II SA/Wr 603/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek – spr. Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. reprezentowanej przez kuratora na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 01 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odrzucić skargę. Decyzją nr [...] z dnia 7 maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś., działając na podstawie art. 78 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nakazał Spółce z o.o. A. z siedzibą w Ś. uporządkować teren katastrofy budowlanej, w wyniku której zawaleniu się uległa część dachu oraz stropów byłego Zakładu "B.", na terenie działki nr [...] w Ś. jak też zabezpieczyć obiekt budowlany i teren bezpośrednio przyległy przed dostępem osób trzecich oraz możliwością wystąpienia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego i bezpieczeństwa mienia. Decyzję tę skierowano do Prezesa Zarządu Spółki M. K. oraz do Spółki. W dniu 11 lipca 2009 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł kurator Spółki "A." z siedzibą w Ś.. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia 1 września 2009 r. nr [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznając, że kwestionowana decyzja doręczona została Spółce na zasadzie art. 44 w związku z art. 45 k.p.a. w dniu 26 maja 2008 r. Tym samym odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Spółka "A." reprezentowana przez kuratora adwokata R. T.. W uzasadnieniu skargi wskazano, między innymi, że Spółka "A." w okresie od dnia 9 listopada 2007 r. do dnia 5 lutego 2009 r. nie posiadała żadnego organu ją reprezentującego czy też osoby uprawnionej do podejmowania czynności prawnych w jej imieniu. W takiej sytuacji bezspornym jest, że nie mógł być spełniony wymóg doręczenia pisma do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma, gdyż takich osób nie było. Nie spełniono więc przesłanki z art. 45 k.p.a. Na dzień wydania decyzji Spółka nie prowadziła też żadnej działalności gospodarczej, nie posiadała biur a jej posiadanie ogranicza się jedynie do budynków i hal produkcyjnych znajdujących się w stanie postępującej ruiny. Tym samym nie można powołać się na skuteczne doręczenie pisma w trybie art. 44 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w kwestionowanym postanowieniu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II kurator Spółki - adwokat R. T. - wezwany został do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, między innymi, przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej zgodnie z art. 29 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 przywołanej ustawy. Wykonując w tym zakresie wezwanie Sądu kurator skarżącej przedstawił, w wyznaczonym terminie: postanowienie Sądu Rejonowego w W. Wydziału VI Gospodarczego z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt [...], w którym postanowiono pozbawić M. K. na okres czterech lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu; postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. VI Wydział Gospodarczy z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt [...] oddalające apelację Michała Kasperkiewicza od ww. postanowienia Sądu Rejonowego; postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt [...] ustanawiające dla A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kuratora w osobie adwokata R. T.; postanowienie Sądu Rejonowego dla W. – F. we W., IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. sprawy [...] o wpisaniu R. T. do Krajowego Rejestru Sądowego jako kuratora dla A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwana dalej u.p.p.s.a.) osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast po myśli art. 29 przedstawiciel ustawowy lub organ osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stanowi brak formalny, który podlega usunięciu w trybie art. 49 § 1 u.p.p.s.a. W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, konstrukcja art. 29 u.p.p.s.a wskazuje, że to na osobie wnoszącej skargę ciąży obowiązek przedstawienia dokumentu z którego wynika jej umocowanie do działania przed sądem (np. postanowienie NSA z dnia z dnia 17 września 2009 r. II OSK 1306/09, nsa.gov.pl). Równocześnie też, żaden z obowiązujących przepisów nie obliguje sądu do poszukiwania z urzędu dokumentów, które zgodnie z przepisami normującymi postępowanie sądowadministracyjne, powinna przedłożyć osoba wnosząca skargę (NSA w postanowieniu z dnia 16 marca 2010 r. II FSK 400/10 nsa.gov.pl). Niewykonanie w terminie nałożonego przez Sąd obowiązku powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 przywołanej ustawy. W rozpoznanej sprawie skarga wniesiona została przez osobę prawną - Spółkę z ograniczoną odpowiedzialności "A." z siedzibą w Ś. a podpisana została przez jej kuratora adwokata R. T. wskazanego jako osoba uprawniona do jej reprezentacji. Do skargi nie dołączono żadnych dokumentów urzędowych potwierdzających uprawnienie dla R. T. do reprezentowania Spółki w postępowaniu sądowadministracyjnym, z tego też względu, Sąd zastosował w sprawie przepis art. 49 § 1 k.p.a. wzywając podmiot reprezentujący Spółkę do przedłożenia dokumentów z których wynika jego umocowanie do wniesienia skargi do sądu w imieniu skarżącej. Na wezwanie Sądu, kurator przedstawił cztery orzeczenia sądów powszechnych. Z przedłożonych dokumentów dotyczących uprawnienia do reprezentacji Spółki w postępowaniu sądowadministacyjnym, przedłożono jedynie postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt [...] wydane na wniosek Prokuratora Rejonowego w Ś., z którego wynika, że adwokat R. T. ustanowiony został kuratorem "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W postanowieniu tym wskazano, że Spółka wobec orzeczonego do jej reprezentanta (prezesa zarządu) zakazu wykonywania tej funkcji, nie może prowadzić swoich spraw, dlatego też na podstawie art. 42 § 1 k.c. Sąd Rejonowy uznał za konieczne ustanowienie dla niej kuratora. W treści ww. postanowienia nie określono jednak zakresu uprawnień kuratora a do postanowienia kurator nie dołączył zaświadczenia Sądu wydanego na podstawie art. 604 k.p.c. w którym określony byłby zakres jego uprawnień. Mając zatem na uwadze, że podstawą prawną dla ustanowienia kuratora dla osoby prawnej jest wskazany w postanowieniu Sądu przepis art. 42 k.c. przyjąć, należało, że zakres uprawnień kuratora określony został tymże postanowieniem i wskazaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie kurator uprawniony został do reprezentowania Spółki jedynie w czynnościach objętych zakresem wynikającym z przywołanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 42 § 2 k.c. kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej a w razie potrzeby o jej likwidację. Te uprawnienia wynikają wprost z ustawy i dlatego ustanowiony kurator osoby prawnej może podejmować wszelkie czynności zmierzające do ich realizacji. W judykaturze podkreśla się, że zakres umocowania ustanowionego przez sąd kuratora prawa materialnego w trybie art. 42 k.c. jest ograniczony tylko do czynności w nim wskazanych (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2004 r., III CK 249/2003, OSNC 2005 nr 5, poz. 87; wyrok NSA z dnia 10 marca 2008 r. II OSK 59/07 Legalis, wyrok NSA z dnia 3 września 2009 r. II OSK 1353/08 nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym dominuje też pogląd, że ustanowienie danego podmiotu kuratorem osoby prawnej nie daje temu podmiotowi legitymacji do zastępowania organów osoby prawnej ze wszystkimi kompetencjami i uprawnieniami im przynależnymi. Żaden przepis prawa nie uprawnia też do traktowana kuratora osoby prawnej jak całkowitego zastępcy jej organów uprawnionego do zastępowania tej osoby we wszystkich sprawach. Dokonując interpretacji przywołanego przepisu art. 42 k.c. stwierdzono, że "w odróżnieniu od innych norm przewidujących w systemie prawa dopuszczalność bądź obowiązek powołania kuratora, kurator ustanowiony na podstawie art. 42 k.c. ma ustawowo ściśle sprecyzowane zadania wyliczone w § 2 przytoczonego artykułu. Nie zostaje on bowiem ustanowiony w celu bieżącego prowadzenia spraw spółki, a tym samym stałego bądź czasowego zastąpienia ustawowych bądź statutowych organów osoby prawnej a jedynie do niezwłocznego doprowadzenia bądź to do likwidacji osoby prawnej bądź też do umożliwienia jej, przez powołanie właściwych organów do podjęcia samodzielnego działania w tym zarządzania i reprezentacji" (tak WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 listopada 2007r. II SA/GL 355/06, opublik. Legalis; WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 marca 2008 r. IV SA/Wa 1293/06 nsa.gov. pl). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że podejmowane w niniejszej sprawie czynności takie jak występowanie w imieniu Spółki ze skargą do sądu administracyjnego nie mieszczą się w ustawowych uprawnieniach kuratora wynikających z art. 42 k.c. Skoro zaś na wezwanie Sądu kurator nie przedstawił żadnego dokumentu z którego wynikałoby dla niego umocowanie uprawniającego go do reprezentowana Spółki w niniejszym postępowaniu sądowadministracyjnym i tym samym nie uzupełnił braków formalnych skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.