II SA/Wr 509/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-24
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Alicja Palus, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, gdy strona wniosła dwa pisma dotyczące tej samej decyzji, z czego jedno było niepodpisane, a drugie podpisane, ale wniesione po terminie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania było prawidłowe. Organ odwoławczy prawidłowo wezwał do uzupełnienia podpisu pod pierwszym, niepodpisanym odwołaniem, a ponieważ brak ten nie został skutecznie uzupełniony, pierwsze odwołanie zostało pozostawione bez rozpoznania. Drugie odwołanie, choć podpisane, zostało wniesione po terminie, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu.Stan faktyczny
Skarżąca I. P. wniosła odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów. Pełnomocnik skarżącej złożył dwa pisma: pierwsze, niepodpisane, nadane 30 listopada 2017 r., oraz drugie, podpisane, nadane 5 grudnia 2017 r. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że pierwsze odwołanie było wadliwe formalnie (brak podpisu), a drugie wniesiono po terminie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa, w tym błędne ustalenie, że wniesiono dwa odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant referent Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Postanowieniem z dnia [..] r. Nr [..] [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził – wobec I. P. , reprezentowanej przez pełnomocnika – uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] r. Nr [..] nakazującej I. P. – jako inwestorowi – rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego służącego jako pole mini golfa, drewnianego obiektu gospodarczego o wymiarach 1,5x15 m, wiaty o konstrukcji stalowej, obiektu wc (TOI/TOI), huśtawki drewnianej oraz dwóch bramek do gry w piłkę nożną tworzących budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową zlokalizowanych na działce nr [..] w miejscowości [..], gmina [..].
W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający wyjaśnił, że decyzja [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..], opisana powyżej, została doręczona pełnomocnikowi I. P. w dniu [..] r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego strona może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, przy czym stosownie do art. 40 § 1 powołanej powyżej ustawy procesowej, jeżeli strona działa przez przedstawiciela, pisma doręcza się temu przedstawicielowi.
W dalszej części uzasadnienia organ podał, że w rozpoznawanej sprawie odwołanie I. P. zostało wniesione dwa razy - pismami z dnia 29 listopada 2017r. Jedno, niepodpisane zostało nadane w dniu 30 listopada 2017 r. u operatora pocztowego, drugie w dniu 5 grudnia 2017 r. a więc po upływie 14 - dniowego terminu. Ponieważ podpis pod treścią podania wniesionego w dniu 30 listopada 2017r. został nieuzupełniony zostało ono pozostawione bez rozpoznania. Natomiast w stosunku do drugiego odwołania należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia.
Opisane powyżej postanowienie zostało w całości zaskarżone skargą skierowaną przez I. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi działająca imieniem I. P., pełnomocnik zarzuciła kwestionowanemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 128 kpa w wyniku stwierdzenia, że w sprawie wniesione zostały dwa odwołania, w sytuacji gdy odwołanie było jedno, bo w pismach z dnia 29 listopada 2017 r. oraz 5 grudnia 2017 r. strona wyrażała niezadowolenie co do tej samej decyzji organu pierwszej instancji;
2. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa na skutek oczywiście błędnego ustalenia, że w sprawie zostały złożone dwa odwołania, w sytuacji gdy w rzeczywistości w sprawie wniesione było jedno odwołanie, a w razie wątpliwości w tym zakresie, organ zobowiązany był wyjaśnić rzeczywistą wolę strony;
3. art. 134 kpa poprzez jego błędne zastosowanie sprawie, bowiem w sprawie nie zachodziły przesłanki do uznania, że odwołanie wniesione zostało po terminie.
Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja – z powołaniem się na judykaturę administracyjną – stanowiąca rozwinięcie zarzutów zawartych w skardze.
Pełnomocnik skarżącej, określając zaskarżone postanowienie jako błędne i rażąco naruszające przepisy proceduralne, podkreśliła, iż niekwestionowaną zasadą jest, że treść odwołania nie jest sformalizowana, a zgodnie z art. 128 kpa dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest, aby strona wyraziła niezadowolenie z decyzji, co potwierdza bogate orzecznictwo sądowe (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2070/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 166/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 121/07).
Przywołując w treści uzasadnienia skargi tezy wskazanych powyżej orzeczeń sądów administracyjnych, pełnomocnik I. P. wyjaśnił, że istotą odwołania jest wyrażenie przez stronę niezadowolenia z treści decyzji. Samo wyrażanie takiego niezadowolenia jest wystarczające. Sformułowanie poszczególnych zarzutów, uzasadnienia - nie jest elementem wymaganym i co szczególnie istotne - nie wiąże organu administracji Il instancji.
Strona może więc w dowolnym momencie zmienić treść wniesionego odwołania - nie ma to wpływu na rozpoczęte postępowanie odwoławcze, zainicjowane wniesieniem pisma, z którego wynika niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia organu.
Kolejną ważną kwestia jest to, że organy administracji zobowiązane są działać w taki sposób by pogłębiać zaufanie obywateli. Powyższe oznacza w praktyce m.in. to, że organ zobowiązany jest wyjaśniać ze stroną wszelkie wątpliwości dotyczące wnoszonych pism. W przeciwnym wypadku organ dopuszcza się naruszeń art. 7, 8, 9 i 10 kpa.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności sprawy należy stwierdzić, że pismem z dnia 29 listopada 2017 r. skarżąca wyraziła niezadowolenie z decyzji [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ..[..] r. o nakazaniu rozbiórki. Pismo to zostało uzupełnione poprzez pismo z dnia 5 grudnia 2017 r., na którym złożono podpis. Oba pisma dotyczyły tej samej decyzji - zatem brak jest jakichkolwiek podstaw dla przyjęcia, że pismo z dnia 5 grudnia 2017 r. było drugim, innym odwołaniem. Skarżąca mogła w dowolnym momencie zmienić treść odwołania, a w sprawie istotne było tylko to, by w reakcji na wezwanie do usunięcia braków formalnych - odwołanie zostało opatrzone podpisem. Ten brak został uzupełniony w terminie.
Jeżeli organ II instancji miał wątpliwości, czy skarżąca zastępuje rzekome "pierwsze" odwołanie "drugim" odwołaniem, czy pismo z dnia 5 grudnia 2017 r. stanowi "nowe" odwołanie czy też tylko zmienia treść odwołania - zobowiązany był wezwać Skarżąco do wyjaśnienia tej wątpliwości, czyli podania swojej rzeczywistej woli.
Rzeczywistą wolą skarżącej była zmiana treści odwołania, a nie wniesienie nowego, drugiego odwołania. Inna interpretacja organu jest zupełnie dowolna i niedopuszczalna.
W doręczonej Sądowi w dniu 5 lipca 2018 r. odpowiedzi na skargę [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego złożone zostało do akt sprawy pismo skarżącej z dnia 3 lipca 2018 r., stanowiące skargę na działania [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] Do pisma załączono dokumenty oraz materiał zdjęciowy.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 10 sierpnia 2018 r. oświadczyła, że pismo złożone przez skarżącą stanowi uzupełnienie skargi, a skarżąca wnosi o uwzględnienie zawartych w nim argumentów przy rozpoznawaniu sprawy.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 10 października 2018 r. pełnomocnik I. P. oświadczyła, że popiera skargę w całości i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.
Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżone postanowienie ma charakter procesowy i zostało wydane na podstawie przepisu art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, z którego wynika m.in., że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Odwołanie jest środkiem prawnym, poprzez który realizowana jest w postępowaniu administracyjnym zasada dwuinstancyjności, gwarantujące stronie postępowania, czyli podmiotowi spełniającemu kryteria określone w art. 28 kpa, możliwość dwukrotnego rozpatrzenia indywidualnej sprawy administracyjnej przez organy właściwe instancyjnie. Należy też zwrócić uwagę, że postępowanie odwoławcze podporządkowane jest zasadzie skargowości i warunkiem jego wszczęcia jest skuteczne wniesienie odwołania, które przenosi kompetencje procesowe na organ wyższego stopnia i umożliwia mu korzystanie z uprawnień przyznanych przepisami Rozdziału 10 i 11 Działu II kodeksu postępowania administracyjnego, regulującymi zwyczajny tryb weryfikacyjny.
Jednym z warunków skutecznego skorzystania z odwołania jako środka zaskarżenia w toku instancyjnym jest wniesienie odwołania przez uprawniony podmiot i zachowanie przy tej czynności ustawowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie). Ponadto – stosownie do przepisu art. 40 § 2 kpa – jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Istotne też jest, że zgodnie z przepisem art. 57 § 1 kpa: "Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu".
Oznacza to, że początkiem biegu terminu do wniesienia odwołania - stosownie do przywołanej powyżej reguły - jest dzień następny po dniu, w którym nastąpiło skuteczne, czyli prawidłowe doręczenie decyzji, będącej później przedmiotem odwołania. Skutkiem niezachowania terminu zastrzeżonego dla dokonania tej czynności jest jej bezskuteczność, z tym, że zaistnienie warunków określonych w art. 58 § 1 i § 2 kpa umożliwia przywrócenie terminu, a poprzez to uznanie odwołania za wniesione prawidłowo tzn. z zachowaniem terminu ustawowo zastrzeżonego.
W procedurze administracyjnej czynności doręczenia są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny w sferze formalnej czy materialnej.
Z materiału sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że okolicznością w niej nie kwestionowaną jest fakt prawidłowego doręczenia decyzji [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] r. Nr [..] – zaskarżonej przedmiotowym odwołaniem – w dniu [..] r., co wobec jednoznacznej treści wskazywanego powyżej przepisu art. 129 § 2 kpa oznacza, że termin do wniesienia tego odwołania upływał z dniem [..] r. Spełnienie warunku skuteczności odwołania określonego w art. 129 § 2 kpa organ odwoławczy ocenia w tzw. postępowanie wstępnym. W toku czynności wstępnych postępowania odwoławczego ocenie organu podlega również prawidłowość formalna wniesionego jako odwołanie (zażalenie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) podania, określona przez przepisy prawa.
Z art. 128 kpa wynika, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zauważyć należy jednak, iż wobec faktu, że odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 kpa, powinno ono zawierać pewne niezbędne elementy. Wymagania formalne podania (odwołania, zażalenia, żądania, wyjaśnienia) określa przepis art. 63 § 2 i 3 kpa. Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów, podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei z art. 63 § 3 kpa wynika, że podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Z powyższego przepisu wynika więc, że podpis jest niezbędnym elementem każdego podania wnoszonego do organu administracji publicznej. Jeżeli natomiast wniesione przez stronę odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera wszystkich koniecznych elementów, w tym podpisu, wówczas organ odwoławczy zobowiązany jest wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa w związku z art. 140 kpa).
Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 kpa wymogów, nie jest bowiem odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 kpa i art. 128 kpa, a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, t.j. z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ drugiej instancji orzeka merytorycznie mimo braku prawidłowo wniesionego odwołania strony od orzeczenia organu pierwszej instancji. Powyższe stanowisko jest akceptowane zarówno w judykaturze (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1157/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Po 875/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt: II SA/Łd 1431/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 902/16), jak i w piśmiennictwie (zob. np. B. Adamiak, Komentarz do art. 128 (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, Legalis; K. Glibowski, Komentarz do art. 128 (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszaw 2014, Legalis).
Odnosząc przedstawione powyżej uwarunkowania prawne do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie należy wskazać, że działająca imieniem I. P. pełnomocnik wniosła – za pośrednictwem operatora pocztowego – w dniu 30 listopada 2017 r. do [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zachowaniem wymaganego trybu, podanie oznaczone jako "Odwołanie od decyzji nr [..] z dnia [..] r. w przedmiocie nakazania rozbiórki", w którym zaskarżyła wskazaną w nim decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie "szeregu przepisów procedury egzekucji administracyjnej" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Podanie nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem osoby je sporządzającej i zawiera jedynie wydrukowane oznaczenie "Pełnomocnik Adw. M. K".
Z doręczonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika również, że w dniu 6 grudnia 2017 r. wpłynęło do [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] (nadane w polskiej placówce pocztowej operatora pocztowego w dniu 5 grudnia 2017 r.), podanie skierowane do [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oznaczone jako "Odwołanie od decyzji nr [..] z dnia [..] r. w przedmiocie nakazania rozbiórki", w którym działająca imieniem skarżącej (I. P.) pełnomocnik zaskarżyła opisaną powyżej decyzję w całości zarzucając jej naruszenie skonkretyzowanych w treści podania przepisów prawa procesowego i materialnego, wniosła o uchylenie tej decyzji w całości, a w uzasadnieniu odwołania zamieściła obszerną argumentację odnoszącą się do poszczególnych zarzutów.
Pod treścią odwołania widnieje wydrukowane oznaczenie "Pełnomocnik Adw. M. K.", pieczęć firmowa Kancelarii oraz własnoręczny podpis pełnomocnika.
Materiał sprawy zawiera również wezwanie z dnia 28 lutego 2018 r. (doręczone prawidłowo pełnomocnikowi I. P. – adw. M. K. – w dniu 8 marca 2018 r.) skierowane w trybie art. 64 § 2 kpa o treści: "wzywam Panią I. P., reprezentowaną przez M. K. do uzupełnienia przez adw. M. K. podpisu pod odwołaniem nadanym w dniu 30 listopada 2017 r. od decyzji [..]Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] nr [..] z dn. [..] r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem pozostawienia wyżej wymienionego odwołania bez rozpoznania". Wezwanie zawiera obszerne uzasadnienie, w którym wyjaśniona została treść przepisu art. 63 kpa z podkreśleniem wymogu wynikającego z § 3 tego artykułu, a także wskazane cechy podpisu jako znaku graficznego z powołaniem się na doktrynę prawa cywilnego.
W uzasadnieniu zamieszczonym w wezwaniu organ wzywający wyjaśnił również, że naniesione za pomocą znaków graficznych programu komputerowego pod treścią podania imię i nazwisko nie jest podpisem w znaczeniu określonym przez wymagania procedury administracyjnej, co skutkowało koniecznością podjęcia przez właściwy organ czynności wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez złożenie podpisu pod odwołaniem nadanym w dniu 30 listopada 2017 r. od opisywanej wcześniej decyzji przez adw. M. K. w określonym w wezwaniu ustawowym terminie i z zastrzeżeniem ustawowego rygoru.
[..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zakończeniu uzasadnienia wezwania pouczył również o konkretnych sposobach w jakich można dokonać czynności wskazanej w wezwaniu oraz zamieścił informację wymaganą przepisem art. 36 § 1 kpa.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 marca 2018 r., zatem z zachowaniem wskazanego w wezwaniu terminu, pełnomocnik odwołującej się wniosła pismo (doręczone organowi odwoławczemu w dniu 20 marca 2018 r.), w którym oświadczyła, że stosownie do wezwania z dnia 28 lutego 2018 r. przesyła uzupełniony podpis pod złożonym odwołaniem oraz poinformowała o zmianie adresu kancelarii. Wraz z pismem doręczony został organowi odwoławczemu egzemplarz odwołania, wcześniej opisywanego, wniesionego – za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego – w dniu 5 grudnia 2017 r., które nie zawierało braków formalnych i nie było objęte wezwaniem z dnia 28 lutego 2018 r. Oznacza to, że pełnomocnik I. P. – autorka odwołania – nie zastosowała się do wezwania skierowanego przez [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 64 § 2 kpa w dniu 28 lutego 2018 r. i nie uzupełniła braku formalnego odwołania od opisywanej wcześniej decyzji [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] wniesionego w dniu 30 listopada 2017 r. czyli w ostatnim dniu czternastodniowego terminu do jego wniesienia, poprzez złożenie pod jego treścią własnoręcznego podpisu.
W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo – stosownie do zastrzeżenia zawartego w wezwaniu z dnia 28 lutego 2018 r. – zawiadomił odwołującą się pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania wniesionego w dniu 30 listopada 2017 r. z zachowaniem ustawowego terminu. Konsekwencją tej czynności procesowej organu odwoławczego – legalnie dokonanej – była konieczność stwierdzenia uchybienia terminu w odniesieniu do odwołania nadanego w polskiej placówce pocztowej wyznaczonego operatora w dniu 5 grudnia 2017 r. (doręczonego organowi odwoławczemu w dniu 6 grudnia 2017 r.). Wyjaśnić bowiem należy, że warunkiem sugerowanego przez pełnomocnika skarżącej, uznania odwołania wniesionego w dniu 5 grudnia 2017 r. za uzupełnienie odwołania nadanego w dniu 30 listopada 2017 r., czyli w ustawowym terminie, było doprowadzenia do prawidłowości formalnej odwołania wniesionego z zachowaniem terminu poprzez opatrzenie go własnoręcznym podpisem, stosownie do wezwania z dnia 28 lutego 2018 r. Jak wskazano już na wstępie uzasadnienia podanie (odwołanie) wadliwe formalnie jest nieskuteczne.
Oznacza to, że odwołanie nie spełniające wymagań formalnych jako nieprawidłowe nie mogło zainicjować postępowania odwoławczego.
Takiego skutku procesowego nie może wywołać również odwołanie nie zawierające braków formalnych, czyli prawidłowe formalnie, ale wniesione po upływie terminu określonego ustawowo dla tej czynności. W rozpoznawanej sprawie taką kwalifikację należy zastosować do odwołania nadanego w dniu 5 grudnia 2017 r.
W judykaturze administracyjnej i literaturze przedmiotu bezwzględnie zaaprobowane zostało stanowisko uznające, iż ustalenie, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem art. 129 § 2 kpa, wobec braku wniosku o przywrócenie terminu, obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa, nie uprawnia zaś do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 Sędziów z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98 rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, które korzysta z ochrony trwałości.
W przedstawionych powyżej okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając prawidłowość zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisów procesowych – uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło