II SA/Wr 344/05

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości pisma skarżącej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 września 2008 r. tut. Sąd, po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przyznał jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia z każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym 50 zł, a w pozostałym zakresie wniosku nie uwzględnił. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie skarżącej wniesione na ww. orzeczenie, w postanowieniu z dnia 24 listopada 2008 r. (sygn. akt II OZ 1218/08) potwierdził, że z uwagi na nienależyte uzasadnienie wniosku przez wnioskodawczynię i w świetle przedstawianej przez nią swojej sytuacji materialnej, rozstrzygnięcie tut. Sądu jest prawidłowe i zasadne. W dniach 19 grudnia 2008 i 16 listopada 2009 r. skarżąca uiściła należne opłaty sądowe w wysokości 50 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 50 zł skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że łączny dochód jej oraz jej męża wynosi 2.360 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2. W piśmie z dnia 10 marca 2010 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że spłacają kredyt, nie korzystają z pomocy finansowej opieki społecznej ani osób trzecich. Dodała, że posiadane przez nich udziały w nieruchomości wynoszą po 1/4 i nie mogą ich zbyć, bo "nie sprzedaje się rodziny". Podniosła, że "od 10 lat jedną emeryturę wydatkują na opłaty sądowe, korespondencję z Sądem i dojazdy do niego". Poinformowała nadto, że ponoszą następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- 150-200 zł; za gaz – 50 zł, za lekarstwa "tylko ratujące życie"- ok. 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, iż od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja materialna skarżącej. To na wnioskodawczyni ciążył obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności i wykazania, że te zmienione okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem skarżąca takiego rodzaju okoliczności- mimo wezwania- w ogóle nie wskazała. Oceniając obiektywnie treść aktualnego wniosku stwierdzić należy, że sytuacja wnioskodawczyni (w stosunku do tej badanej przy rozpoznaniu poprzedniego wniosku) uległa nawet poprawie. Skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu, a uzyskiwany przez nią dochód miesięczny netto zwiększył się i wynosi aktualnie 2.360 zł. W opinii Sądu osiągane przez rodzinę wnioskodawczyni ich miesięczne dochody są wystarczające aby sfinansować zarówno ich niezbędne wydatki, jak i wpis sądowy od zażalenia w wysokości 50 zł (jedynego zresztą aktualnie kosztu sądowego). Podkreślić należy, że skarżąca- pomimo, że wielokrotnie w tej i w innych licznych swoich sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem była do tego wzywana- nadal nie udokumentowała wysokości swoich wydatków; nie przedłożyła aktualnego zaświadczenia o osiąganych dochodach (znajdujący się w aktach "odcinek" emerytury dotyczy września 2009 r.); nie wykazała wskazywanego we wniosku faktu swojego zadłużenia i jego wysokości; nie udowodniła również dlaczego nie może sfinansować kosztów sądowych ze źródła (pomoc finansowa swoich dorosłych dzieci) z którego czerpała oraz czerpie środki na pokrycie kosztów (np. wcześniejszych opłat sądowych) w tym i w innych postępowaniach sądwoadministracyjnych, jak i z których pokrywa swoje wydatki związane z budową swojego domu, itp. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Na marginesie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny oceniając również w wielu innych sprawach aktualną sytuację skarżącej (zob. sygn. akt II OZ 614/09, II OZ 583/08, II OZ 577/09) uznawał także, iż jej sytuacja materialna nie uzasadnia zastosowania wobec niej instytucji prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Podkreślić należy, że wyrok zapadły w niniejszej sprawie uprawomocnił się w dniu 14 grudnia 2009 r., a zatem nie można go już skutecznie zaskarżyć. W tej sytuacji niezrozumiałe jest w jakim celu skarżąca podejmuje kolejne czynności procesowe i składa wciąż od 5 lat nowe wnioski oraz środki zaskarżenia, w szczególności mając na uwadze to jaki jest przedmiot skargi- proceduralne postanowienie przekazujące pismo skarżącej do rozpoznania właściwemu w sprawie organowi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.