II SA/Wr 295/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-28
Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny, co uzasadnia jego wymeldowanie, uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych i prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym do kwestii postępowania karnego toczącego się przeciwko skarżącemu oraz prawidłowości wszczęcia postępowania o wymeldowanie. Ponadto, organ nie ocenił należycie wykonania zaleceń z poprzedniej decyzji kasacyjnej, w szczególności nie uzasadnił rezygnacji z przeprowadzenia oględzin lokalu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie Z. L.B. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji wydał decyzję o odmowie wymeldowania, jednak organ II instancji (Wojewoda) uchylił ją i przekazał do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę przeprowadzenia oględzin lokalu oraz przesłuchania żony i teściowej skarżącego. Po ponownym rozpatrzeniu, Burmistrz wydał decyzję o wymeldowaniu, którą Wojewoda utrzymał w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenia faktyczne i naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
| | | Sygn. akt II SA/Wr 295/16 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016r. sprawy ze skargi Z. L.B. na decyzję Wojewody D. z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda D., na skutek odwołania złożonego przez Z. B. (dalej jako skarżący), decyzją z dnia 22 lutego 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 35 i art. 69 § 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm., dalej w skrócie: u.e.l.), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia 16 grudnia 2015 r., nr [...], o wymeldowaniu odwołującego się z miejsca pobytu stałego pod adresem: S. 45, gmina W..
Zaskarżona decyzja Wojewody D. została wydana w następującym stanie faktyczno-prawnym:
Postępowanie w sprawie wymeldowania Z. B. z miejsca zameldowania na pobyt stały w lokalu w S. [...] zostało w dniu 5 maja 2014 r. wszczęte na wniosek złożony przez M. B., reprezentowanego przez A. B. jako przedstawiciela ustawowego. We wniosku wskazano, że Z. B. od co najmniej 10 lat nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Na stałe mieszka w N., gdzie pracuje i prowadzi działalność gospodarczą, a do domu w S. [...] przyjeżdża sporadycznie jedynie w weekendy. Dom opuścił dobrowolnie, zabrał swoje rzeczy i pozostawił jedynie przedmioty umożliwiające pomieszkiwanie przez okres 1-3 dni podczas przyjazdów w weekendy. Podano, że w czasie swoich pobytów w lokalu nadużywa alkoholu, wszczyna awantury i dewastuje dom. A.. B. wskazała również adres jego pobytu na terenie N.. Do wniosku dołączono wypis aktu notarialnego umowy darowizny z dnia 29 marca 2007 r., stwierdzający, że nieruchomość położona w miejscowości S. [...] została darowana przez S. B. swojemu małoletniemu wnukowi M. B..
W dniu 29 maja 2014 r. w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym została przesłuchana A.. B., która zeznała, że Z. B. od 25 lat przebywa na terenie N., gdzie pracuje. Do domu przyjeżdża raz, dwa razy w miesiącu na 2-3 dni, a podczas tych pobytów pije alkohol i awanturuje się. Opuścił dom dobrowolnie i ma do niego klucze, w lokalu nie ma jego rzeczy osobistych.
Pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. Komenda Powiatowa Policji w W. poinformowała Burmistrza, że Z. B. przebywa w N., gdzie pracuje. W rozmowie z sąsiadami ustalono, że przyjeżdża on do miejsca zamieszkania raz w miesiącu. Zaznaczono, że na stałe nie opuścił miejsca stałego zamieszkania. Świadkowie J. Ł. i H. B. zeznali, że Z. B. widywali bardzo rzadko i że przebywa on na terenie N..
W dniu 22 stycznia 2015 r. Z. B. zgłosił się do organu prowadzącego postępowanie w celu przesłuchania w charakterze strony. Zeznał, że miejsca pobytu nigdy nie opuścił i od 2003 r. przebywa w miejscu stałego zameldowania dwa do trzech razy w miesiącu oraz wskazał świadków, którzy mogą ten fakt potwierdzić. Zeznał również, że ma klucze do lokalu, znajdują się tam jego rzeczy osobiste i rzeczy codziennego użytku. Nieruchomość jest przez niego doposażona, wymieniał stare meble i sprzęty na nowe. Nie zgadzając się z zeznaniami świadków, którzy twierdzą, że rzadko widują go na posesji w S. [...], zawnioskował o powołanie wskazanych przez siebie świadków. Podał również adres do korespondencji: skrytka pocztowa w W..
W dniu 30 stycznia 2015 r. został przesłuchany w charakterze świadka R.B., który zeznał, że Z. B. od maja do września jest obecny w miejscu stałego zameldowania raz w tygodniu albo raz na dwa tygodnie, natomiast w pozostałych miesiącach bywał co najmniej dwa razy w miesiącu i wizyty te trwały 2-3 dni. W dniu 4 lutego 2015 r. została przesłuchana w charakterze świadka S. B.. Zeznała ona, że Z. B. dwa razy w miesiącu na 2-3 dni przyjeżdża do domu w S. [...]. Od 30 lat pracuje on w N., ma tam firmę. W czasie swoich przyjazdów nadużywa alkoholu i awanturuje się. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia I. O. i T.O., sąsiadów, z dnia 8 lutego 2015 r., którzy oświadczyli, że Z. B. przyjeżdża do domu dwa razy w miesiącu. W dniu 10 lutego 2015 r. zeznania złożył Z. M., sąsiad. Zeznał on, że Z. B. przyjeżdża do domu 2-3 razy w miesiącu i że są to wizyty regularne, trwające około tygodnia. W dniu 10 lutego 2015 r. zeznania złożył W. B., sąsiad. Zeznał, że Z. B. pracuje poza granicami kraju, przyjeżdża do domu raz w miesiącu, raz na półtora miesiąca, wizyty trwają dwa dni, a latem trochę dłużej. W dniu 18 lutego 2015r. zeznania złożył A. B., sąsiad. Zeznał on, że widuje Z. B. dwa razy w miesiącu i że pracuje on poza granicami kraju.
W piśmie z dnia 26 marca 2015 r. Komenda Powiatowa Policji w W., odpowiadając na wcześniejsze pismo Burmistrza Gminy W. o ustalenie stanu faktycznego w sprawie o wymeldowanie, poinformowała, że Z. B. nie przebywa pod adresem S. [...] od 26 lat. Ustalono, że pracuje i mieszka w N. oraz, że do S. przyjeżdża raz w miesiącu albo co dwa tygodnie, ponieważ na terenie posesji hoduje gołębie. Policja poinformowała organ gminy, że Z. B. na stałe mieszka z żoną i dzieckiem w B.D. u matki żony.
Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia 21 maja 2015 r. orzekł o odmowie wymeldowania Z. B. z miejsca pobytu stałego w miejscowości S. [...].
Od powyższej decyzji M. B. złożył odwołanie.
Po rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy decyzją z dnia 14 lipca 2015 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podejmując kasacyjną decyzję organ odwoławczy uznał, że ustalenia dokonane przez organ gminy uniemożliwiają jednoznaczne stwierdzenie, czy Z. B. opuścił, czy też nie opuścił miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. We wskazaniach co do dalszego kierunku postępowania wyjaśniającego organ II instancji zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia oględzin lokalu. Przeprowadzenie dowodu z oględzin podyktowane było koniecznością potwierdzenia faktu doposażania przez skarżącego lokalu w meble, sprzęt RTV itp. Dalej Wojewoda zwrócił uwagę na brak odniesienia się przez organ I instancji do pisma Komendy Powiatowej Policji w W. z dnia 26 marca 2015 r., które wpłynęło przed wydaniem decyzji administracyjnej. Policja poinformowała w nim organ o tym, że Z. B. na stałe mieszka z żoną i dzieckiem w B.D. u matki żony. W celu potwierdzenia powyższych informacji Wojewoda uznał za konieczne przesłuchanie w charakterze świadka żony oraz teściowej Z. B. (z wykorzystaniem pomocy prawnej). Według Wojewody, organ gminy powinien się również zwrócić do Komendy Powiatowej Policji o podanie źródła pozyskania przez policję informacji o zamieszkiwaniu Z. B. na stałe w B.D..
W ponownie prowadzonym postępowaniu, w dniu 12 sierpnia 2015 r. została przesłuchana w charakterze stronny A. B.. Zeznała ona, że ostatnio częstsze wizyty Z. B. związane są z wezwaniami na rozprawę do sądu. Z kolei przesłuchani w charakterze świadków D. T. i E. B. zeznali, że Z. B. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od około 20 lat oraz, że mieszka na terenie N.. Oświadczyła również, że Z. B. od około trzech lat przyjeżdża częściej do lokalu w S.. W dniu 24 sierpnia 2015 r. została przesłuchana w charakterze świadka M. T., która zeznała, że Z. B. od 30 lat nie mieszka w domu w S. [...], ponieważ przebywa w N.. Do miejsca stałego zameldowania przyjeżdżał raz na dwa miesiące, raz w miesiącu w odwiedziny do matki i do gołębi, które hoduje na posesji. Od 1,5 roku bywa częściej, ponieważ w sądzie prowadzone są sprawy przeciwko niemu. A.. B. zeznała w organie gminy, że wiedzę o niezamieszkiwaniu Z. B. w miejscu stałego zameldowania ma od jego matki S. B., która tam mieszka.
W ramach pomocy prawnej Urząd Miejski w B.D. przesłał do organu I instancji oświadczenia żony, córek i teściowej Z. B. zamieszkałych w B.D.. M. B. oświadczyła, że Z. B. nie mieszka w B.D. (wcześniej przebywał tam rzadko), ponieważ mieszka i pracuje za granicą i czasem przebywa w miejscu stałego zameldowania. P. B. oświadczyła, że Z. B. nigdy nie mieszkał przez dłuższy czas w B.D., że swoje życie związał z N. i jak przyjeżdża do Polski, to przebywa w miejscu stałego zameldowania. G. B. oświadczyła, że Z. B. przebywa w N., ale wraca do miejsca stałego zameldowania, gdzie toczy się jego życie. M. B. oświadczyła, że Z. B. przez krótki czas mieszkał w B.D., a później przebywał za granicą, jednak wracał do miejsca stałego zameldowania i tam toczy się jego życie. J. B. (teściowa) oświadczyła, że Z. B. nie mieszka w B.D. i przebywał tam rzadko, jego centrum życiowe znajduje się na terenie N., ale wracał do miejsca stałego zameldowania.
Pismem z dnia 7 października 2015 r. Komenda Powiatowa Policji w W. poinformowała organ gminy, że obecnie toczy się sprawa w Sądzie Rejonowym w W. w związku z art. 207 Kodeksu karnego. Do akt sprawy dołączono również pozew o eksmisję Z. B. z lokalu w S. [...] z dnia 20 czerwca 2014 r. oraz wniosek z dnia 1 września 2015 r. o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego, zainicjowanego tymże pozwem.
Powyższe dowody zostały uznane przez Burmistrza Gminy W. w decyzji z dnia 16 grudnia 2015 r. za wystarczające od uznania, że Z. B. stale przebywa w N., gdzie prowadzi działalność gospodarczą i tam jest jego centrum życiowe. Organ I instancji uznał, że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione i dlatego też nie było celowym przeprowadzenie dowodu z oględzin lokalu. Według organu I instancji o tym, że w przypadku skarżącego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.e.l. miało charakter trwały, dobrowolny, z zamiarem zorganizowania swego centrum życiowego w innym lokalu świadczy zebrany materiał dowodowy. Dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania wynikało z woli i zamiaru skarżącego do uzyskania stabilizacji życiowej w innym miejscu zamieszkania. W ocenie organu I instancji, przyjazdy skarżącego do miejsca stałego zamieszkania mają charakter okazjonalnych wizyt, których celem jest przede wszystkim udział w prowadzonych z jego udziałem postępowaniach przed sądami powszechnymi oraz organami postępowania administracyjnego.
W odwołaniu od tej decyzji, reprezentujący skarżącego pełnomocnik, zarzucił organowi I instancji brak odniesienia się i wyjaśnienia okoliczności wynikających z pisma Policji, z którego treści podano, że skarżący wraz z żoną i dzieckiem na stałe przebywa w B.D. u matki żony. Autor odwołania wskazał, że skarżący przebywa w S. [...], 3-4 razy w miesiącu. Jest on hodowcą gołębi, które hoduje w miejscu zamieszkania. W S. posiada rzeczy osobiste oraz rzeczy niezbędne do hodowli gołębi i za każdym razem gdy przyjeżdża do Polski zamieszkuje w S..
Pełnomocnik zarzucił również organowi zupełne pominięcie okoliczności związanych z toczącym się postępowaniem karnym wobec jego klienta. Dla celów tego postępowania matka skarżącego, jego brat i świadkowie twierdzą, że skarżący przyjeżdża 3-4 razy w miesiącu do S., gdzie nocuje, nieczęsto organizuje imprezy i ma wszczynać awantury domowe. Na zakończenie stawianych zarzutów autor odwołania zwrócił uwagę na brak uzyskania przez przedstawicielkę ustawową małoletniego M. B. zgody Sądu na podjęcie czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem małoletniego, jakim niewątpliwie jest złożenie wniosku o wymeldowanie.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda D., w decyzji z dnia 22 lutego 2016 r., zgodził się z oceną akt rozpatrywanej sprawy, z której wynika, że Z. B. wyjechał do pracy za granicę około 25 lat temu. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ II instancji stwierdził, że z uwagi na czasokres i cel pobytu za granicą pobyt ten utracił zdaniem organu odwoławczego charakter pobytu tymczasowego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności. Charakter pobytów Z. B. w objętym postępowaniem lokalu wskazuje bowiem, że nieruchomość ta wykorzystywana jest przez niego tymczasowo, okazjonalnie (hodowla gołębi), a przebywanie w niej ma znamiona pobytu czasowego, a nie stałego, zwłaszcza gdy dodatkowo weźmie się pod uwagę, że nie ma on tytułu prawnego do tej nieruchomości i że nie ponosi on żadnych kosztów związanych z jej utrzymaniem. Nie występują zatem czynniki świadczące o łączącej Z. B. więzi z tym lokalem dające podstawę do przyjęcia zamiaru stałego w nim przebywania. Do okoliczności wskazujących na brak obiektywnych możliwości zrealizowania zamiaru przebywania organ II instancji dodał fakt występowania konfliktu rodzinne oraz fakt braku odbioru w tym miejscu korespondencji, która z kolei jest odbierana w N..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, podniósł, że decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia 16 grudnia 2015 r. narusza jego interes prawny, ponieważ błędnie przyjęto w niej, że nie przebywa on z zamiarem stałego pobytu pod adresem S. [...], a także że pod tym adresem nie znajduje się jego centrum życiowe. Według skarżącego w ten sposób ustalony stan faktyczny nie odpowiada rzeczywistości. Wobec powyższego skarżący zarzucił orzekającym w sprawie organom I i II instancji naruszenie: a) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 25 u. 1 i u. 2 u.e.l., przez błędne ustalenie, że skarżący pod adresem zameldowania w S. nr [...] przebywa nie ze stałym a czasowym zamiarem stałego pobytu; b ) błędne ustalenia faktyczne wzięte za podstawę rozstrzygnięcia, sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, przez przyjęcie, że skarżący nie mieszka pod adresem S. [...], nie ma tam urządzonego centrum życiowego, podczas gdy ustalenia te nie odpowiadają rzeczywistości.
Formułując w ten sposób zarzuty skargi jej autor wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody D. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia 16 grudnia 2015 r. i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Podkreślając błędność dokonanych w sprawie ustaleń skarżący argumentował, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei ustęp 2 tego artykułu stanowi, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Według skarżącego, z powyższego wynika, że jego miejscem stałego pobytu jest adres zameldowania w S. [...]. W N. skarżący przebywa jedynie czasowo, z uwagi na zobowiązania zawodowe. Według skarżącego, organ administracji nieprawidłowo ustalił, że skarżący przebywa za granicą, a charakter tego pobytu nie jest tymczasowy. Sam fakt, że skarżący od 25 lat wyjeżdża za granicę w celach zarobkowych nie może przesądzać o ocenie charakteru tego pobytu i zakwalifikowaniu go jako stałego. Centrum życiowym skarżącego jest nieruchomość położona w S. nr [...], tutaj koncentrują się jego wszystkie sprawy życiowe, osobiste i rodzinne. W nieruchomości w S. strona posiada wszystkie swoje rzeczy osobiste, nieruchomość tę modernizuje, wyposaża w sprzęty i meble. Przez okres 25 lat, od kiedy pracuje w N., jako swoje centrum życiowe traktował dom w S., tutaj zawsze wracał. Tym samym nie można w ogólne wysnuć wniosku, że skarżący całkowicie, dobrowolnie i trwale opuścił tę nieruchomość.
Skarżący zarzucił również, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozostaje w sprzeczności z ustaleniami faktyczni przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia. Zeznający w sprawie świadkowie, poza D. T. i M. T., zgodnie twierdzili, że skarżący przebywa w miejscu stałego pobytu regularnie raz, dwa razy w miesiącu, przez okres 2-3 dni. Zeznania takie złożyli: R. B., Irena i T. O., Z. M., W. B. oraz A. B., a także S. B.. Pismem z dnia 26 marca 2015 r. Komenda Powiatowa Policji w W. poinformowała, że skarżący regularnie (raz w miesiącu albo co dwa tygodnie) przyjeżdża do S.. Także żona i córki Z. B. wykluczyły, aby jego centrum życiowe koncentrowało się pod innym adresem niż S. nr [...]. Zaprzeczyły by był to adres w B.D.. Potwierdziły także, że skarżący pracuje na terenie N., a jego centrum życiowe znajduje się w miejscowości S., tam bowiem przebywa gdy wraca do Polski. Biorąc powyższe pod uwagę, skoro rozstrzyganie o charakterze pobytu stałego czy czasowego odbywa się w oparciu o aspekt faktyczny i psychiczny, przy czym ten ostatni ma znaczenie wtórne, to powyższe dostatecznie wykazuje, skarżący regularnie od 25 lat (mimo pracy za granicą) przyjeżdża pod adres stałego zameldowania dwa do czterech razy w miesiącu na okres 2 do 3 dni. Jego centrum życiowe skoncentrowane jest w tym miejscu.
Nadto autor skargi podniósł, że Sąd Rejonowy w W. II Wydział Karny prowadzi postępowanie przeciwko skarżącemu z art. 207 k.k., tj. o znęcanie się nad matką. Skoro Z. B. nie przebywa pod adresem w S. od niemal 26 lat, to jak miałby się dopuścić się tego czynu przestępnego. Dodatkowo podniesiono, że przedstawicielka ustawowa małoletniego M. B., nie uzyskała zgody Sądu Rodzinnego na podjęcie czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem małoletniego, jakim niewątpliwie jest złożenie wniosku o wmeldowanie, co nie zostało w ogóle uwzględnione przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa stosuje więc przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedn. t. Dz.U. z 2016 r, poz. 718 - zwanej w dalszej części u.p.p.s.a). Istotne również jest, Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji uwzględnia stan prawny i faktyczny istniejący w dniu ich podjęcia a nie w chwili wyrokowania.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia 22 lutego 2016 r., którą to decyzją utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia 16 grudnia 2015 r. orzekająca o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego.
Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm., dalej w skrócie: u.e.l.), który przewiduje, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Z uwagi na zachowaną tożsamość przesłanek decyzji o wymeldowaniu uznać należy, że wypracowane na gruncie poprzedniego stanu prawnego (ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych) orzecznictwo sądowe dotyczące kwestii wymeldowania pozostaje aktualne w odniesieniu do treści art. 35 u.e.l. (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 945/15). Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. wykształcił i utrwalił się w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05). O trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02; wyrok NSA z dnia 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; wyrok NSA z dnia 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. III SA/Kr 654/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. III SA/GL 370/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. III SA/Łd 1058/11). Opuszczeniem jest więc nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu. Zauważyć należy także, że w art. 27 ust. 2 u.e.l. prawodawca wskazał, że równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego. Natomiast w art. 25 ust. 2 tej ustawy wyjaśniono, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Z treści tych przepisów należy wywieść, że dopuszczalne jest opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu i skoncentrowanie czasowo swoich spraw życiowych w innym miejscu, jeżeli dana osoba nie ma zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, tzn. przewiduje powrót do miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały po upływie określonego terminu. Żaden przepis prawa nie wymaga przy tym, aby w okresie czasowej zmiany miejsca pobytu utrzymywana była jakakolwiek więź z dotychczasowym miejscem pobytu stałego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. II SA/Ol 442/15). Ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza zatem możliwości przejściowej nieobecności czy też występowania nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania. Takie sytuacje nie upoważniają do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 35 u.e.l. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne. Podnoszono również (m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 299/14), że przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą m.in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
Wskazać należy, że dla orzeczenia o wymeldowaniu nie jest wystarczające stwierdzenie, że zameldowana w danym miejscu osoba w nim nie przebywa, ale konieczne jest również zbadanie, czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób stały. Przy czym ocena ta winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu.
Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, wymagało ustalenia, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, czy skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce dotychczasowego pobytu w przedmiotowym lokalu w znaczeniu art. 35 u.e.l. nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Wskazać należy, że ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, w świetle której organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.
Niezależnie od zasady prawdy obiektywnej jedną z podstawowych zasad postępowania, którą winien brać pod uwagę organ II instancji przy rozpoznawaniu sprawy, jest wynikająca z art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z przytoczonego art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95): "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone".
Z kolei w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Co więcej, organ odwoławczy nie może ograniczać się do rozpoznania sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpoznawania odwołania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ ten rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także – o ile to konieczne - rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (NSA w wyroku z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87).
Obowiązek ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania wynika również z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu wskazać należy, że stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest bowiem wyjaśnienie jej dyspozytywnej części jakim jest rozstrzygnięcie (tak NSA w wyroku z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98). Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy wskazanego już art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów (istotnych dla rozpatrzenia sprawy) podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania - w tym również w odwołaniu. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, NSA stwierdził, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV S. 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. (...) Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 Kpa, skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i 107 § 3 Kpa." (v. wyrok NSA sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67).
Podkreślić należy, że w piśmiennictwie oraz orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, że naruszenie "prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest rażącym naruszeniem prawa. W wyroku z 10 kwietnia 1989 r., II SA 1198/88 (ONSA 1989, Nr 1, poz. 36) NSA przyjął: "Wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 K.p.a.) godzi w podstawowe prawa i gwarancje obywatela i musi być oceniane jako rażące naruszenie prawa". (B. Adamiak, (w:) Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, Art. 15 Nb 1.). Wydanie zatem w drugiej instancji decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę, pomimo braku postępowania wyjaśniającego, w zakresie niezbędnym dla ustalenia stanu faktycznego, stanowi rażące naruszenie art. 15 k.p.a.
Przenoszą powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że istotnym uchybieniem organu II instancji, które przesądziło o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia było, nie powołanie zarzutów odwołania oraz nie odniesienie się do nich w zaskarżonej decyzji. Lektura zaskarżonej decyzji wskazuje zatem, że organ II instancji nie odniósł się do podnoszonych w odwołaniu, a później powtórzonych w skardze okoliczności związanych z prowadzeniem przez Sąd Rejonowy w W. postępowania karnego przeciwko Z. B. o czyn karalny na podstawie art. 207 k.k., a polegający na znęcaniu się nad matką (sygn. akt [...]). Według skarżącego poczynione w tamtym postępowaniu ustalenia mogą mieć znaczenia dla stwierdzenia czy rzeczywiście czasokres pracy skarżącego za granicą pozwala przyjąć, że nie przebywa on pod adresem w S.. Jak zatem wynika z odwołania, a późnej ze skargi, zeznający pod przysięgą świadkowie w postępowaniu karnym (m.in. matka skarżącego, jego brat) podali, że skarżący przyjeżdża do S. 3-4 razy w miesiącu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek stanowiska organu II instancji, które odnosiłoby się do powyższej kwestii. Z decyzji nie wynika aby organ rozważał konieczność zwrócenia się do Sądu Rejonowego z rozpytaniem na temat zeznań świadków, ewentualnie nadesłania poświadczonych kopi z przesłuchania świadków, celem wyjaśnienia pojawiających się w sprawie rozbieżności na temat częstotliwości wizyt skarżącego w S.. Co więcej, w przeciwieństwie do Wojewody, z informacją na temat postępowania administracyjnego oraz z prośbą o nadesłanie akt sprawy wystąpił Sąd Rejonowy – zob. pismo z dnia 1 lutego 2016 r.
Druga pominięta przez organ odwoławczy kwestia, która pojawiła się ponownie w skardze, dotyczy prawidłowości wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, które zostało zainicjowane przez przedstawicielkę ustawową małoletniego M. B.. W przypadku pojawiania się tak daleko idącego zarzutu, rzeczą organu II instancji było wypowiedzenie się na ten temat oraz ewentualnie wskazanie dlaczego należało uznać w tej konkretnej sprawie, że złożenie wniosku o wymeldowanie w imieniu małoletniego nie jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu.
Wobec przedstawionych wyżej wywodów stwierdzić należy, że Wojewoda nie odnosząc się do argumentacji odwołania dotyczącej przedstawionej wyżej materii, dopuścił się naruszenia wskazanych wcześniej norm procesowych i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Równie istotnym mankamentem postępowania Wojewody, biorąc pod uwagę konieczność ustalenia, czy opuszczenie spornego lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały, był brak oceny utrzymanego w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, pod względem wykonania wskazań co dalszego postępowania zawartych w pierwszej decyzji Wojewody. Przypomnieć zatem należy, że w decyzji z dnia 14 lipca 2015 r. organ II instancji udzielił konkretnych wskazówek organowi I instancji co do zakresu postępowania wyjaśniającego i podał w tym zakresie zalecane środki dowodowe. Kluczowym dowodem było przeprowadzenie oględzin lokalu w S. [...]. Jak wynika z uzasadnienia utrzymanej w mocy decyzji o wymeldowaniu, Burmistrz Gminy W. uznał za niecelowe przeprowadzenie takich oględzin. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego Wojewoda uznał, że rezygnacja z przeprowadzenia tego dowodu była prawidłowa. Dowód z oględzin miejsca stałego zameldowania w przypadku postępowania o wymeldowanie jest jednym z kluczowych dowodów postępowania. Organ I instancji – pomimo zaleceń decyzji kasacyjnej – zrezygnował z przeprowadzenia tego dowodu, uznając go za bezcelowy. Organ II instancji do tej kwestii procesowej w ogóle się nie odniósł. Tymczasem wyjaśnień i oceny tego organu wymagało, czy wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego istniały podstawy do odstąpienia od przeprowadzenia tego dowodu. Z wydanej w takim układzie procesowym decyzji organu II instancji powinno zatem wynikać, dlaczego uznano, że rezygnacja z przeprowadzenia oględzin lokalu, który to brak dowodowy legł u podstaw wydania wcześniejszej decyzji kasacyjnej, jest prawidłowa i celowa. Wymagałoby to przynajmniej wskazania tego, że np. pojawiły się inne dowody lub w odmienny sposób zinterpretowano dotychczasowe dowody. W przeciwnym razie, akceptacja (milcząca) rezygnacji z przeprowadzenia oględzin lokalu w S. może sugerować, że organ II instancji uznał za niemającą znaczenia okoliczność ustalenia posiadania przez skarżącego w spornym lokalu rzeczy osobistych (mebli, sprzętu RTV).
Nie są to jedyne wątpliwości jakie pojawiają się po lekturze wskazań co do dalszego postępowania zawartych w pierwszej decyzji Wojewody. Znajduje się tam bowiem dyrektywa dotycząca ustalenia charakteru przebywania skarżącego w mieszkaniu w B.D.. W tym zakresie sugerowanymi środkami dowodowymi miało być przesłuchanie żony skarżącego oraz jego teściowej. Jak jednak wynika z decyzji z dnia 14 lipca 2015 r. katalog wskazanych dowodów nie był zamknięty, co też widać w ponownie prowadzonym postępowaniu, gdzie pozyskano również oświadczenia córek skarżącego. Organ I instancji poprzestał na tych dowodach. W takiej sytuacji rzeczą organu II instancji powinna być ocena, czy w ten sposób ograniczony zakres środków dowodowych pozwala, jak oczekiwano tego w decyzji z dnia 14 lipca 2015 r., uznać, że mamy do czynienia z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. W ocenie Sądu, po lekturze oświadczeń żony skarżącego, jego teściowej oraz córek do takich stwierdzeń wciąż daleko. Co więcej, obraz jaki rysuje się z tych zeznań jest daleki od tego aby w sposób jednoznaczny orzec, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. Istotnym jest jednak wskazanie, że powodem wydania decyzji kasacyjnej z dnia 14 lipca 2015 r. była konieczność ustalenia stanu faktycznego związanego z ustaleniem miejscem przebywania skarżącego - także w trakcie jego wizyt w Polsce. Wątpliwości dotyczyły tego, czy skarżący przebywa (nocuje) u rodziny w B.D., czy też w miejscu stałego zameldowania – w S..
Niezależnie od powyższego przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające, a zwłaszcza dokonana w sprawie ocenia materiału dowodowego, w ocenie Sądu, nie dały podstaw do formułowania tak stanowczego twierdzenia, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal położony w S. w rozumieniu art. 35 u.e.l. W tym zakresie zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie. Konieczne jest bowiem nie tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie oznacza konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, ponieważ dotychczas zgromadzony nie jest wystarczający, ale przede wszystkim wymagane jest odniesienie się do już zebranych dowodów, które przez to, że mają charakter osobowy, wymagają szczegółowego odniesienia się do każdego z takich dowodów z osobna oraz ich wzajemne skonfrontowanie. Sąd zwraca uwagę, że przesłuchanie świadków stanowi jeden z dowodów mających na celu ustalenie istotnych w sprawie, czyli mających znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności. Przesłuchania świadków i stron powinny zmierzać do ustalenia w jak najszerszym zakresie okoliczności mających w sprawie znaczenie. Niektóre istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności umknęły uwadze organu, chociaż wymagały dalszego szczegółowego wyjaśnienia. Pominięto chociażby wyjaśnienia żony skarżącego i jednej z córek – G., które wskazują, że skarżący jedynie "pomieszkuje", "czasowo przebywa" w N.. Organ nie wyjaśnił co świadkowie rozumieją przez "pomieszkiwanie". Również zeznania pozostałych sąsiadów nie są tak jednoznaczne, jak mogłaby sugerować treść decyzji. D. T. i M. T. zamieszkałe w S. pod adresem 14 wskazują na częstsze przyjazdy skarżącego (co dwa tygodnie) od około półtora roku. Z kolei w innych zeznaniach świadków przesłuchanych w sprawie pojawiają się rozbieżności na temat czasu pracy w N.. Podaje się, że skarżący opracuje tam: "od około 10 lat", "od 20 lat". Podobne rozbieżności dotyczą częstszych wizyt skarżącego: "od około półtora roku", "od roku". Rzeczą organu był zatem wyjaśnienie, czy pomimo, że skarżący od lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku przebywa za granicą – tam pracuje - fakt ten ma decydujące znaczenie dla oceny, czy rzeczywiście nie mieszka w spornym lokalu i opuścił ten lokal w rozumieniu u.e.l. i nie stanowił on jego centrum życiowego, czy też nie przebywał w nim w dotychczasowy sposób – z oczywistych przyczyn - jednak nie miał zamiaru opuszczenia go na trwałe (praca w N. w sposób oczywisty ogranicza jego pobyt w jakimkolwiek lokalu mieszkalnym w Polsce).
W ocenie Sądu, nadal pominięty jest w sprawie wątek związanych z hodowlą przez skarżącego gołębi na terenie posesji w S.. Gdyby bowiem przyjąć, że skarżący w sposób okazjonalny przebywa w miejscu zameldowania, to pojawia się pytanie na temat tego, kto zajmuje się gołębiami. Dowód ten mógłby wyjaśnić pojawiające się w sprawie wątpliwości. W takim też aspekcie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego okazuje się niepełna i pobieżna. Większą część uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowi relacja z przebiegu postępowania, bez jednak przytoczenia zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, natomiast analiza zgromadzonych dowodów sprowadziła się do stwierdzenia, że zebrany materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że skarżący wyjechał do pracy za granicę około 25 lat temu i tak długi czasokres i cel pobytu wskazuje, że pobyt ten utracił charakter pobytu tymczasowego.
Nie bez znaczenia pozostaje przy tym stwierdzenie, że w sytuacji, kiedy w sprawie występują sprzeczne interesy stron (kwestia ewentualnego podziału majątku) i prezentowane są sprzeczne argumenty, zadaniem organów administracji jest wszechstronne przeanalizowanie tych argumentów i podanie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jakie względy przemawiały za uznaniem jednych a odrzuceniem drugich, oraz jakie dowody zostały uwzględnione a innym odmówiono wiarygodności. Organ powinien przeanalizować każdy dowód i na tej podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Powinien ocenić każdy dowód z osobna, oraz wszystkie dowody we wzajemnej ich łączności i wskazać przyczyny tej oceny. W kontrolowanej sprawie uchybiono tym obowiązkom.
Ponownie rozpatrując wniosek o wymeldowanie skarżącego, organ II instancji powinien na podstawie dostępnych środków dowodowych, ewentualnie uzupełnionych postępowaniu dowodowym z art. 136 k.p.a. i po ustosunkowaniu się do zarzutów odwołania, wyjaśnić, czy centrum życiowe skarżącego stanowił sporny lokal, czy też skarżący jedynie sporadycznie przebywał w tym lokalu (na weekendy) nie posiadając w nim swojego centrum życiowego. Powyższe wymaga przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wnikliwy i rzetelny. Wojewoda zgromadzi także informacje pochodzące z postępowań sądowych i oceni, czy mają one znaczenie dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 11, art. 15, art. 77, i art. 107 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło