II SA/Wr 448/22
WyrokWSA we Wrocławiu2022-12-22
Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Adam Habuda, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, będący konstrukcją stalową z dachem, oparty na słupach i przymocowany do ściany budynku, może zostać zakwalifikowany jako wiata, która nie wymaga pozwolenia na budowę, nawet jeśli nie jest wolnostojący i nie znajduje się na działce z budynkiem mieszkalnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporny obiekt budowlany, będący konstrukcją stalową z dachem opartym na słupach i przymocowanym do ściany budynku, spełnia definicję wiaty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jednakże, mimo że obiekt ten można zakwalifikować jako wiatę, nie spełnia on warunków zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, określonych w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie jest ani obiektem wolnostojącym, ani nie jest usytuowany na działce z budynkiem mieszkalnym. W związku z tym, budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, która stanowiła dobudowę do istniejącego budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Strona skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu jako wiaty stanowiącej dobudowę, podnosząc, że posiadała pozwolenie na budowę z 1982 r. (choć dotyczyło ono zakładu kamieniarskiego) oraz że obiekt ten nie wymagał pozwolenia na budowę ze względu na jego powierzchnię i charakter. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę dowodów i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 kwietnia 2022 r., nr 386/2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty oddala skargę w całości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świdnicy, decyzją Nr 13/2022 z dnia 25 stycznia 2022 r. nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O. Decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.2021.2351 t.j. z dnia 2021.12.20).
Odwołanie od tej decyzji działając w imieniu i na rzecz S. P., na podstawie art. 127 k.p.a. złożył pełnomocnik, kwestionując decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki wiaty, bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, poprzez brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, nieuwzględnieniu wyjaśnień składanych przez odwołującego się w trakcie postępowania, nieuwzględnieniu okoliczności takich jak wydanie w dniu 05.04.1982 r. przez właściwy organ pozwolenia na budowę, okoliczności zniszczenia dokumentów zdeponowanych w urzędzie, obejmujących pozwolenie na budowę, co zostało potwierdzone przez Burmistrza Strzegomia a w konsekwencji nieustaleniu stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością; art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na dokonaniu oceny materiały dowodowego w sposób dowolny a nie swobodny, dokonania dowolnej oceny okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie pominięcia i nieuwzględnienia faktu wydania pozwolenia na budowę S. P. w dniu 05.04.1982 r., zniszczeniu tych dokumentów wskutek zalania pomieszczenia urzędu, w którym były przechowywane, złożonych przez odwołującego się wyjaśnień, zakwalifikowaniu obiektu jako wiaty stanowiącej dobudowę do budynku mimo braku przesłanek uzasadniających określenie w ten sposób powstałej konstrukcji a w konsekwencji wydanie decyzji o nakazie rozbiórki; art. 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały niedające się rozstrzygnąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, w szczególności w odniesieniu do wybudowanego obiektu, pozwolenia na budowę, charakteru budowy, w świetle złożenia oświadczenia o odmowie składania zeznań przez M. P., niezłożeniu zeznań przez J. G. i E. G., a w konsekwencji istnieniu niedających się usunąć wątpliwości, które winny być rozstrzygnięte na korzyść strony; art. 7a k.p.a. poprzez istnienie wątpliwości interpretacyjnych co do treści normy prawnej zastosowanej przez organ w postępowaniu, polegający na nakazie rozbiórki wiaty stanowiącej dobudowę do budynku, podczas gdy istnieją wątpliwości interpretacyjne w zakresie kwalifikacji przez organ obiektu będącego przedmiotem postępowania, w szczególności zakwalifikowaniu tegoż obiektu jako wiaty stanowiącej dobudowę do budynku. Konsekwencją powyższego jest naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 pkt 2c i art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U Nr 89, poz. 414) poprzez wydanie nakazu rozbiórki na obiekt, który został zakwalifikowany przez organ jako "wiata stanowiąca dobudowę do budynku", podczas gdy ustawa nie przewiduje definicji obiektu wskazanej przez organ, a zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien zakwalifikować obiekt będący przedmiotem postępowania jako wiatę, która w świetle ustawy prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. strona wnosi o uwzględnienie odwołania i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, iż organ zauważył, iż na terenie posesji nr [...] w O. wybudowany został obiekt konstrukcji stalowej z dwóch słupów o wymiarach 12 x 12 cm i wysokości 3,10 m. Odległość między słupami wynosi 5,10 m. Odległość słupów od budynku wynosi 4,60 m. Obiekt zadaszony jest dachem z blachy falistej na dwóch belkach stalowych mocowanych z jednej strony do ściany budynku a z drugiej do słupów przez podciąg stalowy z belki dwuteowej 220 mm. Do kratownicy podwieszona jest lampa, a na ścianie widoczna jest instalacja elektryczna oraz wyłączniki gniazdka. Organ zakwalifikował ten obiekt jako wiatę stanowiącą dobudowę do budynku. Budowa tego obiektu została wykonana w latach 2004-2006. Organ wskazał, iż podstawą prawną dla rozpatrzenia tej sprawy, będzie ustawa prawo budowlane w brzmieniu sprzed dnia 19 września 2020 r. W pierwszej kolejności odwołujący się kwestionuje pomiary obiektu wykonane przez organ. Imieniem mojego Mocodawczy oświadczam, iż powierzchnia obiektu nie przekracza 25m2. Ponadto, ustawa prawo budowlane nie przewiduje określenia obiektu jako "wiata stanowiąca dobudowę do budynku". W ślad za stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (wyrok z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Op 404/16, Legalis) wskazać należy, iż "stosownie do tego, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze przedmiotu utrwalone zostało stanowisko, że cechami obiektu pozwalającymi zakwalifikować go jako wiatę jest posiadanie dachu oraz fundamentów lub posadowienie budowli na słupach i brak wszystkich ścian. Wskazuje się też, że wiata jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany. Za podstawowe cechy wiaty uznaje się także wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany (por. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2014, s. 299 oraz wyroki: NSA z 16 lutego 2016 r., II OSK1481/14 oraz z 7 listopada 2013 r., II OSK1260/12; WSA w Gdańsku z 5 czerwca 2012 r., II SA/Gd 175/13, WSA w Warszawie z 28 marca 2012 r., VII SA/W a 2476/11, WSA w Krakowie z 22 października 2015 r., II SA/Kr 1012/15 oraz z 30 sierpnia 2016 r., II SA/Kr 405/16, WSA w Poznaniu z 27 października 2016 r., IV SA/Po 476/16, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych." Wobec powyższego obiekt będący przedmiotem postępowania winien zostać zakwalifikowany jako wiata. Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 2c ustawy prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy prawo budowlane, budowa taka nie wymaga również zgłoszenia właściwemu organowi. Tym samym pozbawioną podstaw faktycznych i naruszających te przepisy jest decyzja organu nakazująca rozbiórkę obiektu - wiaty. Nadto, organ kwalifikując obiekt jako wiatę stanowiącą dobudowę do budynku naruszył art. 7a §1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Mając na uwadze powyższe, w sytuacji gdy organ zakwalifikował obiekt jako wiatę będącą dobudową do budynku, której ustawa prawo budowlane nie przewiduje, winien ze względu na konstrukcje, charakter obiektu i powstałe wątpliwości co do treści normy prawnej zakwalifikować obiekt ten jako wiata. Strona podkreśla, iż organ mimo istniejących wątpliwości co do stanu faktycznego w szczególności w związku ze skorzystaniem z prawa do odmowy zeznań przez świadka M. P. oraz nieustosunkowania się do sprawy przez J. G. i E. G. nakazał rozbiórkę obiektu będącego przedmiotem postępowania. Inwestor wskazywał, iż w dniu 5 kwietnia 1982 r. uzyskał pozwolenie na budowę, jednakże dokumentacja dotycząca budowy uległa zniszczeniu wskutek zalania, co potwierdził pismem z dnia 10 grudnia 2020 r. Burmistrz Strzegomia. Powyższe okoliczności stanowiące materiał dowodowy w sprawie zostały ocenione przez organ w sposób dowolny a nie swobodny, bez uwzględnienia zasady prawy materialnej. "Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 KPA). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 KPA) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 KPA)" (vide Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2488/18, Legalis). "Zastosowanie art. 81 a § 1 KPA (tj. zasady uwzględnienia wątpliwości na korzyść strony skarżącej) jest dopuszczalne w sytuacji, w której po zebraniu wszelkiego dostępnego materiału dowodowego stan faktyczny sprawy będzie niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje zatem, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania" (vide Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 988/19, Legalis). Rekapitulując, organ w sposób nieprawidłowy zakwalifikował obiekt jako wiata stanowiąca dobudowę do budynku, nie uwzględnił charakteru obiektu oraz zaniechał wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.
Decyzją nr 386/2022 z dnia 6 kwietnia 2022 roku, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. P., reprezentowanego przez radcę prawnego B. M., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nr 13/2022 z dnia 25 stycznia 2022 roku, nakazującej Panu S. P. - tj. inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego według geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O., utrzymał ją w mocy.
W motywach orzeczenia organ wskazał, że z protokołu kontroli z dnia 27 lipca 2020 roku wynika m.in., że na terenie posesji nr [...] w O. przy budynku oznaczonym wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] wybudowany jest obiekt konstrukcji stalowej - słupy 12x12 cm, wys. słupa 3,10 m (2 słupy), odległość pomiędzy słupami 5,10 m, odległość słupów od budynku wynosi 4,60 m. Zadaszony dachem z blachy falistej na dwóch belkach stalowych umocowanych z jednej strony do ściany budynku, a z drugiej do słupów przez podciąg stalowy z belki dwuteowej 220 mm. Do kratownicy podwieszona jest lampa, a na ścianie widoczna jest instalacja elektryczna oraz wyłączniki gniazdka. W trakcie kontroli D. L., tj. dzierżawiący przedmiotową nieruchomość, oświadczył, że wiata powstała najprawdopodobniej ok. roku 2005. Pismem z dnia 4 września 2020 roku Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Świdnicy (dalej: PINB) zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O. Pismami z dnia 4 września 2020 roku PINB wezwał: J. G., E. G. oraz M. P. do złożenia zeznań w charakterze świadka celem ustalenia kiedy została rozpoczęta i zakończona budowa wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O., kto jest inwestorem wskazanych robót, określenie stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w stosunku do inwestora; czy było uzyskane pozwolenie lub zgłoszenie wyżej wskazanych robót; czy wyżej wskazane roboty były/są prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Pismem z dnia 8 września 2020 roku PINB zażądał od S. P. udostępnienia wskazanych w piśmie dokumentów. M. P. oświadczyła, że zgodnie z przysługującym jej prawem odmawia złożenia zeznań w charakterze świadka, ponieważ jest byłą żoną S. P., którego dotyczy prowadzone postępowanie. W piśmie z dnia 2 października 2020 roku S. P. złożył wyjaśnienia, z których wynika m.in., że na początku roku 2004 wystąpił do Wydziału Budowlanego Urzędu Gminy z wnioskiem o zezwolenie na zabudowanie przestrzeni słupów suwnicy na istniejących fundamentach po obrysie jej wymiarów oraz przykrycie jej dachem. Ze względu na spadek terenu zaprojektowany został również podjazd do drzwi hali oraz wiata z drugiej strony budynku, które to prace zostały wykonane w roku 2006. Przy tym piśmie przedłożono mapę inwentaryzacji powykonawczej oraz rysunek zawierający pomiar powykonawczy budynku. Następnie PINB wystąpił do Urzędu Miasta i Gminy Strzegom z prośbą o informację, czy we wskazanym w tym piśmie czasie S. P. występował z wnioskiem o zezwolenie na prowadzenie robót budowlanych na terenie przedmiotowej posesji oraz przekazanie posiadanej dokumentacji i do Starosty Świdnickiego z prośbą o udzielenie informacji, czy Starosta Świdnicki w latach 2000-2005 wydał pozwolenie na budowę lub przyjął zgłoszenie zamiaru wykonania wskazanych robót budowlanych. W dniu 27 października 2020 roku PINB ponownie wezwał J. G. oraz E. G. do złożenia zeznań w sprawie. Dnia 10 grudnia 2020 roku do PINB wpłynęło pismo Burmistrza Strzegomia, z którego wynika, że w roku 2004 organ nie wydawał pozwoleń na budowę. Jednocześnie poinformowano, że organ ustalił na podstawie posiadanego rejestru wydanych pozwoleń na budowę (lata 1979-1989) pod poz. 21 jest zapis dotyczący wydania pozwolenia na budowę zakładu kamieniarskiego w O. [...]8 dla Pana S. P. (kserokopia pozycji nr 21 z posiadanego w archiwum rejestru w załączeniu do pisma). Nadto nadmieniono, iż w archiwum brak jest dokumentacji a z pozyskanych informacji wynika, iż dokumentacja uległa zniszczeniu wskutek zalania pomieszczenia. W dniu 29 marca 2021 roku Starostwo Powiatowe w Świdnicy poinformowało, że po sprawdzeniu rejestru w oparciu o przekazane informacje nie stwierdzono wpłynięcia wniosków na wymienione w piśmie PINB roboty budowlane. Pismem z dnia 9 czerwca 2021 roku (na żądanie organu) S. P. wyjaśnił, że: "wiata powstała w tym samym czasie i na to samo pozwolenie z 2004, zezwalające mi na wypełnienie pustakiem i pokrycie blachą - żelbetowe fundamenty i stalowe konstrukcje słupów suwnicy spiętych u szczytu stalową konstrukcją wzdłużną i poprzeczną z roku 1983 do rozładunku płyt granitowych, a wykonane przez stronę w 2006 r. Wiata ze względu na specyfikę charakteru produkcji jaką skarżący zamierzał prowadzić w tej przerobionej z suwnicy hali, w tamtym czasie była elementem koniecznym i integralnym procesu powstawania wyrobu gotowego. Dnia 29 czerwca 2021 roku PINB wydał postanowienie nr 156/2021, którym wstrzymał S. P. roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegające na budowie wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O. oraz nałożył na ww. obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 listopada 2021 roku, wskazanych w nim dokumentów. Dnia 1 grudnia 2021 roku S. P. zwrócił się do PINB oraz do organu II instancji z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wskazanych przez niego postanowień, w tym postanowienia PINB nr 156/2021 z dnia 29.06.2021 r. Postanowieniem nr 312/2021 z dnia 20 grudnia 2021 roku PINB odmówił wstrzymania swojego postanowienia nr 156/2021 z dnia 29 czerwca 2021 roku, a 25 stycznia 2022 roku wydał decyzję nr 13/2022, którą nakazał S. P. - tj. inwestorowi przedmiotowej budowy - rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, i przepisy obowiązującego prawa oraz zbadaniu zasadności argumentów podnoszonych w odwołaniu, stwierdził, że w związku z tym, iż postępowanie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, tj. przed 19 września 2020 roku, to prawidłowo zastosowanie w niniejszej sprawie znalazły przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczas obowiązującym. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (dalej: pb.) zgodnie, z którym: "organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganego pozwolenia na budowę", w związku z art. 48 ust. 4 pb., który brzmi następująco: "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1." Zgodnie z art. 28 ust. 1 pb., roboty budowlane - do jakich w myśl art. 3 pkt 6-7 należy: budowa (czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego), przebudowa, montaż, remont i rozbiórka obiektu budowlanego, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 pb. W przepisach art. 29-31 pb. wymienione są enumeratywnie budowy oraz rodzaje robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, a ewentualnie zgłoszenia właściwemu organowi. Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia bądź zgłoszenia oznacza, że zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z wiatą, którego to obiektu nie zdefiniowano wprawdzie w pb., co do cech, którego jednak w judykaturze panuje zgody pogląd - to obiekt otwarty, z przegrodami pełnymi lub niepełnymi - do 3 szt., zadaszony, oparty na wbitych w ziemię słupkach, z reguły służący do przechowywania różnych przedmiotów czy materiałów. Powyższe potwierdza m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2020 roku o sygn. akt II SA/Wr 728/19, z którego wynika, że: "wiatę od budynku odróżnia przede wszystkim to, że jest ona pozbawiona wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Stąd zasadniczym kryterium zakwalifikowania danego obiektu jako wiaty jest stwierdzenie, że obiekt nie jest zamknięty, a więc nie jest obudowany ze wszystkich albo z większości stron". Wobec powyższego organ zaznacza, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 pb. (w brzmieniu dotychczas obowiązującym): "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki", natomiast z art. 29 ust. 1 pkt 2c pb. wynika, iż: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000m2 powierzchni działki". Wiata, będąca przedmiotem postępowania nie jest obiektem wolno stojącym, czyli takim o samodzielnej konstrukcji, który nie jest trwale połączony z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi budowlami, bowiem jak wynika z akt sprawy umocowana jest z jednej strony do ściany budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji numerem [...] w O. [...]. Nadto nie jest usytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Z uchwały Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 22 sierpnia 2019 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszarów położonych w obrębie wsi O., w gminie Strzegom wynika, że w obrębie terenu oznaczonego na rysunku planu jako "1U", dla którego zgodnie z § 5 ust. 8 jako przeznaczenie podstawowe ustalono "tereny zabudowy usługowej oraz usług kamieniarskich związanych z obróbką kamienia", a jako przeznaczenie uzupełniające ustalono: "urządzenia towarzyszące, w tym: drogi wewnętrzne, miejsca parkingowe, magazyny i garaże, infrastrukturę techniczną; nieuciążliwą zabudowę produkcyjną z dominacją obróbki kamienia, która nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; tereny zieleni urządzonej". W wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 października 2017 roku o sygn. akt II SA/Sz 784/17 Sąd podkreślił, że: "wprawdzie art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. wprowadza ograniczenia co do powierzchni zabudowy wiaty, tj. do 50 m2 oraz ilościowe ograniczenia budowy obiektów tzn. dwa obiekty na każde 1000 m2, jednakże nie czyni zastrzeżenia, jak to to ma miejsce w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2, 2a, 2d ww. ustawy, że obiekt budowlany musi być wolnostojący. (...) W konsekwencji oznacza to, że w powyższym zwolnieniu mieszczą się również wiaty, które nie posiadają charakteru obiektów wolnostojących". W związku z tym organ zaznacza, iż wiata nie spełnia warunków wynikających z żadnego z tych przepisów, które uprawniałyby do jej wybudowania bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku bowiem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 pb., musiałaby być obiektem wolno stojącym, natomiast w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c pb., dopuszczalne jest, aby obiekt taki nie był wolnostojący, jednakże musiałby być usytuowany na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, co również jak już ww. nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Z akt sprawy, w tym oświadczenia dzierżawcy tej nieruchomości oraz oświadczenia samego skarżącego, wynika, iż wiata powstała w latach 2004-2006, a jej inwestorem był S. P.. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie wydawały decyzji o pozwoleniu na budowę owego obiektu, inwestor również nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego uzyskanie stosownego pozwolenia, wobec czego uznać należy, iż wiata powstała w warunkach samowoli budowlanej. Odnosząc się natomiast do treści odwołania, wskazać należy, że pozwolenie na budowę z 1982 roku dotyczyło budowy zakładu kamieniarskiego w O. [...], oczywiste jest zatem, że nie obejmowało ono swoim zakresem rzeczonej wiaty, która to powstała ponad 20 lat później. Postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części jest podzielone na kilka etapów. Pierwszy to ustalenie, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi etap to ocena organu, czy obiekt można zalegalizować, tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Weryfikując pozytywnie te okoliczności, organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (po spełnieniu wymagań nałożonych w postanowieniu, o którym mowa wyżej - co organ ma obowiązek traktować jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego) a kończy to postępowanie bądź zatwierdzenie projektu budowlanego bądź nakaz rozbiórki obiektu. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pb. obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2017 roku o sygn. akt II OSK 874/17, ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 pb. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 pb., czyli nakaz rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2011 r. II OSK 1757/10 LEX nr 1134671). Organ wyjaśnia, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 pb. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 pb. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 pb. jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis pb. nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. W niniejszej sprawie PINB postanowieniem nr 156/2021 z dnia 29 czerwca 2021 r., które nie zostało oprotestowane przez S. P., umożliwił inwestorowi zalegalizowanie samowoli budowlanej, wzywając do przedłożenia dokumentów wymienionych w jego treści, w terminie do dnia 30.11.2021 r. Tymczasem do dnia wydania niniejszej decyzji skarżący nie przedłożył żadnych wskazanych w nim dokumentów, natomiast zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 pb., każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Wyłącznie wymagania ustawowe decydują w prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Skarżący z możliwości zalegalizowania obiektu powstałego w wyniku samowoli budowlanej nie skorzystał, pomimo poinformowania go o skutkach niewykonania nałożonych obowiązków. Podkreślenia, zdaniem organu II instancji ponownie wymaga, że skorzystanie z możliwości legalizacji poprzez m.in. wykonanie nałożonych przez organ czynności, a następnie uiszczenie opłaty legalizacyjnej, nie jest obowiązkiem inwestora, a jedynie swojego rodzaju przywilejem - sposobem sanowania samowoli budowlanej. Nieskorzystanie natomiast z takiego uprawnienia skutkować musiało zastosowaniem art. 48 ust. 1 pkt 1 pb., tj. nakazem rozbiórki obiektu. Innymi słowy brak przedstawienia w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów zobowiązuje więc organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu lub jego części (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1103/15).
Reasumując pozwolenie na budowę jest jedną z najważniejszych decyzji w procesie inwestycyjnym. W sytuacji wybudowania obiektu budowlanego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany treścią art. 48 pb., obowiązany był wydać decyzję o jego rozbiórce. O konieczności rozbiórki decyduje wprost wskazany przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego i to niezależnie od powodów wybudowania obiektu budowlanego. Mające zastosowanie w sprawie przepisy w takich przypadkach nie dopuszczają stosowania jakichkolwiek okoliczności "łagodzących", nawet przy uwzględnieniu oczywistych racji strony. Również brak świadomości prawnej w zakresie przepisów pb., czy też interes strony nie mogły mieć wpływu na treść dokonanego rozstrzygnięcia. Brzmienie art. 48 ust. 4 pb. jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 pb. Żaden przepis pb. nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki (wyrok NSA z dnia 16.10.2014r., sygn. akt II OSK 722/13). WINB zwraca też uwagę na fakt, że skarżący nie skorzystał z przysługujących stronie uprawnień wynikających z art. 10 k.p.a. i przed wydaniem decyzji nie zapoznał się z aktami sprawy, nie wypowiedział się w sprawie, nie przedłożył również żadnych dokumentów umożliwiających legalizację obiektu. Ponadto nie wniósł także o przedłużenie terminu na przedłożenie owych dokumentów. Przesłanką rozstrzygnięcia podejmowanego w trybie art. 48 ust. 4 i 1 pb. nie jest kwalifikacja prawna obiektu budowlanego, a fakt nieprzedłożenia przez inwestora w zakreślonym terminie żądanej przez organ nadzoru budowlanego dokumentacji, określonej w art. 48 ust. 3 pb. (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2020 roku o sygn. akt VII SA/Wa 1948/19). W tak kształtującym się stanie faktycznym i prawnym organ uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną, wobec czego należało ją utrzymać w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Skargę na ostateczną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, działając w imieniu i na rzecz S. P., na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn zm. (dalej PostAdmU) w zw. z art. 52 § 1 i § 2 PostAdmU w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 PostAdmU złożył pełnomocnik zawodowy. Zaskarżył w całości decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 386/2022 z dnia 6 kwietnia 2022 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nr 13/2022 z dnia 25 stycznia 2022 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 PostAdmU zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie wyjaśnień skarżącego, który pismem z dnia 9 czerwca 2021 r. wyjaśnił, iż wiata powstała w tym samym czasie i na to samo pozwolenie z 2004 r. zezwalające na wypełnienie pustakiem i pokrycie blachą żelbetonowe fundamenty i stalowe konstrukcje słupów suwnicy spiętych i szczytu stalową konstrukcją wzdłużną i poprzeczną z 1983 r. do rozładunku płyt granitowych a wykonanej przez S. P. w 2006 r. nadto wiata był elementem integralnym procesu powstawania wyrobu gotowego; art. 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały niedające się rozstrzygnąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, w szczególności w odniesieniu do wybudowanej wiaty, pozwolenia na budowę, zniszczeniu dokumentacji wskutek zalania budynku administracji publicznej, charakteru budowy a w konsekwencji istnieniu niedających się usunąć wątpliwości, które winny być rozstrzygnięte na korzyść strony; art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na dokonaniu oceny materiały dowodowego w sposób dowolny a nie swobodny, dokonania dowolnej oceny okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie pominięcia i nieuwzględnienia faktu wydania pozwolenia na budowę S. P. w dniu 05.04.1982 r., nieuwzględnienia podnoszonych przez skarżącego zastrzeżeń w zakresie pomiaru obiektu wykonanego przez organ pierwszej instancji, powierzchni wiaty która nie przekracza 35 m2; art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy wiata została wybudowana na podstawie zezwolenia na budowę, powierzchnia wiaty nie przekracza 35 m2 nadto skarżący w toku postępowania podnosił zastrzeżenia w zakresie pomiaru obiektu wykonanego przez organ. Na podstawie art. 57 §1 pkt 3 PostAdmU zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie: art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U.2020.1333) poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty, podczas powierzchnia wiaty nie przekracza 35 m2 a zatem budowa wiaty będącej przedmiotem niniejszego postępowania, w świetle ww. przepisu nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i c PostAdmU w zw. z art. 135 PostAdmU wnoszę o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 200 PostAdmU w zw. z art. 205 § 2 PostAdmU wnoszę o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podnosi, że ze skarżonymi decyzjami strona się nie zgadza. Zdaniem autora skargi zarzut naruszenia prawa procesowego polega na tym, że skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji pismem z dnia 9 czerwca 2021 r. wyjaśnił, iż wiata będąca przedmiotem postępowania powstała w tym samym czasie i na to samo pozwolenie, które zostało udzielone w 2004 r. zezwalające na wypełnienie pustakiem i pokrycie blachą żelbetonowe fundamenty i stalowe konstrukcje słupów suwnicy spiętych u szczytu stalową konstrukcją wzdłużną i poprzeczną z 1983 r. do rozładunku płyt granitowych a wykonanej przez S. P. w 2006 r. Nadto skarżący w tym piśmie wskazał, iż wiata był elementem integralnym procesu powstawania wyrobu gotowego. W toku postępowania organ drugiej instancji wskazał, iż skarżący wybudował na terenie posesji nr [...] w O. wiatę. Organ pierwszej instancji jak i organ drugiej i instancji nie ustaliły powierzchni zabudowy wiaty w wydanych decyzjach. Skarżący kwestionował pomiary obiektu wykonane przez organ pierwszej instancji, powierzchnia obiektu nie przekracza 25 m2. Organ drugiej instancji dokonał dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów stanowiących materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie. "Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 KPA). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 KPA) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 KPA)" (vide Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2488/18, Legalis). W niniejszej sprawie, ze względu na zalanie budynku, w którym znajdowały się dokumenty związane z udzielonym pozwoleniem na budowę, istnieją niedające się rozstrzygnąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, w szczególności w odniesieniu do wybudowanego obiektu, pozwolenia na budowę, charakteru budowy a w konsekwencji istnieniu niedających się usunąć wątpliwości, które winny być rozstrzygnięte na korzyść strony zgodnie z art. 81a § 1 k.p.k. W ślad za tym przepisem jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W konsekwencji, organ drugiej instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, naruszył art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, strona kwestionuje zarówno powierzchnię wiaty, która nie przekracza 35 m2 jak również okoliczności związane z ustaleniem pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty. Zarzut naruszenia prawa materialnego strony polega na tym, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U.2020.1333), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2. Skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji jak i w złożonym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji kwestionował pomiary powierzchnię wiaty, wskazując, iż nie przekracza 35 m2. Właściwa kwalifikacja wiaty, która nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, prowadzi do wniosku, że przepis art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane nie znajdzie zastosowania w sprawie. Zatem ustawodawca dopuszcza wybudowanie wiaty o powierzchni nie przekraczającej 35 m2.
W doręczonej sadowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd zgodnie z kryteriami określonymi w art. 145 § 1 i § 2 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako p.p.s.a) wykazała, że objęta skargą decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego ani też prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest decyzja nr 386/2022 z dnia 6 kwietnia 2022 roku, którą Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazał S. P. jako inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego według geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O., utrzymał ją w mocy.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonane ustalenia faktyczne wskazują jednoznacznie, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Kwestią bezsporną jest nakaz rozbiórki, orzeczony decyzją organu pierwszej instancji poprzedzony został postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 roku, którym wstrzymał S. P. roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegające na budowie wiaty stanowiącej dobudowę do budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] na terenie posesji nr [...] w O. oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 listopada 2021 roku, szeregu dokumentów. Niezłożenie przez skarżącego żądanych dowodów obligowało zatem PINB do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego zakwalifikowania wykonanych robót jako wiaty, należy przypomnieć pogląd, utrwalony w przeważającym orzecznictwie sądów administracyjnych w tej materii, w którym przyjmuje się, że wiata to budowla o lekkiej konstrukcji posiadająca dach, ale która nie ma ścian lub ma ściany ale nie ze wszystkich stron a maksymalnie z trzech stron tj. nie jest obiektem zamkniętym. Przykładowo, jak wskazuje WSA w Poznaniu w wyroku z 17.07.2019 r., sygn. akt II SA/Po 296/19 - przez "wiatę" rozumieć należy lekką, otwartą konstrukcję, wspartą na słupach, nieposiadającą ścian zewnętrznych lub dysponującą ścianami maksymalnie z trzech stron. Także WSA w Krakowie w wyroku z 22.10.2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1012/15 orzekł, że wiata jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany. W ustalonym stanie fatycznym sprawy, zdaniem sądu, nie może budzić wątpliwości, że sporny obiekt budowlany, opisany w protokole kontroli z dnia 27 lipca 2020 roku, zlokalizowany przy budynku oznaczonym w ewidencji budynków numerem [...] konstrukcji stalowej, składający się ze słupów o rozmiarach: 12x12 cm, wys. każdego 3,10 m., rozpiętości pomiędzy słupami- 5,10 m, jest wiatą. Zmierzono także odległość słupów od budynku i wynosi ona 4,60 m. Obiekt jest zadaszony dachem z blachy falistej, opartym na dwóch belkach stalowych przymocowanych z jednej strony do ściany budynku, a z drugiej do słupów przy pomocy stalowej z belki dwuteowej 220 mm. Całość dokonanych w wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej ustaleń w terenie potwierdza, że mamy do czynienia właśnie z wiatą. Konstrukcja obiektu odpowiada wypracowanym przez sądownictwo administracyjne określeniom dla podobnych konstrukcji. Jak trafne zauważyły organy nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14c u.p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę natomiast wymaga zgłoszenia o którym mowa w art. 30 u.p.b. budowa wolno stojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W efekcie należy zgodzić się z konkluzją organów, że w miejscu wcześniejszej suwnicy z wykorzystaniem słupów, znajdujących się na gruncie, inwestor zrealizował budowę wiaty, nie uzyskując dla inwestycji ani pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia. W aktach organu I szej instancji znajdują się, oprócz protokołu kontroli, załączniki do niego w formie skanów zdjęć obiektu i ocena organoleptyczna tychże wskazuje jednoznacznie, zdaniem sądu w tym składzie, na to, że mamy do czynienia z wiatą. Nadto, należy podzielić pogląd organów, że skontrolowany obiekt nie odpowiada wymogom normatywnym dla tego typu obiektów w zakresie wskazanym w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Przedstawiły nie tylko jednoznaczne ustalenia stanu faktycznego, ale także wskazały w oparciu o jaki materiał dowodowy poczynił te ustalenia. W trakcie całego postępowania zapewniono skarżącym czynny udział, zawiadamiając o podejmowanych czynnościach, jak i zgromadzonym materiale dowodowym. Podnoszony przez stronę skarżącą zarzut dotyczący braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w ocenie Sądu nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. Wniosek dowodowy strony skarżącej dotyczył, w ocenie Sądu, okoliczności dostatecznie wyjaśnionych przez organy w postępowaniu. Niezasadny jest także zarzut naruszenia, w toku postępowania, art.81a kpa, bowiem wbrew twierdzeniom skargi sąd nie dopatrzył się wątpliwości w stanie faktycznym, dotyczącym posadowienia wiaty. Organy ponad wszelką wątpliwość ustaliły, że inwestor nie legitymował się ani pozwoleniem na budowę, ani także organ architektoniczno-budowlany nie odnotował zgłoszenia planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Również nie znajduje uzasadnienia zarzut błędnego wyliczenia przez organy powierzchni wiaty. Uszło bowiem uwadze strony skarżącej, że zwolnienie z pozwolenia na budowę dotyczy wiat bądź posadowionych na działkach z budynkiem mieszkalnym, bądź obiektów wolnostojących, a kontrolowanego obiektu do żadnych z tych kategorii zaliczyć nie można. W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w oparciu o wszystkie istotne dla sprawy dowody. Dokonały także jego prawidłowej oceny prawnej.
Reasumując, skarga stosownie do treści art. 151 ppsa podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło