II SA/Wr 616/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-23
Skład orzekający: Władysław Kulon, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem w zakresie usytuowania bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, uznając, że inne wykonane roboty budowlane (podwyższenie terenu, studnia chłonna, drenaż) nie stanowią istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały procedurę naprawczą opartą na art. 51 Prawa budowlanego. Stwierdzono, że wykonane roboty budowlane, w tym podwyższenie terenu, wykonanie zbiornika na ścieki, studni chłonnej i drenażu, nie spowodowały istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie naruszają przepisów prawa wodnego. Jedynie usytuowanie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe było niezgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, co uzasadniało nałożenie obowiązku jego dostosowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązku doprowadzenia do zgodności z prawem bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z tym że zmieniono termin wykonania obowiązku. Skarżąca M. K. kwestionowała uznanie przez organy, że wykonane roboty budowlane (podwyższenie terenu, zbiornik na ścieki, studnia chłonna, drenaż) nie stanowią istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz że nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem oddala skargę w całości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] nr [...] nałożył na J. E. i T. E. obowiązek doprowadzenia obiektu tj. jego części w zakresie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe do zgodności z przepisami § 35 i § 36 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2015 r. poz. 1422) poprzez:
1) zamontowanie w narożniku północno-zachodnim działki nr [...] (teren przed wjazdem do garażu) nowego zbiornika na nieczystości ciekłe o pojemności do 10m3 w odległości jego pokrywy i wylotu wentylacji od granicy działki 2m i w odległości jego pokrywy i wylotu wentylacji od okien i drzwi zewnętrznych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – 5m,
2) zaślepienie w sposób trwały wejścia poziomego odcinka kanalizacji sanitarnej (odcinek od studni narożnej rewizyjnej do zbiornika) do istniejącego zbiornika, który pozostaje w gruncie (od strony rury kanalizacyjnej i od strony zbiornika, tak aby uniemożliwić jakikolwiek dopływ ścieków do istniejącego zbiornika),
3) wpięcie pozostałego odcinka kanalizacji poziomej podziemnej do zbiornika nowo wykonanego z zachowaniem sztuki budowlanej,
- w terminie do 31 października 2017 r.
Natomiast D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. K. od ww. decyzji uchylił decyzję organu powiatowego w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania do dnia 31 maja 2018 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną odwołaniem decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego opisano przebieg postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem M. K. z dnia 28 września 2012 r. w sprawie robót budowlanych polegających na podniesieniu gruntu o 20-40 cm bez pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w miejscowości M., gmina W. Organ przytoczył ustalenia dokonywane na etapie wydawania kolejnych decyzji organu powiatowego i wojewódzkiego wydawanych w sprawie.
Zwrócono uwagę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] nr [...] odstąpił od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w sprawie zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...] w miejscowości M. w gminie W., spowodowanej wykonaniem robót budowlanych polegających na podwyższeniu terenu działki nr [...] w stosunku do działki [...], wykonaniu zbiornika na ścieki i studni chłonnej oraz drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku na działce nr [...] w sposób odmienny od założeń ujętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Od tej decyzji odwołała się M. K. Po rozpatrzeniu sprawy D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył w całości postępowanie organu I instancji. Na tę decyzje M. K. złożyła skargę do WSA we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 358/15 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję DWINB i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W motywach wyroku Sąd wskazał, iż nadal w postępowaniu nie została w sposób jednoznaczny i bezsporny ustalona kwestia, czy odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego były istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, czy zmiana usytuowania zbiornika na ścieki bytowe, powinna być kwalifikowana jako nieistotne odstępstwo w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto Sąd podniósł, iż, niewystarczająco skonfrontowano i oceniono zeznania A. B. - projektanta i zarazem osoby pełniącej obowiązki kierownika budowy która jako nieistotne zakwalifikowała odstępstwa w zagospodarowaniu terenu działki, z pozostałym materiałem dowodowym tj. sporządzoną przez biegłego mgr inż. P. T. ekspertyzą geodezyjną zmian wysokości rzędnych terenu oraz opinią techniczno-prawną sporządzoną przez mgr inż. E. S. Następnie Sąd zaznaczył, iż nie wyjaśniono czy inwestycja budowlana realizowana na działce nr [...] nie miała negatywnego wpływu na działkę nr [...] oraz nie rozważono, czy realizowana inwestycja spełnia wymagania określone w powszechnie obowiązujących przepisach regulujących proces inwestycyjny.
W dalszym postępowaniu PINB w T. postanowieniem nr [...] z dnia [...] nałożył na inwestorów J. E. i T. E. obowiązek przedłożenia: 1) szkicu sporządzonego przez uprawnionego geodetę obecnego usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr [...] w m. M. wskazującego odległości pokryw i wylotów wentylacji ww. zbiornika od granicy z działką [...] (stanowiącą dojazd do nieruchomości), od granicy z działką nr [...] i budynku mieszkalnego usytuowanego na ww. działce [...]; 2) dokumentacji technicznej wskazującej rodzaj, pojemność i wymiary zamontowanego zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr [...] w m. M.; 3) aktualnego protokołu z przeprowadzonej przez osobę posiadająca uprawnienia budowalne w zakresie instalacji sanitarnych kontroli szczelności ww. zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr [...] w m. M.
Na powyższe postanowienie M. K. złożyła zażalenie. DWINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] PINB w T. zmienił swoje postanowienie w zakresie terminu wykonania obowiązku.
Kolejno pismem z dnia 27 września 2016 r. T. E. wskazał, iż nie odnalazł dokumentacji technicznej wskazującej rodzaj, pojemność i wymiary zamontowanego zbiornika na nieczystości stałe na działce nr [...] w m. M.
W stanie faktycznym jak wyżej PINB w T. wydał decyzję z dnia [...] nr [...], wyżej opisaną. Decyzja ta została oprotestowana przez M. K. w drodze odwołania.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania wskazał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji, stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w przedmiocie usunięcia skutków spowodowanych wykonaniem robót budowlanych z naruszeniem prawa dotyczy określonych robót budowlanych i te roboty wyznaczają przedmiot sprawy. Ocena tych robót i rodzaj naruszenia prawa wyznaczają zaś to, jakie przepisy Prawa budowlanego powinny mieć zastosowanie do usunięcia skutków naruszenia. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego dokonuje ustaleń jakie roboty budowlane zostały wykonane i w zależności od tych ustaleń stosuje w odniesieniu do tych robót przepis art. 48 i 49 Prawa budowlanego, jeżeli roboty budowlane polegały na budowie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia albo przepis art. 49b Prawa budowlanego, jeżeli roboty budowlane polegały na budowie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, albo też przepis art. 50 i 51, jeżeli roboty budowlane stanowią inny przypadek niż określony w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. W myśl art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, przepisy art. 51 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 albo 49b ust. 1, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W przypadku, jeżeli w toku postępowania naprawczego organ stwierdzi brak możliwości naprawy tj. doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie wykonania określonych robót lub czynności, winien nakazać, w zależności od charakteru i zaawansowania robót, w drodze decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, a w przypadku rozbiórki obiektu (lub części) jego odbudowę. Decyzja taka kończy postępowanie. W razie, gdy istnieje możliwość doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ powinien w drodze decyzji opartej na art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożyć obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Wyznaczony w decyzji termin powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 omawianego artykułu. Gdy mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - organ nadzoru budowlanego nakłada w drodze decyzji, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie determinowała okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie zapadły już wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - w dniu 7 października 2010 r. (sygn. akt II SA/Wr 497/13) oraz w dniu 9 lipca 2015 r. (sygn. akt. II SA/Wr 358/15). Decydujące znaczenie w sprawie miało zatem poczynienie ustaleń w zakresie wyjaśnienia, czy wykonane roboty należało zakwalifikować jako istotne odstąpienia od projektu budowlanego oraz czy realizowana inwestycja spełnia wymagania określone w powszechnie obowiązujących przepisach regulujących proces inwestycyjny.
Przechodząc do rozważań o charakterze merytorycznym organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest sprawa zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...] w miejscowości M. w gminie W., spowodowanej wykonaniem robót budowlanych polegających na podwyższeniu terenu działki nr [...] w stosunku do działki [...], wykonaniu zbiornika na ścieki i studni chłonnej oraz drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku na działce nr [...] w sposób odmienny od założeń ujętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
W toku postępowania stwierdzono, iż przedmiotowe roboty budowlane z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego stanowiły roboty wykonane w ramach prowadzonej inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] wydanej dnia [...] przez Starostę T., a następnie zmienionej decyzją nr [...] wydaną dnia [...] przez Starostę T.
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego jak i końcowego oświadczenia kierownika budowy i złożonych dodatkowych wyjaśnień podczas jego przesłuchania nie stwierdzono, iż podwyższenie terenu działki nr [...] w stosunku do działki [...], wykonanie zbiornika na ścieki i studni chłonnej oraz drenażu odwadniającego budynek i drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku na działce [...] zostały zrealizowane z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też zostały wykonane po przystąpieniu do użytkowania ww. obiektu.
To projektant obiektu zgodnie z art. 36 ust 6 ustawy Prawo budowlane dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i zgodnie z art. 20 ust 1 pkt 4 lit. b uzgadnia możliwości wprowadzania rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie. Zdaniem organu wykonane roboty budowlane nie spowodowały zmiany założeń ujętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym, czy też zostały zrealizowane w sposób odmienny z założeniami ujętymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Drenaż odwadniający budynek i drenaż odprowadzający wody opadowe z dachu budynku czy też ukształtowanie terenu nie stanowi w tym przypadku robót o skomplikowanym charakterze wymagających szczegółowych rysunków zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Istotny też jest fakt, iż kwestionowane przez M. K. roboty budowlane zostały wykonane poprawnie techniczne i nie wpływają niekorzystnie na działkę nr [...] w M.
Ponadto organ stwierdził, że zmiana kształtu części terenu działki poprzez jego wypłaszczenie w stosunku do pierwotnych rzędnych wysokościowych terenu co też zakładał zatwierdzony projekt budowlany, co zostało wskazane również w geodezyjnej ekspertyzie P. T., nie stanowi zmiany istotnej w myśl przepisu art. 36a ustawy Prawo budowlane w aspekcie zebranych dowodów w sprawie, które jednoznacznie potwierdzają, iż zmiana ta nie wymagała dodatkowych opinii czy też uzgodnień nie zmieniła zagospodarowania terenu z skutkiem negatywnym (w zakresie wód opadowych) dla działek sąsiednich czy też nie zmieniła sposobu jego użytkowania.
Dalej według organu zmiany w zakresie studni chłonnej oraz drenażu odwadniającego budynek i drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku na działce [...] nie stanowią zmiany istotnej w myśl przepisu art. 36a ustawy Prawo budowlane, która to nie narusza zagospodarowania terenu (wyjaśnienia projektanta, kierownika budowy itp.) czy też wymaga dodatkowych decyzji czy opinii co poddano rozważaniom ujętym powyżej w uzasadnieniu w zakresie ustawy Prawo wodne.
W nawiązaniu do treści opinii biegłego E. S. oraz przedłożonej przez J. E. i T. E. opinii M. M. w kwestii funkcjonowania i wpływu usytuowanego na działce [...] drenażu i studni drenażowych i studni chłonnej na tereny przyległe w tym działkę nr [...], organ stwierdził, że z materiału tego wynika jednoznacznie, że w przedmiotowym przypadku nie występuje negatywny wpływ wykonanych robót budowlanych (zagospodarowanie terenu w zakresie rzędnych wysokościowych, drenaż, studzienki drenażowe, studnia chłonna) na działce nr [...] na działkę nr [...] i działki sąsiednie, a wręcz może dochodzić do ich dodatkowej ochrony przed niekorzystnymi warunkami panującymi na omawianym terenie.
Z uwagi na niedostarczenie przez zobowiązanych inwestorów żądanych szkiców i dokumentów PINB uznał, że w ramach posiadanych dokumentów możliwe jest dokonanie samodzielnej przez organ analizy zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego na działce nr [...] posługując się dokumentacją geodezyjną. Z dokonanych pomiarów stanu rzeczywistego widocznego na mapie geodezyjnej wynika, że: 1) zbiornik na nieczystości ciekłe usytuowany jest w odległości około 150cm od granicy działką nr [...] (licząc od jego osi); 2) zbiornik na nieczystości ciekłe usytuowany jest w odległości około 230cm od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi tj. kuchni w budynku na działce nr [...] (licząc od jego osi); 3) pokrywy i wloty zbiornika usytuowane w osi samego zbiornika usytuowane są w odległości około 150cm od granicy działką nr [...], a najdalej usytuowana część zbiornika usytuowana, która mogłaby ewentualnie stanowić wentylację zbiornika usytuowana jest 300 cm od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi tj. kuchni w budynku na działce nr [...] (licząc od jej osi) i około 500 cm od granicy z działką nr [...].
Organ wskazał, że kwestie odległości urządzeń stanowiących zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe uregulowane są rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 34 rozporządzenia, zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich stosowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie wodami opadowymi.
W toku postępowania ustalono, iż teren objęty działką nr [...] i tereny sąsiednie nie są skanalizowane siecią kanalizacji gminnej, co wynika wprost z map geodezyjnych tego terenu. Teren ten też nie leży na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie wodami opadowym, co wynika wprost z uchwały nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie M. A zatem samo usytuowanie tego rodzaju urządzenia jest dopuszczalne.
Zgodnie z § 35 rozporządzenia, zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe, doły ustępów nieskanalizowanych oraz urządzenia kanalizacyjne i zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu.
Wobec tego organ stwierdził, że analizowany zbiornik na nieczystości ciekłe to zbiornik z tworzywa sztucznego z zamykanym otworem do usuwania nieczystości bez widocznego odpowietrzenia wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z § 36 rozporządzenia odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych -15 m; 2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 7,5 m. W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych, o których mowa w ust. 1, powinny wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej: 2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m. Kryte zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe oraz doły ustępowe mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej, pod warunkiem zachowania odległości określonych w § 31 i § 36.
Organ stwierdził, że przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 usytuowany jest w odległości 230 cm i 300 cm od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (pomieszczenie kuchenne) i w odległości 150 cm od granicy działką nr [...] (licząc od jego osi).
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem organu odwoławczego, usytuowanie zbiornika w stosunku do okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i w stosunku do granicy z działką jest niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie wymogami określonymi rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zatem, przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane poprawnie technicznie w zakresie głównej bryły budynku i zagospodarowania terenu wraz z infrastrukturą techniczną poza jednym urządzeniem, jakim jest zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe usytuowany w frontowej części działki, którego usytuowanie narusza warunki rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Powyższe oznacza, że obiekt ten należy dostosować do zgodności z przepisami w tym przede wszystkim z warunkami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie § 35 i § 36 ust. 2 poprzez nakazanie inwestorowi wykonania określonych robót i czynności z zastosowaniem dyspozycji art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Dokonując analizy obecnego stanu na działce nr [...] PINB w T. wskazał, iż jedyne miejsce spełniające wymagania przepisów i najbardziej odpowiednie pod względem samego użytkowania urządzenia to narożnik północno-zachodni działki (teren przed wjazdem do garażu). Usytuowanie w tym miejscu zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 bez wątpienia zapewni zgodność jego usytuowania w zakresie odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, gdzie najbliższe okno jest w odległości około 10 m oraz w zakresie usytuowania od granicy działki w odległości 2 m, a także pozwoli na swobodne bezkolizyjne użytkowanie ww. urządzenia w postaci cyklicznego jego oczyszczania z nieczystości ciekłych.
Powyższe stanowić będzie doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami w tym też może spowodować zatrzymanie większej ilości wód opadowych, które mogą być magazynowane w pozostawionym zbiorniku. Biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonego materiału zasadne jest wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nałożenie na inwestorów przedmiotowych robót obowiązku wykonania czynności (robót budowlanych) określonych w sentencji decyzji, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Natomiast odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu od decyzji organu powiatowego (o naruszeniu art. 10 § 1) organ wojewódzki stwierdził, że organ I instancji przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie poinformował stronę skarżącą o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w trybie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które zostało doręczone skarżącej w dniu 27 października 2016 r.
Nie godząc się z przytoczoną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła M. K.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
1) art. 36a ustawy Prawo budowlane polegające na błędnej jego wykładni poprzez uznanie, iż zmiany w zagospodarowaniu terenu poczynione przez inwestorów na działce nr [...] w postaci zmiany rzędnych wysokości nie stanowią istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego;
2) art. 36a ust. 6 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego miało charakter nieistotny;
3) art. 36a ust. 6 ustawy Prawo budowlane poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i przyjęcie wiążącego charakteru opinii projektanta w przedmiocie charakteru odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego;
4) art. 122 ust. 1 w zw. z art. 37 ustawy Prawo wodne poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż urządzenia w postaci zbiornika na nieczystości ciekłe, studzienki oraz drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku do ziemi, wzniesione na terenie działki nr [...] nie wymagały uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Skarżąca podniosła również zarzuty obejmujące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., polegające w szczególności na:
a. niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz błędnym uzasadnieniu wydanej decyzji w szczególności niewzięciu pod uwagę faktu, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że w trakcie prowadzonej na terenie działki nr [...] inwestycji budowlanej doszło do znacznego podwyższenia terenu działki nr [...], co uzasadnia stwierdzenie, iż powyższe stanowi istotne odstępstwo od zamierzonego projektu budowlanego, a nie jak wskazano w uzasadnieniu odstępstwo nieistotne, uznanie, iż zmiana usytuowania studzienki oraz zbiornika na nieczystości ciekłe oraz przeprowadzenie drenażu odprowadzającego wody opadowe do ziemi stanowią nieistotne odstępstwa od projektu budowlanego, podczas gdy w istocie są to zmiany istotne, a ponadto wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia,
b. brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wybiórczą, a nie wszechstronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
c. dowolność w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji i nieodniesienie się do ekspertyzy techniczno- prawnej E. S. w zakresie, w którym stwierdza ona, iż obecna lokalizacja studzienki wpływa na zmianę stosunków wodnych na działkach, co powoduje powstanie szkód na działce skarżącej;
2) art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane poprzez niezastosowanie trybu postępowania przewidzianego przez przedmiotowe przepisy w odniesieniu do zbiornika na nieczystości ciekłe, studzienki oraz drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku do ziemi, wzniesione na terenie działki nr [...];
3) art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 3, 4 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego poczynione na terenie działki nr [...] w miejscowości M. miało charakter odstąpienia nieistotnego i w konsekwencji zastosowanie błędnego trybu postępowania;
4) art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie w stosunku do odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w postaci zmiany rzędnych wysokościowych terenu na działce [...].
W związku z powyższym skarżąca wniosła o: 1) zmianę zaskarżonej decyzji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 145 p.p.s.a.; 2) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, na podstawie art. 200 p.p.s.a.; 3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2, 3 p.p.s.a. Ponadto, na podstawie art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlanego autor skargi wniósł o nałożenie na inwestorów kary pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty wskazując przede wszystkim, że odprowadzanie wód opadowych za pomocą urządzeń melioracji wodnych szczegółowych drenażu nastąpiło bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, którego wymaga szczególne korzystanie z wód. Zdaniem strony skarżącej połączenie rurowe, zbiornik bezodpływowy i studzienka na działce inwestorów stanowią urządzenia wodne w rozumieniu art. 9 ust. 19 Prawa wodnego. Organy nadzoru budowlanego pominęły zaś konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przez inwestorów (wskazano na wyrok NSA z dnia 3 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1650/15). Skoro urządzeń wodnych nie zalegalizowano we właściwym trybie, winny zostać one zlikwidowane.
Dalej skarżąca podkreśliła, że budowa urządzeń wodnych stanowiła roboty budowlane związane z rozbudową obiektu budowlanego, które wykonane zostały przez inwestorów w sprzeczności z uzyskanym przez nich pozwoleniem budowlanym. Inwestorzy powinni wystąpić o legalizację robót (czego nie uczynili), a następnie o zmianę pozwolenia na budowę. Gdyby Sąd rozumowania tego nie podzielił skarżąca wskazała na to, że odstąpienie od projektu budowlanego, do którego doprowadzili inwestorzy, miało charakter istotny. Podwyższenie terenu ma charakter istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, bo stanowi element zagospodarowania terenu. Organ winien wdrożyć postępowanie naprawcze i zobowiązać inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Kwalifikacja odstąpienia przez kierownika budowy nie powinna mieć decydującego znaczenia dla organów nadzoru budowlanego.
Zdaniem skarżącej uchybienia organów nadzoru budowlanego w toku postępowania doprowadziły do wydania decyzji bez dokonania należytej oceny wszystkich okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając zawarty w skardze wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 13 października 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 616/17 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 9 stycznia 2018 r. strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi, a uczestnik postępowania T. E. wniósł o jej oddalenie.
W dniu 15 stycznia 2018 r. do akt sądowych wpłynęło pismo uczestników postępowania T. E. i J. E. z informacją, że zaskarżona decyzja została wykonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, polega zatem na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest przez przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej p.p.s.a. (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub wystąpienia w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym istotnych wad o charakterze procesowym - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlegała oddaleniu.
Podstawę matarialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakładający na inwestora określone obowiązki celem doprowadzenia inwestycji do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w sprawie: dotyczącej zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...] w stosunku do działki nr [...], wykonaniu zbiornika na ścieki i studni chłonnej oraz drenażu odwadniającego budynek i drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] w sposób odmienny z założeniami ujętymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie – jak słusznie stwierdził to organ – na treść rozstrzygnięcia ma wpływ okoliczność, iż dotychczas zapadły już dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn.akt II SA/Wr 497/13 i II SA/Wr 358/15, w których zawarte zalecenia wiązały organ ponownie rozpatrujący sprawę.
Zatem w pierwszej kolejności pozostawało organowi wyjaśnić, czy wykonane roboty budowlane w obrębie działki w sposób odmienny od warunków zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym należy zakwalifikować do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, oraz czy realizowana inwestycja nie narusza przepisów obowiązującego prawa odnoszących się do procesu inwestycyjnego.
Sąd badając w tym zakresie zaskarżoną decyzję stwierdził, że prawidłowo organy obu instancji uznały, iż sprawę należało prowadzić w oparciu o procedurę naprawczą opartą na przepisie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż inwestor legalnie realizował inwestycję (posiadał pozwolenie na budowę Starosty T. z dnia [...] nr [...], zmienione decyzją tego organu z dnia [...] r. nr [...]). Organ nadzoru budowlanego zebrał też materiał dowodowy wystarczający do podjęcia zaskarżonej decyzji. Organy obu instancji oceniły cały zebrany materiał dowodowy i w ocenie Sądu wyciągnęły prawidłowe wnioski do wydania poprawnego rozstrzygnięcia. Wykonane bowiem roboty budowlane polegające na nieznacznym miejscowo podwyższeniu terenu działki nr [...] w stosunku do projektu budowlanego ( 20 cm ), wykonaniu zbiornika na ścieki i studni chłonnej oraz drenażu odwadniającego budynek i drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego, nie spowodowały - również zdaniem Sądu – zmiany założeń techniczno-budowlanych ujętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Pamiętać bowiem należy, że prowadzenie inwestycji budowlanych jest procesem dynamicznym, wymagającym czasami wprowadzenia zmian/korekt/uszczegółowień w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, tym bardziej jeżeli materiały wyjściowe w postaci rzędnych wysokościowych terenu pozyskanych z mapy geodezyjnej do projektowania różniły się w tym wypadku od rzędnych pozyskanych z pomiaru od 10 do 30 cm. Wykazano bowiem ( ekspertyza geodezyjna P. T., zeznania projektanta i kierownika budowy A. B.), że dane z mapy geodezyjnej są obarczone błędami pomiarowymi prawdopodobnie wynikającymi z niedokładności tych pomiarów. W tych okolicznościach słusznie organ uznał, że wprowadzone zmiany co do rzędnych terenu nie są zmianami istotnie odstępującymi od zatwierdzonego projektu budowlanego, tym bardziej że w tym wypadku projektant był jedniocześnie kierownikiem budowy i na bieżąco w uzgodnieniu z nim prowadzona była cała inwestycja. Ponadto skoro zmiana kształtu działki (jego wypłaszczenie) jest zgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym i nie wymaga dodatkowych opinii czy też uzgodnień, a dodatkowo nie spowodowała zmiany zagospodarowania terenu w zakresie wód opadowych dla działek sąsiednich (w tym działki skarżącej) i nie zmieniła sposobu jego użytkowania, to nie można uznać, że mamy do czynienia z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, wymagającymi stosownej decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podstawową przesłanką pozwalającą uznać odstąpienie od projektu budowlanego za nieistotne jest zakwalifikowanie go jako takiego przez projektanta. Uznaje się bowiem, że projektant powinien dokonać takiej kwalifikacji z uwzględnieniem stopnia odstąpienia przy wszechstronnym i dogłębnym rozpatrzeniu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, charakteru inwestycji i wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 p.b. Przyjmuje się bowiem, że o zakwalifikowaniu zmian jako odstępstw istotnych decyduje nie tylko rodzaj planowanego odstępstwa, lecz również specyfika i zakres planowanej przez inwestora inwestycji (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1375/11).
W orzecznictwie uznaje się, że dopuszczalna jest ocena stopnia odstąpienia od projektu budowlanego i weryfikacja przez organ, czy wprowadzone odstępstwa są znaczące i z tego względu wymagają dokonania zmiany projektu, czy też ich zakres i charakter w żaden sposób nie zaszkodzi zrealizowanej już inwestycji (wyrok WSA w Warszawie, z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1386/14). Zdaniem sądów w każdym przypadku charakter odstąpienia winien być oceniony przez organ prowadzący postępowanie. O tym, czy dane odstępstwo ma charakter istotny winien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie szczegółowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpoznawanego przypadku charakter istotny (tak: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 562/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 95/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1112/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2069/12). Z całą pewnością dokonując oceny istotności odstąpienia od projektu budowlanego organ powinien kierować się zasadą poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1375/11).
Wskazując na powyższe zasady, przykładowo można podać, że sądy nie uznały za istotne odstępstwa polegającego na podwyższeniu ściany szczytowej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3274/2002), czy też zwiększeniu kubatury na skutek powiększenia lukarny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2069/12) tylko z tego powodu, że mieszczą się w hipotezie przepisu art. 36a ust. 5 p.b. Zatem nawet zmiana podstawowych parametrów obiektu budowlanego nie zamyka inwestorowi drogi do kontynuowania robót bez konieczności uzyskania zamiennego pozwolenia na budowę, jeżeli w określonych okolicznościach sprawy odstępstwo takie mogłoby zostać uznane za nieistotne.
Przytaczając powyższe orzecznictwo, i odnosząc zawarte w nich zasady interpretacji art. 36a Prawa budowlanego do niniejszej sprawy, należy uznać że organ dokonał poprawnych ustaleń i doszedł do prawidłowych wniosków, stwierdzając, iż wprowadzone zmiany nie stanową zmiany istotnej w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. Tym bardziej, że zmiana kształtu działki (rzędnych terenu), usytuowanie na działce inwestora drenażu i studni drenażowych oraz studni chłonnej nie powodują negatywnego wpływu wykonanych robót budowlanych na działkę skarżącej (nr [...]) i działki sąsiednie (patrz opinia biegłego E.S., opinia M.M.).
Ubocznie tylko wskazać należy, że samo wykonanie typowego drenażu po terenie własnej działki nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia, gdyż jest to urządzenie służące do celów wyłącznie domowych. Zadaniem drenażu jest nawodnienie terenów działki – trawników, a dodatkowo jest on elementem odprowadzającym nadmiar wody z dachu do gruntu.
Zaś studnie chłonne, których funkcja polega na powierzchniowym odprowadzaniu wody deszczowej z rynien dachów obiektów budowlanych nie są urządzeniami wodnymi w rozumieniu art. 9 pkt 19 dotychczasowej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne ( Dz.U.2017.1121 t.j.), na wykonanie których to urządzeń wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 tej ustawy ( wyrok z dnia 14 października 2014 r. II OSK 709/13).
Określenie funkcji studni chłonnych nie pozwala na przyjęcie, iż są to urządzenia wodne, bowiem zawarta w art. 9 pkt 19 lit. d Prawa wodnego definicja swoim zakresem ich nie dotyczy. Zgodnie z nią urządzeniami wodnymi są m.in. obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych. Wodami podziemnymi są "wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w masywie nasycenia, w tym wody gruntowe pozostające w bezpośredniej styczności z gruntem lub podglebiem (art. 9 pkt 22 Prawa wodnego). Z kolei wody powierzchniowe (śródlądowe) to wody płynące oraz stojące (art. 5 ust. 2 i 3 ww. ustawy). Czynność ujmowania tychże wód należy z kolei zgodnie z jednym z leksykalnych znaczeń tego słowa odnosić do czynności poboru wody (ująć - ujmować: "wziąć coś ręką lub narzędziem; schwytać, zaaresztować kogoś" - za internetowym słownikiem języka polskiego wydawnictwa PWN).
Wskazując tym samym na znaczenie poszczególnych elementów ww. definicji urządzenia wodnego, wykluczyć należało jej zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy w stosunku do wykonanej studni chłonnej. Po pierwsze służy ona do odprowadzenia, a nie pobierania (ujmowania), po drugie nie dotyczy ani wód powierzchniowych, ani podziemnych, ale opadów atmosferycznych. Studnie chłonne, których funkcja polega na powierzchniowym odprowadzaniu wody deszczowej z rynien dachów obiektów budowlanych nie są urządzeniami wodnymi w rozumieniu art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, na wykonanie których to urządzeń wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 3 tej ustawy).
W niniejszej sprawie nie miał też zastosowania przepis art. 37 dotychczasowej ustawy Prawo wodne, która z dniem 1 stycznia 2018 r. utraciła moc obowiązywania. Przepisy art. 37 pr. wod. wymieniają rodzaje korzystania z wód, które zostały zaliczone do szczególnego korzystania, czyli wymagającego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 122 pr. wod. Katalog wymiennych rodzajów szczególnego korzystania z wód faktycznie nie jest zbiorem zamkniętym, co oznacza, że wszystko co stanowi korzystanie z wód, a wykracza poza korzystanie powszechne (art. 34 pr. wod.) lub zwykłe (art. 36 pr. wod.), będzie stanowiło szczególne korzystanie.
Otóż, wód opadowych pochodzących z połaci dachowych domu mieszkalnego, nie należy postrzegać jako wprowadzania zanieczyszczonych wód opadowych do środowiska, czyli ścieków o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c pr. wod. W stanie prawnym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia wody z dachów były bowiem traktowane jako umownie czyste, które nie mieszczą się w kategorii ww. ścieków opadowych. Takie podejście wynika z faktu, że połaci dachowych obiektów budowlanych nie można bezpośrednio utożsamiać z nawierzchniami trwałymi, które mogą znajdować się na powierzchniach zanieczyszczonych terenów wymienionych w cytowanym przepisie. Jednakże fakt, że nadmiar wód opadowych zabierany jest z dachu budynku, będzie miał znaczenie przy przyporządkowywaniu tej czynności do danego rodzaju korzystania z wód. W ocenie Sądu jest to korzystanie zwykłe, o którym mowa w art. 36 ust. 1-2 pr. wod., czyli związane z funkcjonowaniem własnego gospodarstwa domowego.
W niniejszej sprawie nie było więc podstaw faktycznych i prawnych do żądania od inwestora przedłożenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód.
Wykonanie ww. drenażu, zbiornika na nieczystości ciekłe i studni chłonnej nie stanowi też – jak twierdzi w skardze pełnomocnik skarżącej - rozbudowy obiektu budowlanego jakim jest dom mieszkalny, zatem nie było podstaw do zastosowania przepisów art. 48 i art. 49 prawa budowlanego.
Na zakończenie rozważań wymaga jeszcze wyjaśnienia, że art. 59f ust. 1 prawa budowlanego ma zastosowanie do zupełnie innego przypadku, bowiem dotyczy on stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości w zakresie , o którym mowa w art. 59a p.b. w trakcie obowiązkowej kontroli na skutek zgłoszenia przez inwestora zakończenia robót budowlanych i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte, po pierwsze na wniosek M. K. a nie inwestora, a po drugie w innym przedmiocie: w sprawie zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...] w miejscowości M. w gminie W., spowodowanej wykonaniem robót budowlanych polegających na podwyższeniu terenu działki nr [...] w stosunku do działki [...], wykonaniu zbiornika na ścieki i studni chłonnej oraz drenażu odprowadzającego wody opadowe z dachu budynku na działce nr [...] w sposób odmienny od założeń ujętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym i po trzecie wymierzenie grzywny z art. 59f ust. 1 p.b. jest postępowaniem wpadkowym (odrębnym) w stosunku do postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Mając na uwadze przepis art. 134 p.p.s.a., Sąd z urzędu poddał badaniu okoliczności związane z nałożeniem w zaskarżonej decyzji obowiązku opisanego w jej osnowie i uznał, że rację miały organy obu instancji, że usytuowanie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe w stosunku do okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i w stosunku do granicy z działką jest niezgodne z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( § 35 i § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych...).
W tych okolicznościach nałożony obowiązek powoduje, że jego wykonanie przywróci stan zgodny z prawem w zakresie wymaganych odległości.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło