II SA/Wr 448/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 1 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r. Nr IF-O.7840.282.2021.PF w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego, niepołączonego trwale z gruntem postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 26 października 2020 r. strona skarżąca dokonała zgłoszenia obiektu tymczasowego nie połączonego trwale z gruntem. Decyzją z dnia 6 listopada 2020 r. Starosta B. wniósł sprzeciw od zgłoszenia. Strona od decyzji tej wniosła odwołanie do Wojewody Dolnośląskiego. Pismem z dnia 11 marca 2025 r. Wojewoda Dolnośląski wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania, z powodu wątpliwości co do reprezentacji strony. Wezwanie to skierowano do A. P. i osobno do H. P. Przesyłka skierowana do A. P. została odebrana, natomiast przesyłka zaadresowana do H. P. została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "adresat przeprowadził się do W.". Pismem z dnia 25 marca 2025 r. Spółka wyjaśniła, że P. sp. Z o.o. sp. K. z siedzibą w G. reprezentowana jest przez komplementariusza P. sp. z o.o. z siedzibą w G., w imieniu której działa Prezes Zarządu P. S. Jednocześnie potwierdzono czynności dokonane wcześniej w imieniu strony przez A. P. Decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Decyzję tę doręczono uczestniczce postępowania B. Ł. w dniu 9 kwietnia 2025 r. Do strony skarżącej przesyłkę zawierającą decyzję zaadresowano: H. P. P. sp. Z o.o. s.k. Przesyłka ta została zwrócona do nadawcy z adnotacją "przeprowadzili się. W.". Pismem z dnia 21 maja 2025 r. strona skarżąca wniosła skargę na opisaną decyzję Wojewody Dolnośląskiego. W skardze wskazano, że decyzja została skierowana do osoby fizycznej – H. P. i nie została podjęta, wobec czego skutek doręczenia nastąpił w dniu 21 kwietnia 2025 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako wniesiona z uchybieniem terminu. Stosownie zaś do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę wniesioną z uchybieniem terminu. Przy czym Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a jej odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Określony w przytoczonym wyżej przepisie termin do złożenia skargi jest terminem ustawowym, co oznacza, że niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez Sąd. Jest nadto terminem prekluzyjnym, a zatem jego upływ Sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca skargę. W rozpoznawanej sprawie decyzja skierowana została do osoby fizycznej – H. P. Jak wynika z odpisu KRS strony skarżącej, znajdującego się w aktach sprawy oraz pisma strony z dnia 25 marca 2025 r., skierowanego do organu odwoławczego, osoba ta nie była upoważniona do reprezentowania Spółki od dnia 8 lipca 2022 r. (data wykreślenia z KRS). Co więcej, adnotacja na kopercie "adresat wyprowadził się", dodatkowo uniemożliwiała zastosowanie tzw. fikcji doręczenia i dokonanie skutku doręczenia. Organ odwoławczy został przez stronę poinformowany o sposobie reprezentacji strony, miał również możliwość analizy odpisu KRS strony aktualnego na dzień wydawania decyzji, a pomimo tego dokonał doręczenia decyzji w sposób wadliwy, uniemożliwiający uznanie, że do jej doręczenia w ogóle doszło. Faktu, że decyzja nie została stronie doręczona nie zmienia również okoliczność zapoznania się przez stronę z aktami sprawy i powzięcia z tego źródła informacji o treści zapadłego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia, nawet jednej ze stron postępowania. Przesądza o tym art. 110 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019 r., s. 662). Co istotne w sprawie, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla wejścia decyzji do obrotu prawnego wymagane jest jej doręczenie co najmniej jednej ze stron postępowania, natomiast ewentualny brak skutecznego doręczenia aktu innym stronom postępowania może stanowić jedynie przesłankę wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 981/16). W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że zaskarżona decyzja weszła do obrotu prawnego, bowiem została doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego jednej ze stron postępowania, tj. B. Ł. w dniu 9 kwietnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – w aktach administracyjnych organu odwoławczego). Jak zaś wywiedziono wcześniej – decyzja nigdy nie została skutecznie doręczona stronie skarżącej, nie jest bowiem możliwe, w sytuacji błędnego zaadresowania przesyłki, zastosowanie fikcji doręczenia. W takiej sytuacji, gdy strona skarżąca została pominięta przy doręczaniu decyzji, albo też doręczenie obarczone jest wadą, aktualny pozostaje pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania administracyjnego. Zasadności tego poglądu należy upatrywać przede wszystkim w zasadzie trwałości decyzji administracyjnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie stanowią inaczej (art. 16 § 1, w zw. z art. 110 k.p.a.). Zatem skuteczne doręczenie decyzji przynajmniej jednej ze stron postępowania powoduje, że wywołuje ona skutki prawne w związku z jej wejściem do obrotu prawnego wobec wszystkich uczestników postępowania, także tych, którzy nie brali w nim udziału. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, wedle którego skarżący, któremu nie doręczono decyzji, jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej chyba, że w złożonym w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 6 lipca 2023 r., sygn. akt II OZ 406/23; 19 maja 2022 r., sygn. akt II OZ 290/22; 23 listopada 2016 r., sygn. akt II OZ 1326/16; 15 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2265/13; 16 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2351/12; 29 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA 413/97). W ocenie Sądu, powyższy pogląd należy z powodzeniem uwzględnić także w sytuacji dokonania wadliwego doręczenia, przy braku jego kwestionowania przez samą stronę postępowania. Również w doktrynie panuje pogląd, że strona, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę w wynikającym z art. 53 § 1 p.p.s.a. terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, zaś wniesienie skargi po upływie tego terminu spowoduje jej odrzucenie, chyba że skarżący złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, uw. 2 do art. 53; Ł.M. Wyszomirski, Sądowa kontrola innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, Warszawa 2018, rozdz. III.1.5.3; A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2024, uw. 4 do art. 53). Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia 9 kwietnia 2025 r., tj. od daty doręczenia decyzji uczestniczce postępowania, a zatem upływał od w dniu 9 maja 2025 r. Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została w dniu 21 maja 2025 r. i nie zawiera ona wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jak wskazano w początkowej części uzasadnienia, pomimo oczywistej dla Sądu braku winy strony w wadliwości doręczenia decyzji fakt, że skarga wniesiona została po upływie terminu do jej złożenia i nie zawarto w niej wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia, musi zostać przez Sąd uwzględniony z urzędu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie wpisu wydano zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.