II SA/Wr 246/25

WyrokWSA we Wrocławiu2025-09-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędzia WSA Adam Habuda, Asesor WSA Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kontenerowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 42,97 m², posadowiony na betonowych płytach w odległości 59 cm od granicy działki sąsiedniej, może być uznany za obiekt budowlany, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nawet jeśli jest wykorzystywany do celów rolniczych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kontenerowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 42,97 m² i posadowiony w odległości 59 cm od granicy działki sąsiedniej, nie spełnia wymogów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego, które kwalifikowałyby go do trybu zgłoszeniowego. Ponadto, ze względu na odległość od granicy działki, budowa wymagała pozwolenia na budowę, a brak wniosku o legalizację po wstrzymaniu robót skutkował zasadnością wydania nakazu rozbiórki. Sąd podkreślił, że trwałe związanie z gruntem obiektu budowlanego jest kategorią obiektywną, a jego wielkość, konstrukcja i przeznaczenie mogą wymagać takiego trwałego związania.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na działce skarżącego znajduje się kontenerowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 42,97 m², posadowiony w odległości 59 cm od granicy działki drogowej. Budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót i braku wniosku o legalizację, PINB nakazał rozbiórkę obiektu. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że obiekt nie jest związany z działalnością rolniczą i jego budowa wymagała pozwolenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że obiekt jest lekki, tymczasowy, związany z produkcją rolną i nie wymagał pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: referent Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lutego 2025 r. nr 196/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki kontenerowego budynku gospodarczego oddala skargę w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lwówku Śląskim (dalej: PINB, organ I instancji) przeprowadził w dniu 22.05.2024 r. oględziny działek nr [...] oraz [...], w miejscowości C., w trakcie których ustalił, co zostało utrwalone w protokole kontroli, mapie sytuacyjnej i dokumentacji zdjęciowej, że na działce nr [...] znajduje się budynek (oznaczony nr [...] na mapie sytuacyjno-poglądowej, załączonej do protokołu kontroli) o konstrukcji stalowej, wykonany na rzucie prostokąta, kryty dachem płaskim o konstrukcji stalowej. W ścianie od strony budynku mieszkalnego inwestora znajdują się wrota garażowe, w ścianach bocznych wykonano otwory okienne i drzwiowe. Budynek wyposażony jest w wewnętrzną instalację elektryczną. Budynek znajduje się przy południowej granicy działki nr [...] i pełni funkcję gospodarczą. Wymiary zewnętrzne budynku to: 6,13 m (dł.) x 7,01 m (szer.) i posiada powierzchnię zabudowy wynoszącą - 42,97 m2. Odległość budynku od granicy sąsiedniej działki drogowej nr [...] wynosi 59 cm. Organ stwierdził, że inwestorem powyższych robót budowlanych jest G. S. (obecnie skarżący), który podczas czynności kontrolnych oświadczył, że kontenerowy budynek będzie pełnił funkcję gospodarczą, został posadowiony w 2023 r. oraz że nie posiada dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót budowlanych. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że w budynku przechowywane są narzędzia oraz wykonywane są drobne naprawy. PINB ustalił, że na działce nr [...] znajdują się jeszcze 4 inne obiekty o tym samym przeznaczeniu. Powierzchnia działki wynosi [...] m2. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. pismem z 01.08.2024 r. podała, że odległość budynków gospodarczych oznaczonych numerami [...], [...], [...] na mapie sytuacyjno-poglądowej winna być zgodna z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Lokalizacja obiektu w odległości mniejszej może nastąpić wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonaniem robót budowlanych. Postanowieniem z 12.09.2024 r. (nr 85/2024) PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego (oznaczonego nr [...] na mapie sytuacyjno-poglądowej, załączonej do protokołu kontroli). W jego uzasadnieniu organ stwierdził, że budynek kontenerowy posiadał powierzchnię przekraczającą 35 m², wobec czego do jego budowy wymagane było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, której jednak inwestor nie uzyskał. Jednocześnie w tym postanowieniu poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Wobec uostatecznienia się opisanego postanowienia oraz niezłożenia wniosku o legalizację, decyzją z 30.12.2024 r. (nr 48/2024) PINB nakazał skarżącemu rozbiórkę kontenerowego budynku gospodarczego (oznaczonego nr [...] na mapie sytuacyjno-poglądowej), wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W treści uzasadnienia decyzji organ I instancji stwierdził, że budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy wynoszącej 42,97 m² wykracza poza zakres opisany w art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy z 07.07.1994 r. prawa budowlanego (Dz.U. z 2024 r., poz. 725, ze zm.), dalej: "u.p.b." i jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Pomimo poinformowania skarżącego o możliwości złożenia wniosku legalizacyjnego w treści postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, nie wniósł on wniosku o legalizację obiektu budowlanego. Wobec powyższego PINB uznał, że zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, ponosząc że "według prawa budowlanego jako rolnik nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia obiektów gospodarczych, o których mowa w art. 30". Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ II instancji) decyzją z 12.02.2025 r. (nr 196/2025) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powtórzył stanowisko PINB. Ustosunkowując się do zarzutu sformułowanego w odwołaniu DWINB stwierdził, że na podstawie dokumentacji zdjęciowej zawartej w aktach sprawy nie sposób jest zgodzić się ze skarżącym, że przedmiotowy obiekt jest związany z działalnością rolniczą, gdyż wygląd tego terenu, jak i zawartość poszczególnych budynków temu zdecydowanie zaprzecza. Na powyższą decyzję skargę wniósł G. S. zarzucając organowi: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny ujawnionych dotychczas w sprawie dowodów, stanowiących niepełny materiał dowodowy i w konsekwencji błędne przyjęcie, że konstrukcja kontenerowa ma charakter kontenerowego budynku gospodarczego, którego usytuowanie na działce gruntu wymagało uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy sporządzona m.in. podczas oględzin dokumentacja fotograficzna, a także załączona obecnie, nie potwierdza takiego ustalenia, albowiem ta lekka stalowa konstrukcja, której wymiar, wbrew ustaleniom organu nie przekracza 35 m² zabudowy, nie jest trwale z gruntem związaną a jedynie położona na betonowych płytach, co wyklucza trwałość posadowienia, zbliżając ją do obiektu tymczasowego, a nadto, stale jest wykorzystywana na cele produkcji rolnej i jest związana z produkcją rolną, stanowiąc zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, co zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 u.p.b. nie wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) błędne, w skutek przeprowadzenia nierzetelnych czynności kontrolnych, przyjęcie, że nazwana w decyzji jako "kontenerowy budynek gospodarczy" konstrukcja stalowa posiada wymiary 6,13 m długości i 7,01 m szerokości w sytuacji gdy powierzchnia tej konstrukcji nie przekracza w istocie 35 m²; 3) błędne, w skutek przeprowadzenia nierzetelnych czynności kontrolnych, przyjęcie, że stalowa konstrukcja nie jest związana z działalnością rolniczą w sytuacji, gdy wykorzystywana jest przez stronę przede wszystkim do przechowywania stanowiących jej własność maszyn i sprzętu rolniczego, tj. przetrząsarka do siana, cyrkularka, rozsiewacz nawozu, traktor do koszenia trawnika, paleciak, maszyna do mielenia gałęzi, w celu zabezpieczenia tego mienia przez kradzieżą i zniszczeniem; 4) naruszenie prawa materialnego a to: art. 49e pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 i nast. u.p.b. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że konstrukcja stalowa, nazwana w decyzji błędnie kontenerowym budynkiem gospodarczym ma charakter obiektu, wymagającego uzyskania decyzji pozwolenia na budowę mimo, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 u.p.b. budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej nie wymaga uzyskania ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, a zatem ich brak nie skutkuje koniecznością nakazania rozbiórki czy wdrożenia procedury legalizacyjnej. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi jej autor wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji za zasądzeniem kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że konstrukcja stalowa oznaczona nr [...] na mapie sytuacyjnej składa się z lekkich ścian stalowych posadowionych na betonowych płytach, co wskazuje na czasowe przeznaczenie do użytkowania w okresie krótszym od jej trwałości technicznej. Wobec powyższego spornej konstrukcji bliżej jest do tymczasowego obiektu budowlanego, który nie jest trwale połączony z gruntem. Skarżący powołał się na ustalenia zawarte w protokole kontroli, stwierdzając, że konstrukcja nie posiada sprawnej instalacji elektrycznej. Skarżący podkreślił, że przeznaczeniem konstrukcji jest przechowywanie maszyn niezbędnych w rolnictwie, stąd też powinna być kwalifikowana na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 u.p.b. Wskazał, że jest rolnikiem a konstrukcja stanowi uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej. Ponadto zakwestionował ustalenia dotyczące wymiarów obiektu oraz jego odległości od granicy działki. Podnosi również, że nie pokrył konstrukcji dachem płaskim, a jedynie umieścił na szczycie arkusz blachy celem zabezpieczenia przed deszczem. W dalszej kolejności wywiódł, że trwałe połączenie z gruntem polegać będzie na stanie, w którym rozłączenie obiektu budowlanego powodować będzie jego zniszczenie lub uszkodzenie, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego, organ nie wyjaśnił przyczyny przyjęcia, że obiekt jest trwale związany z gruntem. Do skargi jej autor dołączył dokumentację zdjęciową oraz zaświadczenia mające wskazywać, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów. Sąd uwzględnił ten wniosek i na rozprawie w dniu 09.09.2025 r. przeprowadził dowodów uzupełniający z przedłożonych wraz ze skargą dokumentów. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 z zm.) - dalej: u.p.b. dotyczące postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że obecne brzmienie przepisu art. 48 ustawy – Prawo budowlane nadane zostało ustawą z 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), obowiązującą od 19.09.2020 r. Na skutek powyższych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostaje rozpoczęte wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 u.p.b.). W postanowieniu tym organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3 u.p.b.). Jeżeli w dalszym postępowaniu wniosek taki nie zostanie złożony obowiązkiem organ nadzoru budowlanego jest wydanie nakazu rozbiórki (art. 49e pkt 1 u.p.b.), natomiast złożenie wniosku wdraża procedurę legalizacyjną. W analizowanej sprawie postanowieniem z 12.09.2024 r. (nr 85/2024) wydanym na postawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i 5 u.p.b. PINB w Lwówku Śląskim nakazał wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego (oznaczonego nr [...] na mapie sytuacyjno-poglądowej, załączonej do protokołu kontroli z 22.05.2024 r.) na działce nr [...] w miejscowości C. Jednocześnie w postanowieniu tym organ pouczył stronę o możliwości złożenia w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia wniosku o legalizację wybudowanego budynku gospodarczego. Zauważyć należy, że rolą organu w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. jest prawidłowe określenie kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja, okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne. Postępowanie legalizacyjne może dotyczyć jedynie takiego obiektu na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Przypomnieć zatem trzeba, że organy zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako kontenerowy budynek gospodarczy (kategoria III) o powierzchni przekraczającej 35m² (powierzchnia zabudowy wynosi 42,97m²). Jednocześnie ustalono, że na działce nr [...], której powierzchnia wynosi [...] m² znajdują się jeszcze cztery inne obiekty o tym samym przeznaczeniu. Ponadto ustalono, że odległość budynku gospodarczego zwróconego ścianą z otworami od granicy działki sąsiedniej – działki drogowej nr [...] wynosi 59 cm. W tej sytuacji kwestia kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego, w świetle art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a u.p.b., jako wymagającego pozwolenia budowlanego, została ostatecznie rozstrzygnięta, przez organy. Budynek ten nie spełnia bowiem normatywów wynikających z tego przepisu, które kwalifikowałyby go do trybu zgłoszeniowego i tym samym jego realizacja wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z tym przepisem nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Za obowiązkiem prawnym poprzedzenia budowy tego rodzaju budynku decyzją o pozwoleniu na budowę przemawiał także fakt zbliżenia do granicy działki sąsiedniej poniżej normatywów wynikających z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 12 ust. 1 tego aktu, jeżeli z przepisów § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien lub drzwi w stronę tej granicy. Z kolei zgodnie z ustępem 2 dopuszcza się sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy sąsiedniej działki w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy samej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Ponadto na podstawie ust. 4 rozporządzenia w przypadku zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej; 2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi; 3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. W przypadku spornego budynku gospodarczego jest bezspornym, że nie jest on położony w granicach działki ani we wskazanym wyżej oddaleniu od tej granicy. Odległość ta wynosi 59 cm. W takim przypadku, biorąc pod uwagę treść § 12 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 (u.p.b.), co skutkuje koniecznością uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Możliwość uzyskania odstępstwa od wymagań techniczno-budowlanych, o których mowa w § 12 tego rozporządzenia istnieje bowiem wyłącznie w ramach postępowania kończącej się uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Co istotne w świetle zarzutów skargi, konieczność zachowania wskazanych normatywów odległościowych i tym samym, w przypadku braku ich spełnienia, obowiązek poprzedzenia budowy stosownym odstępstwem uzyskiwanym w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, nie została wyłączona w przypadku realizacji zabudowy o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.b. Zgodnie z tym przepisem: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: 1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: a parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m". Z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego, możliwość skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie, nie zwalania zatem inwestora od konieczności dochowania powszechnie obowiązujących przepisów dotyczących minimalnych odległości obiektów od granic sąsiedzkich. Niezależenie od powyższego sporny budynek gospodarczy nie spełnia wynikającego z tego przepisu normatywu powierzchni zabudowy. Jednocześnie w świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów Sąd nie kwestionuje możliwości wykorzystania tego budynku na cele produkcji rolnej w ramach zabudowy zagrodowej na istniejącej działce siedliskowej, aczkolwiek należy zauważyć, że w trakcie czynności oględzin skarżący nie powołał się na powyższą okoliczność, oświadczając jedynie, że przechowywane w nim będą narzędzia oraz wykonywane drobne naprawy. Stwierdzić zatem należy, że podnoszona przez skarżącego możliwość dotycząca przeznaczenia spornego obiektu budowlanego pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowo dokonanej w sprawie kwalifikacji spornego obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę. Sąd nie znalazł także podstaw do przyjęcia aby argumentacja skarżącego podważała pozostałe ustalenia i oceny prawe orzekających w sprawie organów. Zgodzić się należy ze skarżącym w tym, że immanentną cechą obiektów kontenerowych jest to, że konstruowane są w taki sposób, by łatwo można je było przenosić z jednego miejsca na inne. Z samego wstępnego założenia czynionego przy tworzeniu kontenera wynika, że ma on być ustawiany w określonej lokalizacji "tymczasowo" odpowiednio do potrzeb podmiotu, który z niego korzysta, a następnie przestawiany w inne miejsce. Inaczej jest jednak w sytuacji, gdy kontenery, np. typu budowlanego, tak jak w kontrolowanej sprawie, po ich modyfikacjach i przeróbkach, ustawiane są w celu dłuższego wykorzystywania w danym miejscu, np. na potrzeby magazynowe inwestora. Taki "unieruchomiony" kontener podlega reglamentacji prawa budowlanego z następujących powodów. Przede wszystkim Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, jakoby sporny obiekt budowlany nie był trwale związany z gruntem, a w konsekwencji – nie był "budynkiem" w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych – które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela – "dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Nie decydują w związku z tym parametry techniczne takiego obiektu a trwałość połączenia z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu (...). Połączenie musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, że pozwala na pobyt ludzi. Nie muszą to być więc fundamenty, które niezbędne są do tego aby obiekt budowlany został zakwalifikowany jako budynek gospodarczy (art. 3 pkt 2 u.p.b.). O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce bez zniszczenia bądź uszkodzenia, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem" (zob. wyrok NSA z 19.12.2024 r., sygn. akt II OSK 610/22, z 27.05.2015 r., sygn.. akt II OSK 284/14, z 06.06.2017 r., sygn. akt II OSK 2477/15 i z 05.10.2023 r., sygn. akt II OSK 21/21). Trwałość związania obiektu z gruntem nie musi zatem oznaczać stałości przytwierdzenia. Takiemu rozumieniu tego pojęcia nie przeczy również możliwość jego demontażu czy przeniesienia za pomocą urządzeń mechanicznych. Jest to bowiem tylko okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie o trwałości jego związania z gruntem. Trwałe związanie z gruntem obiektu budowlanego jest zatem kategorią obiektywną. Nie ulega wątpliwości, że sporny obiekt o wymiarach 6,13 m x 7,01 m, w którym przechowywane są urządzenia i maszyny, według skarżącego wykorzystywane w prowadzonym przez niego gospodarstwie rolnym, opiera się siłom przyrody, a więc jest trwale związany z gruntem, o czym świadczy już jego wielkość i powierzchnia. Zatem, spełniając zarazem pozostałe wymogi określone w art. 3 pkt 2 u.p.b., jest on "budynkiem" w rozumieniu tego przepisu. Za całkowicie chybiony należy także uznać zarzut skarżącego, który twierdzi, że spornemu obiektowi ze względu na jego konstrukcję (składającą się z lekkich ścian stalowych posadowionych na betonowych bloczkach), bliżej jest do tymczasowego obiektu budowlanego. Po pierwsze należy wskazać, że taki tymczasowy obiekt, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 u.p.b. wymagał zgłoszenia, którego skarżący niewątpliwe nie posiada. Po drugie, tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 7 u.p.b., jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, zgodnie z którym jeżeli tymczasowy obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia w okresie dłuższym niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 7 u.p.b., to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyroki NSA z 31.08.2017 r., sygn. akt II OSK 3053/15 oraz 26.04.2023 r., sygn. akt II OSK 1462/20). W końcu należy zauważyć, że skarżący z jednej strony twierdzi, że spornemu obiektowi bliżej do tymczasowego obiektu budowlanego niż do kontenerowego budynku gospodarczego, jak przyjęły to organy nadzoru budowlanego, ale jednocześnie powołuje się on na przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 u.p.b., który to przepis wprost odnosi się do obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, którymi są właśnie parterowe budynki gospodarcze. Odnosząc się do zarzutów czynionych względem pomiarów dokonanych w trakcie oględzin należy wskazać, że pomiary obiektu zostały dokonane przez pracowników organu nadzoru budowanego, który jest organem wyspecjalizowanym, zatem wysoce kompetentnym do prawidłowego wykonania powyższych czynności i wymagającym z tego powodu zaufania. Skarżący w trakcie oględzin ani w odwołaniu nie kwestionował powyższych pomiarów. Uczynił tak dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, ale w żaden sposób nawet nie uprawdopodobnił, że zastrzeżenia co do prawidłowości pomiarów są zasadne. Ponadto dokonując oceny legalności wydanych w sprawie decyzji Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie ich wydania, nie zaś okoliczności, które miały miejsce później, w tym usunięcia dwóch z czterech obiektów, które znajdowały się na działce nr [...], czy też jak się wydaje po analizie zdjęć przedłożonych wraz ze skargą, odsunięcia spornego budynku od granicy z działką drogową, przy czym należy wskazać, że bloczki i płyty betonowe, na których został on posadowiony i ustabilizowany ze względu na znajdującą się skarpę, nadal znajdują się w zbliżeniu do zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej wskazanym przez GDDKiA w piśmie z 01.08.2024 r. W końcu bez znaczenia prawnego pozostaje brak wyposażenia spornego obiektu w sprawną instalację eklektyczną. Dalej należy zauważyć, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 49e pkt 1 u.p.b. stanowi konsekwencję niezłożenia w określonym terminie wniosku o legalizację obiektu budowlanego. W badanej sprawie nie jest sporne, że w postanowieniu PINB z 12.09.2024 r. skarżący została poinformowany o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego. Nie budzi wątpliwości, że nie składając takiego wniosku z możliwości tej skarżący nie skorzystał. W tej sytuacji, kierując się treścią art. 49e pkt 1 u.p.b. organ miał obowiązek nałożyć obowiązek rozbiórki danego obiektu budowlanego. Decyzja wydana na podstawie wskazanego powyżej przepisu ma charakter związany, co oznacza że w wypadku ziszczenia się określonego warunku organ ma obowiązek wydania decyzji o ustalonej treści. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie to, czy skarżący złożył w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego wniosek o legalizację, czy nie. W tym pierwszym bowiem wypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadziłby postepowanie legalizacyjne, zgodnie z art. 48a i 48b u.p.b. oraz art. 49 ust. 1-4 u.p.b., legalizując nielegalnie wybudowany obiekt. W drugim zaś, wobec braku wniosku o legalizację, pomimo poinformowania skarżącego o takiej możliwości, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był prawnie do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Zauważyć przy tym należy, że złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona (co w niniejszej sprawie wystąpiło z uwagi na treść postanowienia PINB) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki. Dlatego też argumentacja podniesiona w skardze nie mogła odnieść skutku procesowego w niniejszej sprawie. W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdza, że organy nadzoru budowlanego rzetelnie zgromadziły i przeanalizowały materiał dowodowy, a następnie wyprowadziły z niego logiczne i prawidłowe wnioski. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 80, art. 107 § 3 czy art. 7 k.p.a. są nieuzasadnione. Organy wzięły też pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, w tym argumenty skarżącego. W konsekwencji organy prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako samowolę budowlaną i słusznie zastosowały procedurę z art. 48 i nast. u.p.b., zakończoną wydaniem decyzji na podstawie art. 49e pkt 1 u.p.b. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło