II SA/Wr 621/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku skarżącego o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. Na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. J. K. złożył na podstawie art. 19 i art. 20 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek o wyłączenie sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu wniosku, w piśmie z dnia 7 września 2011 r. skarżący jako podstawę podał fakt braku bezstronności wskazanego sędziego w sprawach skarżącego. Podniósł, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 385/06, w której wymieniony sędzia był sprawozdawcą, nie skompletował on akt administracyjnych i nie sporządził uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 . ww. ustawy, natomiast w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 18/07 podpisując sporządzone uzasadnienie wyroku, poświadczył nieprawdę, że organ administracji publicznej wydał decyzję administracyjną w 2002 r. Z kolei w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 556/08, w której wspomniany sędzia był sprawozdawcą, doprowadził do jej rozpoznana mimo, że nie została uiszczona przez skarżącego należna opłata od skargi. Nadto w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 574/09 ten sam sędzia, postanowieniem z dnia 16 listopada 2009r. odmówił skarżącemu udziału w sprawie. Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącego, mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji zawartej w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej u.p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 u.p.p.s.a.). Sędzia który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 u.p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem z art. 19 powyższej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 u.p.p.s.a). Po myśli natomiast art. 21 u.p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 września 2008 r. (sygn. akt I OZ 696/08) charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty i sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne, wymienione enumeratywnie w art. 18 u.p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 u.p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipa 2004 r, SK 19/02, OTK-A 2004/7/67). Wskazuje się nadto, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 ustawy, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 u.p.p.s.a (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 100/09). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy, przede wszystkim zauważyć należy, że z oświadczenia złożonego przez Sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza w dniu 29 września 2011 r. wynika, iż nie łączą go ze skarżącym J. K. żadne stosunki mogące mieć wpływ na orzekanie w sprawie. Niezależnie od tego, wnioskodawca nie podał żadnych okoliczności faktycznych ani też nie wskazał przesłanek ustawowych uzasadniających wyłączenie Sędziego Mieczysława Górkiewicza od rozpoznawania niniejszej sprawy. Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, w świetle przywołanych powyżej przesłanek, podstawą wyłączenia nie może być fakt przewodniczenia i bycia sprawozdawcą w innych sprawach wszczętych skargą tego skarżącego, ani też merytoryczne ich rozpoznanie niezgodnie z oczekiwaniem strony. Zdaniem tutejszego Sądu powzięta przez wnioskodawcę wątpliwość co do bezstronności Sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, wynika tylko z jego subiektywnego przeświadczenia i nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 19 u.p.p.s.a Niezadowolenie strony ze sposobu prowadzenia przez sędziego postępowania sądowego oraz ze sposobu rozstrzygania w innych sprawach – nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty tego rodzaju strona może podnosić w stosownych trybach odwoławczych. W szczególności za niedopuszczalne uznaje się żądanie wyłączenia sędziego z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach z udziałem tego sędziego (por. postanowienia NSA z dnia 18 września 2008 r. II OZ 979/08, LEX nr 527666). Mając zatem na względzie stan faktyczny sprawy oraz złożone przez sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza oświadczenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dopatrzył się podstaw do wyłączenia tego sędziego od orzekania w niniejszej sprawie a w konsekwencji, na podstawie art. 22 § 1 i 2 u.p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.