycznego, który musi być ustalony w sposób wyczerpujący oraz rzetelnie i bezstronnie oceniony. Jak wynika z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zobowiązany jest też ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tylko pod takim warunkiem możliwe jest zrealizowanie określonego w art. 7 k.p.a postulatu uwzględnienia przy rozstrzygnięciu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Należy także mieć na uwadze, że według art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę oraz, że zawarta w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji organu I instancji. Decyzja organu II instancji jest więc takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 873/11). Obowiązkiem organu odwoławczego jest zatem wyczerpujące rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, z zachowaniem kodeksowych zasad postępowania. W szczególności organ ten zobligowany jest do ustosunkowania się do zarzutów i argumentów, jak i dowodów zawartych w odwołaniu, z zastrzeżeniem art. 136 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a.
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organ odwoławczy podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie wywiązał się należycie z obowiązków które nakładają na niego przywołane wyżej normy procesowe.
Przypomnieć wypada, że wszczynający postępowanie wniosek skarżących dotyczył przedłużenia do dnia 7 września 2025 r. terminu wykonania obowiązków określonych w decyzji PINB z dnia 17 stycznia 2022 r. Z treści ww. decyzji ostatecznej wynika, że obowiązki te miały być wykonane w terminie 6 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Na wniosek poprzednika prawnego skarżących tak określony termin został jednak zmieniony decyzją PINB z dnia 29 września 2022 r. w ten sposób, że przedłużono go o rok (czyli do dnia 7 września 2023r.). Zmieniając decyzję ostateczną PINB uznał wówczas, że wnioskodawca podjął czynności zmierzające do usunięcia nieprawidłowości (wystąpienie do konserwatora zabytków) a wydłużony termin realizacji nakazu pozwoli na uzyskanie pozwolenia konserwatorskiego i wyłonienie podmiotu który zrealizuje nakazy. Kolejną decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. PINB, po rozpatrzeniu wniosku W. W., przedłużył przedmiotowy termin do dnia 7 września 2024 r. stwierdzając, że zobowiązani podjęli działania zmierzające do realizacji nakazu zatem przedłużenie terminu pozwoli na realizację nakazu bez stosowania środków przymusu.
Dalej wskazać trzeba, że W. W. - poprzednik prawny skarżących – będący jednocześnie w decyzji z 17 stycznia 2022r jednym z podmiotów zobowiązanych, zmarł 13 grudnia 2023r. Spadek po nim objęły skarżące, co potwierdziły dopiero na początku sierpnia 2024 r. Tym samym skarżące - jako strony zobowiązane po raz pierwszy wystąpiły z wnioskiem o zmianę decyzji dopiero na miesiąc przed upływem terminu ( wyznaczonego do dnia 7 września 2024 r.).
W tej sytuacji, przy rozpatrywaniu wniosku skarżących z dnia 28 sierpnia 2024r. o zamianę decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązku, organ powinien uwzględnić nie tylko fakt opisanej zmiany podmiotowej ale także czas jej wystąpienia. Wstąpienie bowiem skarżących w miejsce W. W. w związku z objęciem po nim spadku i przejęcie nałożonego na niego (solidarnie z innymi właścicielami) decyzją z 27 stycznia 2022 r. obowiązku, sprecyzowane dopiero na miesiąc przed upływem terminu, stanowiło okoliczność obiektywną mogącą mieć wpływ na możliwość terminowego wykonania obowiązku przez skarżące. Praktycznie dopiero bowiem od tego momentu skarżące jako zobowiązane uzyskały możliwość podejmowania czynności prawnych w celu wykonania obowiązków, w tym także zmierzających do nacisku względem pozostałych współwłaścicieli.
Tymczasem organ, zarzucając skarżącym brak aktywności w okresie po wydaniu decyzji z 27 listopada 2023 r., nie odniósł się ich argumentacji wskazującej, że ich poprzednik prawny ze względu na stan zdrowia nie był w stanie wykonywać obowiązków a skarżące w tym czasie nie były do tego jeszcze formalnie zobowiązane. Także DWINB podtrzymując powyższe stanowisko nie wyjaśnił, w dostateczny sposób, dlaczego w okolicznościach tej sprawy zmiana stanu właścicielskiego nie powinna być uwzględniona jako przesłanka zmiany decyzji, w kontekście słusznego interesu strony. Ogólnikowe stwierdzenie organu, okoliczność ta nie może stanowić jedynej podstawy do zmiany decyzji, tym bardziej, że "nowe strony" (które wstąpiły w miejsce W. W.) nie są jedynymi zobowiązanymi, jawi się – w tych okolicznościach - jako niewystarczająca argumentacja.
Nie kwestionując w tym miejscu słuszności stanowiska organu, że jego obowiązkiem jest dążenie do jak najszybszego usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku – co odpowiada interesowi społecznemu - zaznaczyć trzeba, że kwestia zagrożenia dla chronionych dóbr o których stanowi art. 66 ust. 1 Pb pozostaje w istotnej relacji do terminu wyznaczonego przez właściwy organ dla wykonania orzeczonych nakazów. Termin ten musi być racjonalny z punktu widzenia obiektywnej realizacji nałożonego na stronę obowiązku. Wspomniana racjonalność musi uwzględniać złożoność i zakres robót budowlanych niezbędnych do ich wykonania, stopień zagrożenia wynikający z istniejącego złego stanu technicznego budynku a także względy organizacyjne (prawne) i techniczne możliwości realizacji obowiązku przez zobowiązanego. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdyby intencją ustawodawcy było każdorazowo niezwłoczne uzyskanie wykonania decyzji wydawanej w trybie art. 66 Pb, to wówczas nie upoważniono by organu do orzekania o terminie wykonania decyzji nakazowej w warunkach uznania administracyjnego (zob. wyroki WSA we Wrocławiu: z 8 lipca 2020r., sygn. akt II SA/Wr 635/19, z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 805/19, WSA w Warszawie z dnia 6 października 2022 r. VII SA/Wa1445/22, CBOSA). Skoro organ nadzoru budowlanego dysponuje upoważnieniem do wyznaczenia terminu wykonania orzeczonych (nakazanych) w decyzji robót, to po to - zdaniem Sądu - aby można było przy rozstrzygnięciu podejmowanym w tym przedmiocie uwzględniać również okoliczności pozanormatywne. Nie można zatem uznać, że termin wykonania decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 Pb determinowany jest wyłącznie zakresem nałożonych obowiązków, ich złożonością i stopniem zagrożenia wynikającym z istniejącego nieodpowiedniego stanu technicznego. Określając termin wykonania nakazów, właściwy organ powinien rozważyć także kwestie związane z niezbędną organizacją formalną i materialną orzeczonych robót. Omawiany termin powinien być istotnie realny, w tym znaczeniu, że przy jego określaniu nie można pominąć czynności wymaganych obowiązującymi przepisami, czy wynikających z zasad doświadczenia życiowego, które strony zobowiązane muszą podjąć przed rozpoczęciem faktycznej realizacji prac.
W kontekście powyższych uwag zmiana stanu właścicielskiego, która pociągała za sobą zmianę stron zobowiązanych do wykonania decyzji (przez przejęcie obowiązków przez następców prawnych zmarłego W. W.) jaki się jako okoliczność istotna z punktu widzenia obiektywnych możliwości realizacji obowiązków. Jak już zauważono skarżącym pozostał w istocie miesiąc na ich wykonanie, co nie może być uznane za termin racjonalny i realny. Natomiast okoliczność, że do wykonania obowiązku zobowiązane zostały także inne strony, nie ma przesądzającego znaczenia. Skoro bowiem wykonanie obowiązku obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli, to skarżące - które wstąpiły w miejsce swojego poprzednika prawnego - mogą go wykonać samodzielnie i z tego względu, jeżeli wyrażają wolę wykonania tych obowiązków bez przymusu i podjęły w tym względzie działania, mogą ubiegać się o przedłużenie terminu ich wykonania. W przypadku zaistnienia tego rodzaju okoliczności organ powinien rozważyć, czy na gruncie rozpoznawanej sprawy spełniają one kryteria interesu społecznego i słusznego interesu strony. Tym bardziej, jeżeli w stosunku do poprzednika prawnego skarżących, za zgodne z interesem społecznym i interesem strony organ uznał dobrowolne przystąpienie przez niego do wykonania obowiązków oraz możliwość ich wykonania bez zastosowania przymusu.
W związku z powyższym, w sprawie istotne także jest, że przedmiotowy budynek znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków i podlega w odpowiednim zakresie regulacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 282). Norma kolizyjna zawarta w art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowi, że nie narusza ona w szczególności przepisów Prawa budowlanego. Jednocześnie jednak z treści art. 4 pkt 1 definiującego pojęcie ochrony zabytków wynika, że ochrona ta polega w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie. Z racji położenia obiektu na obszarze wpisanym do rejestru zabytków w rozstrzygnięciu ostatecznej decyzji nakazowej z 2022r. PINB wskazał na powinność uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie robót i na konieczność wykonania tych robót zgodnie z wytycznymi konserwatora. W uzasadnieniu wyjaśniono natomiast, że powinność ta obciąża właścicieli obiektu.
Okoliczność, że przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków ma zatem istotne znaczenie przy ocenie terminu ustalonego dl wykonania obowiązków pozostających w związku z substancją zewnętrzną budynku ( a takie także zostały na strony nałożone). Z akt sprawy wynika, że na wniosek poprzednika prawnego Miejski Konserwator Zabytków we Wrocławiu decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. zezwolił na wykonanie robót budowlanych przy obiekcie, jednakże doszło do wznowienia postępowania w sprawie zakończoną ww. decyzją (postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 28 czerwca 2023 r.) w wyniku czego została ona uchylona decyzją DWKZ z dnia 12 lipca 2023 r. w której jednocześnie organ ponownie udzielił stosowanego pozwolenia konserwatorskiego W. W. Dopiero zatem po uzyskaniu decyzji DWKZ z 12 lipca 2023 r. (i uzyskania przez nią przymiotu ostateczności) poprzednik prawny skarżących mógł przystąpić do wykonania obowiązków. Przyjąć należy, że okoliczność ta została uwzględniona przez PINB przy wydaniu decyzji z 27 listopada 2023 r. , co spowodowało przedłużenie terminu do dnia 7 września 2024 r. Nie budzi także wątpliwości, że w dniu 13 grudnia 2023 r. zmarł W. W. - jedna ze stron zobowiązanych - a spadek po nim został objęty dopiero 7 sierpnia 2024 r.
Rozpatrując wniosek skarżących o zmianę decyzji organy instancji stwierdziły, że skoro wskazano w nim tę samą przyczynę zmiany decyzji co we wniosku z 3 lipca 2023r. (poszukiwanie wykonawcy) to kolejne wydłużenie terminu nie daje gwarancji, że nałożone obowiązki zostaną zrealizowane. Z treści wniosku z dnia 3 lipca 2023 r. wynika, że poprzednik prawny skarżących informował organ o braku możliwości realizacji obowiązku w związku ze wznowieniem postępowania przed organem konserwatorskim oraz, że wykonawcy deklarują możliwość przystąpienia do realizacji prac na obiekcie zabytkowym dopiero na wiosnę. Skarżące w swoim wniosku o przedłużenie terminu wskazywały natomiast na fakt objęcia spadku po W. W. i na konieczność uzyskania dodatkowego czasu dla znalezienia wykonawcy z uprawnieniami do robót przy obiekcie zabytkowym.
Odmawiając zatem skarżącym przedłużenia terminu organy powinny wyjaśnić w sposób przekonujący, dlaczego nie uwzględniono ich wniosku, skoro rozpatrując wniosek ich poprzednika prawnego uznano argumentację wskazującą na konieczność poszukiwania wykonawcy, tym bardziej, że wniosek skarżących złożony został w zmienionym stanie prawnym. Podmiot na wniosek którego poprzednio wydłużono termin wykonania obowiązku zmarł bowiem w niedługim czasie po wydaniu decyzji z 27 listopada 2023r., co spowodowało zmianę stanu prawnego który mógł mieć wpływ na wykonanie obowiązków. Jak wcześniej zwrócono uwagę z perspektywy art. 155 k.p.a. na uwzględnienie zasługują te przypadki, które uzasadniają potrzebę zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu w sposób obiektywny. Chodzi tu więc o wystąpienie okoliczności istotnych dla terminowego wykonania obowiązku, niebędących zarazem przejawem celowego odwlekania wykonania nałożonych obowiązków, czy też obejścia konieczności jej realizacji w jakikolwiek inny sposób,
W tych okolicznościach organ odwoławczy powinien ponowienie rzetelnie ocenić wskazane przez skarżące przyczyny przedłużenia terminu (wstąpienie skarżących w miejsce strony zobowiązanej, znaczny upływ dotychczas wyznaczonego terminu przed tym zdarzeniem oraz wola skarżących dobrowolnego wykonania obowiązku) w kontekście spełnienia przesłanek z art. 155 k.p.a. – w szczególności słusznego interesu strony zgodnego z interesem społecznym.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane naruszenia prawa, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a prowadzić musiały do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II zawarte zostało orzeczenie o kosztach wydane przy uwzględnieniu art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło