II SA/Wr 612/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-02-05

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy dotycząca zasad sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, która nakłada obowiązek dostosowania istniejących obiektów do nowych zasad bez zapewnienia mechanizmu kompensacyjnego, jest zgodna z prawem, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej dostosowania istniejących tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, ponieważ została ona podjęta na podstawie przepisu art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP z powodu braku mechanizmu kompensacyjnego dla podmiotów, których prawa majątkowe zostały ograniczone. Brak takiego mechanizmu czyni ingerencję w prawa majątkowe bezprawną i narusza zasadę zaufania obywateli do państwa.
Stan faktyczny
Spółka J. S.A. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta K. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności art. 37a ust. 9 tej ustawy z powodu braku mechanizmu odszkodowawczego dla podmiotów zobowiązanych do dostosowania lub usunięcia istniejących tablic reklamowych. Spółka domagała się stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części dotyczącej § 33.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 33 ust. 4, 5, 6 i 7 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej tablic, szyldów i urządzeń reklamowych istniejących w dacie wejścia w życie uchwały wzniesionych na podstawie zgody budowlanej; dalej idącą skargę oddalił; zasądził od Gminy Miejskiej K. na rzecz strony skarżącej kwotę 797 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. S.A. z siedzibą w K. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń I. stwierdza nieważność § 33 ust. 4, 5, 6 i 7 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej tablic, szyldów i urządzeń reklamowych istniejących w dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały wzniesionych na podstawie zgody budowlanej; II. dalej idącą skargę oddala; III. zasądza od Gminy Miejskiej K. na rzecz strony skarżącej kwotę 797 (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S.A. z siedzibą w K. (dalej: strona skarżąca, skarżąca spółka) zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta K.(1) (dalej: Rada, organ) z dnia [...] października 2021 r. (Nr [...]) w przedmiocie przyjęcia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń (dalej: uchwała). Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: a) art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1130, ze zm. dalej: u.p.z.p.) w zw. z postanowieniami § 33 uchwały w sytuacji w której Trybunał Konstytucyjny w dniu 12 grudnia 2023 r. wydał wyrok, w którym orzeczono, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w. zw. z art.·2 Konstytucji RP, a co za tym idzie uchwały te bez ww. regulacji, czy też z ich pominięciem nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym; b) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, określającego zasadę proporcjonalności, oraz przepisu art. 3 ust. 1 u.p.z.p. poprzez obciążenie stronę skarżącą jako najemcę nieruchomości na której eksponowane są loga/szyldy/reklamy istniejące w dniu wejścia w życie uchwały, nieproporcjonalnymi obowiązkami wynikającymi z przepisów § 33 uchwały krajobrazowej, które dotyczą poniesienia kosztów realizacji nakazów uchwały związanych z dostosowaniem do zasad i warunków określonych uchwałą, istniejących w dniu wejścia w życie uchwały i niezgodnych z przepisami uchwały, a posadowionych uprzednio zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wobec powyższego skarżąca spółka wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości ewentualnie wnoszę o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części tj. w zakresie § 33; zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa oraz poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi wskazano, m.in. że z uwagi na wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok, w którym orzeczono, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji RP, uchwała krajobrazowa nie może być stosowana co więcej musi być wyeliminowana z obrotu prawnego. Trybunał Konstytucyjny wydając przedmiotowe orzeczenie wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z pominięciem prawodawczym. Ustawodawca nie przewidział możliwości samodzielnego wprowadzania przez organy gminy przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu szkody legalnej w aktach prawa miejscowego. W przedmiotowej sprawie istotą jest brak możliwości uzyskania odszkodowania z tytułu szkody legalnej wyrządzonej uchwaleniem przez organy gminy uchwały krajobrazowej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że regulacja zawarta w przepisie art. 37a ust. 9 u.p.z.p. wywołuje skutek w postaci ograniczenia praw majątkowych jednostek w celu realizacji interesu publicznego co wypełnia przesłanki konstytucyjnego pojęcia wywłaszczenia. Na ustawodawcy więc w tym wypadku ciążył obowiązek zapewnienia mechanizmu kompensacyjnego. Brak określenia tego mechanizmu powoduje, że tak sformułowana uchwała nie może funkcjonować w polskim systemie prawnym. W ocenie strony skarżącej w obecnym stanie prawnym uchwały które weszły w życie powinny być uchylone, lub powinna być stwierdzona ich nieważność w toku postępowań sądowoadministracyjnych (tak jak w tym przypadku), zaś do czasu wprowadzenia mechanizmu odszkodowawczego przez polskiego ustawodawcę, gminy powinny zaniechać stosowania dotychczas wprowadzonych oraz zaniechać wprowadzania nowych aktów prawa miejscowego. Podkreślono, że przepis art. 37a ust. 9 u.p.z.p. określa esentialia negotti uchwały reklamowej, w konsekwencji powyższego uchwały bez tych regulacji czy też z ich pominięciem nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym. Powyższe w ocenie Skarżącej uzasadnia wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Gdyby jednak Sąd nie podzielił ww. stanowiska w ocenie strony skarżącej zasadne jest stwierdzenie nieważności § 33 uchwały krajobrazowej tj. paragrafu w którym określone są terminy dostosowania istniejących w dniu wejścia w życie uchwały tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz szyldów do zasad i warunków określonych w tej uchwale. Interes prawny w zaskarżeniu uchwały strona skarżąca wywiodła z uprawnień wynikających z umów najmu lokali w K.(1), tj. przy ul. [...] oraz ul. [...], gdzie zamieszczone są urządzenia i tablice reklamowe sieci sklepów skarżącej "[...]" które podlegają dostosowaniu do zapisów uchwały krajobrazowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku uznania słuszności argumentów zawartych w skardze o stwierdzenie nieważności uchwały w części obejmującej § 33 pkt 4, 6 i 7 uchwały oraz oddalenie w pozostałym zakresie. Przy pismach z dnia 9 października 2025 r. oraz 6 listopada 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej nadesłał kopie oraz uwierzytelnione kopie dokumentów mających wykazać interes prawny skarżącej w zaskarżeniu uchwały (w tym uwierzytelnione kopie umów najmu: z dnia 9 sierpnia 2018 r. nieruchomości przy ul. [...] w K.(1)(działki nr [...], [...], [...]) oraz z dnia 27 października 2021 r. nieruchomości położonej w miejscowości K.(1), obręb [...], K.(1)-[...], stanowiącej działki gruntu nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd w składzie orzekającym, nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi. Jednocześnie stanowisko organu dotyczące wniosku o odrzucenie skargi nie zostało merytorycznie uzasadnione. Przechodząc dalej należy wskazać, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola legalności obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i polega na badaniu zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 3 § 2 pkt 5 u.p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 u.p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta K.(1) z dnia [...] października 2021 r. (Nr [...]) dotycząca przyjęcia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Należy w tym miejscu jeszcze wskazać, że w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej: u.s.g.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Co równie istotne skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Stwierdzenie zatem przez sąd administracyjny, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej otwiera dopiero możność merytorycznego rozpoznania skargi oraz ewentualnego stosowania środków sądowoadministracyjnych określonych w art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 4 oraz art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. Strona skarżąca spełniła warunek posiadania interesu prawnego do kwestionowania uchwały. Jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą z wykorzystaniem wskazanych obiektów handlowych, podlega regulacjom prawnym zawartym w uchwale, które dotyczącą tablic i nośników reklamowych znajdujących się na terenie tych obiektów. Okolicznością powszechnie znaną jest to, że na obiektach handlowych prowadzonych przez stronę skarżącą umieszczone są urządzenia reklamowe i tablice reklamowe. Co więcej z materiału aktowego wynika, że skarżąca spółka faktycznie wykazała, że legitymuje się tytułami obligacyjnymi do lokali w K.(1) (uwierzytelnione kopie umów najmu: z dnia 9 sierpnia 2018 r. nieruchomości przy ul. [...] w K.(1), działki nr [...], [...], [...] oraz z dnia 27 października 2021 r. nieruchomości położonej w miejscowości K.(1), obręb [...], K.(1)-[...], stanowiącej działki gruntu nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Jednocześnie w § 6 tychże umów przewidziano, że najemca uprawniony jest do umieszczania (na własny koszt) reklam, szyldu zawieszającego logo firmy i znaków towarowych najemcy na ścianach budynku, w którym znajduje się nieruchomość, lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Zaskarżona uchwała, w kształcie przyjętym przez Radę, prowadzi bowiem do wyeliminowania prawnego skutku decyzji o pozwoleniu na budowę wskazanych w niej tablic i urządzeń reklamowych powstałych przed wejściem w życie uchwały. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. P 20/19, brak w art. 37a ust. 9 u.p.z.p. mechanizmu kompensacyjnego powoduje bezprawność ingerencji w prawa majątkowe, czego skutkiem jest naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Prowadzi to do naruszenia interesu właścicieli tablic i urządzeń reklamowych objętych uchwałą krajobrazową, którzy dochowali wszelkiej staranności w zapewnieniu legalności swoich działań i którym państwo w majestacie prawa zezwoliło na taką działalność. Strona skarżąca jest więc legitymowana do wywiedzenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę krajobrazową, w zakresie własnego interesu prawnego. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego nie oznacza jednak automatycznie zasadności skargi, ponieważ obowiązek uwzględnienia skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. warunkowany jest jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, gdyż z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że tylko uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna. Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej uchwały, należało uznać skargę za uzasadnioną jedynie w części. Zaskarżoną uchwałę podjęto na podstawie art. 37a ust. 1 u.p.z.p. Przywołany przepis stanowi, że: rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Jednocześnie jak wynika z art. 37a ust. 9 u.p.z.p. uchwała, o której mowa w ust. 1, określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. Trzeba podkreślić, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2023 r., sygn. akt P 20/19 częściowo został uznany za niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji RP, z dniem 21 grudnia 2023 r. Trybunał wydał wyrok na tle pytań prawnych skierowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, w których sformułowano wątpliwości co do braku odpowiedniego mechanizmu kompensacyjnego z tytułu ograniczenia praw majątkowych podmiotów, które legalnie wzniosły tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Za istotę problemu konstytucyjnego uznano brak możliwości uzyskania odszkodowania z tytułu szkody legalnej wyrządzonej uchwaleniem przez organ gminy uchwały krajobrazowej. Pytający Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionował samej możliwości wyeliminowania określonych nośników reklamowych z przestrzeni publicznej, lecz jego wątpliwości budził właśnie brak należytego odszkodowania dla właścicieli tych nośników, którzy wybudowali je legalnie w oparciu o otrzymane wcześniej pozwolenia na budowę. Zdaniem sądu brak określonego mechanizmu kompensacyjnego sprawia, że tak sformułowana uchwała krajobrazowa nie może funkcjonować w polskim systemie prawnym. Problem konstytucyjny, w ocenie NSA, koncentrował się więc na możliwości nadania przez ustawodawcę uprawnień organowi stanowiącemu gminy do wydania aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała krajobrazowa, bez zapewnienia słusznego odszkodowania podmiotom dotkniętym tą uchwałą, które do tej pory legalnie prowadziły działalność reklamową przy pomocy nośników wzniesionych legalnie (na podstawie pozwoleń na budowę). Trybunał Konstytucyjny podzielił wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia. Trybunał wyjaśnił, że na ustawodawcy ciążył obowiązek wprowadzenia takiej regulacji, która zapewniłaby podmiotom objętym uchwałą krajobrazową, skorzystanie z mechanizmu kompensacyjnego, będącego źródłem słusznego odszkodowania, należnego tym podmiotom na mocy 21 ust. 2 Konstytucji RP. Brak tego mechanizmu, stanowiącego pominięcie prawodawcze, sprawia, że w zakresie, w jakim kwestionowany przepis nie przewiduje takiego mechanizmu, jest niezgodny z Konstytucją. Powoduje to bezprawność ingerencji w prawa majątkowe, czego skutkiem jest naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Uchwała krajobrazowa eliminuje bowiem prawny skutek decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę wskazanych w niej tablic i nośników reklamowych powstałych przed wejściem w życie uchwały. Właściciele nieruchomości, którzy występowali o pozwolenia na budowę tablic i nośników reklamowych (bądź dokonali zgłoszenia robót), działali w pełni legalnie, z przekonaniem, że prawomocna decyzja administracyjna w tym zakresie zabezpiecza ich interes i pozwala na prowadzenie bez przeszkód działalności reklamowej. Powołany wyrok Trybunału ma charakter zakresowy, w konsekwencji czego uznany za niekonstytucyjny przepis w określonym w nim zakresie nie został wprost derogowany z systemu prawnego. Jednak konieczne jest dokonanie takiej wykładni art. 37a ust. 9 u.p.z.p., głównie na płaszczyźnie funkcjonalnej i systemowej, która uwzględnia treść tego orzeczenia. Wyrok zakresowy powoduje bowiem, że usuwane jest z systemu prawnego jego niekonstytucyjne rozumienie, zatem sąd w trakcie rekonstrukcji normy prawnej obowiązany jest tę okoliczność wziąć pod uwagę z urzędu (zob. J. Trzciński, Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy administracyjne, Warszawa 2023, s. 114 i n., A Górska, Sposoby usuwania wadliwości procesu tworzenia prawa przez sądy administracyjne, Przegląd Sądowy, 2/2021, s. 89 i n., wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 94/22 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu). Na temat sposobu uwzględniania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. P 20/19 w procesie stosowania prawa wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 166/18. Stwierdził on wówczas, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za dostosowanie zrealizowanych legalnie przed dniem wejścia w życie zaskarżonej uchwały tablic reklamowych i urządzeń reklamowych lub ich usunięcie, nie jest dopuszczalne objęcie zakresem uchwały takich obiektów (zob. również wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 2817/20). Kierując się powyższym stanowiskiem, w ocenie Sądu, stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ograniczone do § 33 pkt 4, 5, 6, 7 będzie wystarczające aby doprowadzić zaskarżony akt prawa miejscowego do zgodności z prawem, rozumianym jako osiągnięcie stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym. Przepis § 33 pkt 4 uchwały przewiduje, że dla istniejących w dniu wejścia w życie uchwały obiektów małej architektury, należy je dostosować do zawartych w uchwale zasad i warunków ich sytuowania, w terminie 36 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. W pkt. 5 wskazano natomiast, że w odniesieniu do tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz szyldów istniejących w dniu wejścia w życie uchwały, umieszczonych bez skutecznego zgłoszenia lub pozwolenia budowlanego - w czasie od dnia wejścia w życie uchwały, przez 12 miesięcy - wskazuje się możliwość skierowania zapytania do Burmistrza Miasta K.(1) - czy istniejące tablice reklamowe i urządzenia reklamowe oraz szyldy spełniają wymagania uchwały i można je zalegalizować w terminie zawitym w p. 6. Z kolei w pkt. 6 lokalny prawodawca wskazał, że tablice reklamowe i urządzenia reklamowe oraz szyldy istniejące w dniu wejścia w życie uchwały, należy dostosować lub usunąć do zawartych w uchwale zasad i warunków, w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. W § 33 pkt 7 uchwały przewidziano, że tablice reklamowe i urządzenia reklamowe oraz szyldy istniejące w dniu wejścia w życie uchwały, i umieszczone na podstawie skutecznego zgłoszenia lub pozwolenia budowlanego, należy dostosować do zawartych w uchwale zasad i warunków, w terminie 48 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. Powyższe przepisy uchwały jako podjęte w oparciu o niezgodny z Konstytucją art. 37 a ust. 9 u.p.z.p. należało zatem wyeliminować z obrotu. W ocenie Sądu nie było potrzeby stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W skardze nie wskazano żadnych konkretnych okoliczności przekonujących do konieczności stwierdzenia nieważności całej zaskarżonej uchwały, a Sąd po jej analizie także nie dostrzegł konieczności stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Nie jest przy tym tak, jak twierdzi to autor skargi, że przepis art. 37a ust. 9 u.p.z.p. zawiera esentialia negotii zaskarżonej uchwały i tym samym koniecznym jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2023 r., sygn. P 20/19, kwestię powyższą należało ocenić odmiennie. Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie nieważności § 33 pkt 4, 5, 6, 7 uchwały nie powoduje, że pozostałe postanowienia tego aktu prawa miejscowego nie mogą funkcjonować samodzielnie. Za sprzeczne z prawem należało uznać jedynie wprowadzenie w zaskarżonej uchwale regulacji nakazującej dostosowanie zrealizowanych legalnie przed dniem jej wejścia w życie tablic i urządzeń reklamowych do standardów wynikających z uchwały, ponieważ taki obowiązek dostosowawczy, bez zapewnienia mechanizmu kompensacyjnego (odszkodowawczego), nałożony został na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawowego. Skład orzekający w niniejszej sprawie uznaje wobec tego, że dla usunięcia niezgodności z Konstytucją RP pominięcia prawodawczego zawartego w delegacji ustawowej w art. 37a ust. 9 u.p.z.p. wymagane było wyeliminowanie z obrotu prawnego § 33 pkt 4, 5, 6, 7 uchwały. Wprowadzona w tym przepisie uchwały regulacja nakazuje dostosować zrealizowane legalnie, gdyż na podstawie zgody budowlanej przed dniem jej wejścia w życie tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, bez jakiegokolwiek mechanizmu kompensacyjnego (regulacji ochronnych). Dokonując obecnie kontroli legalności zaskarżonej uchwały Sąd musiał uwzględnić fakt, że przepis ustawowy określający treść uchwały został częściowo uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy należało uwzględnić obalenie domniemania konstytucyjności przepisu art. 37a ust. 9 u.p.z.p., który stanowił delegację ustawową do wydania kwestionowanych regulacji uchwały reklamowej. W takim przypadku, jak wskazał NSA w powołanym już wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 166/18, sąd administracyjny powinien uwzględniając zakresowy charakter wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dokonać takiej wykładni art. 37a ust. 9 u.p.z.p., aby rekonstruując podstawę rozstrzygnięcia, uwzględnić wszystkie normy obowiązujące w systemie prawnym. Skutkiem takiej wykładni jest uznanie, że bez wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie Rada nie mogła samodzielnie wprowadzić zakwestionowanej skargą regulacji do zaskarżonej uchwały. Redagując przepis aktu prawa miejscowego na podstawie art. 37a ust. 9 u.p.z.p., aby był on prawidłowy, Rada powinna była zatem wyłączyć z obowiązków dostosowawczych te tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, istniejące w dniu wejścia w życie uchwały, które wzniesiono na podstawie zgody budowlane, czyli legalne (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Op 3/24). Reasumując, dla usunięcia niezgodności z Konstytucją RP pominięcia prawodawczego zawartego w delegacji ustawowej w art. 37a ust. 9 u.p.z.p. wymagane było wyeliminowanie z obrotu prawnego § 33 pkt 4,5, 6, 7 uchwały w zakresie opisanym w sentencji wyroku. Zaznaczyć również wypada, że Sąd nie stwierdził nieważności przepisów § 33 pkt 4, 5, 6, 7 uchwały w odniesieniu do tablic i urządzeń reklamowych (w tym szyldów) wzniesionych na podstawie zgody budowlanej wyłącznie do stanowiących własność skarżącej spółki. W tym względzie skład orzekający podzielił stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Wr 317/24), że fakt, iż rozpoznając skargę z art. 101 ust. 1 u.s.g. sąd administracyjny działa w granicach interesu prawnego skarżącej, nie może, jak ma to miejsce w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, prowadzić do ograniczenia możliwości stwierdzenia określonych przepisów w całości (tak w analogicznych sprawach orzekł: WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Po 345/24, z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 547/23, a także WSA w Opolu w wyroku z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Op 3/24 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1541/23; odmiennie zaś orzekł tut. Sąd w wyrokach z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 354/24, z dnia 17 września 2024r., sygn. akt II SA/Wr 349/24 i z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 344/24, a także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1266/24, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 912/20, czy też WSA w Olsztynie w wyrokach z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 251/24 i z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 273/24). Zawężenie stwierdzenia nieważności przepisów uchwały krajobrazowej do tablic reklamowych i urządzeń reklamowych należących wyłącznie do określonego podmiotu nie znajduje uzasadnienia wobec podjęcia uchwały na podstawie aktu ustawowego niezgodnego z Konstytucją. Skoro wada uchwały wynika z niekonstrukcyjności przepisu art. 37a ust. 9 u.p.z.p. (pominięcia prawodawczego), który stanowił delegację ustawową do uregulowania na mocy uchwały krajobrazowej określonych w tym przepisie treści, to sankcją nieważności powinien być objęty cały przepis uchwały krajobrazowej, będącej aktem prawa miejscowego. Takiej treści orzeczenie zapobiegnie konieczności wielokrotnego stwierdzania nieważności przepisów uchwały, w sytuacji gdyby z analogicznymi skargami wystąpiły jeszcze inne podmioty. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 u.p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność § 33 pkt 4, 5, 6 i 7 uchwały, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. W takim kształcie zostały one bowiem wydane z naruszeniem art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w związku z art. 2 i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Wobec tego skarga w zakresie jakim nie odnosiła się do § 33 pkt 4, 5, 6 i 7 uchwały podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 u.p.p.s.a. (pkt III wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło