II SA/Wr 215/20
WyrokWSA we Wrocławiu2021-03-11
Skład orzekający: Gabriel Węgrzyn, Olga Białek, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma sądowego osobie upoważnionej do odbioru w miejscu pracy, która następnie nie przekazała pisma adresatowi, stanowi naruszenie przepisów prawa skutkujące pozbawieniem strony możności działania w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie pisma sądowego osobie upoważnionej do odbioru w miejscu pracy, nawet jeśli ta osoba nie przekazała pisma adresatowi, jest skuteczne i nie pozbawia strony możności działania. Doręczyciel nie ma obowiązku weryfikowania zakresu uprawnień osoby odbierającej przesyłkę, a upoważnienie do odbioru można domniemywać na podstawie wcześniejszych lub późniejszych zachowań. W związku z tym, skarga o wznowienie postępowania oparta na zarzucie wadliwego doręczenia została oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 541/19, oddalającym jej skargę na decyzję o nakazie rozbiórki. Jako podstawę wznowienia wskazała pozbawienie jej możności działania z powodu nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o rozprawie oraz odpisu wyroku jej pełnomocniczce, gdyż przesyłki te odebrała osoba nieupoważniona. Skarżąca dowiedziała się o prawomocności wyroku w lutym 2020 r. i wniosła skargę o wznowienie w kwietniu 2020 r.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę o wznowienie postępowania w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2019, sygn. akt II SA/Wr 541/19 oddala skargę w całości.
Skargą wniesioną dnia [...] IV 2020 r. przez elektroniczną skrzynkę podawczą B. S. wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 12 XI 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 541/19, oddalającym skargę B. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] VI 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki obejmującej nadbudowę części mieszkalnej nad pawilonem handlowym wraz z uporządkowaniem terenu.
W skardze o wznowienie postępowania powołano się na podstawę wznowienia z art. 271 pkt 2 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – dalej "ppsa", tj. pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Zdaniem skarżącej pozbawiono ją możliwości działania w postępowaniu sądowym, poprzez nieprawidłowe doręczenie jej pełnomocniczce zawiadomienia o rozprawie oraz odpisu wyroku z uzasadnieniem. Obie przesyłki zostały bowiem odebrane przez osobę nieupoważnioną. Pełnomocniczka skarżącej prowadzi Kancelarię jednoosobową i nie zatrudnia żadnych pracowników, do odbioru korespondencji jest zaś upoważniony wyłącznie M. D. Tymczasem zawiadomienie o rozprawie oraz odpis wyroku wraz z uzasadnieniem odebrała inna nieupoważniona osoba. Co więcej nie przekazała ona pełnomocniczce odebranego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, do czego zresztą nie była zobowiązana. W ocenie skarżącej wadliwe działanie listonosza, który nie weryfikuje upoważnienia osoby odbierającej korespondencję poleconą nie może obarczać negatywnie strony. Skarżąca oświadczyła przy tym, że o fakcie prawomocności wyroku dowiedziała się w dniu [...] II 2020 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z. W konsekwencji skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i wstrzymanie wykonalności wyroku.
Postanowieniem z 1 VI 2020 r. tutejszy Sąd odmówił wstrzymania wykonania wyroku; zaś postanowieniem z dnia 19 X 2020 r. Sąd odrzucił kolejny wniosek w tym przedmiocie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 2 III 2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 III 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że złożona przez skarżącą skarga o wznowienie wniesiona została w terminie oraz opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ppsa).
Z okoliczności podnoszonych w skardze o wznowienie wynika, że o podstawie wznowienia skarżąca dowiedziała się w dniu [...] II 2020 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z. Twierdzenie to należy uznać za wiarygodne. Sądowi z urzędu wiadomo, że w okresie III – IV 2020 r. pełnomocniczka skarżącej korespondowała z tutejszym Sądem w kwestii wysyłki odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz wnosiła o dokonanie ponownej wysyłki. Tym samym skargę o wznowienie, złożoną w dniu [...] IV 2020 r., należy uznać za wniesioną z zachowaniem terminu.
Wznowienia postępowania sądowego można żądać m.in. z powodu nieważności, jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała (art. 271 pkt 2 ppsa).
Rozpatrywana skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżąca podnosi bowiem, że wyrok wydany został bez jej udziału w postępowaniu, a dokładnie bez udziału ustanowionej pełnomocniczki. Tym samym zarzucono uchybienie procesowe w postaci pominięcia udziału pełnomocniczki w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem.
Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Z kolei rozpatrując skargę sąd bada merytoryczne występowanie ustawowej podstawy wznowienia. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (zob. postanowienie NSA z 26 X 2012 r., II OSK 2577/12, publ. CBOSA).
W opisanych wyżej okolicznościach nie wystąpiły zatem przesłanki do odrzucenia skargi. Jak wynika z art. 280 § 1 i art. 281 ppsa, odrzucenie skargi o wznowienie jest usprawiedliwione, gdy wniesiono ją po terminie lub nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia. Skoro zaś skargę wniesiono w terminie i opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, sąd powinien przystąpić do rozpatrzenia skarg.
Oceniając jednak skargę o wznowienie pod względem merytorycznym stwierdzić należy, że jest ona niezasadna.
Wydając kwestionowany wyrok Sąd nie naruszył przepisów prawa, które skutkować mogły pozbawieniem skarżącej możliwości działania.
Należy zauważyć, że podnoszone w skardze o wznowienie okoliczności stanowiące podstawę wznowienia sprowadzają się w istocie do kwestionowania przez skarżącą prawidłowości dokonywanych doręczeń. Skarżąca bowiem z faktu, że kierowana na adres kancelarii pełnomocniczki korespondencja sądowa odbierana była przez osobę nieupoważnioną do jej odbioru (naruszenie art. 72 § 2 ppsa) wywodzi twierdzenie o nieskuteczności tych doręczeń. Twierdzenie takie jest jednak nieuzasadnione. Jak wynika z akt, zarówno wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, zawiadomienie o rozprawie jak i odpis wyroku z uzasadnieniem przesłane zostały na prawidłowy adres, zaś zwrotne potwierdzenia odbioru nie budzą żadnych zastrzeżeń od strony formalnej (zob. akta sądowe II SA/Wr 541/19, k. 26, 49, 94). Wynika z nich jednoznacznie, że wszystkie te przesyłki były odbierane przez K. K. jako osobę upoważnioną, co uprawniało Sąd do przyjęcia skutku doręczania w trybie art. 72 § 2 ppsa. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Nie sposób w takich warunkach uznać, że Sąd wskutek naruszenia przepisów prawa pozbawił skarżącą możliwości działania w sprawie.
Nie jest natomiast rzeczą Sądu należyte organizowanie systemu odbioru przesyłek w miejscu pracy adresata. Co więcej, nie należy to również do obowiązków doręczyciela. Doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w miejscu pracy, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru i przekazania adresatowi, składając własnoręczny podpis. W orzecznictwie utrwalony jest trafny pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, że organ doręczający nie ma obowiązku sprawdzania, czy kwitujący odbiór przesyłki pracownik posiada formalne uprawnienia do odbioru pism (zob. np. orzeczenie NSA z dnia 9 IX 2015 r., II GSK 1684/14 czy z dnia 7 VII 2011 r., I OZ 474/11 - CBOSA). Upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak na przykład wcześniejsze lub późniejsze wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych wypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 15 II 2011 r., sygn. akt I FZ 24/11, CBOSA).
W konsekwencji nie można uznać, że podnoszone w skardze o wznowienie okoliczności stanowić mogłyby podstawę do uchylenia kwestionowanego wyroku i ponownego rozstrzygnięcia sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na zasadzie art. 282 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło