II SA/Wr 43/24

WyrokWSA we Wrocławiu2024-06-04

Skład orzekający: Olga Białek, Halina Filipowicz-Kremis, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Wojewody uchylające postanowienie Starosty odmawiające wznowienia postępowania i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, wydane z powodu naruszenia przepisów postępowania (wyłączenie pracownika organu) oraz z uwagi na niezbadanie przez organ I instancji istnienia podstaw wznowienia postępowania, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie Wojewody, uchylające postanowienie Starosty i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, jest zgodne z prawem. Wojewoda prawidłowo zidentyfikował naruszenie przepisów postępowania, w tym wyłączenie pracownika organu od udziału w sprawie, co uzasadniało uchylenie postanowienia organu I instancji. Ponadto, organ I instancji nie przeprowadził postępowania rozpoznawczego w celu ustalenia istnienia podstaw wznowienia postępowania, co narusza zasadę dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Gmina P. wniosła odwołanie od decyzji Starosty z 28.06.2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę myjni samochodowej. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Gmina wystąpiła do Starosty z wnioskiem o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (pominięcie jej jako strony). Starosta odmówił wznowienia, a Wojewoda uchylił to postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie Wojewody. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda uchylił postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając dochowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz wskazując na naruszenie przepisów postępowania związane z wyłączeniem pracownika organu. Skarżący (inwestor) wniósł skargę na postanowienie Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 27 listopada 2023 r. nr IF-O.7840.41.2020.PF w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę automatycznej myjni samochodowej oddala skargę w całości. Starosta K. (dalej: Starosta), decyzją z 28.06.2019 r. (nr 47/VIII/B/2019), zatwierdził projekt budowlany i udzielił na rzecz T. P. (dalej: skarżący) pozwolenia na budowę automatycznej myjni samochodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, w P., na działce nr [...], AM-[...], obręb – C. Za stronę postępowania zakończonego opisaną decyzją został uznany wyłącznie inwestor, który osobiście odebrał decyzję w dniu 28.06.2019 r. Gmina P. (dalej: Gmina), w dniu 16.07.2023 r. (data nadania przesyłki), wniosła odwołanie od tej decyzji. Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda), postanowieniem z 29.11.2019 r. (nr O-640/19), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z 13.12.2019 r. (data nadania przesyłki), Gmina P. wystąpiła do Starosty z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego opisaną decyzją, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (pominięcie jej przez organ jako strony postępowania). W ocenie Gminy planowane, w ramach realizacji inwestycji budowanej, podwyższenie terenu na działce nr [...], może mieć negatywny wpływ na drogę gminną, którą sąsiaduje z tą działką oraz utrudni dostęp do urządzeń wodno-kanalizacyjnych w postaci kolektora ciekowego i wodociągu. Starosta wezwał Gminę do przedłożenia dokumentu potwierdzającego dokładną datę powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Gmina podała (odpowiedź z 30.12.2020 r.), że wiedzę o wydaniu ostatecznej decyzji z 28.06.2019 r. powzięła z postanowienia Wojewody z 29.11.2019 r., które otrzymała w dniu 03.12.2019 r. Starosta, postanowieniem z 08.01.2020 r. (znak: ZPAiB.6740.8.45.2019), odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 29.06.2019 r., stwierdzając, że Gmina w dniu 16.07.2019 r. złożyła odwołanie od tej decyzji i taką datę należy przyjąć za datę pewną, w której wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Zażalenie, na opisane postanowienie wniosła Gmina, w którym podała, że składając odwołanie od decyzji z 28.06.2019 r., nie miała informacji, że jest to rozstrzygnięcie ostateczne. Wojewoda, postanowieniem z 25.03.2020 r. (nr O-147/20), uchylił postanowienie Starosty z 08.01.2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jak też doktryny, Wojewoda podał, że termin określony w art. 148 k.p.a., nie może rozpocząć biegu, dopóki postępowanie administracyjne nie zostanie ostatecznie zakończone. Kierując się tym stanowiskiem wskazał, że podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione w pierwszym dniu, po dniu, kiedy kwestionowana decyzja stała się ostateczna. Dlatego organ I instancji powinien ponowienie zweryfikować, od kiedy w sprawie możliwe było zainicjowanie trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania. Na powyższe postanowienie Wojewody, skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z 18.06.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 252/20, którym uchylił postanowienie Wojewody stwierdził, że ustalenie zachowania terminu do wniesienia podania dotyczącego wznowienia postępowania nie wymaga szerokiego postępowania dowodowego. Obowiązek badania czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji. Jeśli zatem Wojewoda powziął wątpliwość w tym zakresie, to powinien dążyć do ustalenia tego we własnym zakresie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda, postanowieniem z 27.11.2023r. (znak: IF.O.7840.41.2020.PF), uchylił postanowienie Starosty z 08.01.2020 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Wojewoda ustalił, że Gmina o ostateczności decyzji dowiedziała się z postanowienia tego organu z 29.11.2019 r., które zostało jej doręczone w dniu 03.12.2019 r. Przyjmując zaś ten dzień za dzień powzięcia wiadomości o decyzji ostatecznej, Wojewoda uznał, że termin o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a. został dochowany. Podanie dotyczące wznowienia postępowania zostało bowiem wniesione do Starosty w dniu 13.12.2019 r. (data nadania). W konsekwencji oznacza to, że podanie Gminy dotyczące wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 28.06.2019 r. zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym jest mowa w art. 148 § 2 k.p.a. W świetle art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. istotny jest dzień, w którym strona dowiedziała się o ostatecznej decyzji. Dopiero moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania otwiera bieg terminu do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Dla oceny zachowania terminu określonego w tym przepisie nie jest zatem ważne, w jaki sposób strona uzyskała wiedzę o wydanej w sprawie decyzji. W świetle powyższego Wojewoda stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta obowiązany będzie przyjąć, że żądanie Gminy wniesione zostało w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się ona o decyzji z 28.06.2019 r., a następnie, już po formalnym wznowieniu postępowania, zbadać istnienie powoływanej podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niezależnie od tego organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność zabezpieczenia prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, czemu służą różnego rodzaju gwarancje procesowe, w tym wynikający z zasady bezstronność (art. 8 k.p.a.), nakaz wyłączenia pracownika organu na postawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Na podstawie analizy akt sprawy zakończonej decyzją Starosty z 28.06.2019 r. organ odwoławczy stwierdził, że sprawa była prowadzona przez pracownika Starostwa M. R. oraz T. C. Ma o tym świadczyć sporządzenie i podpisanie zawiadomienia z 17.06.2019 r. oraz decyzji z 28.06.2019 r. Natomiast w przypadku rozpatrzenia podania Gminy dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego tą ostatnią decyzją, wspomniana M. R. sporządziła wezwanie z 18.12.2019 r. dotyczące wskazania daty, kiedy to Gmina dowiedziała się o wydaniu decyzji Starosty, jak też sporządziła postanowienie Starosty z 08.01.2020 r., odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty. Natomiast T. C., pełniący funkcję Dyrektora Wydziału [...] w Starostwie, podpisywał te dokumenty. W ocenie organu odwoławczego, doszło do sytuacji, kiedy w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, jak i wznowionym postępowaniu, uczestniczył ten sam pracownik organu administracji publicznej. Organ II instancji podkreślił, że przesłanka wyłączenia pracownika wynikająca z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma charakter bezwzględny i nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Na powyższe postanowienie skargę wniósł T. P., który zarzucił Wojewodzie naruszenie: 1). art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia Starosty z 08.01.2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w niewielkim zakresie, 2) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez narzucenie organowi I instancji ustalenia, że żądanie Gminy o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się ona o decyzji z 28.06.2019 r., 3) art. 153 i art. 170 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: p.p.s.a. poprzez zignorowanie wskazań WSA we Wrocławiu zawartych w wyroku z 18.06.2020 r. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewodzie do ponownego rozpoznania, zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor dowodził, że organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wyłącznie w celu zwrócenia się przez organ I instancji do uczestnika, o wykazanie w jakiej dacie ten powziął wiadomość o wydaniu decyzji ostatecznej. Zdaniem skarżącego, takie działanie jest wbrew wszelkiej ekonomii procesowej i stawia skarżącego w stan niepewności prawnej. Dysponując bowiem ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, nie wie czy przed zakończeniem inwestycji, nie stanie się ona samowolą budowlaną, ani kiedy sytuacja się ostatecznie wyjaśni. Pełnomocnik zakwestionował również zasadność przyjętej przez Wojewodę daty powzięcia przez Gminę wiadomości o decyzji Starosty. Ponadto podniósł, że skarżącemu uniemożliwiono zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do nowego materiału dowodowego. Wskazał, że Wojewoda zalecił aby organ I instancji ponownie zweryfikował, od kiedy w sprawie możliwe było zainicjowanie trybu nadzwyczajnego, natomiast Sąd w wyroku z 18.06.2020 r., nakazał Wojewodzie ustalenie tej okoliczności we własnym zakresie, po ewentualnym uzupełniającym postępowaniu dowodowym i wydanie orzeczenia merytorycznego. Wbrew takiemu wskazaniu, organ odwoławczy nakazał Staroście przyjąć, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, lecz kolejny raz wydał postanowienie kasacyjne, tym razem dopatrując się tego, że zostało ono wydane z udziałem pracowników podlegających wyłączeniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że za koniecznością uchylenia postanowienia Starosty z 08.02.2020 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji przemawia fakt, że doszło do naruszenia przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Biorąc pod uwagę kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu co uzasadnia oddalenie skargi w całości. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Dolnośląskiego, którym organ uchylił w całości postanowienie Starosty K., mocą którego odmówiono Gminie P. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 28.06.2019 r. Na podstawie tej ostatniej decyzji Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił na rzecz skarżącego pozwolenie na budowę automatycznej myjni samochodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, w P., na działce nr [...]. Podstawę prawną do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z nim organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na mocy art. 144 k.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Dwie kwestie pozostają istotne dla oceny prawidłowości zastosowania przez organ II instancji powołanego przepisu. Pierwsza wiąże się z zarzutem skargi polegającym na naruszeniu przy wydaniu zaskarżonego postanowienia wynikającego z art. 153 p.p.s.a. związania organu administracyjnego oceną prawną wynikającą z prawnomocnego wyroku sądu administracyjnego. Druga kwestia dotyczy natomiast stwierdzonych przez organ odwoławczy naruszeń przepisów postępowania, jako powodu uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Ma oczywiście rację skarżący, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie działał w warunkach związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z 18.06.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 252/20. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a tym samym organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy ona wykładni prawa materialnego jak i procesowego lub też braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowowydanego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 20.04.2011r., sygn. akt II OSK 729/10). Analizując uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Wojewody z 27.11.2023 r. stwierdzić trzeba, że wskazania tut. Sądu zostały w całości wykonane w toku ponownie prowadzonego postępowania zażaleniowego. Wbrew zarzutom skargi, tut. Sąd nie nakazał Wojewodzie, po ewentualnym uzupełniającym postępowaniu dowodowym, wydania orzeczenia kończącego postępowanie wznowieniowe. Z lektury uzasadnienia wyroku z 18.06.2020 r. jasno wynika, że Sąd wypowiedział się jedynie w kwestii procesowego ustalenia przez organ II instancji zachowania przez Gminę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Sąd wyraźnie stwierdził, że zbadanie, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w tak szerokim zakresie ("istotny"), który dawałby organowi odwoławczemu podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd zobligował Wojewodę do wyjaśnienia wskazanych wątpliwości we własnym zakresie. Zgodnie z takim dyrektywami, w powtórzonym postępowaniu Wojewoda stwierdził, że termin, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a., został przez Gminę dochowany. Zdecydowała o tym okoliczność, że o ostateczności decyzji z 28.06.2019 r. Gmina dowiedział się z postanowienia Wojewody z 29.11.2019 r., które zostało jej doręczone 03.12.2019 r. W konsekwencji podanie Gminy dotyczące wznowienia postępowania z 13.12.2019 r. zostało wzniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Sąd podziela w pełni zaprezentowane stanowisko. W świetle art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. istotny jest dzień, w którym strona dowiedział się o ostatecznej decyzji. W stanie prawnym jaki zaistniał w niniejszej sprawie nie można bowiem pominąć tego, że termin określony w art. 148 § 2 k.p.a. nie mógł rozpocząć biegu przed ostatecznym zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego. Stanowisko to powszechnie akceptowane jest w orzecznictwie, które zostało powołane w zaskarżonym postanowieniu. Sens tego stanowiska opiera się na zapatrywaniu, zgodnie z którym wyłącznym trybem weryfikacji decyzji nieostatecznych jest postępowanie odwoławcze, co oznacza, że dopiero w momencie zakończenia takiego postępowania lub zajścia warunków wskazujących, że decyzja organu I instancji stała się ostateczna, otwiera się przed stroną możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Zasada niekonkurencyjności odwołania oraz podania służącego zainicjowaniu postępowania nadzwyczajnego potwierdza, że warunkiem dopuszczalności podania o wznowienie jest objęcie zakresem żądania wznowienia postępowania ostatecznej decyzji administracyjnej. Jak zauważa B. Adamiak, dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie, w której wydano decyzje nieostateczną, prowadziłoby do konkurencyjności pomiędzy odwołaniem a wznowieniem postępowania. Z kolei w sytuacji prawnej odwrotnej, w razie wniesienia żądania o wznowienie postępowania po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania przez stronę, której nie doręczono decyzji, pozbawiono udziału w postępowaniu w sprawie, żądania tego nie można zakwalifikować jako odwołania i zakończyć postanowieniem stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Żądaniu temu należy nadać bieg w postępowaniu w sprawi wznowienia postępowania ([w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie Administracyjne i Sądowoadministracyjne, Warszawa 2019 r., s. 407- 408). W orzecznictwie przyjmuje się wobec tego jednolicie, że bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., musi zostać powiązany z powyższym wymaganiem, co należy rozumieć jako nakaz uwzględnienia przy określaniu momentu, w którym rozpoczął swój bieg wskazany termin, okoliczności potwierdzających, że dowiedzenie się przez stronę o decyzji nakazywało jej zamieszczone w niej rozstrzygnięcie traktować jako ostateczne, a zatem takie, które nie może zostać podważone w drodze wniesienia zwyczajnego środka zaskarżenia (por. wyroki NSA z: 06.06.2022 r., sygn. akt II OSK 955/21, 19.10.2018 r., sygn. akt II OSK 2646/16; 05.09.2017 r., sygn. akt II OSK 2807/15; 19.01.2017 r., sygn. akt II OSK 1061/15, 24.02.2011 r., sygn. akt II OSK 1113/10). Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że Wojewoda w pełni zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania, jak również oceny prawnej jego dotychczasowych działań, wynikających z wyroku z 18.06.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 252/20. Przesądzie przez organ odwoławczy dochowania przez Gminę ustawowego terminu z art. 148 § 2 k.p.a. oznaczało konieczność przeprowadzenia dalszego etapu postępowania wznowieniowego – postępowania rozpoznawczego. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. przedmiotem postępowania rozpoznawczego jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. O tym, że postępowanie wznowieniowe w powyższym zakresie powinno zostać przeprowadzone przez organ I instancji zdecydowały powody, które bezpośrednio dotyczą zasygnalizowanych na wstępie kwestii związanych z oceną prawidłowości zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Przede wszystkim Wojewoda trafnie zidentyfikował wystąpienie okoliczności skutkujących wyłączeniem pracownika od udziału w postępowaniu wznowieniowym. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest jednolite stanowisko, które tutejszy Sąd w pełni podziela, zgodnie z którym, prawidłowa wykładnia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nakazuje przyjąć, że pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym, podlega także wyłączeniu od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym ta decyzja ma być weryfikowana. Dotyczy to także czynności związanych z badaniem i rozstrzyganiem o dopuszczalności uruchomienia wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 09.06.2016 r., sygn. akt II GSK 135/15). W takim przypadku można z całą pewnością stwierdzić, że doszło do naruszeniu przepisów postępowania, które rodzi konieczność powtórzenia postępowania wznowieniowego. W tym sensie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Badając przesłankę wyłączenia we wznowieniowym postępowaniu dwóch pracowników starostwa, Wojewoda w sposób niepozostawiający jakichkolwiek wątpliwości ustalił ich rolę procesową i rzeczywisty wpływ na decyzję wydaną w zwykłym postępowaniu. Stwierdzonego w tym zakresie uchybienia procesowego nie można było sanować inaczej niż poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naruszenie przed organem I instancji regulacji wynikającej z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesądza o konieczności ponowienia czynności przez ten organ. Jedynie ponowne rozpoznanie sprawy przez organ I instancji już po wyeliminowaniu wadliwości w postaci udziału pracownika podlegającego wyłączeniu może doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy, a więc z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej i związanej z nią zasady bezstronności, a także, o czym nie można zapominać, zasady dwuinstancyjności. Konieczność poszanowania tej ostatniej zasady, jako powód wydania przez Wojewodę rozstrzygnięcia kasacyjnego, dotyczy również tego, że organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania rozpoznawczego celem ustalenia istnienia podstawy wznowienia postępowania, która została wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Brak przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji nie może być sanowany w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Z tego też powodu prawidłowo Starosta został zobowiązany do tego, aby po formalnym wznowieniu postępowania, zbadać istnienie powołanej przez Gminę podstawy wznowienia postępowania i w razie pozytywnego wyniku tej czynności - przeprowadzić postępowanie w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że zidentyfikowane przez Wojewodę uchybienia procesowe uzasadniały uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd w tym względzie wyjaśnia, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji/postanowienia jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Nie deprecjonując zatem w żaden sposób tego, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. na organach administracji publicznej ciąży obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji powinny one umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, to jednak aby uczynić skutecznym zarzut oparty na tym przepisie, skarżący winien wskazać, dokonania jakiej dokładnie czynności procesowej organ odwoławczy jej odmówił i wykazać, jaki wpływ na rozstrzygnięcie sprawy miało to uchybienie. Takich okoliczności skarżący nie podniósł. Ponadto w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie prowadził nowych dowodów ani nie zgromadził żadnych materiałów procesowych, które nie byłyby znane skarżącemu. Wojewoda rozstrzygając kwestę, kiedy Gmina dowiedziała się o ostatecznej decyzji, dokonał tego na podstawie akt administracyjnych organu I instancji, który zapewnił stronom odpowiedni udział w sprawie. Odnosząc się na koniec do obaw skarżącego dotyczących losów udzielonego pozwolenia na budowę, to z uwagi na udział w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, pozostaje jedynie zauważyć, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Jak stanowi z kolei art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Ponadto zgodnie z art. 37b ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu - skargę oddalił. Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło