II SA/Wr 682/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-11-09
Skład orzekający: Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania orzeczenia), jeśli sędzia brał udział w wydaniu wyroku w innej sprawie dotyczącej tej samej strony, ale o innym przedmiocie?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. nie jest uzasadniony, gdy sprawy, w których sędzia orzekał wcześniej i w której ma orzekać, dotyczą odmiennych przedmiotowo zagadnień, a zaskarżone decyzje nie dotyczą tożsamości skonkretyzowanego stosunku prawnego (brak identyczności podmiotów, przedmiotu stosunku oraz jego podstaw prawnych i faktycznych). Orzekanie przez tego samego sędziego w innych sprawach tej samej osoby o odmiennym przedmiocie kontroli nie stanowi dostatecznego uzasadnienia do postawienia zarzutu stronniczości. Ponadto, brak jest podstaw do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a., gdy strona nie wskazała konkretnych okoliczności podważających wiarygodność oświadczenia sędziego o braku wątpliwości co do jego bezstronności.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego A.P. od rozpoznania sprawy, powołując się na art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., wskazując, że sędzia ten orzekał w innej sprawie dotyczącej skarżącego (sygn. akt II SA/Wr 73/10), która zakończyła się wyrokiem, a następnie bierze udział w rozpoznawaniu obecnej sprawy (sygn. akt II SA/Wr 682/15) oraz innej (sygn. akt II SA/Wr 630/15). Sędzia A.P. złożyła oświadczenie o braku wątpliwości co do jej bezstronności. Sąd rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku usługowego z przebudową oraz nadbudową o jedną kondygnację mieszkalną postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego.
Na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. skarżący wniósł na podstawie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Prawa Człowieka o wyłączenie sędziego A.P., wskazując, że uzasadnienie wniosku przedstawi w ciągu 2 dni.
Przychylając się do powyższego wniosku, Sąd postanowił zobowiązać skarżącego do złożenia pisemnego uzasadnienia zgłoszonego wniosku i rozprawę odroczyć.
W piśmie procesowym z dnia 11 października 2016 r., zatytułowanym "Uzasadnienie wniosku skarżącego z dnia 11.10.2016 r." o wyłączenie sędziego WSA A.P. od rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Wr 682/15, skarżący wskazał, że wniosek swój uzasadnia m.in. tym, że doszło do naruszenie art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a.. Sprawy skargowe J.K. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i rozbudowę pawilonu handlowo-usługowego posadowionego na terenie skweru miejskiego AM-35, obręb L., położonego w J.-L., pomiędzy ulicami O., J.B., Ż. i pasażem pieszym łączącym ulicę O. z ulicą J.B. toczą się przed tut. Sądu od 1997 r. do chwili obecnej, tj. ponad 19 lat. Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W sprawie o sygn. akt II SA/Wr 73/10 zasiadała jako sędzia sprawozdawca sędzia A.P. i zasiada w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 630/15 i II SA/Wr 682/15 jako sędzia sprawozdawca. Zatem, skoro ten sam sędzia orzekał w składzie w sprawie II SA/Wr 73/10, zakończonej wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r., a następnie bierze udział w sprawie II SA/Wr 630/15 i II SA/Wr 682/15, to - w ocenie skarżącego - dochodzi do naruszenia dyspozycji art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a..
W dniu 4 listopada 2016 r. sędzia A.P. złożyła oświadczenie, że w tej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności (art. 19 w/w ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Po myśli art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Na mocy art. 18 § 3 p.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.
Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie.
Ponadto, zgodnie zaś z art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powołany art. 19 P.p.s.a. nie wskazuje jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności i tym samym wyłączenie sędziego. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności dające podstawę do powstania wątpliwości, co do bezstronności sędziego.
Skarżący zagłosił wniosek o wyłączenie sędziego A.P. od rozpoznania niniejszej sprawy, motywując swój wniosek przesłanką z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a.. W ocenie Sądu nie zachodzi wskazana przez skarżącego przesłanka.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że skarżący przytoczył przepis art. 18 pkt 6a P.p.s.a. w brzmieniu już nie obowiązującym. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest natomiast skargą na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydane w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, w sytuacji gdy w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, sędzia brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustalenie warunków zabudowy. Nie jest to zatem sprawa będąca kontynuacją spraw poprzednich, prowadzonych w postępowaniu zwyczajnym, ale sprawa na nowo zainicjowana.
Po drugie zaś należy zwrócić uwagę, że sprawy, na które powołuje się we wniosku skarżący, nie dotyczą nawet tej samej przedmiotowo sprawy - brak jest bowiem pomiędzy zaskarżonymi do Sądu decyzjami tożsamości skonkretyzowanego w nich stosunku prawnego, a więc identyczności podmiotów, identyczności przedmiotu tego stosunku oraz identyczności obu jego podstaw - prawnej i faktycznej.
Sprawa II SA/Wr 73/10 (jedynej, w której zapadł wyrok) dotyczy zupełnie innych przedmiotowo zagadnień niż w niniejszej sprawie, a mianowicie została w niej zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] r. Nr [...]. Mocą tej ostatniej decyzji, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] r. Nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo usługowego, przełożonego przy ul. [...] w J.-L. na działkach o numerach ewidencyjnych 165/18 i 166/8, obręb L.. W wyniku wniesienia skargi od decyzji DWINB z dnia [...] r. Nr [...] WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r. (sygn. akt II OSK 1858/11) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w wyrok. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania sądowi administracyjnemu pierwszej instancji i zarejestrowaniu jej pod sygn. akt II SA/Wr 412/13, WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję PINB w O. z dnia [...] r. Nr [...]. Sprawa ta jest prawomocnie zakończona.
Natomiast w sprawie II SA/Wr 630/15 (w której nie zapadł jeszcze wyrok ani postanowienie kończące postępowanie w sprawie) zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza J.-L. z dnia [...] r. Nr [...], wprawdzie również dotyczy ustalenia warunków zabudowy, ale dla zupełnie innego inwestora i zupełnie innej inwestycji, tj. polegającej na przebudowie części pomieszczeń budynku handlowo-usługowego, wraz ze zmianą sposobu użytkowania na aptekę, przewidzianej do realizacji na działkach nr 165/18 i nr 166/11 AM-35, obręb L., położonych przy ul. [...] w J.-L.. Postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem A.D. z dnia 22 grudnia 2014 r.. W niniejszej zaś sprawie planowana inwestycja obejmuje rozbudowę budynku usługowego z przebudową oraz nadbudowę o jedną kondygnację mieszkaniową, przewidzianej do realizacji na działkach nr 165/18 i nr 166/11 AM-35, obręb L., położonych przy ul. [...] w J.-L.. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek M.K. z dnia 18 lutego 2014 r..
Orzekanie przez tego samego sędziego w innych sprawach tej samej osoby o odmiennym przedmiocie kontroli nie stanowi dostatecznego uzasadnienia do postawienia takiemu sędziemu zarzutu stronniczości, braku obiektywizmu lub negatywnego nastawienia do strony.
Reasumując należy stwierdzić, że wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., a ponieważ nie wskazał on - poza art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. – na żadne inne konkretne okoliczności, z których wynika, że sędzia A.P. działając stronniczo i niezgodnie z prawem, przyczyniła się do niekorzystnych - w jego mniemaniu – orzeczeń, brak jest również podstaw do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a..
Ponadto należy jeszcze zauważyć, że sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył wymagane oświadczenie. W świetle zaś utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12, z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OZ 851/13 oraz z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OZ 754/14, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej brak jest we wniosku skarżącego wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez wskazanego sędziego w niniejszej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r. o sygn. akt II FZ 61/08, publ. www.cbois.nsa.gov.pl oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r. o sygn. akt K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, Nr 1, poz. 5).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zgłoszony wniosek o wyłączenie sędziego jest oczywiście nieuzasadniony. Z tej przyczyny na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło